low potassium (ပိုတက္စီယမ္နည္းျခင္း)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

low potassium (ပိုတက္စီယမ္နည္းျခင္း) ကဘာလဲ။

ေသြးထဲရွိပိုတက္စီယမ္ပမာဏ နဂိုရွိသင့္သည္ထက္ နည္းေနျခင္းကို ပိုတက္စီယမ္နည္းျခင္း(ဟိုက္ပိုကယ္လီးမီးယား) လို႕ေခၚပါတယ္။ ပိုတက္စီယမ္က ကိုယ္ခႏၶာအတြင္းရွိ ဆဲလ္မ်ားတစ္လံုးကေနတစ္လံုး လွ်ပ္စစ္အခ်က္ျပမႈေတြ ပို႔ေဆာင္ေပးတဲ့ေနရာမွာ ကူညီေပးပါတယ္။ ထိုစြမ္းရည္ဟာ အာရံုေၾကာဆဲလ္ေတြနဲ႔ ၾကြက္သားဆဲလ္ေတြ အထူးသျဖင့္ ႏွလံုးၾကြက္သားဆဲလ္ေတြ ပံုမွန္အလုပ္လုပ္ဖို႔အတြက္ အေရးၾကီးပါတယ္။

ပုံမွန္ေသြးတြင္းပိုတက္စီယမ္ပမာဏကေတာ့ 3.6 ကေန 5.2 millimoles per liter (mmol/L) ပါ။ ပိုတက္စီယမ္အရမ္းနည္းျခင္း ( 2.5 mmol/L ေအာက္) ဟာ အသက္အႏၱရာယ္ရွိျပီး အေရးေပၚေဆးကုသမႈခံယူဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

low potassium (ပိုတက္စီယမ္နည္းျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ေနာက္ထပ္သိရွိလိုသည္မ်ားအတြက္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။

လကၡဏာမ်ား

low potassium (ပိုတက္စီယမ္နည္းျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

အာရံုေၾကာႏွင့္ ၾကြက္သားဆဲလ္မ်ား စြမ္းအင္ထုတ္လြင့္ျခင္း (Depolarization) ႏွင့္ စြမ္းအင္ျပန္လည္ျပည့္ျဖိဳးျခင္း (Repolarization) တို႔အေပၚမွာ ပိုတက္စီယမ္က သက္ေရာက္ေနပါတယ္။ ပိုတက္စီယမ္နည္းသြားျပီဆိုရင္ ဆဲလ္ေတြ စြမ္းအင္ျပန္လည္းမျပည့္ျဖိဳးႏိုင္ေတာ့အတြက္ စြမ္းအင္ေတြလဲ ထပ္ခါထပ္ခါမျပစ္လႊတ္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ အဲဒီအခါမွာေတာ့ ၾကြက္သားေတြ ပံုမွန္အတိုင္းအလုပ္မလုပ္ႏိုင္မႈေတြ ျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။ ပိုတက္စီယမ္နည္းျခင္းရဲ႕ ရလဒ္ေတြကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။

  • ၾကြက္သားအားနည္းျခင္း
  • ၾကြက္သား ကိုက္ခဲျခင္း
  • ၾကြက္တက္ျခင္း
  • ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း
  • ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း
  • ႏွလံုးတုန္ရင္တုန္ျခင္း

အထက္တြင္ မေဖာ္ျပထားေသာ လကၡဏာမ်ားလည္းရွိပါေသးတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြနဲ႔ပတ္သတ္ျပီး ေမးစရာေတြရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။ လူတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ဟာ ခႏၶာကိုယ္တံု႕ျပန္ပံုခ်င္းမတူၾကပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာကအသင့္ေတာ္ဆံုးလဲဆိုတာ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ျခင္းက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘာေတြက ပိုတက္စီယမ္နည္းေစတာလဲ။

အေၾကာင္းအရင္းေပါင္းမ်ားစြာရွိပါတယ္။ ဆီးေဆးနဲ႕ ၀မ္းႏုတ္ေဆးေတြ အသံုးမ်ားျခင္း၊ ၀မ္းေလ်ာျခင္းတို႔ဟာ အျဖစ္မ်ားဆံုးအေၾကာင္းအရင္းေတြပါ။ အျခားေရာဂါေတြနဲ႔ ေဆးေတြကလည္း ပိုတက္စီယမ္နည္းေစႏိုင္ပါတယ္။ အျခားအေၾကာင္းအရင္းေတြကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါတယ္။

ေက်ာက္ကပ္မရွိေတာ့ျခင္း

  • ေက်ာက္ကပ္ျပြန္တြင္ အက္စစ္ေပါက္ျခင္းလိုမ်ိဳး ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါမ်ား ( ဥပမာ အသည္းအသန္ေက်ာက္ကပ္ပ်က္ျခင္းႏွင့္ နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ပ်က္ျခင္း)
  • မက္ဂနီစီယမ္နည္းျခင္း
  • ေသြးကင္ဆာ
  • Cushing’s disease ႏွင့္ အျခား အဒရီနယ္ဂလင္း ျပႆနာမ်ား

အစာအိမ္ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္းမွ ပိုတက္စီယမ္ဆံုးရႈံးျခင္း

  • ေအာ့အန္ျခင္း
  • ၀မ္းခ်ဴျခင္း၊ ၀မ္းႏႈတ္ေဆးသံုးျခင္း
  • ၀မ္းေလ်ာျခင္း
  • အူတြင္အေပါက္ေဖာက္ျခင္း

ေဆးေၾကာင့္ ပိုတက္စီယမ္ဆံုးရႈံးျခင္း

  • ဆီးေဆးမ်ား
  • ပန္းနာရင္ၾကပ္ႏွင့္ အဆုတ္ေရာဂါအတြက္ သံုးေသာ ေဆး၀ါးမ်ား ( ေလျပြန္က်ယ္ေဆး၊ စတီးရြိဳက္နဲ႔ သီအိုဖိုင္လင္းလိုမ်ိဳး ဘီတာသက္ေရာက္မႈအားေကာင္းေစေသာေဆးမ်ား)
  • အမိုင္ႏိုဂလိုက္ကိုဆိုက္လိုမ်ိဳး ပဋိဇီ၀ေဆး၀ါးမ်ား

ဆဲလ္အတြင္းဆဲလ္အျပင္ ပိုတက္စီယမ္သြင္းလိုက္၊ ထုတ္လိုက္လုပ္တာကလဲ ေသြးတြင္းပိုတက္စီယမ္နည္းေစပါတယ္။

  • အင္ဆူလင္
  • အယ္ကာလိုစစ္လိုမ်ိဳး ဇီ၀ျဖစ္စဥ္မ်ား

အစားနည္းျခင္း၊ အာဟာရမျပည့္၀ျခင္း

  • ခံတြင္းပ်က္ျခင္း
  • အစာစားရမွာေၾကာက္ျခင္း
  • ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ေစေသာ ခြဲစိတ္မႈမ်ား
  • အရက္ေသာက္မ်ားျခင္း

အႏၱရာယ္ရွိအခ်က္မ်ား

မိန္းမေတြနဲ႔ အာဖရိကန္အေမရိကန္လူမ်ိဳးေတြမွာ ပိုတက္စီယမ္နည္းႏိုင္ေျခ မ်ားပါတယ္။ ပိုတက္စီယမ္နည္းျခင္းနဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး သိရွိလိုသည္မ်ားအတြက္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

low potassium (ပိုတက္စီယမ္နည္းျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

တစ္ခါတစ္ရံမွာ ပိုတက္စီယမ္ကို ဘာေတြကနည္းေစတယ္ဆိုတာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းမသိၾကပါဘူး။ ေက်ာက္ကပ္ျပြန္အက္စစ္ေပါက္ျခင္း၊ Cushing’s syndrome ႏွင့္ ေသြးတြင္းကယ္ဆီယမ္နည္းျခင္းလိုမ်ိဳး အျခားအေျခအေနေတြကို သိရွိေစဖို႔ စစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မယ္။

  • လွ်ပ္လိုက္ပစၥည္းေတြမညီမွ်ျခင္းရွိမယ္လို႕ သံသယရွိမယ္ဆိုရင္ ပိုတက္စီယမ္၊ ဂလူးကို႕စ္၊ မက္ဂနီစီယမ္၊ ကယ္ဆီယမ္၊ ေဖာ့စ္ဖရပ္နဲ႔ ေက်ာက္ကပ္စြမ္းရည္ (BUN ႏွင့္ Creatinine) တို႔သိရွိဖို႔ ေသြးစစ္ေစပါလိမ့္မယ္။
  • ပိုတက္စီယမ္နည္းျခင္းဟာ ႏွလံုးစည္းခ်က္မမွန္ျခင္းကိုျဖစ္ေစတာေၾကာင့္ Digitalis ေဆးေတြသံုးေနမယ္ဆိုရင္ ေသြးတြင္းDigoxinပမာဏကို စစ္ေဆးေစပါလိမ့္မယ္။
  • ပိုတက္စီယမ္နည္းျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ေသာ ႏွလံုးလွ်ပ္စစ္စီးေၾကာင္းေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ ႏွလံုးစည္းခ်က္မမွန္ျခင္းေတြ သိရွိဖို႔ ECG ဒါမွမဟုတ္ ႏွလံုးေထာက္လွန္းျခင္း စစ္ေဆးမႈေတြကို ျပဳလုပ္ေစပါလိမ့္မယ္။

low potassium (ပိုတက္စီယမ္နည္းျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

လူနာ့ေရာဂါ အမ်ိဳးအစားနဲ႔ ျပင္းထန္မႈေပၚလိုက္ျပီး ပိုတက္စီယမ္ျပန္လည္ျဖည့္တင္းျခင္းကုသမႈေတြကို ျပဳလုပ္သြားမွာပါ။ ဓာတ္ခြဲခန္းအေျဖထြက္ျပီးဆိုတာနဲ႔ ကုသမႈကို စတင္ပါတယ္။

ပိုတက္စီယမ္ဆိုးဆိုးရြားရြားနည္းေနတယ္လို႔ သံသယရွိတဲ့လူေတြဆိုရင္ ႏွလံုးေထာက္လွမ္းေရးစက္ေတြနဲ႔ထားဖို႕လိုအပ္ျပီး စစခ်င္းမွာ အေၾကာအတြင္းထိုးသြင္းဖို႔လိုပါတယ္။

မ်ားေသာအားျဖင့္ မျပင္းထန္နဲ႔ အလယ္အလတ္ပိုတက္စီယမ္နည္းသူေတြ(2.5-3.5 mEq/L)၊ ေရာဂါလကၡဏာမျပတဲ့လူေတြ၊ အနည္းငယ္သာေရာဂါလကၡဏာခံစားရသူေတြဆိုရင္ ပိုတက္စီယမ္ကို ေဆးေတာင့္၊ ေဆးရည္တို႕ျဖင့္သာ ေပးဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ထိုနည္းလမ္းကို ၾကိဳက္လည္းၾကိဳက္ၾကပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေဆးေပးဖို႔လြယ္ကူျခင္း၊ ေဘးကင္းျခင္း၊ ေစ်းမၾကီးျခင္းနဲ႕အစာ၊အူလမ္းေၾကာင္းကေန အလြယ္တကူစုပ္ယူႏိုင္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ပါ။ ေဆးပမာဏအရမ္းမ်ားတာေတြနဲ႔ အခ်ိဳ႕ေဆးေတြဆိုရင္ေတာ့ အစာအိမ္ကို ေႏွာက္ယွက္ျပီး ေအာ့အန္ေစပါတယ္။ ေသြးတြင္းပိုတက္စီယမ္ 2.5mEq/L ထက္နည္းေနမယ္၊ ႏွလံုးစည္းခ်က္မမွန္ျခင္းႏွင့္ အျခားသိသာထင္ရွားတဲ့လကၡဏာေတြ ျပေနျပီဆိုရင္ ပိုတက္စီယမ္ကို အေၾကာထဲထိုးသြင္းဖို႔လိုပါျပီ။ ထိုအေျခအေနမ်ိဳးေတြမွာ အေရးေပၚဌာနကိုျပသသင့္ပါတယ္။ ဆိုးရြားတဲ့ ႏွလံုးေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြနဲ႔ အေၾကာသြင္းတဲ့ေနရာမွာ ဒုကၡမျဖစ္ရေအာင္ ျဖည္းျဖည္းခ်င္းသြင္းရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ နာရီေပါင္းမ်ားစြာၾကာႏိုင္ပါတယ္။ ပိုတက္စီယမ္ေတြ ဆိုးရြားစြာနည္းေနျပီး ေရာဂါလကၡဏာေတြကလည္းစိုးရိမ္ရမယ္ဆိုရင္ အေၾကာေဆးသြင္းဖို႔ေကာ၊ ပါးစပ္ကေသာက္ဖို႔ေကာ လိုအပ္ပါျပီ။

လူေနမႈဘ၀ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္တြင္းေဆးနည္းမ်ား

ပိုတက္စီယမ္နည္းျခင္းကို ရင္ဆိုင္ႏိုင္ေစဖို႔ လူေနမႈဘ၀ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္အိမ္တြင္းေဆးနည္းေတြကဘာေတြလဲ။

ေအာက္ပါလူေနမႈဘ၀ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းေတြနဲ႔ အိမ္တြင္းေဆးနည္းေတြက ပိုတက္စီယမ္နည္းျခင္းကို ရင္ဆိုင္ႏိုင္ေစဖို႔ ကူညီေပးပါလိမ့္မယ္။

ပိုတက္စီယမ္နည္းျခင္းအတြက္ မိမိကိုယ္ကို အိမ္တြင္ဂရုစိုက္ျခင္း

  • ပိုတက္စီယမ္နည္းေနမယ္ဆိုရင္ ျပင္းထန္တဲ့ေလ့က်င့္ခန္းေတြကို အခ်ိန္ၾကာၾကာျပဳလုပ္ျခင္းမွေရွာင္က်ဥ္ပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေခြ်းနဲ႕အတူပိုတက္စီယမ္ေတြ ပါသြားႏိုင္လို႔ပါ။
  • ျဖည့္စြက္အာဟာရေတြ၊ ဘယေဆးေတြ၊ ဆီးေဆးေတြနဲ႕ ၀မ္းႏုတ္ေဆးေတြေၾကာင့္ ပိုတက္စီယမ္နည္းမယ္ဆိုရင္ ထိုေဆးေတြကို ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ျပီး ေရွာင္က်ဥ္ေပးပါ။ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ျခင္းမျပဳဘဲ ေဆးမျဖတ္ပါႏွင့္။
  • ေမးစရာေတြရွိေနမယ္ဆိုရင္ အေကာင္းဆံုးေျဖရွင္းနည္းလမ္းေတြကို ပိုမိုသိရွိနားလည္ေစႏိုင္ရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံေပးခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါစစ္ေဆးအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားမျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 8, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။