Liver Failure (အသည္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္ပ်က္စီးျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Liver Failure (အသည္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္ပ်က္စီးျခင္း) ကဘာလဲ။

အသည္းပ်က္စီးျခင္း သို႔မဟုတ္ အသည္းေျခာက္ျခင္း သည္ အသည္း၏ အစိတ္အပိုင္း ၾကီးၾကီးမားမား ပ်က္စီီးျပီး အသည္း၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားပ်က္စီးျခင္းျဖစ္သည္။ အသည္းပ်က္စီးျခင္းသည္ အေရးေပၚ ေဆးကုသရန္လိုအပ္ေသာ အသက္အႏၲရာယ္ရွိသည့္ အေနအထားျဖစ္သည္။

အသည္းပ်က္စီးျခင္းသည္ တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာအၾကာတြင္ ျဖစ္လာျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ တခါတရံ ခဏတာ ၄၈ နာရီအတြင္း ျမန္ဆန္စြာ အသည္း၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားမရွိေတာ့ျခင္းလည္း ျဖစ္ႏုိင္သည္။ ထိုသို႔ျဖစ္ျခင္းသည္ အစပိုင္းတြင္ သိႏုိင္ရန္ခက္ခဲသည္။

Liver Failure (အသည္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္ပ်က္စီးျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

၎သည္ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားထက္ပိုအျဖစ္မ်ားသည္။ သို႔ေသာ္ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ကို မ်ားေစႏုိင္ေသာ အခ်က္မ်ားကို ေလ်ာ့ခ်ျခင္းျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္သည္။ ပိုမိုသိရွိႏိုင္ရန္ သင့္ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

လကၡဏာမ်ား

Liver Failure (အသည္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္ပ်က္စီးျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေရာဂါလကၡဏာမ်ားသည္ ေရာဂါ၏ ျပင္းထန္မွဳအဆင့္အရ ေျပာင္းလဲႏုိင္သည္။ အစပိုင္းတြင္ ေရာဂါလကၡဏာမျပတတ္ျပီး ေရာဂါကိုသိရွိႏုိင္ရန္ ခက္ခဲသည္။

ေရာဂါအေျခအေနဆိုးရြားလာသည့္အခါ ျဖစ္ႏုိင္ေသာေရာဂါ လကၡဏာမ်ားသည္ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။

-အင္အားမရွိပဲ ႏံုးခ်ည့္ပင္ပန္းျခင္း၊

-အလြယ္တကူေသြးထြက္ျခင္း၊ ေသြးျခည္ဥျခင္း၊

-အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း

-ရုတ္တရက္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ဆင္းျခင္း

-အသား၊ မ်က္လံုး၀ါျခင္း

-အေရျပားယားယံျခင္း

-ခႏၶာကိုယ္ ေဖာေယာင္ျခင္း၊ ေျခမ်က္စိ၊ ေျခေထာက္၊ ၀မ္းဗိုက္မ်ားေဖာေယာင္ျခင္း။

-ဆီးအေရာင္မည္းျခင္း၊ ၀ါျခင္း၊

-၀မ္းအေရာင္ေဖ်ာ့ျခင္း

-စိတ္ရွဳပ္ျခင္း၊ စိတ္ေထြျပားျခင္း၊ အမူအက်င့္ေျပာင္းလဲျခင္း

၀မ္းသြားလ်င္ေသြးပါျခင္း

-ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း

-ေသြေၾကာမ်ား ပင့္ကူကဲ့သို႔ ရွုပ္ေထြးျခင္း

-အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ ရင္သားၾကီးလာျခင္း။

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပမထားေသာ လကၡဏာမ်ားလည္း ရွိႏုိင္သည္။ သင့္တြင္ စိတ္ပူပန္ေနသည္မ်ားရွိပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္တြင္ အထက္ပါလကၡဏာမ်ားရွိပါက သင့္ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ပါ။ လူတိုင္း၏ ခႏၶာကိုယ္သည္ မတူညီေသာတံု႔ျပန္မွုမ်ားရွိသည့္အတြက္ သင့္အတြက္ အေကာင္းဆံုးအေျဖကို ရရွိႏုိင္ရန္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Liver Failure (အသည္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္ပ်က္စီးျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

အသည္းေရာင္ စီပိုး၊ အသည္းအဆီဖံုးျခင္း၊ ႏွင့္ အရက္အလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္း၊ မ်ားသည္ အဓိကအေၾကာင္းရင္းမ်ားျဖစ္ၾကသည္။

သို႔ေသာ္ အျခားေသာ အသည္းကို ထိခိုက္ေစေသာအေၾကာင္းရင္းမ်ားကလည္း အသည္းကို ပ်က္စီးေစပါသည္။

-အသည္းအဆီဖံုးျခင္း သည္ အ၀လြန္ျခင္းႏွင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါမ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္သည္။

-ေရရွည္ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါပိုးမ်ားျဖစ္ေသာ အသည္းေရာင္ B,C ႏွင့္ D ေရာဂါပိုး္မ်ား။ အသည္းေရာင္ D သည္ အလြန္ရွားသည္။

-ႏွလံုးေရာဂါထပ္ခါထပ္ခါ ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ အသည္းတြင္ အရည္စုျခင္း။

-သည္းေျချပြန္ပိတ္ျခင္းေၾကာင့္ အသည္းမွ အူသို႔သယ္ေဆာင္ေသာ သည္းေျခရည္မ်ားသည္အသည္းတြင္ စုေနျခင္း။ လူၾကီးမ်ားတြင္ အျခားေသာ အသည္းေရာဂါမ်ားေၾကာင့္လည္း သည္းေျချပြန္သည္ေရာင္ႏိုင္ျပီး ပိတ္ႏုိင္သည္။

-ေမြးရာပါ အသည္းေရာဂါမ်ားမွာ

-cystic fibrosis အသည္းတြင္ ဆဲလ္မ်ားသည္ ပံုမွန္မဟုတ္ပဲ မာလာျခင္းေၾကာင့္ ပံုမွန္လုပ္္ေဆာင္ခ်က္မ်ားပ်က္ျခင္းျဖစ္သည္။

-glycogen storage disease သည္ ခႏၶာကိုယ္သည္ သၾကားဓာတ္ပံုစံတစ္မ်ိဳးကို ခႏၶာကိုယ္မွ စြမ္းအင္ျဖစ္ရန္လိုအပ္ေသာ ပံုစံသို႔မေျပာင္းေပးႏိုင္ျခင္းျဖစ္သည္။

-Alpha 1 antitrypsin deficiency ဟုေခၚေသာ အသည္းတြင္ ရွိရမည့္ အင္ဇိုင္းတစ္ခုမရွိျခင္း

-အသည္း လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား ပံုမွန္မဟုတ္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ ေရာဂါမ်ား။ သံဓာတ္မ်ားလြန္းျခင္းေၾကာင့္ အသည္းႏွင့္ အျခားအဂၤါမ်ားတြင္ အနည္ထိုင္ျခင္း၊ (hemochromatosis)၊ အသည္းတြင္ သတၲဳဓာတ္မ်ား ပံုမွန္ထက္ပို၍ သိုေလွာင္ျခင္း (Wilson’s disease)

အျဖစ္နည္းေသာ္လည္း အသည္းေျခာက္ျခင္ကို အျခားနည္းလမ္းမ်ားျဖစ္ေသာ ေဆးမ်ား၊ အဆိပ္အေတာက္မ်ားထိေတြ႕ျခင္းႏွင့္ ကပ္ပါးပိုးမ်ား ေၾကာင့္လည ္း ျဖစ္ႏုိင္သည္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

 Liver Failure (အသည္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္ပ်က္စီးျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

အသည္းပ်က္စီးျခင္းကို ျဖစ္နုိင္ေခ်မ်ားေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားတြင္ ေအာက္ပါတို႔ပါ၀င္သည္။

-အရက္ေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ အသည္းေရာဂါသည္ အရက္ကိုအလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ျပီး၊ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေသာ ကာကြယ္လို႔ရသည့္ ေရာဂါျဖစ္သည္။

-အသည္းေရာင္ေရာဂါ B ပိုးသည္ ခႏၶာကိုယ္မွထြက္ေသာ အရည္မ်ားမွ ကူးစက္ႏုိင္ေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။

-ေမြးရာပါ အသည္းေရာဂါသည္ မ်ိဳးဆက္တစ္မ်ိဳးမွ တစ္မ်ိဳးသို႔ ဆက္လက္သယ္ေဆာင္ႏုိင္သည္။

-ဓာတုပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ျခင္းေၾကာင့္ အသည္းပ်က္စီးႏိုင္သည္။ အသည္းဆဲလ္မ်ားကိုေရာင္ရမ္းေစျပီး၊ သည္းေျခရည္စီးဆင္းမွုကို ေလ်ာ့နည္းေစေသာေၾကာင့္ အသည္းတြင္ သည္းေျခရည္မ်ားစုျခင္းႏွင့္ အဆီဓာတ္မ်ားစုျခင္းကိုျဖစ္ေစႏုိင္သည္။ ဓာတုပစၥည္းမ်ားျဖစ္ေသာ anabolic steroids, vinyl chloride and carbon tetrachloride တို႔သည္အသည္းကင္ဆာကို ျဖစ္ေစႏုိင္သည္။

-Acetaminophen ကို ပမာဏမ်ားမ်ားသံုးစြဲျခင္းသည္လည္း အသည္းကို ပ်က္စီးေစသည္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Liver Failure (အသည္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္ပ်က္စီးျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

အသည္းပ်က္စီးျခင္းကို နည္းလမ္းမ်ားစြာျဖင့္ ေရာဂါရွာေဖြသိရိွႏို္င္သည္။

  • လူနာကို စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္း

ဆရာ၀န္မွအသည္း ကို စမ္းသပ္ျခင္းျဖင့္ အသည္း၏ပမာဏႏွင့္ အေနအထားေျပာင္းလဲမွဳမ်ားကိုသိရွိႏုိင္သည္။

-ေသြးစစ္ျခင္းအားျဖင့္ အသည္းေရာဂါရွိမရွိကိုလည္း သိရွိႏုိင္သည္။

-အျခားေသာ စစ္ေဆးမွဳမ်ားတြင္ ကြန္ပ်ဴတာဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း (CT)၊ Ultrasound, သို႔မဟုတ္ အျခားေသာ ဓာတ္မွန္ႏွင့္ စစ္ေဆးျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ႏုိင္သည္။

  • အသားစယူျခင္း။

သင့္ဆရာ၀န္သည္ အသည္းေရာဂါကို အတည္ျပဳရန္အတြက္ အသည္းမွအသားစယူျခင္းကို ျပဳလုပ္ခိုင္းနိုင္သည္။

  • ခြဲစိတ္ျခင္း။

အခ်ိဳ႕တြင္ ခြဲစိတ္ေနစဥ္တြင္ အသည္းေျခာက္ျခင္းကို သိရွိရသည္။ အသည္းကို မွန္ေျပာင္းျဖင့္ ၀မ္းဗုိက္မွ အေပါက္ေဖာက္ျပီးလည္း သိရႏုိ္င္သည္။

 

Liver Failure (အသည္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္ပ်က္စီးျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

အသည္းပ်က္စီးျခင္းကို ကုသရန္ နည္းလမ္းမရွိေသာ္လည္း ေရာဂါဆက္လက္မဆိုးလာေစရန္၊ အသည္းဆဲလ္မ်ား ပ်က္စီးျခင္းကို နည္းေစရန္၊ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပသနာမ်ားနည္းေစရန္ အခ်ိဳ႕ေသာ ကုသမွဳမ်ားျပဳလုပ္ႏုိင္သည္။

အသည္းေျခာက္ျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းေပၚမူတည္ျပီး ကုသမွဳမ်ား ကြဲျပားႏိုင္သည္။

-အရက္ေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ အသည္းေျခာက္ျခင္းအတြက္ အရက္ေသာက္ျခင္းကိုရပ္ရမည္။

-အသည္းေရာင္ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္လ်င္ ဗို္င္းရပ္စ္ပိုးအတြက္လိုအပ္ေသာေဆးမ်ားကို အသည္းပ်က္စီးျခင္းနည္းေစရန္ ေသာက္ရန္လိုအပ္သည္။

-Wilson’s disease, hemochromatosis ႏွင့္ ခုခံအားစနစ္မွ အသည္းဆဲလ္မ်ားကို တိုက္သျဖင့္ျဖစ္ေသာ အသည္းေျခာက္ျခင္းတို႔အတြက္ ကုသမွဳသည္ ကြဲျပားသည္။

-အသည္းေျခာက္ျခင္း၏ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားသက္သာေစရန္ ေဆးမ်ားေပးႏုိင္သည္။ ေဖာေရာင္ျခင္းႏွင့္ ၀မ္းဗိုက္ေရဖ်ဥ္းစြဲျခင္းတို႔ကိုလည္း အစားအစာထဲတြင္ ဆားကို ေလ်ာ့ခ်ျခင္းျဖင့္ အနည္းငယ္ သက္သာေစသည္။ ဆီးေဆးမ်ားကိုလည္း အသံုးျပဳႏုိင္သည္။

အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးမ်ားသည္ အသည္းေျခာက္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေျပာင္းလဲမွဳမ်ားကို သက္သာေစႏုိင္သည္။ ၀မ္းႏွုတ္ေဆးမ်ားေပးျခင္းျဖင့္ အူထဲမွ အဆိပ္အေတာက္မ်ား စုပ္ယူျခင္းကို ဖယ္ရွားေပးႏုိင္သည္။

-အသည္းအစားထိုးကုသျခင္းသည္ ျပင္းထန္ေသာ အသည္းေျခာက္ေရာဂါသည္မ်ားအတြက္ လိုအပ္သည္။

ဘ၀ေနထိုင္နည္းေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္တြင္းကုထံုးမ်ား

ေအာက္ပါတို႔သည္ အသည္းေရာဂါအေျခအေနကို သက္သာေစႏုိင္ပါသည္။

-အရက္စြဲေနျခင္းကို ျဖတ္ပါ။ တစ္ေန႔လ်င္ ႏွစ္ၾကိမ္ထက္ပိုေသာက္လ်င္ သင္သည္ သင့္ကိုယ္ကို အႏၲရာယ္ရွိေအာင္လုပ္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ တစ္ခါေသာက္လ်ွင္ ၀ိုင္ 5 ေအာင္စ၊ ဘီယာ ၁၂ ေအာင္စ၊ အရက္ ၁.၅ ေအာင္စ ျဖင့္တုိင္းတာျခင္းျဖစ္သည္။

-အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံျခင္းကို ေရွာင္ပါ။ လိင္ဆက္ဆံေဖာ္မ်ားျခင္းကို ေရွာင္ပါ။

-ဓာတုပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ျခင္းကို ေရွာင္ပါ။ ၎တို႔ိုကို အသံုးျပဳရမည္ဆိုလ်င္ အကာအကြယ္ေပးႏုိင္ေသာ အ၀တ္အစားမ်ား၊ ပစၥည္းမ်ားကို အသံုးျပဳပါ။

-အသည္းေရာင္ေရာဂါပိုးအတြက္ ကာကြယ္ေဆးထိုးပါ။

-အဆီနည္းေသာ၊ မွ်တေသာ အာဟာရကို စားေသာက္ပါ။ အသီးအရြက္မ်ားႏွင့္ သစ္သီးမ်ားကို စားပါ။ ဗီတာမင္ေသာက္ပါ။

-က်န္းမာေသာ ကို္ယ္အေလးခ်ိန္ကို ထိန္းသိမ္းပါ။ ခႏၶာကိုယ္တြင္ အဆီဓာတ္မ်ားျခင္းသည္ အသည္းအဆီဖံုးျခင္းကို ျဖစ္ေစျပီး အသည္းေရာဂါမ်ားကိုျဖစ္ေစသည္။

သင့္တြင္ ေမးလိုသည္မ်ားရွိပါက သင့္အတြက္ အေကာင္းဆံုးအေျဖကို ရရွိႏုိင္ရန္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 12, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 13, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။