Lewy body dementia (လူ၀ီရူးသြပ္ေရာဂါ)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Lewy body dementia (လူ၀ီရူးသြပ္ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

အတိတ္ေမ့ျခင္းရူးသြပ္ျခင္းျဖစ္ျပီးေနက္ ဒုတ္ိယအျဖစ္အမ်ားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။  လူ၀ီအစုိင္အခဲမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ရူးသြပ္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ လူ၀ီလို႔ေခၚတဲ့ပရိုတိန္းအစိုင္အခဲေလးေတြက ေတြးေခၚျခင္း၊ မွတ္ဥာဏ္၊ နဲ႔ ေရြ႔လ်ားမႈေတြမွာပါတဲ့ဦးေနွာက္အစိတ္အပိုင္းေနရာေတြမွာရွိတဲ့ အာရံုေၾကာေတြထဲမွာ ၾကီးထြားေနရာယူလာၾကပါတယ္။

စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာစြမ္းေဆာင္နုိင္ရည္ေတြေတြ တျဖစည္းျဖည္းက်ဆင္းလာေစပါတယ္။ အျမင္ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ျခင္း၊နဲ႔ တက္ၾကြမႈအာရံုစူးစုိက္မႈေတြမွာ ေျပာင္းလဲမႈေတြျဖစ္လာနုိင္ပါတယ္။ ၾကြက္သားမ်ားေတာင့္တင္ျခင္း၊ ေရြ႔လ်ားမႈလႈပ္ရွားမႈေနွးေကြးျခင္းနဲ႔ လက္ေျခတုန္ျခင္းစတဲ့ ပါကင္ဆန္လကၡဏာေတြလည္း ျပနုိင္ပါတယ္။

Lewy body dementia (လူ၀ီရူးသြပ္ေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ အလြန္အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ ဒိေရာဂါထက္ပိုအျဖစ္မ်ားတာကေတာ့ ရဴးသြပ္ျခင္းေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ သတိေမ့ေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Lewy body dementia (လူ၀ီရူးသြပ္ေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

လူ၀ီရူးသြပ္ေရာဂါ ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

  • အျမင္ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ျခင္း

ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ျခင္းက ပထမဆံုးစေပၚတတ္တဲ့လကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုျစဖ္ျပီး မၾကာခဏျပန္ျပန္ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အမွန္တကယ္မရွိတဲ့ ပံုသ႑ာန္ေတြ၊ တိရိစၦာန္ေတြနဲ႔ လူေတြကို ျမင္ေယာင္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အသံ၊ အနံနဲ႔ အေတြ႔အထိပိုင္းဆုိင္ရာ ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ျခင္းလညး္ ျဖစ္နုိင္ပါတယ္။

လႈပ္ရွားလုပ္ကိုင္နုိင္မႈဆိုင္ရာ ျပႆနာရွိျခင္း – လႈပ္ရွားမႈေနွးေကြးျခင္း၊ ၾကြက္သားမ်ားေတာင့္တင္ျးခင္း၊ နဲ႔ ေျခလက္တုန္ျခင္း လမ္းလ်ွပ္တုိက္ေလ်ွာက္ျခင္းစတဲ့ ပါကင္ဆန္ေရာဂါလကၡဏာမ်ားေတြကို ေတြ႔နုိင္ပါတယ္။

  • ခႏၶာကိုယ္လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားအေပၚ အာရံုေၾကာဆုိင္ရာကြပ္ကဲမႈက်သြားျခင္း

ေသြးေပၚင္ခ်ိန္၊ ေသြးခုန္နႈန္း၊ ေခြ်းထြက္ျခင္းနဲ႔ အစာေခ်ျခင္းျဖစ္စဥ္ေတြကို အာရံုေၾကာအဖြဲ႔အစည္းရဲ႔တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းက အုပ္ခ်ဳပ္ေပးပါတယ္။ ဒီေရာဂါက ဒီအစိတ္အပိုင္းေတြကို မၾကာခဏသက္ေရာက္ေလ့ရွိတာေၾကာင့္ မူးေ၀ျခင္း၊ ေမ့လဲျခင္းနဲ႔ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းကဲ့သို႔၀မ္းဗိုက္ပိုင္းဆုိင္ရာျပႆနာေတြ ရလာနုိင္ပါတယ္။

မွတ္ဥာဏ္ပိုင္းဆုိင္ရာျပႆနာမ်ား = မေရမရာျဖစ္ျခင္း၊ အာရံဳစူးစုိက္မႈနည္းျခင္း၊ အျမင္ပိုင္းဆိုင္ရာျပႆနာမ်ားနဲ႔ မွတ္ဥာဏ္ပိုင္းဆံုးရႈံးမႈကဲ႔သို႔ေသာ အယ္ဇိုင္းမားေရာဂါအလားတူ လကၡဏာေတြကို ျပနုိင္ပါတယ္။

အိပ္စက္ျခင္းဆုိ္ငရ္ာအခက္အခဲမ်ား– အာအီအမ္အိပ္စက္ျခင္းျပႆနာက အိပ္ေပ်ာ္ေနစဥ္ အိပ္မက္ထဲကအတုိင္း ျပင္ပမွာလိုက္လုပ္မိျခင္းကို ျဖစ္ေစပါတယ္။

  • အာရံုစူးစိုက္မႈဆုိင္ရာ အေျပာင္းအလဲမ်ား

အိပ္ခ်င္ငုိက္ျမည္းျခင္း၊ ေငးေမာေတြးေ၀ေနျခင္း၊ ေန႔အခ်ိန္အတြင္း အေတာ္ၾကာငိုက္မ်ည္းေနျခင္း စကားေျပာရာတြင္ ေတာင္စဥ္ေရမရေျပာျခင္း ေတြျဖဖစ္နုိင္ပါတယ္။

စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း- ေနမေကာင္းျဖစ္ေနစဥ္အတြင္ း စိတ္ဓာတ္က်ေ၀ဒနာကိုလည္း ခံစားရနုိင္ပါတယ္။

စိတ္တက္ၾကြမႈမရွိျခင္းစိတ္အားထက္သန္မႈမရ်ိျခင္း

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Lewy body dementia (လူ၀ီရူးသြပ္ေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

လူ၀ီရူးသြပ္ျခင္းေရာဂါက ဦးေနွက္ဆဲလ္ေတြအတြင္း ပရိုတိန္းအစုိင္အခဲေတြျဖစ္ေပၚလာတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီပံုမွန္မဟတု္တဲ့အစိုင္အခဲေလးေတြကို လူ၀ီအစုိင္အခဲေလးေတြလို႔ေခၚပါတယ္။ ဒီအတံုးအခဲေလးေတြကို ပါက္င္ဆန္ေရာဂါမွာလည္း ေတြ႔နုိင္ျပီး စဥ္းစားေတြးေခၚျခင္း၊ အျမင္အာရံုနဲ႔ ၾကြက္သားမ်ားလႈပ္ရွားမႈစတဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြအတြက္ တာ၀န္ယူထားရတဲံ ဦးေနွာက္အစိတ္အပိုင္းေတြမွာ စုပံုလာျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္ စုပံုျဖစ္ေပၚလာတယ္ဆုိတာနဲ႔ ဦးေနာ်ကိုကို ဘယလိုထိခုိက္ေစတယ္ဆိုတာကို တိတိက်က်ရွင္းရွင္းလင္းလင္းမေျပာနုိင္ေသးပါဘူး။ ဦးနွာက္ဆဲလ္ေတြၾကား သတင္းပို႔ေဆာင္ျခင္းကို အဟန္႔အထားျဖစ္ေစျခင္းျဖင့္ ဦးေနွာက္ရဲ႔ပံုမွန္လုပ္ငန္းေတြကို သက္ေရာက္ေစျခင္းေၾကာင့္လည္း တစ္စိတ္တစ္ေဒသပါ၀င္ပါတယ္။

မိသားစုထဲမွာျဖစ္ဖူးျခင္းမရွိပဲနဲ႔လည္း အျဖစ္မ်ားေလ့ရွိပါတယ္။ မ်ိဳးရိုးလုိက္တာကေတာ့ အင္မတန္ရွားပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

 Lewy body dementia (လူ၀ီရူးသြပ္ေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ျဖစ္ပြားနုိင္ေခ်ကိုျမင့္မားေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကေတာ့ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။

အသက္၆၀အထက္

အမ်ိဳးသားမ်ား

လူ၀ိီရူးသြပ္ေရာဂါသို႔ ပါကင္ဆန္ေရာဂါမိသားစုတြင္း ျဖစ္ဖူးျခင္း

စိတ္ဓာ္တက်ျခင္းနဲ႔ဆက္ႏႊယ္ေနတယ္လို႔လည္း သုေတသနအခ်ိဳ႔ကညႊန္ျပထားပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Lewy body dementia (လူ၀ီရူးသြပ္ေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဒီေရာဂါအတြက္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္းနည္းလမ္းတစ္ခုတည္းနဲ႔ေတာ့ မလံုေလာက္ပါဘူး။

ေအာက္ပါစစ္ေဆးစမ္းသပ္မႈေတြ လုိအပ္ပါလိမ့္မယ္။

လူ၀ီရူးသြပ္ေရာဂါရဲ႔လကၡဏာမ်ားရွိမရွိ စစ္ေဆးျခင္း

ေမးခြန္းမ်ားတာ၀န္မ်ားေပးျပီး စိတ္ပိုင္းအေတြးအေခၚပိုင္းဆိုင္ရာ စြမ္းေဆာင္နုိင္ရည္ကိုစစ္ေဆးျခင္း

အလားတူေရာဂါေတြရဲ႔လကၡဏာေတြကို ကြဲကြဲျပားျပားခြဲနုိင္ဖို႔ ေသြးစစ္အေျဖရွာျခင္း

အမ္အာအုိင္၊ စီတီ၊ အက္စ္ပီအီးစီတိီစသျဖင့္ ဦးေနွာက္စကန္ဖတ္ျခင္းေတြကေန ရူးသြပ္ေရာဂါလကၡဏာေတြနဲ႔ ဦးေနွာက္ရဲ႔အျခားျပႆနာေတြကိုပါသိနုိင္ပါတယ္။

Lewy body dementia (လူ၀ီရူးသြပ္ေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

လတ္တေလာမွာေတာ့ ဒီေရာဂါကိုေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ေရာဂါသက္သာေအာင္နည္းပါးောအင္ ကုသနုိ္င္မႈမရွိေသးပါဘူး။

လကၡဏာအခ်ိဳ႔ကိုသက္သာေစနုငိ္တဲ့ကုထံုးေတြေတာ့ ရွီေပမယ့္ နွစ္နဲ႔ခ်ီၾကာနုိင္ပါတယ္။

ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ျခင္း၊ မေရမရာျဖစ္ျခင္း၊ အိပ္ခ်င္ငုိက္ျမည္းျခင္း၊ ေရြ႔လ်ားလႈပ္ရွားမႈဆုိင္ရာျပႆနာမ်ားနဲ႔ ေကာင္းေကာင္းအိပ္စက္မရျခငး္ေတြကို သက္သာေစတဲ့ေဆးမ်ား

ဇီ၀ကမၼကုထံုးမ်ား၊ အလုပ္အကိုင္ဆုိင္ရာကုထံုးမ်ား၊ လႈပ္ရွားမႈျပႆနာမ်ားအတြက္ စကားေျပာနဲ႔ဘာသာစကားဆုိင္ရာကုထံုးမ်ား၊ ေန႔စဥ္လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားနဲ႔ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေစျခင္း စတဲ့ကုထံုးမ်ား

စိတ္ေ၀ဒနာ္ဆိုင္ရာ ကုထံုးမ်ား ( မွတ္ဥာဏ္၊ ျပႆနာေျဖရွင္းနုိင္စြမ္းနဲ႔ ဘာသာစကားဆုိင္ရာစြမ္းရည္ေတြ တုိးတက္ဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္တဲ့ေလ့က်င့္ခန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား)

အားေပးကူညီမႈနဲ႔ အၾကံဥာဏ္မ်ားရရွိေစဖို႔အတြက္ မွတ္ဥာဏပိုင္းျပႆနာရွိတဲ့လူနာေတြကို အစည္းအေ၀းမ်ားက်င္းပေပးျခင္း ။

 

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက  လူ၀ီရူးသြပ္ေရာဂါ ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္  လူ၀ီရူးသြပ္ေရာဂါကို

ကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

လိုအပ္မယ္ဆိုရင္ သူငယ္ခ်င္းေတြမိတ္ေတြအေပါင္းအသင္းေတြနဲ႔ မိသားစု၀င္ေတြကို အကူအညီေတာင္းပါ။ အိမ္တြင္းက်န္းမာေရး၀န္ေဆာင္မႈေတြက အကူအညီေပးနုိင္ပါတယ္။

ပံုမွန္ေလ့က်င့္ခန္းျပဳလုပ္ျပီး က်န္းမာေရးနဲ႔ညီညႊတ္စြာေနထိုင္စားေသာက္ျခင္း

ေရာဂါအေၾကာင္း သိနုိင္သေလာက္ ေလ့လာျခင္း- ဆရာ၀န္ေတြ၊ လူမႈေရး၀န္ထမ္းေတြနဲ႔ ေစာင့္ေရွာ္ကေရးအသင္းအဖြဲပဆေတြကို ေမးခြန္းမ်ားေနမးျခင္း

အားေပးကူညီသည့္အသင္းအဖြဲ႔မ်ားနဲ႔ ဆက္သြယ္ျခင္း – သင္က လူ၀ိီရူးသြပ္ေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ေစာင့္ေရွက္မႈေပးေနရသူဆုိရင္ လူနာသတိေမ့သတိလစ္ျခင္းရွိမရွိ ေဆးေတြအေပၚဆုိးဆိုးရြားရြားတုန္႔ျပန္ျခင္းရွီမရွိ ေသခ်ာေအာင္ အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္သင့္ပါတယ္။ မေေရမရာျဖစ္ျခင္း၊ ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ျခင္း ျစဖ္ေနခ်ိန္ေတြမွာ သံသယကိုေပ်ာက္ေစေအာင္လည္း ကူညီေပးသင့္ပါတယ္။

ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေပးမယ့္သူတစ္ေယာငက္အေနနဲ႔ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြလုိပါတယ္။

စကားကိုရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျပတ္ျပတ္သားသားေျပာျခင္း

မ်က္လံုးခ်င္းဆံုျပီး စကားကိုရွင္းရွင္းေနွးေနွးေျပာပါ။ လူနာရဲ႔တုန္႔ျပန္မႈကို မေခ်ပပါနဲ႔။ တစ္ခ်ိန္မွာ စိတ္ကူးတစ္ခုကိုပဲ ေျပာဆုိေဆြးေႏြးပါ။ အရာ၀တၳဳေတြဆီညႊန္ျပေပးျခင္းစတဲ့ ေျခလက္အမူအရာျပျခင္း၊ အရိပ္အျမြက္ေပးျခင္းေတြကို အသံုးျပဳပါ။

ေလ့က်င့္ခန္းျပုလုပ္ဖုိ႔ အားေပးပါ။

အားကစားေလ့က်င့္ခန္းျပဳလုပ္ျခင္းရဲ႔အက်ိဳးေက်းဇူေးတြက ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာစြမး္ေဆာင္နုိင္ရည္တက္လာျခင္း၊ အမူအက်င့္မ်ားနဲ႔ စိတ္ဓာ္တ္က်လကၡဏာမ်ား သက္သာတုိးတက္လာျခင္းေတြ ျစဖ္နုိင္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႔ေလ့လာမႈေတြက ေလ့က်င့္ခန္းျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ ဒီေရာဂါသည္ေတြမွာ မွတ္ဥာဏ္ပိုင္းေဆုိင္ရာဆံုးရႈံုးမႈကို ေႏွးသြားေစနုိ္င္ပါတယ္။

စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာလႈ႔ေဆာ္ေပးျခင္း

ဂိ္မ္းမ်ား၊ ဥာဏ္စမ္းပေဟဠိမ္ားနဲ႔ စဥ္းစားေတြးေခၚနုိင္စြမ္းကိုအသံုးခ်ရတဲ့ အျခားလုပ္ေဆာင္မႈေတြက စိတ္ပို္င္းဆုိ္င္ရာနိမ့္က်ျခင္းကို ေႏွး္ေစပါတယ္။

ညဘက္မွာပံုမွန္အေလ့အထေမြးေပးျခင္း

အမူအက်င့္ဆုိင္ရာျပႆနာေတြက ညဘက္မွာပိုဆုိုးလာတတ္ပါတယ္။ စိတ္အေနွာင့္အယွက္ကင္းကင္း တီဗီၾကည့္ခုိုင္းျခ္ငး၊ ညစာရွင္းလင္းသိ္မ္းဆည္းခုငိးျခင္းနဲ႔ မိသားစု၀င္ေတြနဲ႔တက္တက္ၾကြၾကြရွိေနေစျခင္းစသျဖင့္ စိတ္ကိုတည္ျငိ္ေစတဲံညဘက္အေလ့အထေတြကို ဖန္တီေးပးပါ။ မ်က္စိလည္လမ္းေပ်ာက္ျခင္းမျဖစ္ဖို႔အတြက္ ညမီးမ်ားထြန္းေပးထားပါ။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 22, 2018

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။