Legionnaires' disease (လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါ)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Legionnaires’ disease (လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ကူးစက္ပိုး၀င္ျခင္းေၾကာင့္  ျပင္းထန္အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။ လီဂ်ီယိုနယ္လားလို႔ေခၚတဲ့ဘတ္တီးရီးယားေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

လူတစ္ဦးကေန တစ္ဦးကိုမကူးစက္နုိင္ပါဘူး။ လူအမ်ားစုမွာ ဘတ္တီးရီးယားကိုရွဴရႈိက္မိျခင္းေၾကာင့္ ေရာဂါရသြားပါတယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြနဲ႔ ခုခံအားနည္းေနသူေတြမွာ ျဖစ္နုိင္ေခ်မ်ားပါတယ္။

လီဂ်ိိီယိုနယ္လားဘတ္တီးရီးယားက တုပ္ေကြးနဲ႔အလားတူတဲ့ဖ်ားနာျခင္းမ်ိဳးကိုလည္း ျဖစ္ေစနုိင္ပါတယ္။ အဆုတ္ေရာင္ျခင္းသက္သက္ဒါမွမဟုတ္ဖ်ားနာျခင္းသက္သက္

သို႔နွစ္ခုတြဲျပီးေတာ့လည္း တစ္ခါတစ္ေလျဖစ္နုိင္ပါတယ္။ ဖ်ားနာျခင္းသက္သက္ဆိုရင္ေတာ့ သက္သာသြားေလ့ရွိေပမယ့္ လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါကိုမကုသဘူးဆုိရင္ေတာ့ အသက္အႏၱရာယ္စိုးရိမ္ရနုိင္ပါတယ္။ ပဋိဇီ၀ေဆးေတြနဲ႔ခ်က္ခ်င္းကုသမႈေပးျခင္းက သက္သာေပ်က္ကင္းေစနုိ္င္ေပမယ့္ လူအခ်ိဳ႔မွာေတာ့ ကုသမႈအျပီးမွာ ဆက္ျဖစ္ုနိင္ပါေသးတယ္။

Legionnaires’ disease (လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ အျဖစ္နည္းတဲ့အထဲမွာေတာ့ မပါပါဘူး။ အျဖစ္နည္းတယ္လို႔သတ္မွတ္ထားၾကတာက ျဖစ္ပြားတဲ့အမ်ားစုက ေရာဂါျဖစ္မွန္းမသိတတ္ၾကျပီး ေရာဂါကိုသိထားတဲ့အမ်ားစုမွာလည္း ျပည္သူ႔က်န္းမားေရးသက္ဆုိင္သူေတြဆီ သတင္းမေရာက္တာမ်ိဳးေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါအေျဖရွာရွာျခင္း၊ သတင္းပို႔ျခင္းမရွိျခင္းက ေရာဂါကိုခန္႔မွန္းရခက္ေစျပီး ျဖစ္ပြားမႈကိုမ်ားေစပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Legionnaires’ disease (လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါ ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါက ဘတ္တီးရီးယားကူးစက္ခံရျပိး ၂ရက္ကေန၁၀ရက္မွာ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ ေအာက္ပါလကၡဏာေတြနဲ႔ စျဖစ္တတ္ေလ့ရွိပါတယ္။

ေခါင္းကိုက္ျဖင္း

ၾကြက္သားနာျခင္း

ခ်မ္းတုန္ျခင္း

အဖ်ား104 F (40 C) သို႔အထက္ရွိျခင္း

နွစ္ရက္သို႔သံုးရက္ေျမာက္ေန႔မွာ အျခားလကၡဏာေတြထပ္ေပၚလာပါလိမ့္မယ္။

ေခ်ာင္းဆုိးျခင္းခြ်ဲေသြးပါျခင္း

အသက္ရွဴတိမ္ျခင္း

ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း

မူးေ၀ျခင္းေအာ့အန္ျခင္းနဲ႔ ၀မ္းေလ်ွာျခင္းကဲ့သို႔ေသာ အစာအိမ္အူလမ္းေၾကင္းဆုိင္ရာလကၡဏာမ်ား

မေရမရျဖစ္ျခင္းသို႔ အျခားစိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေျပာင္းလဲမႈမ်ား

အဆုတ္ကိုအဓီကသက္ေရာက္မႈေပးေပမဲ့ နွလံုးအပါအ၀င္ခႏၶာကိုယ္အျခားအစိတ္အပိုင္းေတြနဲ႔ ထိခုိက္အနာေတြကိုလည္း ကူးစက္နုင္ပါတယ္။ ေရာဂါရဲ႔မျပင္းထန္တဲ့အေျခအေနမွာ ဖ်ာားျခင္း၊ ခ်မ္းတုန္ျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္းနဲ႔ ၾကြက္သားနာျခင္းေတြျဖ္စ္နုိင္ပါတယ္။

ဖ်ားနာျခင္းက အဆုတ္ကိုမကူးစက္ေစပါဘူး။ လကၡဏာေတြက နွစ္ရက္ကေနငါးရက္အတြင္း သက္သာသြးပါတယ။္။

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘတ္တီးရီးယားကူးစက္ခံေနရျပီလို႔ထင္ရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ျပသသင့္ပါတယ္။ တတ္နုိ္င္သမ်ွျမန္ျမန္ေရာဂါအတည္ျပဳ ကုသမႈေပးျခင္းက အျမန္ဆံုးသက္သာေစနုိင္ျပီး ေနာက္ဆက္တြဲရလဒ္ေတြကေန ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ကူးစက္နုိင္ေခ်မ်ားတဲ့သူေတြအတြက္ ခ်က္ခ်င္းကုသမႈေပးျခင္းက အေ၇းၾကီးပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Legionnaires’ disease (လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါ ေရာဂါအမ်ားစုျဖစ္ပြားရျခင္းအေၾကာင္းရင္းက လီဂ်ီယိုနယ္လား န်ူမိုဖီးလီးယား ဘတ္တီးရီးယာားျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဘတ္တိီးရီးယားက ေျမၾကီးနဲ႔ေရထဲမွာ ရွင္သန္ေနထုိင္ေပမဲ႔ ကူးစက္ေစတာရွားပါတယ္။ အိမ္တြင္းမွာဆိုရင္ ေရေႏြးစိမ္ကန္၊ ေလေအးေပးစက္နဲ႔ စတုိးဆိုင္္ေတြက နွင္းျဖန္းဘူးေတြမွာ ပြားမ်ားေနနုိ္င္ပါတယ္။

အိမ္ေတြရဲ႔ေရပိုက္ဆက္မႈစနစ္ေတြမွာ ဘတ္တီးရီးယားေတြေပါက္ဖြားမႈေတြျဖစ္နုင္္ေပမယ့္ အမ်ားစုက အေဆာက္အအံုၾကီးၾကီးေတြမွာျဖစ္ပြားပါတယ္။ ဘတ္တီးရီးယားေတြ ပိုမိုလြယ္ကူစြာၾကီးထြားျပန့္ပြားနု္င္ိတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Legionnaires’ disease (လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါ  ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းက အဆုတ္ကိုပ်က္စီးေစနုိင္ျပီး အဆုတ္ကိုအမ်ိဳးမ်ိဳးေသာကူးစက္ပိုးေတြ ၀င္ေစနုိင္ပါတယ္။

ခုခံအားက်ဆင္းမႈေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါေၾကာင့္ ဒါမွမဟုတ္ ခႏၶာကိုယ္အစိတ္အပိုင္းအစားထုိးကုသမႈအျပီး ထုိအစိတ္အပိုင္းကိုခႏၶာကိုယ္မွ ျငင္းပယ္ျခင္းကိုတားျမစ္ေပးတဲ့ေဆးေတြ ေကာ္တီကိုစတီးရြိဳက္ကဲ့သို႔ေသာေဆးေတြၾကာင့္ ခုခံအားက်ဆင္းေနျခင္း

အဆုတ္အတြင္းေလခုိျခင္းကဲ့သို႔ေသာ နာတာရွည္အဆုတ္ေရာဂါ ဆီးခ်ိဳေက်ာက္ကပ္ကင္ဆာကဲ့သို့အျခားျပင္းထန္တဲ့ေရာဂါမ်ား

အသက္၅၀ႏွင့္ ၅၀အထက္

လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါက ျဖစ္လုိက္ေပ်ာက္လုိက္ျဖစ္တတ္ျပီး  ကူုးစက္ပိုးေတြအလြယ္တကူျပန္႔ပြားနုိ္ငျ္ပီး ကူးစက္ပိုးေတြကိုအလြယ္တကူလက္ခံနုိင္တဲ့လူနာေတြရွိရာ ေဆးရံုနဲ႔က်န္းမာေရးေစာင့္ေ၇ွာက္မႈေဂဟာေတြမွာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Legionnaires’ disease (လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

အျခားအဆုတ္ေရာင္ေရာဂါအမ်ိဳးအစားေတြနဲ႔ ဆင္တူပါတယ္။ လိီဂ်ိီယိုနယ္လားဘတ္တိီးရီးယားမွန္း လ်င္ျမန္စြာသတ္မွတ္နုိင္ဖို႔ ခုခံအားတုန္႔ျပန္မႈကိုျစဖ္ေစနုိင္တဲ့ လီဂ်ီယုိနယ္လားပဋိလႈ႔ံပစၥည္းေတြကို ဆီးထဲပါမပါစစ္ေဆးျခင္းနည္းကို အသံုးျပဳနုိင္ပါတယ္။ ေအာက္ပါစမ္းသပ္နည္းေတြကို အသံုျပဳနုိင္ရုနိင္ပါတယ္။

ေသြးစစ္ျခင္း

ရင္ဘတ္ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါမွန္း အတည္မျပဳနု္င္ေပးမယ့္ အဆုတ္ကိုကူးစက္ပိုး၀င္ေနတဲ့အတုိင္းအတာကို ျပေပးနုိင္တယ္။

သလိပ္သို႔ အဆုတ္တစ္ရွဴးနမူနာယူျပီး စစ္ေ်ဆးျခင္း

မေရမရာျဖစ္ျခင္း၊ အာရံုစူးစုိက္ရခက္ျခင္းကဲ့သို႔ေသာ အာရံုေၾကာဆိုင္ရာလကၡဏာေတြျပခဲ့မယ္ဆုိရင္ ဦးေနွာက္စီတီစကန္ရိုက္ျခင္းသို႔ ေက်ာရုိးအရည္ေဖာက္ျခင္း

Legionnaires’ disease (လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ပဋိဇီ၀ေဆးေတြနဲ႔ ကုသမႈေပးပါတယ္။ ကုသမႈေစာေစာေပးေလ ေနာက္ဆက္တြဲရလဒ္ေတြနည္းေလ ေသဆံုးုနိင္ေခ်နည္းေလျဖဖစ္ပါတယ္။ ကိစၥအမ်ားစုမွာ ကုသမႈက ေဆးရုံတက္ဖုိ႔လိုပါတယ္။ ဖ်ားနာျခင္းက ကုသမႈမလိုဘဲသက္သာေပ်ာက္ကင္းနုိင္ျပိး ေနာက္ဆက္တြဲေတြလည္း မျဖစ္ေစပါဘူး။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါ           ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါ   ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

လီဂ်ိီရုိနယ္ရီေရာဂါ ျပန္႔ပြားမႈမဆုိးရြာေးအာင္ ကာကြယ္နုိင္ေပမယ့္ ကာကြယ္မႈမွာ အေသးစိတ္သန္႔ရွင္းေစျခင္း၊ ေရစမ္းမ်ား၊ ေရကူးကန္မ်ားမွေရမ်ားကိုပိုးသတ္ျခင္း

ေဆးလိပ္မေသာက္ျခင္းက ျဖစ္ပြားကူးစက္နုိင္ေခ်ကိုေလ်ွာ့ဖုိ႔ သင္လုပ္နုိ္ငတာေတြထဲက အေရးၾကီးဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းက ဘတ္တီးရီးယားကူးစက္ပိုးခံရခ်ိန္မွာ ေရာဂါျဖစ္နုိင္ေခ်ပိုမ်ားပါတယ္။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 15, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။