Late Period (ရာသီမမွန္ျခင္း)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Late Period (ရာသီမမွန္ျခင္း) ကဘာလဲ။

လစဥ္ဓမၼတာမမွန္ျခင္းကိုေခၚတတ္ျပီး တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ သံုးၾကိမ္ရာသီမလာပါက ရာသီေပ်ာက္တယ္လို႔ ဆုိၾကပါတယ္။

ရာသီေပ်ာက္ရျခင္းအေၾကာင္းအမ်ားစုကေတာ့ ကုိယ္၀န္ရွိတာျဖစ္ျပီး တျခားအေၾကာင္းေတြကေတာ့ မ်ိဳးပြားအဂၤါတြင္ျပႆနာျဖစ္ျခင္း၊ ေဟာ္မုန္းေတြကိုထိန္းညွိေနေသာ ဂလင္းမ်ားတြင္ျပႆနာျဖစ္ျခင္းတို႔ရွိပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနေတြမွာဆုိရင္ ထိုအေၾကာင္းအရင္းကို ကုသလိုက္ပါက ရာသီျပန္မွန္ေစနုိင္ပါတယ္။

Late Period (ရာသီမမွန္ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

နုိင္ငံအလိုက္၊ လူမ်ိဳးအလိုက္ ျဖစ္နုိင္ေခ်ကြဲျပားတယ္ဆုိတဲ့ သက္ေသမရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ စားေသာက္မႈပံုစံ၊ နာတာရွည္ေရာဂါေတြစတဲ့အခ်က္ေတြကေတာ့ ေတြးေနစရာမလိုေအာင္ သက္ေရာက္မႈရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျဖစ္နုိင္ေခ်တက္ေစတဲ့အေျခအေနေတြကိုေလွ်ာ့ခ်ျခင္းျဖင့္ ထိန္းသိမ္းနုိင္တယ္။ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔တိုင္ပင္နုိင္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Late Period (ရာသီမမွန္ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

အဓိကလကၡဏာကေတာ့ရာသီမေပၚျခင္းျဖစ္ျပီး အေၾကာင္းအရင္းေတြေပၚမူတည္ကာ တျခာားလကၡဏာေတြခံစားရတတ္ပါတယ္။ ဥပမာ-

  • ရင္သားမွနုိ႔ရည္မ်ားက်ဆင္းျခင္း
  • ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း
  • ေခါင္းကိုက္ျခင္း
  • အျမင္အာရံုေျပာင္းလဲျခင္း
  • မ်က္နွာတြင္အေမႊးအမွ်င္ထူလာျခင္း
  • ဆီးခံုနာက်င္ျခင္း
  • ၀က္ျခံမ်ားထြက္ျခင္း

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

အထက္ပါလကၡဏာေတြေတြ႔ရမယ္၊ သိလိုသည္မ်ားရွိမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔တိုင္ပင္နုိင္ပါတယ္။ လူတိုင္းခႏၶာကုိယ္ကတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္မတူတာေၾကာင့္ သင့္အတြက္အေကာင္းဆံုးအေျဖရဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္တာအေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Late Period (ရာသီမမွန္ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ရွင္သန္ေနရင္းနဲ႔ သာမန္အေၾကာင္းေတြေတြေၾကာင့္ ရာသီမမွန္တာ၊ ေပ်ာက္တာမ်ိဳးေတြျကံုရတတ္ပါတယ္-

  • ကိုယ္၀န္ရွိျခင္း
  • နုိ႔တိုက္ျခင္းနဲ႔
  • ေသြးဆံုးျခင္းေတြေပါ့။

အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုက ဓမၼတာတစ္ၾကိမ္နဲ႔တစ္ၾကိမ္ၾကားမွာ ၂၈ ရက္ျခားတတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၂၁ ရက္ကေန ၃၅ ရက္အထိျခားလုိ႔ရပါတယ္။ ထိုကြာျခားခ်က္ေတြလိုမဟုတ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဒီအခ်က္ေတြထဲကတစ္ခ်က္ခ်က္ေၾကာင့္ျဖစ္နုိင္ပါတယ္။

  • စိတ္ဖိစီးမႈ- စိတ္ဖိစီးမႈဟာ ေဟာ္မုန္းေတြကိုဂေယာက္ဂယက္ျဖစ္ေစနုိင္ျပီး hypothalamus ဟုေခၚေသာ ရာသီလာျခင္းကိုထိန္းခ်ဳပ္ေသာဦးေႏွာက္ပိုင္းကုိပင္ ထိခိုက္ေစနုိုင္ပါတယ္။ အခ်ိန္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် စိတ္ဖိစီးမႈဟာ သင့္ကုိယ္အေလးခ်ိန္ကိုေျပာင္းလဲေစျခင္း၊ နာမက်န္းျဖစ္ေစျခင္းတို႔ျဖင့္လည္း ရာသီလာျခင္းကိုထိခိုက္မႈရွိေစနုိ္င္ပါတယ္။ တကယ္လုိ႔ စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ ရာသီလာျခင္းထိခိုက္တယ္လို႔ထင္ပါက စိတ္ေလွ်ာ့ခ်အပန္းေျဖျပီး ေနထိုင္မႈပံုစံတခ်ိဳ႕ေျပာင္းလဲလိုက္ပါ။ ကုိယ္လက္လႈပ္ရွားမႈလုပ္ျခင္းကလည္း အကူအညီျဖစ္နုိင္ပါတယ္။
  • အေလးခ်ိန္က်ျခင္း – အစားအေသာက္ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာလည္း ရာသီေပ်ာက္တတ္ပါတယ္။ ပံုမွန္လို႔သတ္မွတ္ထားတဲ့အေလးခ်ိန္ရဲ႕ ၁၀ ရာခိုင္နႈန္းေလာက္နည္းေနျခင္းဟာ သင့္ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ျခင္းေတြကိုေျပာင္းလဲေစနုိင္ျပီး သားဥေၾကြျခင္းကိုရပ္တန္႔ေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္စားေသာက္မႈပံုစံေျပာင္းျပီး အေလးခ်ိန္တို္းလာျခင္းျဖင့္ ရာသီလာျခင္းကိုပံုမွန္ျပန္ျဖစ္ေစနုိင္ပါတယ္။
  • အ၀လြန္ျခင္း – အေလးခ်ိန္နည္းသလိုပဲ အေလးခ်ိန္မ်ားလြန္းျခင္းဟာလည္း ေဟာ္မုန္းအေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္ေစနုိင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔အ၀လြန္ျခင္းေၾကာင့္ ရာသီေပ်ာက္တာဆုိရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္က စားေသာက္မႈပံုစံ၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈေတြအၾကံေပးပါလိမ့္မယ္။
  • PCOS- PCOS ဆိုတာ ခႏၶာကုိယ္ကေန အဖိုေဟာ္မုန္းမ်ားထုတ္ေစေသာအေျခအေနျဖစ္တယ္။ ထိုကဲ့သုိ႔ေဟာ္မုန္းမညီမွ်မႈေၾကာင့္ သားဥအိမ္ေတြမွာ အရည္အိတ္ေတြျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ ထိုအရည္အိတ္ေတြေၾကာင့္ သားဥေၾကြျခင္းမူမမွန္တာမ်ိဳး၊ ရပ္တန္႔သြားတာမ်ိဳးျဖစ္လာပါတယ္။ PCOS ေၾကာင့္ တျခားေသာေဟာ္မုန္းမ်ား၊ ဥပမာ- အင္ဆူလင္ ထုတ္လုပ္မႈပံုမွန္မဟုတ္ျခင္းမ်ိဳးလည္းျဖစ္လာတတ္တယ္။ PCOS ရဲ႕ကုသမႈကေတာ့ ခံစားရတဲ့လကၡဏာေတြကို သက္သာေစဖို႔ဦးတည္ပါတယ္။ ရာသီစက္၀န္းမွန္ဖုိ႔ကိုေတာ့ သေျႏၶတားေဆးကဲ့သုိ႔ေဆးမ်ားညႊန္ပါလိမ့္မယ္။
  • သေျႏၶတားျခင္း – သေျႏၶတားထားတဲ့အခါ ဒါမွမဟုတ္ သေျႏၶတားျခင္းကိုရပ္လိုက္တဲ့အခါမွာလည္း ရာသီမမွန္တာမ်ိဳးၾကံဳရတတ္ပါတယ္။ သေျႏၶတားေဆးမွာ estrogen နဲ႔ progestin လို႔ေခၚတဲ့ေဟာ္မုန္းေတြပါျပီး ထိုေဟာ္မုန္းေတြကသားဥေၾကြျခင္းကိုတားပါတယ္။ ထိုေဆးေတြရပ္ျပီး ရာသီပံုမွန္ျပန္ျဖစ္ဖုိ႔ ေျခာက္လေလာက္ၾကာတတ္ပါတယ္။ တျခားေသာသေျႏၶတားနည္းေတြကလည္း ရာသီလာျခင္းရပ္တန္႔ေစတတ္ပါတယ္။
  • နာတာရွည္ေရာဂါမ်ား – ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ၊ အူဆုိင္ရာေရာဂါမ်ားကဲ့သုိ႔ နာတာရွည္ေရာဂါမ်ားကလည္း သင့္ရာသီစက္၀န္းကိုထိခိုက္ေစနို္င္ပါတယ္။ ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ေျပာင္းလဲမႈဟာ ေဟာ္မုန္းအေျပာင္းအလဲနဲ႔ဆက္ႏြယ္ေနတတ္ျပီး ေသခ်ာေစာင့္ေရွာက္မႈမရွိတဲ့ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါဟာ ရာသီလာျခင္းကိုပံုမွမဟုတ္ျဖစ္ေစတယ္။ အူဆုိင္ရာေရာဂါေတြေၾကာင့္ အူသိမ္ေရာင္ရမ္းတဲ့အခါမွာလည္း ခႏၶာကုိယ္အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အာဟာရေတြကိုမစုပ္ယူနုိင္တာေၾကာင့္ ဓမၼတာလာျခင္းကိုထိခုိက္ေစနုိင္ပါတယ္။
  • ေစာစီးစြာေသြးဆံုးျခင္း – အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုဟာ အသက္ ၄၅-၅၅ ၾကားေလာက္မွာမွေသြးဆံုးတတ္ပါတယ္။ အသက္ ၄၀ တ၀ိုက္မွစျပီး ေသြးဆံုးလကၡဏာေတြျပေနရင္ေတာ့ ေစာစီးစြာေသြးဆံုးတယ္လို႔ေခၚပါတယ္။ သားဥမေၾကြနုိင္ေတာ့တာေၾကာင့္ ရာသီလာျခင္းပံုမွန္မဟုတ္ေတာ့ဘဲ ေနာက္ဆံုးရပ္တန္႔သြားတတ္ပါတယ္။
  • သိုင္းရြိဳက္ျပႆနာမ်ား – သိုင္းရြိဳက္အလုုပ္ပိုလုပ္တာ၊ အလုပ္ေလ်ာ့လုပ္တာေၾကာင့္လည္း ရာသီလာျခင္းထိခိုက္တတ္ပါတယ္။ သိုင္းရြိဳက္ဟာ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ ဇီ၀ရုပ္ျဖစ္ပ်က္မႈကိုထိန္းခ်ဳပ္ေပးတာေၾကာင့္ ေဟာ္မုန္းပမာဏေတြလည္း ထိခုိက္သြားနုိင္ပါတယ္။ သိုင္းရြိဳက္ျပႆနာေတြဟာ ေဆးကုသလို႔ရျပီး ကုသအျပီးမွာ သင့္ရာသီလာျခင္းပံုမွန္ျပန္ျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

 Late Period (ရာသီမမွန္ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

အားေပးေသာအေျခအေနမ်ား

  • မိသားစုရာဇ၀င္ – တကယ္လို႔ မိသားစုထဲမွာရွိတဲ့ တျခားအမ်ိဳးသမီးမွာ ရာသီေပ်ာက္ျခင္းျကံုဖူးတယ္ဆိုရင္ သင့္မွာလည္းထိုကဲ့သုိ႔ျကံုရနုိင္ေခ်မ်ားပါတယ္။
  • စားေသာက္မႈပံုစံ – စားေသာက္မႈပံုစံမမွန္တာ၊ အစားအေသာက္ပ်က္တာမ်ိဳးရွိရင္ ရာသီေပ်ာက္နုိင္ေခ်မ်ားပါတယ္။
  • အားကစားသမားမ်ား – ျပင္းထန္ေသာ အားကစားမ်ားေၾကာင့္လည္း ဓမၼတာလာျခင္းေပ်ာက္တတ္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Late Period (ရာသီမမွန္ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဒီအခ်က္ေတြဟာ က်န္းမာေရးအၾကံဥာဏ္ေတြအတြက္ အစားထိုးမဟုတ္တာေၾကာင့္ အျမဲတမ္း ဆရာ၀န္နဲ႔ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ဖို႔မေမ့ပါနဲ႔။

ဘယ္လိုသိရွိနိုင္မလဲ

ဆရာ၀န္ကတျခားေသာ မ်ိဳးပြားအဂၤါျပႆနာေတြဟုတ္မဟုတ္သိရဖို႔ တင္ပါးဆံုရိုးဆုိင္ရာစမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈမ်ားလုပ္ပါလိမ့္မယ္။ ရာသီတစ္ခါမွမလာဖူးေသးသူဆိုရင္ေတာ့ တကယ္အပ်ိဳေဖာ္၀င္စျပဳျပီလားသိရေအာင္ ရင္သားနဲ႔၊ တျခားမ်ိဳးပြားအဂၤါစမ္းသပ္မႈမ်ားလုပ္ပါလိမ့္မယ္။

ရာသီေပ်ာက္ျခင္းဟာ ရႈ႔ပ္ေထြးတဲ့ေဟာ္မုန္းျပႆနာေတြရဲ႕ လကၡဏာလည္းျဖစ္နုိင္တာေၾကာင့္ အေျခခံျပႆနာကုိသိရဖို႔ တစ္မ်ိဳးထက္ပိုတဲ့စစ္ေဆးစမ္းသပ္မႈေတြလိုျပီး အခ်ိန္လည္းၾကာနုိ္င္ပါတယ္။

ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးမႈ

ေသြးစစ္ေဆးမႈအမ်ိဳးမ်ိဳးလုိနိုင္တယ္။

ကိုယ္၀န္ရွိမရွိစစ္ေဆးျခင္း – ဒါဟာပထမဆံုးလုပ္ရမယ့္ စစ္ေဆးမႈျဖစ္နုိင္ပါတယ္။

သိုင္းရြိဳက္လုပ္ေဆာင္ခ်က္စစ္ေဆးျခင္း – ေသြးတြင္း TSH ေဟာ္မုန္းပမာဏစစ္ေဆးျပီး သုိင္းရြိဳက္အလုပ္လုပ္ျခင္းကို စစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။

သားဥအိမ္စစ္ေဆးျခင္း – ေသြးတြင္း FSH ေဟာ္မုန္းပမာဏစစ္ေဆးျပီး သားဥအိမ္မ်ားအလုပ္လုပ္ျခင္းကို ဆံုးျဖတ္ပါလိမ့္မယ္။

Prolactin ပမာဏ – prolactin ေဟာ္မုန္းပမာဏနည္းေနျခင္းဟာ pituitary ဂလင္းအက်ိတ္ရွိျခင္းရဲ႕ လကၡဏာျဖစ္နုိင္ပါတယ္။

အဖိုေဟာ္မုန္းစစ္ေဆးျခင္း – တကယ္လုိ႔ မ်က္နွာမွာ အေမႊးအမွွ်င္ေတြထူလာမယ္၊ အသံေတြေျပာင္းလာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္က ေသြးတြင္းအဖိုေဟာ္မုန္းစစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။

ပံုရိပ္ရိုက္ကူးစစ္ေဆးျခင္း

လကၡဏာေတြနဲ႔ ေသြးအေျဖေတြေပၚမူတည္ျပီး ပံုရိပ္ရိုက္ကူးစစ္ေဆးမႈတစ္မ်ိဳး သို႔ တစ္မ်ိဳးထက္ပိုျပီးလုပ္ရနုိင္ပါတယ္။ အဲ့ဒါေတြကေတာ့-

အာထရာေဆာင္း – အသံလိႈင္းမ်ားကိုသံုးကာ ကိုယ္တြင္းအဂၤါမ်ားကိုစစ္ေဆးသည့္နည္းျဖစ္ျပီး တစ္ၾကိမ္မွရာသီမလာဖူးေသးပါက ကုိယ္တြင္းမ်ိဳးပြားအဂၤါမ်ားေကာင္းမေကာင္း အာထရာေဆာင္းသံုးျပီး စစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။

စီတီစကင္ – ကိုယ္တြင္းအဂၤါမ်ားကုိ အဘက္ဘက္မွ ပံုရိပ္ရိုက္ယူျပီး ပံုေဖာ္ၾကည့္ရႈေသာနည္းျဖစ္တယ္။ သားအိမ္၊ သားဥအိမ္၊ ေက်ာက္ကပ္တို႔ ပံုမွန္ရွိမရွိစစ္ေဆးရန္သံုးနုိင္ပါတယ္။

အမ္အာအိုင္ – ေရဒီယိုသံလုိက္လိႈင္းမ်ားကိုသံုးကာ ခႏၶာကုိယ္အတြင္းရွိ တစ္သွွ်ဴးမ်ားရဲ႕ပံုရိပ္မ်ားကို အေသးစိတ္ရို္က္ကူးေသာနည္းျဖစ္တယ္။ pituitary ဂလင္းမွာ အက်ိတ္ရွိမရွိစစ္ေဆးရန္ရိုက္ကူးေကာင္းရိုက္ကူးရပါလိမ့္မယ္။

Late Period (ရာသီမမွန္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ကုသမႈကေတာ့ ရာသီေပ်ာက္ေစေသာ အေၾကာင္းအရင္းေပၚမူတည္နုိင္တယ္။ တခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာ သေျႏၶတားေဆး၊ ေဟာ္မုန္းကုသမႈ စသည္တို႔နဲ႔ ရာသီစက္၀န္းျပန္စေအာင္ လုပ္နုိင္ျပီး သိုင္းရြိဳက္ သုိ႔ pituitary ဂလင္းေၾကာင့္ျဖစ္ပါက ေဆးကုသဖို႔လိုပါလိမ့္မယ္။ တကယ္လုိ႔ အက်ိတ္ သို႔ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုခုေၾကာင့္ျဖစ္ပါက ခြဲစိတ္ကုသရန္ လိုေကာင္းလုိနုိင္ပါတယ္။

ေနထုိင္မႈပံုစံ၊ အိမ္တြင္းကုထံုးနည္းမ်ား

တခ်ိဳ႕ေသာေနထိုင္မႈပံုစံေတြ- ဥပမာ- ေလ့က်င့္ခန္းအလုပ္မ်ားျခင္း၊ အစားနည္းျခင္းေတြေၾကာင့္ ရာသီေပ်ာက္နုိင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ လႈပ္ရွားမႈပံုမွန္သာလုပ္ျပီး အနားယူဖို႔လိုပါတယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ၊ စိတ္ညစ္စရာေတြကိုလည္းေလွ်ာ့ခ်ပါ။ မိမိဖာသာ စိတ္ဖိစီးမႈေတြမေလွ်ာ့နုိင္ပါက မိသားစု၊ သူငယ္ခ်င္းနဲ႔ ဆရာ၀န္ကိုတုိင္ပင္အကူအညီေတာင္းပါ။

သိလိုသည္မ်ားရွိပါက သင့္အတြက္အေကာင္းဆံုးအေျဖကိုရရန္ ဆရာ၀န္နွင့္ေသခ်ာေဆြးေႏြးတိုင္ပင္နုိင္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 14, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။