Knee Swelling (ဒူးေရာင္ျခင္း)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Knee Swelling (ဒူးေရာင္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ဒူးနာျခင္းဆိုတာက ဒူးရဲ့အေရွ႔ဘက္ ဒူးေခါင္းေအာက္ သို႔မဟုတ္ ဒူးဆစ္အတြင္းထဲက နာတာကို ေခၚျခင္းျဖစ္တယ္။ ူးနာတာက ဒူး၊ ဒူးေခါင္း၊ ဒူးဆစ္၊ ဒူးရြတ္ စတဲ့ ဒူးရဲ့ ေနရာအစံုက ဘယ္အရိုးေတြက မဆိုျဖစ္နိင္ပါတယ္။
ဒူးနာတယ္ဆိုတာ မေရရာတဲ့ ေရာဂါအေျဖတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႔ေတြက သိပ္မဆိုးလွတဲ့ လကၡဏာေတြ ျပတတ္သလို တခ်ိဳ႔ေတြမွာေတာ့ ဒူးနာတာ ေတာ္ေတာ္ ဆိုးနိုင္ပါတယ္။ နာတဲ့ ေနရာက ေရာဂါရဲ့ ျဖစ္ပြားမွု အေၾကာင္းအရင္းျဖစ္နိုင္တာေၾကာင္႔ အေရးၾကီးပါတယ္။

Knee Swelling (ဒူးေရာင္ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒူးနာတာက အလြန္အျဖစ္မ်ားျပီး ဒူးနာတာကို ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းကို သိျပီး ဖယ္ထုတ္လိုက္နိုင္လွ်င္ သူ့ဖာသာ ေပ်ာက္သြားနိုင္ပါတယ္။ ဒူးနာျခင္းက အသက္ၾကီးသူေတြမွာ ပိျုဖစ္နိုင္ေသာ္လည္း အသက္အရြယ္ မေရြးျဖစ္နုိင္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Knee Swelling (ဒူးေရာင္ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

နာတဲ့ ေနရာက ျဖစ္တဲ့ေနရာကို ျပနိုင္တာ ေၾကာင့္ အေရးၾကီးပါတယ္။ ကိုက္ခဲျခင္း၊ ေရာင္ျခင္း ႏွင့္ တခါတရံ တစစ္စစ္ ျဖစ္ေနတဲ့ ခံစားခ်က္ေတြကေတာ့ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြျဖစ္ပါတယ္။တခါတရံ ဒူးျမတ္သြားတတ္ပါတယ္။ အဲ့ဒါက အဆစ္ၾကားထဲက အရြတ္ေလးျပဲသြားျပီး ညပ္သြားတာေၾကာင့္ ဒူးက မေကြးနိုင္ မဆန္႔နိုင္ေတာ့ပဲ ရပ္သြားတာျဖစ္ပါတယ္။
အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

သင့္မွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္ေတြထဲက တစ္ခုခုရွိခဲ့ရင္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္သြယ္သင့္ပါတယ္။
• သင့္ဖာသာ ကုေနျပီး ေရာဂါလကၡဏာေတြက မသက္သာလွ်င္
• ကာယေလ့က်င့္ခန္း သို႔ ျပန္လည္သန္စြမ္းေရး ကုထံုးေတြ လုပ္ေနျပီး ပိုဆိုးလာလွ်င္
• ေဆး၀ါးေတြရဲ့ ဘက္ထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ ခံစားရလွ်င္
• သင့္ဒူးက ပံုပ်က္လာလွ်င္
• သင့္မွာ အဖ်ားတက္လာျပီး နီလာလွ်င္၊ ဒူးတစ္၀ိုက္မွာ ပူလာျပီး ေရာင္လာလွ်င္
• ျဖစ္တဲ့ ဒူးရဲ့ တေကာက္ေကြးမွာ နာက်င္ျခင္း၊ ေရာင္ျခင္း၊ထံုျခင္း ႏွင့္ တစစ္စစ္ျဖစ္ေနလွ်င္
• ဒူးျမတ္သြားလွ်င္ သို႔ နာက်င္စြာ အသံျမည္ေနလွ်င္ (မနာပဲ ျမည္တာ ဘာမွ မျဖစ္ပါ။)

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Knee Swelling (ဒူးေရာင္ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ျဖစ္နိုင္တာေတြကေတာ့ ဒူးအရြတ္ျပဲျခင္း၊ လြဲျခင္း၊ အရိုးနုျပဳတ္ထြက္ျခင္း၊ ဒူးေခါင္း သို႔ ဒူးဆစ္တစ္ခုလံုး အဆစ္ေရာင္ျခင္းတို့ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ အျဖစ္မ်ားတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြကေတာ့
• လြဲျခင္း နွင့္ ဆြဲျခင္း။
• ဒူးေရွ႔ဘက္ျခမ္းနာျခင္း(ဒူးေခါင္းတစ္၀ိုက္နာျခင္း)
• Menisci သို႔ အရိုးနု ထိခိုက္ျခင္း
• အရိုးအဆစ္ေရာင္ေရာဂါ
• အရြတ္ေရာင္ေရာဂါ
• ဒူးညိဳမဲေရာင္ေရာဂါ (အိမ္အကူဒူးေခါင္းေရာဂါ)
• အဆစ္အတြင္း ေသြးထြက္ျခင္း
• Osgood-Schlatter’s Disease
• ေဂါက္ေရာဂါ
• ပိုး၀င္ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ(ဒူးဆစ္တြင္း ပိုး၀င္ျခင္း)

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ဘယ္အရာေတြက knee pain( ဒူးနာျခင္း) ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

knee pain( ဒူးနာျခင္း) ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္
• ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားျခင္း
• ဇီ၀ယႏၱရားျပသနာမ်ား
• ၾကြက္သားက်ံဳ႕နိုင္ဆန္႔နိင္စြမ္း မရွိျခင္း
• တခ်ိဳ႔ေသာ အားကစားနည္းမ်ား
• ထိခိုက္မွဳ ရွိဖူးျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Knee Swelling (ဒူးေရာင္ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဆရာ၀န္က က်န္းမာေရးရာဇ၀င္ေမးျခင္း နွင့္ လက္ေတြ႔စမ္းသပ္ျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ျပီး ေရာဂါကို အေျဖရွာ အတည္ျပဳနိုင္ပါတယ္။ ဒူးေခါင္းအား ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း ႏွင့္ တခါတရံ ေသြးစစ္ျခင္းတို႔လဲ လုပ္နိုင္ပါတယ္။ ဒူးေခါင္းအတြင္း အရည္ရွိေနလွ်င္ ဆရာ၀န္က ဒူးေခါင္းအား အပ္နဲ့ ေဖာက္ျပီး အရည္ကို စုပ္ထုတ္ပါလိမ့္မယ္။ျပီးေနာက္ ၄င္းအရည္ကို ဓာတ္ခြဲခန္းပို႔ စစ္ေဆးပါတယ္။

Knee Swelling (ဒူးေရာင္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ပထမ အေရးၾကီးဆံုးကေတာ့ ျဖစ္ေစတဲ့ အရာကို ေတြ႔ေအာင္ရွာရပါမယ္ အထူးသျဖင့္ လွဳပ္ရွားမွု တစ္ခုခု ဥပမာ လမ္းေလွ်ာက္ျမန္ျခင္း သို႔ လက္တေလာ အေႏွးလမ္းေလွ်ာက္ေလ့က်င့္ခန္း စထားလွ်င္ စသျဖင့္ သိေအာင္ အရင္လုပ္ရပါမယ္။ ေဘးတိုက္လွဳပ္ရွားမွဳေတြ ပါ၀င္တဲ့ အားကစားနည္းကို ကစားတဲ့ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဒူးနဲ့ ပတ္သတ္တဲ့ လကၡဏာေတြ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။

၄င္းလွဳပ္ရွားမွဳေတြကို ရပ္ျပီး ၂ ပတ္မွ ၆ ပတ္အတြင္း လကၡဏာေတြက တျဖည္းျဖည္း ေပ်ာက္ကြယ္သြားတတ္ပါတယ္။ တရား၀င္ ၀ယ္လို႔ရတဲ့ steroid မပါတဲ့ အေရာင္က်ေဆးေတြ ျဖစ္တဲ့ ibuprofen သို႔ naproxen တို့ကလည္း ေရာင္ျခင္းနွင့္ ကိုက္ခဲျခင္းေတြကို သက္သာေစပါတယ္။ ဒီေဆးေတြက အစာအိမ္ကို ဒုကၡေပးနိုင္တာမို႔ အစာနွင့္ တြဲေသာက္သင့္ပါတယ္။ အနာရွိသူေတြ သို႔ ေသြးထြက္နာရွိသူေတြကေတာ့ ဒီေဆးေတြ မေသာက္ခင္ ဆရာ၀န္နဲ့ ဦးဆံုးတိုင္ပင္ျပီးမွ ေသာက္သင့္ပါတယ္။

ဒူးေခါင္းနာတာကေတာ့ ကာယျပန္လည္သန္စြမ္းေရးေလ့က်င့္ခန္ေတြနဲ့ quadriceps muscle ( ေပါင္ေရွ႔ၾကြက္သား) ႏွင့္ ေပါင္ေနာက္ၾကြက္သား ႏွင့္ ေျခသလံုးၾကြက္သား တို႕ကို သန္မာေစပါတယ္။ အရြတ္လြဲျခင္းကေတာ့ အခ်ိန္ယူျပီး အနားယူလိုက္လွ်င္ ျပန္ေကာင္းနိုင္ပါတယ္။ ဒူးတစ္၀ိုက္ အရြတ္စုတ္ျပဲျခင္းကေတာ့ တခါတရံ ဒူးေခါင္းကို အေသထားျခင္း သို႔ ျပင္းထန္တဲ့ ျပန္လည္သန္စြမ္းေရးေလ့က်င့္ခန္းေတြ လုပ္ဖို႔ လုိအပ္နိုင္ပါတယ္။ ဒူးနာျခင္းက အခ်ိန္ၾကာလာျပီး သို႔ ပုိဆိုးလာတယ္ဆိုလွ်င္ ခြဲစိပ္ဆရာ၀န္က သင့္ကို ခြဲစိပ္ဖို႔ (arthroscopy) လုပ္ဖို႕ေျပာပါလိမ့္မယ္။

ေရာဂါလကၡဏာေတြ သက္သာသြားျပီးေနာက္မွာေတာ့ လွဳပ္ရွားမွဳေတြကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ျပန္စလာနိုင္ပါတယ္ ဥပမာ လမ္းေလွ်ာက္တာ သို့ စက္ဘီးနင္းတာတို႔ လုပ္လို႔ရပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက knee pain( ဒူးနာျခင္း) ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ knee pain( ဒူးနာျခင္း) ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။
• ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားတဲ့ အတိုင္းေဆးေသာက္ပါ။
• နာက်င္မွဳကိုျဖစ္ေစတဲ့ လွဳပ္ရွားမွုေတြကို ရပ္ပါ။
• လွဳပ္ရွားမွဳေတြကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ျပန္စပါ။ နာေစတဲ့ လွဳပ္ရွားမွုဳကိုေတာ့ အလြန္ဂရုစိုက္ျပီးမွ ျပန္စပါ။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 20, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 20, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ