Knee Osteoarthritis (ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္း ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Knee Osteoarthritis (ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္း ) ကဘာလဲ။

ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္း သည္ အသက္ႀကီးလာေသာေႀကာင့္ ဒူးဆစ္မ်ား ဒဏ္ျဖစ္ျခင္းသာျဖစ္ပါသည္။

အဆစ္မ်ား၊ အရိုးနုမ်ား သည္ ဒူေပဒဏ္ေပ ခံနိုင္ရန္ သဘာ၀တရားကေပးထားေသာ လက္ေဆာင္မ်ားျဖစ္ပါသည္။

ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္းသည္ ထိုအရာမ်ား ခ်ိဳ႕ယြင္းသြားေသာေႀကာင္ အရိုးအဆစ္မ်ား ပြတ္တိုက္မႈအားမ်ားျပီး ျဖစ္လာရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

Knee Osteoarthritis (ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္း ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္း သည္ အလြန္အျဖစ္မ်ားေသာ အဆစ္ေရာင္ ေ၀ဒနာျဖစ္ပါသည္။ အမ်ိဳသားမ်ား၏ ၁၀% နွင့္ အသက္ ၆၀ ေက်ာ္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ ၁၃% သည္ ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္းကို ခံစာရပါသည္။ အသက္ႀကီးလာေသာေႀကာင့္ အ၀လြန္ေသာေႀကာင့္ ျဖစ္ေသာ ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္းမ်ားက ပိုမ်ားပါသည္။

သို႕ေသာ္ ထုိျဖစ္စဥ္ကို ျဖစ္ေစနိုင္ေသာ အခ်က္မ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းမ်ားျပဳလုပ္နို္င္ေသာ္လည္း တိက်ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္ ဆရာ၀န္နွင့္ တိုင္ပင္သင့္ပါသည္။

လကၡဏာမ်ား

Knee Osteoarthritis (ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္း ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္း၏ အဓိက လကၡဏာမ်ားမွာ

နာက်င္ျခင္း

လႈပ္ရွားလိုက္လွ်င္ သို႕မဟုတ္ တေနကုန္ လႈပ္ရွားျပီး အခ်ိန္မ်ားတြင္ နာက်င္ျပီး အနားယူလိုက္လွ်င္ သက္သာသြားပါသည္။

ေတာင့္တင္းျခင္း

အနားယူျပီး ျပန္လႈပ္လွ်င္ ဒူးမ်ားေတာင့္တင္းေနတတ္ျပီး လႈပ္ရွားလိုက္လွ်င္ ေျပေလ်ာ့သြားပါသည္။

တကၽြတ္ကၽြတ္ျမည္ျခင္း

အဆစ္မ်ား လႈပ္ရွားလိုက္ေသာအခါ  တကၽြတ္ကၽြတ္ျမည္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ေရာင္ရမး္ျပီး မာေနျခင္း

အရိုးအတက္ ထြက္ျခင္းေႀကာင့္ ေရာင္ရမ္းျပီး မာေနျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ေရာင္ရမ္းျခင္း

အဆစ္မ်ားတြင္ အရည္မ်ား စုပံုေနျခင္းေႀကာင့္ ေရာင္ရမ္းျခင္းျဖစ္ပါသည္။

အျခားေသာ လကၡဏာမ်ားမွာ

  • ဒူးနားရွိႀကြက္သားမ်ား အားနည္းလာျခင္းနွင့္ အဆစ္မ်ား မူမမွန္ျခင္း
  • အရင္ေလာက္ ဒူးဆစ္မ်ား မလႈပ္ရွားနိုင္ျခင္း
  • ဒူးမ်ားခြင္လာျခင္း၊ ေကြးလာျခင္း
  • ဒူးနားရွိႀကြက္သားမ်ား သိမ္လာျခင္း

ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္း ဆိုးရြားျပင္းထန္ပါက ညဘက္မ်ားတြင္ပါ အိပ္ရာမွ လန္႕နိုးလာနိုင္ပါသည္။

တခါတရံတြင္ ဒူးနာျခင္းမ်ားသည္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားျပဳလုပ္ျခင္းနွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ္လည္း တခါတရံတြင္ အေႀကာင္းရင္း မရွိလည္း နာတတ္ပါသည္။

စိုစြတ္ေသာ၊ ဖိအားနည္းေသာ ရာသီဥတုမ်ားတြင္ ဒူးပိုနာတတ္ေႀကာင္း အခ်ိဳ႕သူမ်ားက ေျပာပါသည္။ အေႀကာင္းမွာ ဒူးထဲရွိ အာရံုေႀကာမ်ားသည္ ေလထုဖိအားအေျပာင္းအလဲတြင္ နာက်င္ေစေသာေႀကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

အထက္တြင္ေဖာ္ျပထားေသာ လကၡဏာမ်ားအျပင္ ပိုသိလိုေသာ္ ဆရာ၀န္နွင့္တိုင္ပင္သင့္သည္။

လူတေယာက္နွင့္ တေယာက္ ေရာဂါ၏တံုျပန္ပံုျခင္းမတူညီသည့္အတြက္ မိမိ၏အေျခအေနကို သိရွိကာထိေရာက္စြာကုသနိုင္ရန္ ဆရာ၀န္နွင့္တိုင္ပင္သင့္သည္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Knee Osteoarthritis (ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္း ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

အမ်ိဳးမ်ိဴးေသာ အေႀကာင္းမ်ားေႀကာင့္ ထိုေရာဂါျဖစ္လာနိုင္ပါသည္။ လူတိုင္းနီးပါး ဒူးနာလာနိုင္ပါသည္။ အသက္ႀကီးေသာေႀကာင့္ အျဖစ္အမ်ားဆံုး ျဖစ္ပါသည္။ အျခားေသာ အေႀကာင္းမ်ားမွာ

  • အသက္

အသက္ႀကီးလာသည္နွင့္ အမွ် အရိုးနုမ်ားသည္ အနာက်က္နႈန္းေနွးလာေသာေႀကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။

  • ကိုယ္အေလးခ်ိန္

ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားလာလွ်င္ အဆစ္မ်ား အထူးသျဖင့္ ဒူးဆစ္မ်ားတြင္ ဒဏ္ျဖစ္ပါသည္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တစ္ေပါင္တက္လာလွ်င္ ဒူးသည္ ၃ / ၄ ေပါင္စာကို ပိုထမ္းထားရပါသည္။

  • မ်ိဳးရိုး
  • လိင္

အသက္ ၅၅ နွစ္ အထက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ အမ်ိဳးသားမ်ားထက္ ဒူးပိုနာနိုင္ပါသည္။

  • မႀကာခဏ ထိခိုက္မိျခင္း၊ ဒဏ္ျဖစ္ျခင္း

ယင္းသည္ မိမိလုပ္ရေသာ အလုပ္နွင့္ သက္ဆိုင္ပါသည္။ ဒူးေထာက္ျခင္း၊ ထုိင္ထျပဳလုပ္ျခင္း၊ အေလးမျခင္း (၅၅ေပါင္အထက္)မ်ားသည္ ဒူးဆစ္မ်ားအေပၚသို႕ ဖိအားမ်ား တိုက္ရိုက္သက္ေရာက္သည့္အတြက္ ဒူးနာေစပါသည္။

  • အားကစားသမားမ်ား

ေဘာလံုး၊ တင္းနစ္ နွင့္ တာေ၀းအေျပးသမားမ်ားသည္ ဒူးနာနိုင္ေခ်မ်ား ပါသည္။ ထို႕ေႀကာင့္ အားကစားသမားမ်ားသည္ ဒဏ္ရာမ်ားမရေအာင္ အထူးဂရုစိုက္ျပီး အဆစ္မ်ားကို သန္မာေစေသာ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားကို ျပဳလုပ္ေပးျခင္းျဖင့္ ဒူးနာျခင္းကိုျဖစ္နိုင္ေခ်နည္းေစပါသည္။ ဒူးနာရွိႀကြက္သားမ်ား အားနည္းေနပါက ဒူးပိုနာေစနိုင္ပါသည္။

  • အျခားေသာ က်န္းမာေရး အေျခအေနမ်ား

ရူမတိြဳက္ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါသည္ အဆစ္ေရာင္ျခင္းတြင္ ဒုတိယ အျဖစ္မ်ားဆံုးျဖစ္ျပီး ယင္းသည္ ဒူးဆစ္မ်ားကိုေရာင္ရမ္း နာက်င္ေစပါသည္။ ထို႕ျပင္ သံဓာတ္မ်ားျခင္း၊ ႀကီးထြားေဟာ္မုန္းမ်ားျခင္းတို႕သည္လည္း ဒူးနာျခင္းကို ျဖစ္နိုင္ေခ်မ်ားေစပါသည္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

 Knee Osteoarthritis (ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္း ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

အာရံုမစူးစိုက္နိုင္ျခင္းေရာဂါ ကို ျဖစ္နိုင္ေခ်မ်ားေစေသာ အေႀကာင္းမ်ားစြာအနက္ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေသာ အေႀကာင္းမ်ာမွာ  ေအာက္ပါတို႕ျဖစ္သည္။

  • အသက္ ၄၀နွင့္ အထက္တြင္ ႀကြက္သားမ်ား အားနည္းလာျခင္းနွင့္ အနာက်က္နႈန္းမ်ား ေနွးလာျခင္း
  • အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ဒူးပိုနာတတ္ျပီး ပိုျပင္းထန္တတ္သည္။
  • ကိုယ္အေလးခ်ိန္လြန္ကဲျခင္းသည္ ဒူးနာျခင္းကို တေျဖးေျဖးပိုဆိုးလာေစပါသည္။
  • မိဘမ်ားနွင့္ ေမာင္နွမမ်ားတြင္ အလားတူေရာဂါမ်ား ျဖစ္ဖူးလွ်င္
  • ဒူးကို ထိခိုက္ဖူးလွ်င္ (ဒူးျပဲျပီး အရိုးနုထိခိုက္ျခင္း ျဖစ္ဖူးလွ်င္)
  • ဒူးကို ခြဲစိတ္ကုသဖူးလွ်င္ (ဒူးရွိ အရိုးနုမ်ားကို ဖယ္ရွားျခင္း၊ အရိုးနုတြယ္ဆက္ အရြတ္မ်ားကို ျပဳျပင္ျခင္း)
  • ျပင္းထန္ေသာ အားစိုက္ထုတ္ရေသာ အလုပ္မ်ား လုပ္ျခင္း (လယ္စိုက္ျခင္း၊ မုိင္းတြင္းတူးျခင္း)
  • အဆစ္မ်ားကို ထိခိုက္ေစေသာ အျခားေရာဂါမ်ားရွိျခင္း (ရူမတြိဳက္ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ၊ ေဂါက္ေရာဂါ)

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Knee Osteoarthritis (ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္း ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဆရာ၀န္က သင္ခံစားေနရေသာ ေ၀ဒနာမ်ားကို ေမးျမန္းျခင္း၊ သင့္ကို စစ္ေဆးျခင္းတို႕ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မည္။ထို႕ျပင္ ေအာက္ပါ လကၡဏာမ်ားကို စစ္ေဆးပါလိမ့္မည္။

  • ဒူးနာျခင္း
  • ဒူးထဲတြင္ တကၽြတ္ကၽြတ္ျမည္ျခင္း
  • ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္း
  • အရည္မ်ားစုေနျခင္း
  • ဒူးမခိုင္ျခင္း
  • ဒူးကိုေထာက္ပံ့ထားေသာ ႀကြက္သားမ်ား က်ံဳလွီေနျခင္း

စစ္ေဆးျပီး ေသာအခါ ေအာက္ပါ စမ္းသပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မည္။

  • ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း

ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း သည္ ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္းကို သိရန္ အသံုး၀င္ဆံုးေသာ နည္းျဖစ္ပါသည္။ ဓာတ္မွန္တြင္ အရိုးအတက္မ်ား၊ အရိုးဆစ္မ်ားက်ဥ္းေနျခင္းနွင့္ အဆစ္မ်ားတြင္ ကယ္လ္ဆီယမ္မ်ား မ်ားေနျခင္းတို႕ကို ျမင္နို္င္ပါသည္။

  • သံလိုက္ ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း

သံလိုက္ ဓာတ္မွန္သည္ ရိုးရိုးဓာတ္မွန္တြင္ မျမင္ရေသာ အရိုးနုမ်ား၊အရြတ္မ်ားနွင့္ ႀကြက္သားမ်ာကို ေကာင္းမြန္စြာ ျမင္ရပါသည္။

  • ေသြးစစ္ျခင္း

ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္းကို ေသြးစစ္ခ်က္အေျဖမ်ားျဖင့္ မသိနိင္ေသာ္လည္း အျခားေသာ ေရာဂါမ်ားကို ဖယ္ထုတ္နိုင္ေစရန္ ေသြးစစ္ရပါသည္။

Knee Osteoarthritis (ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္း ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္းကို ကုသရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ နာက်င္မႈမ်ားကို သက္သာေစရန္နွင့္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားေကာင္းေစရန္ ျဖစ္ပါသည္။

ကုသမႈမ်ားတြင္ ေအာက္ပါ အခ်က္မ်ား အားလံုးပါ၀င္ပါသည္။

 

  • ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလွ်ာ့ျခင္း

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းငယ္က်ဆင္းသြားလွ်င္ပင္ ဒူးနာသက္သာေစနိုင္ပါသည္။

  • ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ျခင္း

ေလ့က်င့္ခန္း ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ ဒူးနားရွိႀကြက္သားမ်ားကို သန္မာေစျပိီး ဒူးဆစ္မ်ားကို ပိုခိုင္ေစကာ နာက်င္မႈမ်ားကို သက္သာေစပါညသည္။ ထုို႕ျပင္ ဒူးမ်ားလည္း ပိုျပီ လႈပ္ရွားမႈမ်ား ေကာင္းလာမည္ျဖစ္ပါသည္။

  • အနာသက္သာေဆးမ်ား ၊အေရာင္က်ေဆးမ်ား {acetaminophen (Tylenol), ibuprofen (Advil, Motrin), ornaproxen sodium (Aleve)}

ထိုေဆးမ်ားသည္ ေဆးဆိိုင္တြင္ အလြယ္တကူ၀ယ္ယူနိုင္ေသာ ေဆးမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ သို႕ေသာ္ ထိုေဆးမ်ားကို ဆရာ၀န္မညႊန္ႀကားဘဲ ၁၀ ရက္ထက္ပိုေသာက္ျခင္း မျပဳရပါ။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား ခံစားရနိုင္ေသာေႀကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုေဆးမ်ားနွင့္ မသက္သာလွ်င္ ဆရာ၀န္နွင့္ သြားျပကာ ညႊန္ႀကားေသာေဆးမ်ားကုိ ေသာက္သင့္ပါသည္။

  • စတီးရိြဳက္ထိုးေဆးမ်ားထိုးျခင္း၊ ဒူးထဲသို႕ Hyaluronic အက္ဆစ္ထိုးျခင္း

ယင္းတို႕သည္ အစြမ္းထက္ေသာ အေရာင္က်ေဆးမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ Hyaluronic အက္ဆစ္သည္ အဆစ္မ်ားအတြက္ ေခ်ာဆီ အေနျဖင့္လည္း အလုပ္လုပ္ေပးပါသည္။

  • အျခားကုသနည္းမ်ား

capsaicin ပါေသာ လိမ္းေဆးမ်ား လိမ္းျခင္း၊ အပ္စိုက္ကုထံုးနွင့္ glucosamine and chondroitin ပါေသာ အားျဖည့္ေဆးမ်ားေသာက္ျခင္းတို႕ ပါ၀င္ပါသည္။

  • ဒူးစည္း စည္းျခင္း

ဒူးစည္းတြင္ ဒူးအေပၚသို႕ သက္ေရာက္လာေသာ အားမ်ားကို ဖယ္ေပးေသာ အမ်ိဳးအစားနွင့္ ဒူးတစ္ခုလံုးကို ေထာက္ပံ့ေပးေသာ အမ်ိဳးအစားဟူ ၂ မ်ိဳးရွိပါသည္။

  • ကိုယ္ကာယ လႈပ္ရွားမႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း

ယင္းသည္ ဒူးနာျခင္းေႀကာင့္ ေန႕စဥ္အလုပ္မ်ား မလုပ္နိုင္သူမ်ားတြင္ အသံုး၀င္သည့္ နည္းလမ္း ျဖစ္ပါသည္။ ကာယေလ့က်င့္ခန္းမ်ားသည္ ႀကြက္သားမ်ားကို သန္မာေစျပီး အဆစ္မ်ားကို လႈပ္ရွားမႈမ်ား ေကာင္းေစပါသည္။ ေကာင္းမြန္ေသာ နညး္ျပမ်ားက သင့္ကို ေန႕စဥ္အလုပ္မ်ားကို နာက်င္မႈ သက္သာစြာ လုပ္ေဆာင္နုိင္ရန္ သင္ျပေပးပါလိမ့္မည္။

  • ခြဲစိတ္ျခင္း

အထက္ပါကုထံုးမ်ားနွင့္အဆင္မေျပလွ်င္ ခြဲစိတ္ကုသနို္င္ပါသည္။

ေနထို္င္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနွင့္ အိမ္တြင္းကုထံုးမ်ား

ေနထိုင္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနွင့္ အိမ္တြင္းကုထံုးမ်ားကိုျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ ဒူးဆစ္ေရာင္သူမ်ားအတြက္ ဘယ္လိုသက္ေရာက္မႈရွိနိုင္သလဲ။

ဒူးဆစ္ေရာင္ျခင္းကို ျဖစ္ေစနိုင္ေသာ အေႀကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါသည္။ မည္သည့္အေႀကာင္းေႀကာင့္ ျဖစ္ေစ ေလ့က်င့္ခန္း ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းသိမ္းျခင္းတို႕ျဖင့္ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားကို ေလ်ာ့က်ေစနိုင္ပါသည္။

ေလ့က်င့္ခန္းမ်ား ျပဳုလုပ္ျခင္းျဖင့့္ နာက်င္မႈမ်ားကို သက္သာေစနိုင္သလို ေ၀ဒနာမ်ား ထပ္မျဖစ္လာေအာင္လည္း ကူညီေပးပါသည္။

သင္သိလိုသည္မ်ားရွိေသာ္ ဆရာ၀န္နွင့္တိုင္ပင္ကာ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ အႀကံဥာဏ္မ်ားရယူနိုင္ပါသည္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

Read also:

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 12, 2019

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။