Knee meniscus tear (ဒူးအရြတ္ျပားျပဲျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Knee meniscus tear (ဒူးအရြတ္ျပားျပဲျခင္း) ကဘာလဲ။

ဒူးတြင္ အျဖစ္မ်ားေသာ ထိခို္က္ဒဏ္ရာတခုျဖစ္သည္။ဒူးအရြတ္ျပားဆိုသည္မွာ အဂၤလိပ္အကၡရာ C ပံုစံရွိျပီး ဒူးအရိုးအားျငိမ္ေအာင္ ခုထားေပးသည့္ ရာဘာကဲ့သုိ ့ေသာ အရြတ္ျပားတခုျဖစ္သည္။ဒူးတစ္ဘက္စီတြင္ အျပင္ဘက္အစြန္းရွိ အရြတ္ျပားတခုႏွင့္ အတြင္းဆံုးအစြန္းရွိ အရြတ္ျပားတခု ေပါင္းေသာ္ ႏွစ္ခု ရွိသည္။ထိုအရြတ္ျပားမ်ားသည္ ဒူးတေလ်ွာက္ရွိကိုယ္အေလးအခ်ိန္ကို ထိန္းညိွေပးျခင္းအားျဖင့္ ဒူးအားျငိမ္ေအာင္ထိန္းထားေပးသည္။ထိုအရြတ္ျပားမ်ားစုတ္ျပဲသြားပါက ဒူးသည္ ပံုမွန္အတိုင္းမလုပ္ေဆာင္နိုင္ေတာ့ေပ။

Knee meniscus tear (ဒူးအရြတ္ျပားျပဲျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

အျဖစ္မ်ားေလ့ရွိသည္။အသက္အရြယ္မေရြး ျဖစ္ပြားနိုင္သည္။ျဖစ္နိုင္ေခ်မ်ားေသာ အရာမ်ားကို ေရွာင္ျကည္၍ ကာကြယ္နိုင္သည္။ေဘာ္စတြန္ရွိ ကေလးေဆးရံုတစ္ရံု၏ေလ့လာခ်က္အရ 500,000 ထက္မ်ားေသာ ဒူးရြတ္ျပဲမႈမ်ားသည္ အေမရိကန္နိုင္ငံတြင္ ႏွစ္စဥ္ျဖစ္ပြားေနေျကာင္းသိရွိရသည္။ပိုမိုသိရွိလိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္တိုင္ပင္ျပသပါ။

လကၡဏာမ်ား

Knee meniscus tear (ဒူးအရြတ္ျပားျပဲျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ဒူးျပဲပါက ဒူးအားလႈပ္ရွားေသာအခါ အသံတအိအိျမည္သံကုိလည္း ျကားရနိုင္ပါသည္။

ထို ့ျပင္

  • နာက်င္ေနျခင္း၊ အထိမခံနုိင္ေလာက္ေအာင္နာက်င္ျခင္း
  • ေရာင္ရမ္းလာျခင္း
  • ဒူးအား လႈပ္ရွားရခက္ျခင္း (သို ့) ပံုမွန္လႈပ္ရွားေနသကဲ့သို ့အဆံုးထိလႈပ္ရွား၍မရျခင္း
  • ဒူးခုိင္ေနျခင္း၊ကပ္ေနျခင္း
  • ပံုမွန္ကဲ့သို ့ေထာက္ကန္မထားနုိ္င္ေတာ့ေသာ ဒူး၏ အာရံုခံစားမႈကိုသိရွိေနျခင္း

စသည္ျဖင့္ ခံစားရနုိင္ပါသည္။

ေခ်ာင္ခ်ိ၍ေခ်ာ္ထြက္ေနေသာ ဒူး၏ အာရံု ခံစားမႈအခ်ိဳ  ့ကိုလည္းေတြ  ့ျကံုခံစားရနုိင္ပါသည္။

အထက္ပါလကၡဏာမ်ားအျပင္ အျခားရွိနုိင္ေသး၍ စိုးရိမ္ရပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ ျပသသင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ဒူးအားတခုခုထိခိုက္ျပီးမွ အထက္ပါလကၡဏာရပ္မ်ားေတြ  ့ရွိရသည္ျဖစ္ေစ အထက္ပါလကၡဏာရပ္မ်ားသည္ ရက္အနည္းငယ္အထိ မေပ်ာက္ေသးပဲက်န္ရွိေနသည္ျဖစ္ေစ ဆရာ၀န္အား ဆက္သြယ္ျပသသင့္ပါသည္။ဒူးခိုင္ျခင္းႏွင့္ ဒူးအားဆန္ ့ျပီး ျပန္ေကြး၍မရျခင္းမ်ားျဖစ္ပြားပါကလည္း ဆရာ၀န္အား ခ်က္ခ်င္းဆက္သြယ္သင့္ပါသည္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Knee meniscus tear (ဒူးအရြတ္ျပားျပဲျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ဒူးအရြတ္သည္ ျပင္းထန္ေသာလွည့္အား မ်ားမွ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ တိုက္ရုိက္ဖိအား မ်ားျဖစ္ေစသည့္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ ျပဲသြားတတ္သည္။ရုတ္တရက္ဒူးအား မထိန္းမိပဲလွည့္မိ္ျခင္း၊အားျဖင့္ေဆာင့္၍ ေဆာင့္ေျကာင့္ထုိင္မိျခင္း (သို ့) ေလးပင္ေသာပစၥည္းမ်ားမျခင္းတို ့ေျကာင့္ျဖစ္ပြားေစတတ္သည္။အားကစားသမားအမ်ားစုတြင္ ျဖစ္နုိင္ေခ်မ်ားသည္။

ရုတ္တရက္လွည့္ျခင္း၊ရပ္ျခင္း ၊ အရွိန္သတ္ျခင္းတို ့ျပဳလုပ္ရသည့္ အားကစားမ်ားတြင္ျဖစ္နုိင္ေခ်အလြန္မ်ားျပီး ထိုအားကစားအခ်ိဳ  ့ကိုေျပာရလ်ွင္

  • ေဘာလံုးကန္ျခင္း
  • ဘတ္စကတ္ေဘာကစားျခင္း
  • အေမရိကန္ေဘာလံုးကစားနည္းအားကစားျခင္း
  • တန္းနစ္ကစားျခင္းတို ့ျဖစ္သည္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Knee meniscus tear (ဒူးအရြတ္ျပားျပဲျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေဘာ္စတြန္ကေလးေဆးရံု၏ေလ့လာခ်က္အရ ကေလးမ်ားသည္ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္ႏွင့္ အားကစားေပါင္းစံုျပဳလုပ္ေသာအခါ ျဖစ္နုိင္ေခ်မ်ားေနေျကာင္းေတြ  ့ရွိရသည္။အထူးသျဖင့္

အားကစားတခုကို အားစိုက္ခြန္စိုက္ျပဳလုပ္ေသာအခါ ကေလးတင္မက လူျကီးအရြယ္မ်ားမွာပါ

ျဖစ္နုိင္ေခ်မ်ားေနေျကာင္းေတြ  ့ရွိရသည္။အသက္အရြယ္ျကီးလာေလေလ ဒူးအရြတ္ျပားမ်ားသည္ ေလ်ာ့ရဲအားနည္းလာေသာေျကာင့္ ထိုကဲ့သို ့အရြတ္ျပားေလ်ာ့ရဲေနပါက ေဆာင့္ေျကာင့္ထိုင္ျခင္း ႏွင့္ သာမာန္ကခုန္ျခင္းတုိ ့ကပင္ အရြတ္ျပားမ်ားကို ျပဲေစနုိင္သည္။အရိုးႏွင့္အဆစ္အျမစ္ေရာင္ေရာဂါမ်ားရွိပါကလည္း ဒူးရြတ္ျပဲျခင္းျဖစ္နုိင္ေခ်မွာ ပိုမိုမ်ားျပားေနေျကာင္းေတြ  ့ရွိရသည္။ထိခိုက္ဒဏ္ရာႏွင့္ အသက္အရြယ္ျကီးရင့္ျခင္းတို ့ေျကာင့္ အဆစ္အျမစ္မ်ားေရာင္ျခင္း၊ေတာင့္ျခင္းႏွင့္ ကိုက္ျခင္းမ်ားျဖစ္ပြားျခင္းကို ဆိုလုိသည္။အသက္အရြယ္ျကီးရင့္သူမ်ားတြင္ ဒူးရြတ္ျပဲပါကထုိအရြတ္သည္ သံုးမရေလာက္ေအာင္ ပ်က္စီးသြားနုိင္ျခင္းမွာ ပိုမိုအားနည္းေလ်ာ့ရဲေသာ အရြတ္အရိုးႏုျပားမ်ားေျကာင့္ျဖစ္သည္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Knee meniscus tear (ဒူးအရြတ္ျပားျပဲျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ေရာဂါရာဇ၀င္အားဆရာ၀န္မွ ေမးျမန္းျပီးေနာက္ မည္မ်ွလႈပ္ရွားနိုင္ေသးေျကာင္း ဒူးအားစမ္းသပ္စစ္ေဆးမည့္အျပင္ အရြတ္ျပားရွိရာေနရာကိုလည္းေသခ်ာျကည့္ရွဴတတ္သည္။

ထို ့ေနာက္ မက္မာေရး စမ္းသပ္မႈကို လုပ္ေဆာင္တတ္သည္။ထိုစမ္းသပ္မႈမွာ ဒူးအားေကြးျပီး ျပန္ဆန္ ့ေစကာ လွည့္ျကည့္ျခင္းျဖစ္သည္။အကယ္၍အရြတ္ျပားျပဲေနပါက တအိအိအသံျမည္တတ္သည္။

ဒူးအားဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း – ဒူးရြတ္ျပဲေနျခင္းကို မျမင္ေတြ  ့နုိင္ေသာ္လည္း အျခားေသာဒူးနာျခင္းမ်ားရွိမရွိကို ေသခ်ာေစရန္အသံုး၀င္သည္။

ဒူးအားသံလုိက္ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း – အရိုးႏုမ်ားႏွင့္ အရြတ္ျပားမ်ားတြင္ ထိခုိက္ဒဏ္ရာႏွင့္ ျပဲေနမႈရွိမရွိကို ျကည့္ရွဴနုိင္သည္။သံလိုက္ဓာတ္မွန္ကို အသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ အရြတ္ျပားျပဲျခင္းရွိမရွိကို သိရွိနုိင္ေသာ္လည္း 2008ခုႏွစ္ရွိ ထိခုိက္ဒဏ္ရာမ်ားအေျကာင္း ေလ့လာမႈတခုအရ သံလိုက္ဓာတ္မွန္သည္ ယခုကဲ့သို ့ဒူးရြတ္ျပဲျခင္းကို စစ္ေဆးရာတြင္ 77ရာခုိင္ႏွုန္းသာတိက်ေသခ်ာေျကာင္းေတြ  ့ရသည္။သံလိုက္ဓာတ္မွန္တြင္ အသက္ျကီးေသာအခါျဖစ္ပြားေသာ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားႏွင့္ အရြတ္ျပဲေသာအခါ ျဖစ္ေသာေျပာင္းလဲမႈတို ့သည္ ခြဲရခက္ေလာက္ေအာင္တူညီေနတတ္၍ ဆရာ၀န္မွ အရြတ္ျပဲေနသည္ဟုလည္းေကာင္း အရြတ္ျပဲျခင္းမရွိဟုလည္းေကာ္း မွားယြင္းစြာ ေကာက္ခ်က္ခ်နုိင္သည္။သို ့ေသာ္ အခ်ိဳ  ့ေသာသူမ်ားတြင္ သံလိုက္ဓာတ္မွန္မွ တိက်ေသာ အေျဖမွန္ထုတ္ေပးနိုင္ပါက

ဒူးဆစ္အတြင္းသို ့မွန္ေျပာင္းျကည့္ရန္မလိုအပ္ေတာ့ေပ။

အယ္ထရာေဆာင္းရိုက္ျခင္း – အယ္ထရာေဆာင္းရိုက္ျခင္းျဖင့္ ဒူးဆစ္ရွိ အရိုးနုျပားမ်ား ေလ်ာ့ရဲေနျခင္းရွိမရွိကို သိနုိင္သည္။

အထက္ပါစမ္းသပ္နည္းမ်ားျဖင့္ ဒူးရြတ္ျပဲေနေျကာင္း သိရွိရန္မလံုေလာက္သည္ျဖစ္ေစ ခြဲစိတ္ရမည္ျဖစ္ေစ ဆရာ၀န္မွ ဒူးဆစ္တခုလံုးအား မွန္ေျပာင္းျကည့္ရန္ညႊန္ျကားတတ္သည္။

ဒူးဆစ္နားတြင္ ဓားရာေပး၍ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းပါးလႊာေသာ ဖိုက္ဘာေအာ့္တစ္ မွန္ေျပာင္းေလးအားဒူးဆစ္အတြင္းသို ့ထည့္သြင္းကာ ျကည့္ရွဴျခင္းျဖစ္သည္။အလင္းေရာင္အနည္းငယ္ေပးနုိင္သည့္အျပင္ ကင္မရာကဲ့သို ့ေဆာင္ရြက္ျပီး အခ်ိဳ  ့ေသာခြဲစိတ္ပစၥည္းမ်ားကိုလည္းမွန္ေျပာင္းအတြင္းထည့္သြင္းနုိင္သည္။ခြဲစိတ္ျခင္းျဖစ္ေစ ၊ စမ္းသပ္ျကည့္ရွဴရန္ျဖစ္ေစ မွန္ေျပာင္းျကည့္ျပီးပါက ထုိေန ့တြင္ပဲ အိမ္ျပန္နားေနနုိင္သည္။

Knee meniscus tear (ဒူးအရြတ္ျပားျပဲျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ကုသမႈသည္ မ်ားျပားလွေသာ အေျကာင္းအရင္းမ်ား ဥပမာ ဒူးျပဲမႈ၏ ျပင္းထန္မႈႏွင့္ ပံုစံအမ်ိုဳးအစားေပၚတြင္မူတည္သည္။အသက္အရြယ္ႏွင့္ မိမိ၏အေနအထုိင္ကလည္း ကုသမႈအေပၚသက္ေရာက္မႈရွိသည္။

ကုသမႈမ်ားမွာ

  • ဒူးအား အနားေပးျခင္း၊ေရခဲအံုျခင္း၊ဒူးအားျငိမ္ေအာင္ ဆန္ ့နိုင္က်ံဳ ့နိုင္ေသာ အရာမ်ားျဖင့္ က်ပ္စည္းျခင္း၊ေျခေထာက္ေအာက္တြင္ ဖက္လံုးမ်ားခုထားျခင္း
  • ႏွိပ္နယ္ေပးျခင္း
  • အရြတ္ျပားအား ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ျခင္း
  • အရြတ္ျပားအား ခြဲစိတ္ျဖတ္ထုတ္ျခင္း စသည္ျဖင့္ျဖစ္သည္။

လူေနမွုပံုစံနွင့္ အိမ္တြင္းကုထံုးမ်ား

မည္ကဲ့သို ့ေသာ အေနအထိုင္အျပဳအမူမ်ားက ကုသမႈကို အေထာက္အကူျပဳသနည္း

ေရွးဦးစြာ

  • ဒူးအားအနားေပးျခင္း၊ခ်ိဳင္းေထာက္အသံုးျပဳျခင္း၊နာက်င္ေစေသာ လႈပ္ရွားမႈမ်ားအားလံုးကို ေရွာင္ျကဥ္ျခင္း
  • သံုးနာရီ ေလးနာရီျခားတခါ နာရီ၀က္မ်ွ ေရခဲအုပ္ျခင္း
  • က်ံဳ ့နုိင္ဆန္ ့နိုင္ေသာ ပတ္တီးမ်ားျဖင့္ က်ပ္စည္းျခင္း
  • ေျခေထာက္အားေထာင္ထားျခင္း၊ေျမွာက္ထားျခင္း တို ့ကို ျပဳလုပ္ပါ။

အိုင္ဘူပရိုဖန္ ႏွင့္ အက္စ္ပရင္ကဲ့သို ့ေသာ အေရာင္က်ေစသည့္ ေဆးမ်ားကိုလည္း

ေသာက္သံုးျခင္းျဖင့္ ေရာင္ရမ္းမႈကို သက္သာေအာင္ျပဳလုပ္နုိင္သည္။

နာက်င္ေနသည့္ ဒူးဘက္သို ့အားစိုက္ျခင္း၊အေလးမျခင္းႏွင့္ မွီျခင္းမ်ားမျပဳလုပ္သင့္ပါ။

အားကစားပံုမွန္ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္လည္း အရြတ္ျပားမ်ား သန္မာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ကာ ထိခုိုက္ဒဏ္ရာေျကာင့္ ျဖစ္ေသာ ဒူးရြတ္ျပဲမႈကို ကာကြယ္နုိင္သည္။

အားကစားျပဳလုပ္ရာတြင္ဒူးစြပ္၀တ္ဆင္ျခင္းႏွင့္အျခားေသာ အကာအကြယ္မ်ားျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ ထိခုိက္ဒဏ္ရာမွတဆင့္ ဒူးရြတ္ျပဲျခင္းျဖစ္နုိင္ေခ်ကို ေလွ်ာ့ခ်နုိင္သည္။

  • အားကစားမလုပ္ခင္ ေသြးပူေအာင္ လုပ္ျခင္း
  • ျပဳလုပ္မည့္အားကစားအတြက္ထိခုိက္ဒဏ္ရာအားကာကြယ္ေပးနုိ္င္ေသာ သင့္ေတာ္သည့္ အကာအကြယ္ပစၥည္းမ်ား ဥပမာ – ရွဴးဖိနပ္မ်ား ကို အသံုးျပဳျခင္း
  • စီးနင္းမည့္ဖိနပ္အား ျမဲျမံခိုင္မာေစျခင္း၊ဖိနပ္ျကိုးေသခ်ာခ်ည္ျခင္း
  • ျပဳလုပ္မည့္ အားကစားအတြက္ သင့္ေတာ္ေသာ လႈပ္ရွားမႈနည္းစနစ္မ်ားကို ေလ့လာက်င့္ယူျခင္း တို ့ကလည္း အကူညီျဖစ္ေျကာင္းေတြ ့ရွိရသည္။

က်န္ရွိေသာ သိေကာင္းစရာမ်ားအား ဆရာ၀န္မ်ားႏွင့္ တုိင္ပင္ျခင္းသည္သာအေကာင္းဆံုးျဖစ္သည္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 23, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 13, 2019

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။