Irritable Bowel Syndrome (Ibs) (နာတာရွည္ အူလမ္းေၾကာင္း ဆုိင္ရာျပႆနာစု) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Irritable Bowel Syndrome (Ibs) (နာတာရွည္ အူလမ္းေၾကာင္း ဆုိင္ရာျပႆနာစု) ကဘာလဲ။

Irritable bowel syndrome (IBS)သည္ ေတြ႔ရမ်ားေသာ အစာေခ်စနစ္တြင္ ျဖစ္သည့္ နာတာရွည္ေရာဂါမ်ိဳးျဖစ္သည္။ IBS ဟာ
ေယဘုယ်အားျဖင့္ ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း၊ ဗိုက္နာျခင္း၊ ဗိုက္ကယ္ျခင္း၊ ေလလည္ျခင္း၊ ၀မ္းေလွ်ာျခင္း၊ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းမ်ားကို ျဖစ္ေစႏုိင္ပါ သည္။

Irritable Bowel Syndrome (Ibs) (နာတာရွည္ အူလမ္းေၾကာင္း ဆုိင္ရာျပႆနာစု) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

IBS သည္ လူငါးေယာက္တြင္ တစ္ေယာက္ႏႈန္းႏွင့္ တစ္ခ်ိဳ႕အသက္အပိုင္းျခား၌ ျဖစ္ေပၚတတ္သည္။ ၎သည္ မ်ားေသာအားျဖင့္ အသက္ ၂၀ မွ ၃၀ အတြင္းတြင္ စျဖစ္တတ္ပါသည္။ အမ်ိဳးသားမ်ားထက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားက ႏွစ္ဆျဖစ္ႏိုင္ေခ်ပိုျမင့္၏။

လကၡဏာမ်ား

Irritable Bowel Syndrome (Ibs) (နာတာရွည္ အူလမ္းေၾကာင္း ဆုိင္ရာျပႆနာစု) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

IBS ၏ လကၡဏာမ်ားသည္ လူတစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦးမတူႏုိင္ဘဲ အခ်ိဳ႕လူမ်ားတြင္ ပိုဆိုးတတ္သည္။ IBS တစ္ခါတစ္ခါျဖစ္လွ်င္ ရက္ အနည္းငယ္မွ လခ်ီၿပီးၾကာတတ္သည္။ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားလွ်င္ပိုၾကာတတ္ၿပီးအခ်ိဳ႕အစာမ်ားမွားစားမိလွ်င္လဲ ျဖစ္တတ္သည္။

IBS ၏ လကၡဏာမ်ားသည္ ၀မ္းသြားၿပီးေနာက္ ေလ်ာ့နည္းသြားႏိုင္သည္။ နာတာရွည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာေအာင္
ေကာင္းေကာင္းကုသလွ်င္ အေျခအေနတိုးတက္ႏိုင္ပါသည္။

IBS သည္ ဗိုက္နာျခင္း၊ ၀မ္းအေလ့အထေျပာင္းျခင္းတုိ႔ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ တစ္ခ်ဳိ႕လူမ်ားတြင္ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းကိုအဓိကခံစားရႏိုင္ၿပီး (တစ္ခ်ိဳ႕တြင္၀မ္းေလွ်ာသည္) ေနာက္ပိုင္းတြင္ ၀မ္းခ်ဳပ္္လုိက၊္ ေလွ်ာလိုက္တစ္လွည့္စီ ျဖစ္သြားတတ္ပါသည္။ အစာစားၿပီးေနာက္တြင္ ဗိုက္နာျခင္းသည္ျပင္းထန္ၿပီး ၀မ္းသြားၿပီးေနာက္တြင္ သက္သာသြားတတ္သည္။

IBS ၏ လကၡဏာမ်ားသည္ အခ်ိန္ၾကာလွ်င္ ေျပာင္းသြားတတ္သည္။ မတူညီေသာကာလမ်ားတြင္ မတူညီေသာလကၡဏာမ်ားရွိတတ္သည္။ တစ္ခါတစ္ရံလကၡဏာမ်ားသည္ ကာလတစ္ခုၾကာေပ်ာက္သြားၿပီးေနာက္မွ ျပန္ေပၚလာတတ္သည္။

အျဖစ္မ်ားဆံုးလကၡဏာမ်ားမွာ
• ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း၊နာျခင္း
• ၀မ္းအေလ့အထေျပာင္းျခင္း – ဥပမာ ၀မ္းသြားျခင္း၊ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းတစ္ခါတစ္ရံ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးျဖစ္ျခင္း
• ဗိုက္ကယ္ျခင္း၊ ဗုိက္ေဖာျခင္း
• ေလတအားလည္ျခင္း
• ရုတ္တရက္ၾကီး ၀မ္္းသြားလုိစိတ္ျဖစ္ျခင္း
• ၀မ္းသြားၿပီးေနာက္ ၀မ္းက်န္သကဲ့သို႔ခံစားရျခင္း
• ၀မ္းတြင္အက်ိအခၽြဲမ်ား ပါျခင္း
လူအမ်ားစုတြင္ လကၡဏာမ်ားပိုဆိုးလာသည့္အခ်ိန္မ်ားရွိသလိုသက္သာၿပီးလံုး၀ေပ်ာက္သြားသည့္အခ်ိန္မ်ားရွိေသာ္လည္းIBS သည္ နာတာရွည္ေရာဂါျဖစ္သည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

IBS သည္ နာက်င္ၿပီးဂဏွာမျငိမ္ျဖစ္ႏိုင္သည္။ IBS လူနာအမ်ားအျပားတြင္ စိတ္က်ျခင္းႏွင့္ စိုးရိမ္မႈကိုခံစားရႏိုင္သည္။ ေရာဂါ အေၾကာင္းကို ပိုမုိေလ့လာျခင္း၊ ဆရာ၀န္ႏွင့္ ေသခ်ာတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးျခင္း၊ စိတ္ဖိစီးမႈနည္းေစရန္ ကိုယ္တိုင္ျပဳစုကုသျခင္းတုိ႔ျပဳလုပ္ထားရမည္။

မိမိ၏ေန႔စဥ္အလုပ္မ်ားကို ထိခိုက္ေစတဲ့အထိ စိုရိမ္မႈမ်ားစိတ္က်မႈမ်ား ရွိေနလွ်င္ ဆရာ၀န္ႏွင့္တိုင္ပင္ပါ။ ဒီျပႆနာမ်ားသည္ မကုဘဲ
ႏွင့္ေပ်ာက္ခဲသည္။ ဆရာ၀န္မွ စိတ္က်ေရာဂါကုေဆးမ်ား၊ IBS ကိုသက္သာေစမည့္ cognitive behavioural therapy (CBT) အျပဳအမူဆုိင္ရာကုထံုးမ်ားကို ေပးႏိုင္ပါသည္။ ေရာဂါကိုလဲတုိက္ရိုက္ကုသေပးႏိုင္ပါလိမ့္မည္။
သင့္ေတာ္ေသာေဆး၀ါးႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာကုသမ်ားကေပ်ာ္ရႊင္ေသာသာမန္ ဘ၀ကိုရရွိႏိုင္ပါသည္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Irritable Bowel Syndrome (Ibs) (နာတာရွည္ အူလမ္းေၾကာင္း ဆုိင္ရာျပႆနာစု) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

IBS ျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းကို တိတိက်က် မသိရပါ။ သို႔ေသာ္ ကၽြမ္းက်င္သူအမ်ားစု ထင္ၾကသည္မွာ ၎သည္ အူမ်ား ထိခုိက္ လြယ္ျခင္းေၾကာင့္ အစာေခ်ရာတြင္ ျပႆနာရွိျခင္းတို႔ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ႏိုင္သည္ဟုဆုိသည္။

တစ္ခ်ိဳ႕ေျပာၾကသည္မွာ ဦးေႏွာက္သည္ အူ လႈပ္ရွားမႈမ်ားအတြက္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာထိန္းခ်ဳပ္သည္ ဟုဆုိသည္။ထို႔ေၾကာင့္ IBS သည္ မၾကာခဏဆိုသလို ဦးေႏွာက္နဲ ့အူဆက္သြယ္ ေနေသာေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္ ဟုဆိုသည္။

ဆိုလိုသည္မွာ အူမွနာက်င္မႈကို ပိုၿပီးခံစားႏိုင္မႈျမင့္ေလေလ ဦးေႏွာက္သည္ ထိုခံစားမႈကိုတံု႔ျပန္ၿပီး ၀မ္းသြားဖို႔ညႊန္ၾကားေလေလ ျဖစ္ သည္။ အစာမ်ားအူကိုျဖတ္သည့္ ႏႈန္းအေႏွးအျမန္ေပၚမူတည္၍ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း ၀မ္းေလွ်ာျခင္းျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။

စိတ္ပိုင္းဆိုင္အခ်က္မ်ားျဖစ္သည့္ စိတ္ဖိစီးမႈလိုအေျခအေနမ်ားသည္လဲ IBS တြင္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းပါရွိႏိုင္သည္။

Risk factors

Irritable Bowel Syndrome (Ibs) (နာတာရွည္ အူလမ္းေၾကာင္း ဆုိင္ရာျပႆနာစု) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကို ဘာေတြက ျမင့္ တက္ေစသလဲ

အူလႈပ္ရွားမႈသည္ ဦးေႏွာက္ကထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာေၾကာင့္ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားလွ်င္ IBS လကၡဏာမ်ားကို ဆိုး၀ါးေစႏိုင္သည္။ လံုေလာက္စြာအနားယူစိတ္ေျပေလ်ာ့ေစျခင္းသည္ စိတ္ဖိစီးမႈကိုက်ေစႏုိင္ၿပီး IBS ျဖစ္ပြားမႈကိုေလ်ာ့ေစႏုိင္သည္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Irritable Bowel Syndrome (Ibs) (နာတာရွည္ အူလမ္းေၾကာင္း ဆုိင္ရာျပႆနာစု) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

IBS ၏ လကၡဏာမ်ားသည္ အခ်ိန္ၾကာလွ်င္ ေျပာင္းသြားတတ္သည္။ မတူညီေသာကာလမ်ားတြင္ မတူညီေသာလကၡဏာမ်ားရွိတတ္သည္။ တစ္ခါတစ္ရံလကၡဏာမ်ားသည္ ကာလတစ္ခုၾကာေပ်ာက္သြားၿပီးေနာက္မွ ျပန္ေပၚလာတတ္သည္။ အျဖစ္မ်ားဆံုးလကၡဏာမ်ားမွာ
• ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း၊နာျခင္း
• ၀မ္းအေလ့အထေျပာင္းျခင္း – ဥပမာ ၀မ္းသြားျခင္း၊ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းတစ္ခါတစ္ရံ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးျဖစ္ျခင္း
• ဗိုက္ကယ္ျခင္း၊ ဗုိက္ေဖာျခင္း
• ေလတအားလည္ျခင္း
• ရုတ္တရက္ၾကီး ၀မ္္းသြားလုိစိတ္ျဖစ္ျခင္း
• ၀မ္းသြားၿပီးေနာက္ ၀မ္းက်န္သကဲ့သို႔ခံစားရျခင္း
• ၀မ္းတြင္အက်ိအခၽြဲမ်ား ပါျခင္း
လူအမ်ားစုတြင္ လကၡဏာမ်ားပိုဆိုးလာသည့္အခ်ိန္မ်ားရွိသလိုသက္သာၿပီးလံုး၀ေပ်ာက္သြားသည့္အခ်ိန္မ်ားရွိေသာ္လည္းIBS သည္ နာတာရွည္ေရာဂါျဖစ္သည္။

Irritable Bowel Syndrome (Ibs) (နာတာရွည္ အူလမ္းေၾကာင္း ဆုိင္ရာျပႆနာစု) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

IBS အတြက္ အရွင္းေပ်ာက္ေအာင္ ကုသႏုိင္ေသာနည္းမရွိပါ။ သို႔ေသာ္ လကၡဏာမ်ားကိုေတာ့ သင္၏အစားအေသာက္ႏွင့္ လူေနမႈပံုစံ ကိုေျပာင္းလဲျခင္းျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္သည္။
• IBS လကၡဏာမ်ားကိုျဖစ္ေစသည့္ အစားအေသာက္မ်ားကိုမွတ္ထားၿပီးေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
• အစားအစာတြင္ပါ၀င္ေသာ အမွ်င္ဓာတ္ပမာဏကိုေျပာင္းလဲပါ
• ေလ့က်င့္ခန္းမွန္မွန္လုပ္ပါ
• စိတ္ဖိစိမႈကိုေလွ်ာ့ခ်ပါ
လကၡဏာမ်ားသက္သာရန္အတြက္တရားထိုင္ရန္ လူနာမ်ားကိုတစ္ခါတစ္ရံညႊန္ၾကပါသည္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းျခင္းသည္ IBS လကၡဏာမ်ားကုိ လံုး၀မသက္သာေစပါက ေဆး၀ါး အကူအညီယူႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း မျပင္းထန္သည့္ IBS လူနာအမ်ားစုတြင္ေတာ့ ေဆးမ်ားကိုအခ်ိန္ခဏသာလိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။
• Antispasmodics (အူျငိမ္ေဆး) [ဥပမာdicyclomine (Bentyl)၊ hyoscyamine (Levsin)]
• ၀မ္းပိတ္ေဆးမ်ား [ဥပမာloperamide (Imodium)၊ diphenoxylate (Lomotil)]
• ၀မ္းႏႈတ္ေဆးမ်ား
• စိတ္ဖိစီးမႈေလ်ာ့ခ်ေသာေဆးမ်ား
IBS ေရာဂါရွိေသာ လူနာအနည္းစုသာ ျပင္းထန္သည့္လကၡဏာမ်ားကိုခံစားရျခင္းျဖစ္သည္။ အမ်ားစုသည္ အစားအစာ၊ လူေနမႈပံုစံႏွင့္ စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလ်ာ႔ခ်ေျပာင္းလဲျခင္းျဖင့္ လကၡဏာမ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ၾကသည္။ တစ္ခ်ိဳ႕တြင္ တရားထိုင္ျခင္းႏွင့္ ႏွစ္သိမ့္
ေဆြးေႏြးျခင္းမ်ား လိုအပ္ႏိုင္သည္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 3, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 29, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။