Interstitial-Nephritis (ေက်ာက္ကပ္အတြင္းသားေရာင္ျခင္း ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Interstitial-Nephritis (ေက်ာက္ကပ္အတြင္းသားေရာင္ျခင္း ) ကဘာလဲ။

ေက်ာက္ကပ္သည္ အညစ္အေၾကး ပစၥည္းမ်ားကို စြန္႔ ထုတ္ျပီး ခႏၶာကိုယ္အရည္ကို မွ်ေျခတြင္ ထိန္းေပးပါသည္။ ေက်ာက္ကပ္တစ္ခုစီတြင္ nephron ဟုေခၚေသာ ေသးငယ္ ေသာ စစ္သည့္အရာေပါင္း ၁သန္းရိွပါသည္။

Nephron သည္ အစြန္းတြင္ အဖုတစ္ခုရိွေသာ အေကြးေခြတစ္ခု ျဖစ္ပါ သည္။ Nephron သည္ ဆီးကို ေက်ာက္ကပ္ႏွင့္ ဆီးအိတ္ အားသြယ္ဆက္ထားေသာ ဆီးျပြန္ဆီသို႔ ပို႔ေပးပါသည္။

Nephritis သည္ nephrons ေရာင္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ Interstitial nephritis သည္ nephron မ်ားၾကားရိွ ေနရာ မ်ားကို ထိခိုက္ေစေသာ ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ ရုတ္တ ရက္ျပင္းထန္စြာ ျဖစ္ပြားျခင္း သို႔မဟုတ္ နာတာရွည္ျဖစ္ပြား ျခင္း ဟူ၍ ရိွႏိုင္ပါသည္။

Interstitial-Nephritis (ေက်ာက္ကပ္အတြင္းသားေရာင္ျခင္း ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

Interstitial-nephritis သည္ မည္သည့္အသက္အရြယ္ တြင္မဆို ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ အသက္ၾကီးသူမ်ားတြင္ ပို၍ ျဖစ္ပြားပါသည္။ Interstitial-nephritis သည္ ေက်ာက္ ကပ္ပ်က္စီးမႈမ်ား၏ ၁၀-၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းတြင္ ေတြ႕ရပါသည္။ အႏၱရာယ္ ျဖစ္ေစေသာ အခ်က္မ်ားကို ေလ်ာ့ခ်ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါ ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပါသည္။ ပိုမိုေသာ အခ်က္ အလက္ မ်ားအတြက္ ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Interstitial-Nephritis (ေက်ာက္ကပ္အတြင္းသားေရာင္ျခင္း ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ အဖ်ားတက္ျခင္း ႏွင့္ အဖုမ်ား ထြက္ျခင္း တို႔ျဖစ္ပါသည္။ ဆီးတြင္ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ဆဲလ္ မ်ား ပါဝင္လာႏိုင္ပါသည္။ ထိုဆဲလ္မ်ားသည္ ေသြးျဖဴဥ အမ်ိဳးအစား တစ္မ်ိဳးျဖစ္ေသာ eosinophils မ်ား ျဖစ္ပါ သည္။

အခ်ိဳ႕လူမ်ားတြင္ ေက်ာက္ကပ္လုပ္ငန္း အလြန္ မဆိုးရြား ခင္အထိ ေရာဂါလကၡဏာ မျပဘဲ ျဖစ္တတ္ပါ သည္။ ထို႔ေနာက္ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးေသာ လကၡဏာမ်ား (အားနည္းျခင္း၊ မအီမသာျဖစ္ျခင္း၊ ယားယံျခင္း၊ ေအာ့အန္ ျခင္း၊ ေျခေထာက္ေရာင္ျခင္း၊ ပါးစပ္ထဲတြင္ သတၳဳ အရသာ ခံစားရျခင္း) တို႔ ျဖစ္ေပၚလာပါသည္။

ေရာဂါပိုးကူးစက္မႈေၾကာင့္ nephritis ျဖစ္ပါက အဖ်ား တက္ျခင္း၊ ခ်မ္းတံုျခင္း၊ ေက်ာေအာက္ဘက္နာျခင္း ႏွင့္ ဆီး ႏွင့္ဆိုင္ေသာ လကၡဏာမ်ား ( ဆီး ပူေလာင္ျခင္း၊ မၾကာခဏ ဆီး သြားျခင္း၊ ဆီးသြားရန္ တံု႔ဆိုင္းျခင္း၊ ဆီးတြင္ ေသြးပါ ျခင္း) တို႔ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ ေသြးေပါင္ခ်ိန္လည္း တက္ႏိုင္ျပီး တစ္ခါတစ္ရံ ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ခက္ခဲႏိုင္ပါသည္။

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပ မထားေသာ အျခားလကၡဏာ မ်ားလည္းရွိႏုိင္ပါသည္။ အကယ္၍ သင့္ဆီတြင္ ေရာဂါ လကၡဏာ တစ္ခုခုမ်ား ရွိေနသည္ဟု စိုးရိမ္မိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြး တုိင္ပင္ သင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

  ေအာက္ပါတို႔ ေတြ႕ရိွပါက ဆရာဝန္ႏွင့္ ဆက္သြယ္သင့္ ပါသည္။

  • ဆီးတြင္ ေသြးပါျခင္း သို႔မဟုတ္ ခ်မ္းတုန္ျခင္း၊ အဖ်ား တက္ျခင္း ႏွင့္ ေက်ာေအာက္ပိုင္းနာျခင္း ျဖစ္ပါက
  • ေဆးအသစ္ စေသာက္ျပီးေနာက္ အဖုအပိမ့္ မ်ား ထြက္ျခင္း၊ penicillin သို႔မဟုတ္ အျခား ပဋိဇီဝ ေဆးမ်ား ႏွင့္ ဓာတ္မတည့္ျခင္း၊ ေဆး၏ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳး မ်ား ခံစားရျခင္း

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ရိွပါ က သို႔မဟုတ္ ေမးလိုသည္မ်ား ရိွပါက ဆရာ ဝန္ႏွင့္ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္း၏ ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈ သည္ မတူညီႏုိင္ပါ။ ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးျခင္း သည္ သင္၏အေျခအေနေကာင္းမြန္ရန္ အတြက္ အေကာင္း ဆံုး ျဖစ္ပါသည္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Interstitial-Nephritis (ေက်ာက္ကပ္အတြင္းသားေရာင္ျခင္း ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

Interstitial-nephritisသည္ မ်ားေသာအားျဖင့္ ပဋိဇီဝ ေဆးမ်ား၊ အေရာင္က်ေဆးမ်ား ႏွင့္ ဆီးေဆးမ်ား စေသာ ေဆးမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားပါသည္။ အျခားေဆးမ်ား၊ ဘတ္တီး ရီးယား ႏွင့္ ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈမ်ား ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ပြားႏိုင္ပါသည္။ Lupus, sarcoidosos, Sjogren’s syndrome စေသာ ကိုယ္ခံအားစနစ္ ေရာဂါမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္မႈ ရိွပါသည္။ သို႔ေသာ္ရွားပါသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ တြင္ ျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းကို မသိရိွပါ။

Risk factors

 Interstitial-Nephritis (ေက်ာက္ကပ္အတြင္းသားေရာင္ျခင္း ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

Interstitial-nephritis ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကို ျမင့္ေစေသာ အ ခ်က္မ်ားစြာ ရိွပါသည္။ ဥပမာ-

  • အရြယ္ေရာက္ျပီးသူမ်ားတြင္ ဆရာဝန္၏ ညႊန္ၾကား ခ်က္ကို မလုိက္နာျခင္း
  • ကေလးငယ္မ်ားတြင္ ေရာဂါပိုးကူးစက္ျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Interstitial-Nephritis (ေက်ာက္ကပ္အတြင္းသားေရာင္ျခင္း ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ကုသမႈသည္ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးမႈႏွင့္ ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးမႈႏွင့္ ဆက္စပ္ေသာ ဇီဝကမၼျပႆနာမ်ား ( potassium မ်ားျခင္း၊ ကယ္စီယမ္နည္းျခင္း ႏွင့္ phosphorus မ်ားျခင္း၊ ေသြးဆဲလ္နည္းျခင္း) ကို ေျဖရွင္းရန္ ရည္ရြယ္ပါသည္။

ေက်ာက္ကပ္အထူးကု ျဖင့္ျပသႏိုင္ပါသည္။ ကုသမႈသည္ ျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းကို ျပင္ဆင္ရန္လည္း ၾကိဳးစား ပါသည္။ ေဆးတစ္မိ်ဳးသည္ ေရာဂါကို ျဖစ္ေစပါက ျပႆနာ ျဖစ္ေစေသာ ေဆးကို ရပ္ပါ။ ဘတ္တီးရီးယား ကူးစက္မႈ ျဖစ္ပါက ပဋိဇီဝေဆးျဖင့္ ကုသပါ။ အေစာပိုင္း ကုသမႈကို တုန္႔ျပန္ျခင္း မရိွပါက prednisone ကဲ့သို႔ corticosteroids ေဆးမ်ား ေသာက္ပါ။ Corticosteroids ျဖင့္ မသက္သာ ပါက cyclophosphamide ကဲ့သို႔ ျပင္းေသာ ေဆးမ်ား အသံုး ျပဳပါ။

Interstitial-Nephritis (ေက်ာက္ကပ္အတြင္းသားေရာင္ျခင္း ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ဆရာဝန္သည္ ေဆးမွတ္တမ္းယူျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္စစ္ေဆး ျခင္း ႏွင့္ ေသြး၊ဆီး စစ္ေဆးျခင္းတို႔မွ ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းကို ျပဳလုပ္ပါသည္။ ဆရာဝန္သည္ အသံလိႈင္းမ်ားကို အသံုးျပဳ၍ ေက်ာက္ကပ္ ပံုရိပ္မ်ားကို ရယူေသာ Ultrasonography ကို အသံုးျပဳႏိုင္ပါသည္။

မရွင္းလင္းေသာ ေရာဂါအေျဖရွာျခင္း မ်ားအတြက္ ဆရာဝန္သည္ ေက်ာက္ကပ္မွ တစ္ရွဴးစယူျခင္း ကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါသည္။ တစ္ရွဴးစထုတ္ယူျခင္းတြင္ အထူးျပဳ လုပ္ထားေသာ အပ္ျဖင့္ ေက်ာက္ကပ္တြင္းသို႔ ထိုးသြင္းျပီး ေက်ာက္ကပ္တစ္ရွဴးအနည္းငယ္ကို ယူကာ အဏုၾကည့္ မွန္ ေျပာင္းေအာက္တြင္ စစ္ေဆးပါသည္။

လူေနမႈပံုစံ ေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား  အသံုးျပဳျခင္း သည္ Interstitial-nephritis ကို ကုသရာတြင္  ဘယ္လို အေထာက္ အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

  ေအာက္ပါ လူေနမႈပံုစံမ်ား ႏွင့္ အိမ္သံုး ကုထံုးမ်ား သည္ Interstitial-nephritis ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ ပါသည္။

  • ရုတ္တရက္ျဖစ္ေသာ ေရာဂါသည္ ျပႆနာျဖစ္ေစ ေသာ ေဆးကိုရပ္ျပီး ရက္အနည္းငယ္အၾကာတြင္ ေကာင္းမြန္ႏိုင္ေၾကာင္း သိရိွပါ။
  • ညႊန္ၾကားထားသည့္အတိုင္း ေဆးေသာက္ပါ။
  • ရုတ္တရက္ ေရာဂါျဖစ္ေသာ လူမ်ား၏ သံုးပံုတစ္ပံု တြင္ ယာယီေက်ာက္ကပ္ေဆးျခင္း ျပဳလုပ္ရန္ လို အပ္ပါသည္။
  • နာတာရွည္ေရာဂါ ျဖစ္ေသာလူမ်ားသည္ ေက်ာက္ ကပ္ပ်က္စီးမႈ ရိွႏိုင္ျပီး အျမဲတန္း ေက်ာက္ကပ္ ေဆးျခင္း ျပဳလုပ္ရန္ လိုအပ္ပါမည္။

အကယ္၍ သင့္တြင္ ေမးခြန္းမ်ား ရွိပါက သင့္အတြက္ သင့္ေတာ္ေသာ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ရန္ ဆရာ၀န္ ႏွင့္ ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္ သင့္ပါသည္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

 

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 3, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 29, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။