Influenza(flu)child (တုပ္ေကြးဆိုတာဘာလဲ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Influenza(flu)child (တုပ္ေကြးဆိုတာဘာလဲ) ကဘာလဲ။

တုပ္ေကြး ဆိုတာဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးပါ။ ႏွစ္တိုင္းႏွစ္တိုင္း လူေပါင္း ၂သိန္းခြဲကေန ၅သိန္းအထိ ကူးစက္ေနေသာ တုပ္ေကြးဟာ ၁၀ရာခိုင္းႏႈန္းကေန ၁၅ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္အထိရွိပါတယ္။ တုပ္ေကြးဟာ ခ်က္ခ်င္းထျဖစ္ျပီး ၇ရက္ကေန ၁၀ရက္အတြင္းမွာ ေပ်ာက္ကင္းသြားၾကတာမ်ားပါတယ္။ တုပ္ေကြးဟာ အႏၱရယ္ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ပိုအဆင့္ျမင့္တဲ့ တုပ္ေကြးဗိုင္းရပ္စ္ေတြနဲ႔ဆို ပိုေတာင္ အႏၱရယ္ရွိပါတယ္။ လူအမ်ားအတြက္ကေတာ့ တုပ္ေကြးဟာ ခ်က္ခ်င္းထျဖစ္ျပီး ၇ရက္ကေန၁၀အတြင္းမွာ ေပ်ာက္ကင္းသြားၾကသလို လံုး၀လည္း ျပန္ေကာင္းသြားတတ္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အသက္အရြယ္ အရမ္းၾကီးသူေတြ၊ အရမ္းငယ္သူေတြနဲ႕ ကိုယ္ခံအားက်ေနသူေတြကေတာ့ ပိုမိုျပင္းထန္စြာခံစားလိုက္ ရျပီးေသတဲ့အထိေတာင္ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။

Influenza(flu)child (တုပ္ေကြးဆိုတာဘာလဲ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

တုပ္ေကြးေရာဂါဟာ လြန္စြာ အျဖစ္မ်ားျပီး အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ပြားႏိုင္ပါတယ္။ အရြယ္ေရာက္ျပီးသူတစ္ေယာက္ဟာ တစ္ႏွစ္ကုိ အနည္းဆံုး တုပ္ေကြး၂ၾကိမ္၃ၾကိမ္ျဖစ္ဖူးပါတယ္။ ကေလးေတြကေတာ့ တစ္ႏွစ္ကို အနည္းဆံုး တစ္ႏွစ္ကို ၆ၾကိမ္၇ၾကိမ္ေလာက္ျဖစ္ဖူးပါတယ္။ တုပ္ေကြးရာသီျဖစ္တဲ့ ေဆာင္းရာသီမွာ အျဖစ္မ်ားဆံုးပါ။ အႏၱရယ္ရွိအခ်က္မ်ားကို ေရွာင္က်ဥ္ျခင္းအားျဖင့္ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္သိရွိလိုသည္မ်ားအတြက္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။

လကၡဏာမ်ား

Influenza(flu)child (တုပ္ေကြးဆိုတာဘာလဲ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

တုပ္ေကြးေရာဂါပိုးနဲ႕ ထိေတြ႔ျပီး ၂၄နာရီကေန ၄၈နာရီအတြင္းမွာ လကၡဏာျပပါလိမ့္မယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ၃ရက္ေန ၅ရက္အထိ ၾကာျမင့္တတ္ပါတယ္။ အျဖစ္မ်ားတဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။

  • ေခါင္းကိုက္ျခင္း
  • အဖ်ားက ၄၀စင္တီဂရိတ္ေလာက္ရွိေနျခင္း
  • ခ်မ္းတုန္ျခင္း
  • ကိုယ္လက္ကိုက္ခဲျခင္း
  • ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္၊အားနည္းျခင္း
  • ႏွာရည္ယို၊ႏွာပိတ္ျခင္း
  • လည္ပင္းနာျခင္း
  • ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း
  • အလင္းစူးစူကို မၾကည့္ႏိုင္ေတာ့ျခင္း
  • အခ်ိဳ႕တုပ္ေကြးပိုးေတြက ေအာ့အန္၊၀မ္းသြားေစတတ္ပါတယ္။ (အထူးသျဖင့္ အရြယ္ေရာက္ျပီးသူမ်ား)

အထက္တြင္ မေဖာ္ျပထားေသာ လကၡဏာမ်ားလည္း ရွိပါေသးတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြခံစားေနရျပီဆိုရင္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ျပသေပးပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

တုပ္ေကြးလကၡဏာေတြ ျပေနျပီး အႏၱရယ္ရွိတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ နီးေနျပီဆိုရင္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ျပသေပးပါ။ လကၡဏာျပျပခ်င္း ဗိုင္းရပ္စ္သတ္ေဆးကို ၄၈အတြင္း ေသာက္ထားမယ္ဆိုရင္ ဖ်ားနာတဲ့အခ်ိန္ကို ေလ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ျပီး ဆိုးဆိုးရြားရြားေတြ မျဖစ္ရေအာင္ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Influenza(flu)child (တုပ္ေကြးဆိုတာဘာလဲ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

တုပ္ေကြးေရာဂါဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာပါ။ ယင္းတို႔ကို အမ်ိဳးအစား ေအ၊ဘီနဲ႔စီဆိုျပီး ခြဲျခားႏိုင္ပါတယ္။ အမ်ိဳးအစားေအကေတာ့ အေတြ႔အမ်ားဆံုးပါ။ ၀က္တုပ္ေကြး(H1N1)နဲ႕ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြး(H5N1, H7N9)တို႔ကို ၾကားဖူးေလာက္မွာပါ။ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံထားရတဲ့ ေလကိုရႈမိတဲ့အခါမွာ ယင္းပိုးဟာကိုယ္ထဲေရာက္သြားပါတယ္။ တုပ္ေကြးပိုးရွိေနတဲ့ အရာ၀ထၱဳပစၥည္းေတြ၊ တိရိစာၦန္ေတြနဲ႔ ထိေတြ႔မိတဲ့ အခါမွာလည္း ကူးစက္ခံရႏိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံထားရတဲ့လူ ေခ်ာင္းဆိုးလိုက္တဲ့အခါ၊ႏွာခ်ီလိုက္တဲ့အခါမွာ ထြက္လာတဲ့ ေရမႈန္ေရမႊားမ်ားထဲမွာလည္း ရွိပါတယ္။ ေရာဂါခံစားေနရတဲ့ တိရိစာၦန္အသားေတြစားျခင္းကလည္း ကူးစက္ခံရႏိုင္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Influenza(flu)child (တုပ္ေကြးဆိုတာဘာလဲ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

အခ်က္ေပါင္းမ်ားစြာရွိပါတယ္။ ေရာဂါပိုးမႊားေတြရွိတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္မွာေနမယ္ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ္ခံအားနည္းေနမယ္ဆိုရင္ တုပ္ေကြးအႏၱရယ္ ျမင့္မားႏိုင္ပါတယ္။ တုပ္ေကြးအႏၱရယ္ ျမင့္တက္ေစတဲ့ အခ်က္အခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

  • အသက္အရြယ္။ ၅ႏွစ္ေအာက္ကေလးငယ္မ်ား အထူးသျဖင့္ ၂ႏွစ္ေအာက္မ်ားနဲ႕ အသက္၆၅ႏွစ္အထက္ လူၾကီးမ်ား
  • လူေနမႈပံုစံ။ ဘိုးဘြားရိပ္သာ၊ စစ္တန္းလ်ားနဲ႔ အျခားစုေပါင္းစပ္ေပါင္းေနထိုင္ရသည့္ ေနရာမ်ားတြင္ ေနထိုင္ေသာ လူမ်ား
  • ကိုယ္ခံအားနည္းျခင္း။ ကင္ဆာကုထံုး၊ ကိုယ္အဂၤါအစားထိုးရာတြင္သံုးေသာ ေဆး၀ါးမ်ား၊ စတီးရိုက္မ်ားနဲ႕ HIV/AIDS တို႔က ကိုယ္ခံအားက်ဆင္းေစပါတယ္။ ထိုအရာေတြက တုပ္ေကြးမိဖို႔ လြယ္ကူေစႏိုင္သလို ခႏၡာကိုယ္ထိခိုက္ပ်က္စီးခံရႏိုင္ေျခကိုလည္း ျမင့္မားေစပါတယ္။
  • နာတာရွည္ေရာဂါမ်ား။ ပန္းနာရင္ၾကပ္၊ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳနဲ႕ ႏွလံုးေရာဂါတို႔လိုမ်ိဳး နာတာရွည္ ေရာဂါေတြက တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္ထိခိုက္ခံရႏိုင္ေျခကို ျမင့္မားေစပါတယ္။
  • ကိုယ္၀န္ေဆာင္ထားျခင္း။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ား အထူးသျဖင့္ ဒုတိယႏွင့္တတိယ သံုးလပတ္ေတြမွာ တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ထိခိုက္ခံရႏိုင္ေျခ ျမင့္မားႏိုင္ပါတယ္။
  • အ၀လြန္ျခင္း။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ႏွင့္အရပ္အျမင့္အခ်ိဳး (BMI) ၄၀ႏွင့္အထက္ရွိတဲ့ အ၀လြန္သူေတြမွာ တုပ္ေကြးအႏၱရယ္ျမင့္မားပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Influenza(flu)child (တုပ္ေကြးဆိုတာဘာလဲ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

အေျခအေနေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာေတာ့ တုပ္ေကြးရွိမွန္း မိမိဘာသာ သိရွိတတ္ၾကပါတယ္။ အဖ်ားတက္တာနဲ႔ ပင္ပန္းတာလိုမ်ိဳး လကၡဏာေတြကေန သိရွိမွာပါ။ တုပ္ေကြး၏ပဋိပစၥည္းစမ္းသပ္ျခင္းျဖင့္လည္း ေတြ႔ရွိနိုင္ပါတယ္။ ယင္းစစ္ေဆးမႈကို တုပ္ေကြးရာသီမွာ ကူးစပ္ျပန္႔ပြားျခင္း ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ အမ်ားဆံုးအသံုးျပဳတာပါ။

တုပ္ေကြးစစ္ေဆးမႈမွာေတာ့ ႏွာရည္တို႔ ေသြးတို႔ကို အသံုးျပဳပါတယ္။

တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ကိုယ္အဂၤါထိခိုက္မႈတစ္ခုျဖစ္တဲ့ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါရွိမရွိကို ရင္ဘတ္ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္းျဖင့္ သိရွိႏိုင္ပါတယ္။ စစ္ေဆးမႈကို ေဆးရံုတင္ထားရတဲ့လူေတြ၊ ကိုယ္ခံအားက်ေနတဲ့လူေတြ၊ တုပ္ေကြးေၾကာင့္ကိုယ္အဂၤါထိခိုက္ခံရဖြယ္ရွိတဲ့လူေတြအတြက္ အဓိကအၾကံျပဳထားပါတယ္။ လူထုထဲမွာ တုပ္ေကြးေတြ႔ရွိထားတယ္ဆိုရင္ေတာ့ လူတိုင္းက တုပ္ေကြးစစ္ေဆးမႈကို ျပဳလုပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

Influenza(flu)child (တုပ္ေကြးဆိုတာဘာလဲ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

လူအမ်ားစုကေတာ့ အိမ္မွာပဲ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ၾကျပီး ဆရာ၀န္ျပဖို႔ သိပ္မလိုပါဘူး။ အေကာင္းဆံုးကုသနည္းကေတာ့ အနားယူျခင္းပါပဲ။ လူေတာ္ေတာ္မ်ားဟာ ပဋိဇီ၀ေဆးေတြက တုပ္ေကြးကို ကုသေပးႏိုင္တယ္လုိ႔ နားလည္မႈလြဲေနၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ယင္းေဆးေတြ ေသာက္သံုးျခင္းက တုပ္ေကြးကို မသက္သာေစႏိုင္တဲ့အျပင္ ေဆးယဥ္ပါးျခင္းျဖစ္စဥ္ေတြေတာင္ ေပၚေပါက္လာႏိုင္ပါတယ္။ မခံမရပ္ႏိုင္ျဖစ္ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္ကိုေျပာျပီး ေရာဂါလကၡဏာသက္သာေစတဲ့ေဆးအား ေတာင္းဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ယင္းေဆးေတြထဲမွ အခ်ိဳ႕က ေဆးဆိုင္မ်ားမွာ အလြယ္တကူ၀ယ္ယူရရွိႏိုင္တဲ့ ေဆး၀ါးေတြျဖစ္ပါတယ္။ နာက်င္ကိုက္ခဲမႈေတြ သက္သာေစဖို႔ ပါရာစီတေမာႏွင့္ အိုင္ဗ်ဴပရိုဖန္လိုမ်ိဳး အက္စပရင္မဟုတ္သည့္ ေဆးမ်ား၊ လည္ပင္းနာ၊ေခ်ာင္းဆိုးသက္သာေစဖို႔ ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆးရည္မ်ား၊ ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္းအတြက္ ႏွာပြင့္ေဆးမ်ားပဲျဖစ္ပါတယ္။

လူေနမႈဘ၀ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္တြင္းေဆးနည္းမ်ား

တုပ္ေကြးေရာဂါကို ရင္ဆိုင္ႏိုင္ဖို႔ လူေနမႈဘ၀ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္တြင္းေဆးနည္းေတြက ဘာေတြလဲ။

ေဆး၀ါးျဖင့္မဟုတ္ေသာ နည္းလမ္းအခ်ိဳ႕က တုပ္ေကြးေရာဂါကို ရင္ဆုိင္ႏိုင္ေစဖို႔ ကူညီေပးႏိုင္ပါတယ္။

  • အဖ်ားၾကီးျခင္းေၾကာင့္ေရဓာတ္မခန္းေျခာက္သြားေအာင္ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ေပးဖို႔က ေရးၾကီးဆံုးျဖစ္ပါတယ္။
  • ၾကြက္သားေတြေျပေလ်ာ့ေစျပီး ကိုက္ခဲမႈေတြသက္သာေစဖို႔ ေရေႏြးေႏြးေလးျဖင့္ ေရခ်ိဳးပါ။
  • အိမ္တြင္းရွိ စိုထိုင္းမႈထိန္းသိမ္းစက္က အသက္ရႈရလြယ္အာင္ ကူညီေပးႏိုင္ပါတယ္။
  • ဆားရည္၊ပလုတ္က်င္းေဆးတို႔ျဖင့္ ပလုတ္က်င္းလိုက္ျခင္းက လည္းပင္းနာကို သက္သာေစႏိုင္ပါတယ္။

ေအာက္ပါတို႔က တုပ္ေကြးမမိေအာင္နဲ႔ အျခားသူေတြကို မကူးစက္ေအာင္ သင္လုပ္ႏိုင္တဲ့ အရာအခ်ိဳ႕ပဲျဖစ္ပါတယ္။

  • တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆးထိုးပါ။ တုပ္ေကြးကာကြယ္ရန္ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းကေတာ့ ကိုယ္ခံအားရွိေနတာပါပဲ။
  • တစ္ကိုယ္ေရသံုးပစၥည္းေတြကို မွ်ေ၀မသံုးစြဲပါႏွင့္။
  • တုပ္ေကြးရွိမယ္ဆိုရင္ အထူးသျဖင့္ မ်က္ႏွာနဲ႔ အမ်ားသံုးပစၥည္းေတြ မထိခင္မွာ လက္သန္႔ေဆးကို မၾကာခဏအသံုးျပဳေပးပါ။
  • အျပင္ထြက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ႏွာေခါင္းဆီးတပ္ဆင္ျပီး ႏွာခ်ီတဲ့အခ်ိန္နဲ႔ ေခ်ာင္းဆိုးခ်ိန္တို႔မွာ ပါးစပ္အုပ္ထားပါ။

ေမးစရာေတြရွိေနမယ္ဆိုရင္ အေကာင္းဆံုေျဖရွင္းနည္းေတြကို ပိုမိုနားလည္သိရွိေစႏိုင္ရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 12, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။