Hypothyroidism (သိုင္းရြဳိက္ေဟာ္မုန္းနည္းျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Hypothyroidism (သိုင္းရြဳိက္ေဟာ္မုန္းနည္းျခင္း) ကဘာလဲ။

သိုင္းရြဳိက္ေဟာ္မုန္းနည္းျခင္းဆုိတာ သိုင္းရြဳိက္ဂလင္းကေန သိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းကုိ လုံေလာက္စြာ မထုတ္လုပ္ေပးႏိုင္တဲ့ အေျခအေန ျဖစ္ပါတယ္။ သိုင္းရြိဳက္ဂလင္းဟာ လည္ပင္းေရွ႔မွာ လိပ္ျပာပုံစံ တည္ရွိပါတယ္။ T3 T4 စတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြကုိ ထုတ္လုပ္ေပးပါတယ္။

Hypothyroidism (သိုင္းရြဳိက္ေဟာ္မုန္းနည္းျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

အသက္အရြယ္မေရြး ျဖစ္တတ္ေပမယ္႔ သက္ၾကီးပိုင္းေတြမွာ ပုိျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အသက္ ၆၀ေက်ာ္ အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ အမ်ားဆုံးပါပဲ။ မိသားစုရာဇ၀င္ရွိရင္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ရွိပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခအႏၱရာယ္ေတြကုိ ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္ပါတယ္။

ပုိသိရေအာင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

လကၡဏာမ်ား

Hypothyroidism (သိုင္းရြဳိက္ေဟာ္မုန္းနည္းျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေဟာမုန္းပမာဏ လုိအပ္မွဳပမာဏေပၚမူတည္ျပီး လကၡဏာေတြဟာ ေျပာင္းလဲႏိုင္ပါတယ္။ ေအာက္ပါလကၡဏာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

  • ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း
  • အေအးမခံႏိုင္ျခင္း
  • ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း
  • အသားအေရေျခာက္ျခင္း
  • ကုိယ္အေလးခ်ိန္တက္ျခင္း
  • မ်က္ႏွာအမ္းျခင္း
  • အသံၾသျခင္း
  • ၾကြက္သားအားနည္းျခင္း
  • ေသြးတြင္းကုိလက္စထေရာတက္ျခင္း
  • ၾကြက္သားမ်ား ကုိက္ခဲျခင္း၊ နာက်င္ျခင္း၊ ေတာင္႔တင္းျခင္း
  • အဆစ္မ်ား နာက်င္ေတာင္႔တင္းျခင္း၊ ေရာင္ရမ္းျခင္း
  • ဓမၼတာပုံမွန္ထက္ ပုိမ်ားျခင္း၊ ပုံစံမမွန္ျခင္း
  • အေမြးအမွ်င္ပါးျခင္း
  • ႏွလုံးခုန္ႏွဳန္းေႏွးျခင္း
  • စိတ္က်ျခင္း
  • မွတ္ဥာဏ္မေကာင္းျခင္း

ပုိျပီးဆုိးရြားတဲ့ အေျခအေနမွာ အသက္အႏၱရာယ္ ထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ လကၡဏာေတြကေတာ႔ ေသြးေပါင္ခ်ိန္နည္းျခင္း၊ အသက္ရွဴႏွဳန္းေႏွးျခင္း၊ ကုိယ္အပူခ်ိန္က်ျခင္း၊ တုံ႔ျပန္မွဳမရွိျခင္း၊ သတိလစ္ျခင္းနဲ႔ အဆုိးဆုံးအေျခအေနကေတာ႔ ေသဆုံးျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေရာဂါရွာေဖြကုသျခင္းဟာ အေျခအေနပုိဆုိး မသြားေအာင္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဆရာ၀န္နဲ႔ ျမန္ႏိုင္သမွ် ျမန္ေအာင္ ျပသပါ။

အထက္ပါ လကၡဏာေတြရွိေနရင္၊ သိလုိတာေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ ျဖစ္ပ်က္ပုံေတာ႔ မတူႏိုင္ပါဘူး။ ကုိယ္႔အတြက္ ဘယ္အရာက အေကာင္းဆုံးျဖစ္မယ္ဆုိတာကုိ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Hypothyroidism (သိုင္းရြဳိက္ေဟာ္မုန္းနည္းျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

သိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းကုိ ထိေရာက္စြာ မထုတ္ႏိုင္ေတာ႔တဲ့ အေျခအေနမွာ ကုိယ္ခႏၶာရဲ့ဓာတ္ျပဳလုပ္ေဆာင္မွဳေတြဟာ ဟန္ခ်က္ပ်က္သြားႏိုင္ပါတယ္။ မိမိကုိယ္ခံအားက ျပန္တိုက္ခိုက္ေသာေရာဂါ၊ သိုင္းရြဳိက္ေဟာ္မုန္းမ်ားျခင္းအား ကုသျခင္း၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ကုသျခင္း၊ သိုင္းရြဳိက္ခြဲစိတ္ျခင္း စတဲ့အေၾကာင္းအရာေပါင္းစုံ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ သိုင္းရြဳိက္ကေနထုန္လုပ္တဲ့ T3 T4 စတဲ့ေဟာ္မုန္းေတြဟာ က်န္းမာေရးအေပၚ အေရးၾကီးတဲ့ သက္ေရာက္မွဳရွိပါတယ္။ ေဟာ္မုန္းထုတ္လုပ္မဳွက်ဆင္းေစတဲ့ အေျခအေနေတြကေတာ႔ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။

မိမိကုိယ္ခံအားက ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ျခင္း

မိမိကုိယ္ခံအားစနစ္ကေန မိမိကုိယ္ခႏၶာက တစ္သွ်ဴးေတြကုိ ျပန္လည္တိုက္ခိုက္တတ္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ တခါတရံမွာ သိုင္းရြဳိက္ဂလင္းပါ ပါ၀င္တတ္ပါတယ္။

သိုင္းရြဳိက္ေဟာ္မုန္းမ်ားျခင္းအား ကုသျခင္း

သုိင္းရြဳိက္ေဟာ္မုန္းထုတ္လုပ္မွဳ မ်ားလြန္းရင္လည္း ေရဒီယုိသတၱိၾကြ အိုင္အုိဒင္းနဲ႔ သိုင္းရြဳိက္ဆန္႔က်င္ေဆး စတာေတြနဲ႔ ကုသရပါတယ္။ ဒါေပမယ္႔ တခါတရံ ဒီလုိကုသမဳဟာ သုိင္းရြဳိက္ေဟာ္မုန္းနည္းျခင္းကုိ ျဖစ္ပြားေစတတ္ပါတယ္။

သိုင္းရြဳိက္ခြဲစိတ္ျခင္း

သိုင္းရြိဳက္ဂလင္းရဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြ ခြဲစိတ္ဖယ္ရွားလိုက္ရင္ ေဟာ္မုန္းထုတ္လုပ္မွဳ က်ဆင္းသြားႏိုင္ပါတယ္။

ဓာတ္ေရာင္ျခည္ကုသျခင္း

ဦးေခါင္းပိုင္းနဲ႔ လည္ပင္းပိုင္းက ကင္ဆာေတြကုိ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ကုသျခင္းဟာ သိုင္းရြဳိက္ဂလင္းကုိပါ ထိခိုက္ေစျပီး ေဟာ္မုန္းနည္းျခင္းကုိ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

ေဆး၀ါးမ်ား

ေဆးအမ်ားအျပားဟာ သိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းနည္းပါးျခင္းမွာ အေရးပါပါတယ္။ စိတ္က်န္းမာေရးအတြက္ေပးတဲ့ လစ္သီယမ္လုိေဆးမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Hypothyroidism (သိုင္းရြဳိက္ေဟာ္မုန္းနည္းျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေအာက္ပါအေျခအေနေတြမွာ ပုိျပီးျဖစ္နိုင္ေျခမ်ားပါတယ္။

  • အသက္၆၀ေက်ာ္ေသာ အမ်ဳိးသမီးမ်ား
  • မိမိကုိယ္ခံအားက တိုက္ခိုက္ေသာ ေရာဂါရွိျခင္း
  • မိသားစုတြင္း သိုင္းရြဳိက္ေရာဂါရာဇ၀င္ရွိျခင္း
  • ေလးဘက္နာအဆစ္ေ၇ာင္ျခင္းကဲ့သုိ႔ ကုိယ္ခံအားက ဆန္႔က်င္ေသာ အျခားေရာဂါမ်ားရွိျခင္း
  • ေရဒီယုိသတၱိၾကြအိုင္အုိဒင္းႏွင္႔ သိုင္းရြဳိက္ဆန္႔က်င္ေဆးမ်ားျဖင္႔ ကုသေနရျခင္း
  • လည္ပင္းႏွင္႔ရင္ဘတ္အား ဓာတ္ေရာင္ျခည္ေပးျခင္း
  • သိုင္းရဳိြက္ဂလင္းခြဲစိတ္ထားျခင္း

ကုိယ္၀န္ရွိျခင္း၊ ၆လအတြင္း ကေလးေမြးထားျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Hypothyroidism (သိုင္းရြဳိက္ေဟာ္မုန္းနည္းျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဒီေရာဂါရွိတယ္လုိ႔ သံသယရွိရင္ ေအာက္ပါစမ္းသပ္မွဳေတြ အေသးစိတ္ျပဳလုပ္ပါလိမ္႔မယ္။

ေသြးစစ္ေဆးမွဳဟာ သိုင္းရြဳိက္ေဟာ္မုန္းနည္းတဲ့ အေျခအေနကုိ အတည္ျပဳဖုိ႔ ျပဳလုပ္ပါတယ္။ ေအာက္ပါစစ္ေဆးျခင္းေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

  • TSH ေဟာ္မုန္းစစ္ေဆးျခင္း
  • T4 ေဟာ္မုန္းစစ္ေဆးျခင္း

အထက္ပါစစ္ေဆးျခင္းေတြဟာ ပုံမွန္ပဲဆုိရင္ သိုင္းရြဳိက္ဆန္႔က်င္တဲ့ ခုခံပစၥည္း စစ္ေဆးျခင္းဟာ မိမိကုိယ္ခံအားက ျပန္တိုက္ခိုက္တဲ့ အေျခအေန ရွိမရွိ သိေစႏိုင္ပါတယ္။

ဟိုက္ပုိသဲလမတ္နဲ႔ ပီက်ဴထရီဂလင္းေတြကုိ CT ၊ MRI ရုိက္ျပီး စစ္ေဆးၾကည္႔ျခင္းလည္း ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

 

Hypothyroidism (သိုင္းရြဳိက္ေဟာ္မုန္းနည္းျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ဖန္တီးထားတဲ့ သိုင္းရဳြိက္ေဟာ္မုန္း levothyroxine ကုိ ေန႔စဥ္ သုံးစြဲရတတ္ပါတယ္။ ဒီေသာက္ေဆးဟာ ေဟာ္မုန္းပမာဏကုိ ျပန္လည္ျမင္႔တက္ေစျပီး သိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းနည္းျခင္းရဲ့ လကၡဏာေတြကုိ သက္သာေစပါတယ္။

ေဆးပမာဏ မွန္မမွန္သိရေအာင္ ၂လ၃လၾကာရင္ ဆရာ၀န္ဟာ ျပန္လည္ခ်ိန္းဆုိျပီး TSH ပမာဏကုိ စစ္ေဆးပါလိမ္႔မယ္။

ေဟာ္မုန္းပမာဏမ်ားရင္ ေအာက္ပါဆုိးက်ဳိးေတြ ျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။

  • အစားစားလြန္းျခင္း
  • အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း
  • ရင္တုန္ျခင္း
  • ေျခတုန္လက္တုန္ျဖစ္ျခင္း

ႏွလုံးေသြးေၾကာေရာဂါနဲ႔ သိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္း ဆုိးရြားစြာ ခ်ဳိ႔တဲ့ျခင္းရွိရင္ ေဆးပမာဏကုိ နည္းနည္းကေနစျပီး တျဖည္းျဖည္းျမွင္႔သြားပါလိမ္႔မယ္။ ေအာက္ပါေဆးေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

  • သံဓာတ္အားျဖည္႔ေဆးႏွင္း သံဓာတ္ပါေသာ ဗီတာမင္မ်ား
  • Cholestyramine
  • Aluminium hydroxide

ကုယ္လ္ဆီယမ္အားျဖည္႔ေဆး

ေနထိုင္မွဳပုံစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင္႔ အိမ္တြင္းကုထုံးမ်ား

ဘယ္လုိ ေနထိုင္မွဳပုံစံနဲ႔ အိမ္တြင္းကုထုံးေတြက   သိုင္းရြဳိက္ေဟာ္မုန္းနည္းျခင္း အတြက္ အေထာက္အကူ ျပဳသလဲ

သိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းနည္းျခင္းကုိ မကာကြယ္ႏိုင္ေပမယ္႔ ေရာဂါလကၡဏာေတြကုိ သိရွိရင္ အခ်ိန္နဲ႔တေျပးညီ ကုသႏိုင္ပါတယ္။ သိုင္းရိြဳက္ေဟာ္မုန္းနည္းတဲ့ လကၡဏာ မရွိေသးေပမယ္႔ ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားတဲ့သူေတြကုိ ေရာဂါအေျခအေန စစ္ေဆးႏိုင္ပါတယ္။

သိလုိတဲ့အခ်က္ေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးတာ အေကာင္းဆုံးပါပဲ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ မတ် 12, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 13, 2019

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။