Hypogonadism (လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Hypogonadism (လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္း) ကဘာလဲ။

လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္း သည္ အဂၤါကိုယ္အတြင္းမွ လိင္အဂၤါေဟာ္မုန္းပိုင္းကိုထိေသာ ေရာဂါျဖစ္သည္။ အဆိုပါဂလင္းမ်ားမွ လိင္အဂၤါေဟာ္မုန္းမ်ားကို ထုတ္ေပး၏။ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ အဆိုပါဂလင္းမ်ားမွ ေ၀ွးေစ့မ်ားျဖစ္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ေတာ့ သားဥအိမ္မ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။

လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္း ျဖစ္ေသာလူမ်ားတြင္ သူတို႔၏လိင္ေဟာ္မုန္းပမာဏမွာ အလြန္နည္းပါးၿပီး အဖို အမ ႀကီးထြားမႈ ဥပမာ ရင္သားဖြံၿဖိဳးျခင္း၊ ေ၀ွးေစ့ဖြံၿဖိဳးျခင္း၊ ဆီးခံုေမႊးေပါက္ျခင္း စသည္တို႔တြင္ ထိခိုက္မႈရွိႏုိင္ပါသည္။ ရာသီစက္၀န္းႏွင့္ သုက္ပိုးထုတ္လုပ္ျခင္းကိုပါ ထိခိုက္ေစႏုိင္၏။

မူလႏွင့္ တစ္ဆင့္ခံ လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္း ဆိုၿပီး အမ်ိဳးအစားႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။

  • မူလ – ဤအမ်ိဳးအစားသည္ လိင္ဂလင္းမ်ားမွ စတင္ျခင္းျဖစ္သည္။ လိင္ဂလင္းမ်ားသည္ ဦးေႏွာက္ဆီမွလာေသာ အခ်က္ျပမ်ားကို လက္ခံႏိုင္စြမ္းရွိေသးေသာ္လည္း သူတို႔ကိုယ္တိုင္က ေဟာ္မုန္းမထုတ္ႏုိင္ေတာ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
  • တစ္ဆင့္ခံ – ဤအမ်ိဳးအစားသည္ ဟုိက္ပိုသာလမတ္ သို႔မဟုတ္ ပစ္က်ဴထရီဂလင္းမွ စတင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ၎တို႔သည္ လိင္ဂလင္းထုတ္လုပ္မႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ေသာ ဦးေႏွာက္အတြင္းမွ အပိုင္းမ်ားျဖစ္သည္။

Hypogonadism (လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္း သည္ အမ်ိဳးသားမ်ား၌ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ပြားႏုိင္သည္။ အသက္ႀကီးေသာ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ တက္စတိုစတီရုမ္းလယ္ဗယ္က်ျခင္းမွာ အျဖစ္မ်ား၏။ အသက္ ၆၅ ႏွစ္အထက္ အမ်ိဳးသား ၆၅ % ၌ တက္စတိုစတီရုမ္းလယ္ဗယ္မွာ အသက္ ၃၀ – ၃၅ ႏွစ္လူမ်ားေအာက္ ေလ်ာ့နည္းေနတတ္ပါသည္။

လကၡဏာမ်ား

Hypogonadism (လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္း သည္ ဘ၀တစ္သက္တြင္ မွတ္တိုင္သံုးခုတြင္ ျဖစ္ပြားႏိုင္သည္။ သေႏၶသားဘ၀ ဖြံၿဖိဳးေနခ်ိန္၊ လူပ်ိဳေဖာ္မ၀င္ခင္ ႏွင့္ အရြယ္ေရာက္ၿပီးခ်ိန္ တို႔ျဖစ္သည္။ ျဖစ္ပြားလာႏုိင္ေသာ လကၡဏာမ်ားမွာ –

အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္

  • မူမမွန္ေသာလိင္အဂၤါမ်ား – ဥပမာ အမ်ိဳးသမီးလိင္ကဲ့သို႔ျဖစ္ေနျခင္း
  • မဖြံ႔ၿဖိဳးေသာအမ်ိဳးသားအဂၤါ သို႔မဟုတ္ မခြဲျခားႏုိင္ေသာ လိင္အဂၤါ
  • ၾကြက္သားထုေလ်ာ့နည္းျခင္း
  • ခႏၶာကိုယ္အေမႊးအမွ်င္မ်ားေလ်ာ့နည္းျခင္း
  • လိင္တံႏွင့္ ေ၀ွးေစ့မ်ား ေကာင္းမြန္စြာမဖြံ႔ၿဖိဳးျခင္း
  • ခႏၶာကိုယ္ထည္ႏွင့္ယွဥ္လွ်င္ ေျခႏွင့္လက္ေမာင္းမ်ား ပိုရွည္ေနျခင္း
  • ရင္သားမ်ားႀကီးထြားလာျခင္း (ဂိုင္နကိုေမရွား)
  • လိင္အဂၤါမေထာင္မတ္ႏုိင္ျခင္း
  • ၿမံဳျခင္း
  • အရိုးထုေလ်ာ့နည္းျခင္း (အရိုးပြျခင္း)
  • ေမာပန္းလြယ္ျခင္း
  • လိင္စိတ္နည္းျခင္း
  • အာရံုစိုက္ရခက္ျခင္း
  • ပူၿပီးနီျမန္းေနတတ္ျခင္း

အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္

  • ရာသီရပ္သြားျခင္း
  • လိင္စိတ္နည္းျခင္း
  • ရင္သားႀကီးထြားမႈနည္းျခင္း
  • ႏို႔ရည္မ်ားထြက္ျခင္း (ပရိုလက္တင္ႏိုးမား အက်ိတ္)
  • ပူၿပီးနီျမန္းေနတတ္ျခင္း
  • စြမ္းအင္နည္းျခင္း စိတ္အေျခအေနေျပာင္းျခင္း

အထက္တြင္ေဖာ္ျပထားသည့္အထဲမွာမပါ၀င္ေသးေသာ အျခားလကၡဏာမ်ားလည္း ရွိႏုိင္ပါေသးသည္။ အကယ္၍ကိုယ့္ဆီ၌ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ား ရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမည္ဆိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲမွ တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမည္ဆိုလွ်င္ သို႔မဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမည္ဆိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္း၏ ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈသည္ မတူညီႏုိင္ပါ။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္ႏွင့္ တုိင္ပင္ျခင္းက အေကာင္းဆံုးပင္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Hypogonadism (လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္းသည္ မ်ိဳးရိုးလုိက္တတ္သည္။ သို႔ေသာ္ တစ္ခ်ိဳ႕တြင္ေတာ့ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရျခင္း သို႔မဟုတ္ ပိုး၀င္ျခင္းမ်ားေၾကာင့္ လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္း ရသြားႏုိင္၏။ အျဖစ္မ်ားေသာ မူလ လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ –

  • Addison’s disease ႏွင့္ ပါရာသိုင္းရြိဳက္အားနည္းျခင္းတို႔ကဲ့သို႔ ကုိယ္ခံအားမွျပန္တိုက္ေသာေရာဂါမ်ား
  • မ်ိဳးရိုးဗီဇႏွင့္ ႀကီးထြားဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေရာဂါမ်ား – Turner syndrome(အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္) ႏွင့္ Klinefelter syndrome (အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္)
  • ပိုးကူးစက္ျခင္း
  • အသည္းႏွင့္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ
  • ဓာတ္ေရာင္ျခည္ထိျခင္း
  • ခြဲစိတ္ျခင္း
  • သံဓာတ္မ်ားျခင္း (ေဟမိုးခရိုမတိုးစစ္)

တစ္ဆင့္ခံ လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္းျဖစ္ရသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ား

  • အစားအေသာက္လံုး၀မစားခ်င္ျခင္း (Anorexia nervosa)
  • ပစ္က်ဴထရီဂလင္းေနရာတြင္ ေသြးယိုျခင္း
  • ဂလူကိုေကာတီးကိြက္မ်ားႏွင့္ ဘိန္းေဆးမ်ား ေသာက္ျခင္း
  • Anabolic steroids မ်ား ရပ္လိုက္ျခင္း
  • Kallmann syndrome ကဲ့သို႔ ဗီဇဆိုင္ရာျပႆနာမ်ား
  • ပိုးကူးစက္ျခင္း
  • အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း
  • ဓာတ္ေရာင္ျခည္ထိျခင္း
  • လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ သိသိသာသာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်သြားျခင္း (အစာအိမ္ျဖတ္ထုတ္ခဲြစိတ္ျခင္းၿပီးေနာက္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်သြားျခင္း)
  • ခြဲစိတ္ျခင္း
  • ထိခိုက္မိျခင္း
  • အက်ိတ္မ်ား
  • HIV/AIDS

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Hypogonadism (လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဆရာ၀န္မွ လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္းဆုိင္ရာ လကၡဏာမ်ားကို ရွာေဖြမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း အတည္ျပဳႏုိင္ရန္ အေကာင္းဆံုးနည္းမွာ ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္မႈမ်ားျဖစ္ပါသည္။ လုပ္ရမ်ားေသာ စစ္ေဆးမႈမ်ားမွာ

  • အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ အီစထိုဂ်င္လယ္ဗယ္
  • FSH ႏွင့္ LH လယ္ဗယ္
  • အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ တက္စတိုစတီရုမ္းလယ္ဗယ္
  • ေသြးအားနည္းျခင္းႏွင့္ သံဓာတ္အတြက္ ေသြးစစ္ျခင္းမ်ား
  • မ်ိဳးဗီဇစစ္ေဆးျခင္း
  • ပရိုလက္တင္လယ္ဗယ္ (ႏို႔ရည္ေဟာ္မုန္း)
  • သုက္ေကာင္ေရ
  • သိုင္းရြိဳက္စစ္ေဆးျခင္းမ်ား

တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ပံုရိပ္ေဖာ္နည္းပညာမ်ားလည္း လိုအပ္ႏုိင္ပါသည္။ ဥပမာ သားဥအိမ္မ်ားအား Sonogram လုပ္ျခင္း။ ပစ္က်ဴထရီေရာဂါကို သံသယရွိပါက MRI သို႔မဟုတ္ CT ဦးေႏွာက္ဓာတ္မွန္မ်ားကို ျပဳလုပ္ႏုိင္ပါသည္။

Hypogonadism (လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ခႏၶာကိုယ္အတြင္း၌ ေဟာ္မုန္းလယ္ဗယ္မ်ားကို ခ်ိန္ညွိခ်င္ပါက ေဟာ္မုန္းေဆးမ်ားကို ေသာက္ရန္လိုေကာင္းလိုႏိုင္ပါသည္။ မိန္းကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ေတာ့ အီစထိုဂ်င္ႏွင့္ ပရိုဂ်က္စတီရုမ္းမ်ား ေသာက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ေကာင္ကေလးမ်ားႏွင့္ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ေတာ့ တက္စတိုစတီရုမ္းအသံုးျပဳႏုိင္၏။ ထိုေဆးမ်ားမွာ ေသာက္ေဆးလံုး၊ အေရျပားကပ္ခြာ၊ အေရျပားလိမ္းဂ်ယ္လ္ သို႔မဟုတ္ ထိုးေဆးအျဖစ္လာသည္။ တျခားလူမ်ားတြင္ေတာ့ ခြဲစိတ္ျခင္းႏွင့္ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ကုထံုးမ်ား လိုအပ္ႏုိင္ပါသည္။

 

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္း ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္းမွာ နာတာရွည္အေျခအေနျဖစ္ၿပီး တစ္သက္တာကုသရန္လိုအပ္ပါသည္။ သင္၏လိင္ေဟာ္မုန္းလယ္ဗယ္မွာ ေဆးရပ္လိုက္သည္ႏွင့္ ေလ်ာ့က်သြားမည္ျဖစ္သည္။ ေအာက္ပါလူေနမႈပံုစံမ်ားကိုလိုက္နာၾကည့္ၿပီး လိင္ဂလင္းအားနည္းေရာဂါရွိေသာ္လည္း က်န္းမာစြာေနထိုင္လိုက္ပါ။

  • လိင္ဂလင္းအားနည္းျခင္းသည္ အရိုးပြမႈကိုျဖစ္ေစပါသည္။ ပံုမွန္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္းႏွင့္ ကယ္လ္စီယမ္ ဗီတာမင္ဒီတုိ႔အား လံုေလာက္စြာစားသံုးျခင္းျဖင့္ က်န္းမာေသာလူေနမႈပံုစံကို ေျပာင္းပါ။ သင္ႏွင့္သင့္ေတာ္မည့္ အစားအေသာက္လမ္းညႊန္မ်ားကို ဆရာ၀န္ႏွင့္ေဆြးေႏြးပါ။
  • လိင္အဂၤါမေထာင္မတ္ႏုိင္ျခင္းႏွင့္ ၿမံဳျခင္းအေၾကာင္းမ်ားေလ့လာပါ။
  • ဖိစီးမႈနည္းေအာင္ေနပါ။
  • ကုထံုးေၾကာင့္ ေဟာ္မုန္းေျပာင္းလဲမႈမ်ား ခ်ိန္ညွိရန္ အခ်ိန္ယူပါ။

အကယ္၍သင့္၌ ေမးခြန္းမ်ားရွိသည္ဆိုပါက သင့္အတြက္သင့္ေတာ္ေသာ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ရာ ဆရာ၀န္ႏွင့္ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါသည္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 13, 2019

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။