Hyperthyroidism (သုိင္းရြိဳက္ ေဟာ္မုန္းမ်ားေသာ ေရာဂါ)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Hyperthyroidism (သုိင္းရြိဳက္ ေဟာ္မုန္းမ်ားေသာ ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

သိုင္းရြိဳက္ ေဟာ္မုန္းမ်ားေသာ ေရာဂါဆိုသည္မွာ သိုင္းရိြဳက္ ကလန္း အလုပ္ အလြန္ လုပ္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေရာဂါတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါသည္။ သိုင္းရိြဳက္ဂလန္းသည္ လည္ပင္းတြင္ ရိွျပီး ခႏၶာကိုယ္၏ လႈပ္ရွားမႈမ်ားစြာကို ထိန္းခ်ဳပ္ေသာ သိုင္းရိြဳက္ ေဟာ္မုန္းကို ထုတ္လုပ္ေပးပါသည္။ သိုင္းရြိဳက္ဂလန္း၏ လုပ္ငန္းအခ်ိဳ႕မွာ ေသြးတြင္း ကယ္စီယမ္ပမာဏကို ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ ဇီဝကမၼ ျဖစ္စဥ္ကို အားသန္ေစျခင္း၊ ႏွလံုး၊ အာရံုေၾကာစနစ္ကို ႏိုးဆြေပးျခင္း ႏွင့္ ခႏၶာကိုယ္အပူခ်ိန္ကို ထိန္းညွိေပးျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ေဟာ္မုန္းမ်ားျခင္းသည္ လည္ပင္းသိုင္းရြိဳက္ ေဟာ္မုန္းမ်ားေသာ ေရာဂါ၏ လကၡဏာမ်ားကို ျဖစ္ေစသည္။

Hyperthyroidism (သုိင္းရြိဳက္ ေဟာ္မုန္းမ်ားေသာ ေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

သိုင္းရြိဳက္ ေဟာ္မုန္းမ်ားေသာ ေရာဂါသည္ အျဖစ္မ်ားေသာ ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးသားမ်ားထက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား တြင္ သံုးဆပို၍ ျဖစ္ပြားသည္။ အႏၱရာယ္ ျဖစ္ေစေသာ အခ်က္မ်ားကို ေလ်ာ့ခ်ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါ ျဖစ္ႏုိင္မႈကို ေလ်ာ့ခ် ႏိုင္ပါသည္။ ပိုမိုေသာ အခ်က္ အလက္မ်ားအတြက္ ဆရာဝန္ ႏွင့္ တိုင္ပင္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Hyperthyroidism (သုိင္းရြိဳက္ ေဟာ္မုန္းမ်ားေသာ ေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေရာဂါလကၡဏာမ်ားတြင္ စိတ္လႈပ္ရွားျခင္း၊ ေခၽြးထြက္ျခင္း၊ ေမာပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း၊ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းျမန္ျခင္း၊ ႏွလံုးခုန္သံ စည္း ခ်က္မမွန္ျခင္း ( ဥပမာ- ႏွလံုးစည္းခ်က္မမွန္ ႏွလံုးခါေသာ atrial fibrillation) တို႔ပါဝင္သည္။ အျခား လကၡဏာမ်ားမွာ မ်က္လံုးထိခိုက္ျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ဆင္းျခင္း၊ အပူဒဏ္မခံႏိုင္ျခင္း ႏွင့္ မၾကာခဏ ဝမ္းသြားျခင္း၊ ဝမ္း ေလွ်ာျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္။ Graves’s disease ရိွေသာသူမ်ား တြင္ လည္ပင္းသိုင္းရြိဳက္ဂလန္းၾကီးျခင္း (လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ) ရိွျပီး မ်က္လံုးျပဴးထြက္ျခင္း ရိွႏိုင္သည္။
အထက္တြင္ ေဖာ္ျပ မထားေသာ အျခားလကၡဏာ မ်ားလည္းရွိႏုိင္ပါသည္။ အကယ္၍ သင့္ဆီတြင္ ေရာဂါ လကၡဏာ တစ္ခုခုမ်ား ရွိေနသည္ဟု စိုးရိမ္မိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြး တုိင္ပင္ သင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ရွင္းမျပႏိုင္ေအာင္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း၊ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း ျမန္ျခင္း၊ ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲ ေခၽြးျပန္ျခင္း၊ လည္ပင္းတြင္ ေရာင္ ျခင္း၊ လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္းမ်ား ေရာဂါႏွင့္ ဆိုင္ေသာ အျခား လကၡဏာမ်ား ရိွျခင္းတို႔ျဖစ္ပါက ဆရာဝန္ႏွင့္ ျပသပါ။ သင္ ေတြ႕ရိွေသာ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို ျပည့္စံုစြာ ရွင္းျပရန္ အေရး ၾကီးသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ သုိင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္း မ်ားေသာေရာဂါ ၏ လကၡဏာ အေတာ္အမ်ားသည္ အျခား အေျခအေနမ်ားျဖင့္ ဆက္ႏြယ္မႈ ရိွႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။
သုိင္းရြိဳက္ ေဟာ္မုန္းမ်ားေသာ ေရာဂါကို ကုသျပီးပါက သို႔မ ဟုတ္ ကုသဆဲျဖစ္ပါက ဆရာဝန္ႏွင့္ ပံုမွန္ေတြ႕ဆံုကာ အၾကံ ညဏ္ရယူပါ။ ေရာဂါအေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္ပါ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Hyperthyroidism (သုိင္းရြိဳက္ ေဟာ္မုန္းမ်ားေသာ ေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

အဓိကျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမွာ Graves’s disease ျဖစ္သည္။ ထိုေရာဂါသည္ ျဖစ္ပြားမႈ၏ ၈၀-၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ျဖစ္ေစသည္။
အျခား ျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ သိုင္းရြိဳက္ဂလန္း ေရာင္ျခင္း ၊ သိုင္းရြိဳက္ဂလန္း အတြင္းရွိ အလံုးအက်ိတ္တစ္ခုတည္း ကေန ေဟာ္မုန္းအမ်ားအျပား ထုတ္ေနျခင္း (Toxic adenoma) ႏွင့္ သိုင္းရြိဳက္ေဆးမ်ား အလြန္ သံုးစဲြျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းကို မသိႏုိင္ေသာ အေျခအေနမ်ိဳးလည္း ရွိႏုိ္င္သည္။ ထုိေရာဂါ သည္ မိသားစုတြင္းတြင္ မ်ိဳးရုိးလုိက္ျပီး ျဖစ္ႏိုင္ ေသာ္လည္း တစ္ပါးသူကို ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ျခင္းေတာ့ မရိွပါ။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Hyperthyroidism သိုင္းရြိဳက္ ေဟာ္မုန္းမ်ားေသာေရာဂါ (Hyperthyroidism) ျဖစ္ပြားႏိုင္ေခ်ကို ဘာေတြက ျမင့္မားေစသလဲ။

သိုင္းရြိဳက္ ေဟာ္မုန္းမ်ားေသာေရာဂါ အထူးသျဖင့္ Graves’ disease သည္ မိသားစုတြင္းတြင္ ျဖစ္ႏိုင္ျပီး အမ်ိဳး သားမ်ားထက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ပိုျဖစ္ပါသည္။ သင့္မိသား စုဝင္ တစ္ဦးတြင္ သိုင္းရိြဳက္ဂလန္း ေရာဂါျဖစ္ပါက ဆရာဝန္ႏွင့္ ေဆြး ေႏြးပါ။ သင့္က်န္းမာေရးအေပၚ သက္ေရာက္ႏိုင္မႈ ႏွင့္ ထိုသူအတြက္ သိုင္းရြိဳက္အဂၤါ လုပ္ငန္းကို ေစာင့္ၾကည့္ရန္ အၾကံျပဳမႈ မ်ားကို တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Hyperthyroidism (သုိင္းရြိဳက္ ေဟာ္မုန္းမ်ားေသာ ေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဆရာဝန္သည္ ေဆးမွတ္တမ္းယူျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္ စစ္ေဆး ျခင္း ႏွင့္ ေသြးတြင္း သိုင္းရိြဳက္ေဟာ္မုန္း ပမာဏ တိုင္းရန္ ေသြးစစ္ျခင္း တို႔ျဖင့္ ေရာဂါအေျဖရွာမႈကို ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။ ဆရာဝန္သည္ သိုင္းရြိဳက္ scan သို႔မဟုတ္ အာထရာေဆာင္းရုိက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ျပီး သိုင္းရိြဳက္ဂလန္း၏ ပံုရိမ္မ်ားကို ရယူႏိုင္သည္။ ဆရာဝန္သည္ သိုင္းရြိဳက္ေရာဂါ အထူးကုျဖင့္ သြားေရာက္ျပသရန္လည္း လမ္းညႊန္ႏိုင္သည္။

Hyperthyroidism (သုိင္းရြိဳက္ ေဟာ္မုန္းမ်ားေသာ ေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ဆရာဝန္သည္ ခႏၶာကိုယ္တြင္းရိွ သိုင္းရိြဳက္ေဟာ္မုန္း ပမာ ဏ ကို ေလ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ Hyperthyroidism သုိင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္း မ်ားေသာ ေရာဂါ ကို ကုသႏိုင္သည္။ ထိုေဟာ္မုန္း ပမာဏကို ေဆးမ်ား၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ကုထံုး သို႔မဟုတ္ ခဲြစိတ္မႈတို႔ျဖင့္ ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္သည္။
• ေဆးမ်ားသည္ လအနည္းငယ္၊ ႏွစ္အနည္းငယ္ သို႔မ ဟုတ္ ထို႔ထက္ပို၍ရွည္ၾကာစြာ ေသာက္ရန္ လိုအပ္သည္။ သိုင္းရိြဳက္ေဟာ္မုန္း ထုတ္လုပ္မႈကို တားဆီးႏိုင္ေသာ ေဆး မ်ားမွာ propylthiouracil (PTU) ႏွင့္ methimazole တို႔ျဖစ္သည္။ ၎တို႔ကို အဓိကကုထံုး အျဖစ္ သို႔မဟုတ္ အျခားကုသမႈမ်ား ျပင္ဆင္ရန္ အတြက္ သံုးႏိုင္သည္။
• ေရဒီယို္ သတၱိၾကြ အိုင္အိုဒင္းအား သိုင္းရြိဳက္ကို ဖ်က္ဆီးရန္သံုးသည္။ ထိုကုထံုးသည္ အသက္ ၂၁ႏွစ္ေက်ာ္သူမ်ားႏွင့္ ငယ္ရြယ္ျပီး ေရာဂါကို ေဆးျဖင့္ မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္သူမ်ား အတြက္ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္သည္။
• သိုင္းရြိဳက္ဂလန္း ၾကီးျပီး လည္ပင္းကို ပိတ္ဆို႔ေနသူမ်ား၊ လည္ပင္းရိွ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ေႏွာင့္ယွက္မႈ ျဖစ္ေနသူမ်ားတြင္ ခဲြစိတ္ကုသမႈ ျပဳႏိုင္သည္။ ေရဒီယုိသတၱိၾကြ အုိင္အိုဒင္း မသံုးခ်င္သူမ်ားသည္ ခဲြစိတ္မႈ ျပဳလုပ္ ႏိုင္သည္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ လည္း ခဲြစိတ္မႈ လိုအပ္ႏိုင္သည္။

လူေနမႈပံုစံ ေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား အသံုးျပဳျခင္း သည္ လည္ပင္းၾကီး ေဟာ္မုန္းမ်ားေရာဂါကို ကုသရာတြင္ ဘယ္လို အေထာက္ အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ပါ လူေနမႈပံုစံမ်ား ႏွင့္ အိမ္သံုး ကုထံုးမ်ား သည္ လည္ပင္းၾကီး ေဟာ္မုန္းမ်ားေရာဂါ ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ ပါသည္။

• Graves’ disease ၏ ေနာက္ဆက္တြဲ မ်က္စိဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ခံစား ေနရပါက မ်က္လံုးအား ကာကြယ္ေပးပါ။ ေနကာမ်က္မွန္ မ်ား၊ မ်က္ရည္တုမ်ား အသံုးျပဳပါ။ ညဘက္တြင္ မ်က္ လံုး အကာ တပ္ဆင္ပါ။
• ေရဒီယို သတၱိၾကြ အိုင္အိုဒင္းသည္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ တြင္ အသံုးျပဳ၍ မရသည္ကို သတိျပဳပါ။ ၎သည္ ကေလး တြင္ သိုင္းရြိဳက္ အလုပ္မလုပ္ေသာ အေျခအေနသို႔ ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။
• ေအာင္ျမင္စြာ ကုသျပီးွလွ်င္ပင္ ဘဝတစ္ေလွ်ာက္ ဂရု စိုက္မႈျပဳရန္ လိုအပ္သည္။ ဆရာဝန္သည္ ကုသမႈ အျပီး သိုင္းရြိဳက္ဂလန္း အလုပ္မလုပ္မႈ ႏွင့္ ေရာဂါျပန္ ျဖစ္ႏိုင္မႈတို႔ကို စစ္ေဆးရမည္။
• ရင္တုန္ျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အလြန္က်ဆင္းျခင္း၊ ဝမ္းေလွ်ာျခင္း၊ တုန္ရီျခင္းတို႔ျဖစ္ပါက ဆရာဝန္ေခၚပါ။
• ဂဏွာမျငိမ္ျဖစ္ျခင္း၊ စိုးရိမ္ပူပန္ျခင္း၊ စိတ္ေျပာင္းလဲမႈ ျဖစ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါက ဆရာဝန္အား အေၾကာင္းၾကားပါ။
• ေရာဂါ မသက္သာမခ်င္း ကိုယ္ကာယ ေလ့က်င့္ခန္း မ်ား မလုပ္ပါႏွင့္။
• ခဲြစိတ္မႈ၏ ဆိုးက်ိဳးမ်ားအေနျဖင့္ အသံ ပ်က္ဆီးျခင္း၊ သိုင္းရြိဳက္ အလုပ္မလုပ္ျခင္း ႏွင့္ ကယ္လ္စီယမ္ ျပႆနာမ်ား ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ပါရာသိုင္းရြိဳက္ ဂလန္း (parathyroid glands) မ်ားကို မေတာ္တဆ ဖယ္ရွားမိပါက ကယလ္္စီယမ္ ျပႆနာမ်ား ျဖစ္ႏိုင္သည္။
 သိုင္းရြိဳက္ ေဟာ္မုန္းမ်ားေသာ ေရာဂါသည္ ခဲြစိတ္မႈအျပီး ၁၀-၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ လူမ်ားတြင္ ျပန္ျဖစ္ႏိုင္ပါ သည္။

အကယ္၍ သင့္တြင္ ေမးခြန္းမ်ား ရွိပါက သင့္အတြက္ သင့္ေတာ္ေသာ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ရန္ ဆရာ၀န္ ႏွင့္ ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္ သင့္ပါသည္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 20, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 18, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။