Horner's syndrome (ေဟာ္နားစ္ ဆင္ဒရုန္း)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

ေဟာ္နားစ္ ဆင္ဒရုန္း ဆိုတာဘာလဲ။

ဦးေနွာက္ကေန မ်က္နွာနဲ႔မ်က္လံုးကို သြားတဲ့ခႏၶာကုိယ္တစ္ျခမ္းမွာရွီတဲ့အာရံုေၾကာလမ္းေၾကာင္း ပ်က္စီးသြားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ လကၡဏာေပါင္းစုျဖစ္ပါတယ္။ မ်က္လံုးအာရံုေၾကာဆုိင္ရာေလျဖတ္ျခင္းလုိ႔လည္း ေခၚပါတယ္။

ေဟာ္နားစ္ ဆင္ဒရုန္း ဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ အျဖစ္မ်ားသလဲ။

ဒီေရာဂါဟာ ရွားပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

ေဟာ္နားစ္ ဆင္ဒရုန္းရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ

မ်က္နွာတစ္ဘက္ျခမ္းကိုပဲ ထိခုိက္ေလ့ရွိပါတယ္။
ေဟာ္နားစ္ ဆင္ဒရုန္း ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့-

  • မ်က္လံုးသူငယ္အိမ္က်ဥ္းျခင္း
  • မ်က္လံုးနွစ္ခုသူငယ္အိမ္အရြယ္အစား သိသိသာသာကြာျခားေနျခ္င္း
  • မႈန္မႈန္မြားမြႊားအလင္းေရာင္မွာ သူငယ္အိမ္က်ယ္ဖုိ႔ေနွာင့္ေနွးျခင္း အနည္းငယ္သာက်ယ္ျခင္း
  • အေပၚမ်က္ခြံက်ျခင္း
  • ေအာက္မ်က္ခြံအနည္းငယ္တက္ေနျခင္း
  • မ်က္နွာတစ္ျခမ္းလံုးေခြ်းမထြက္ျခ္ငး အကြက္မ်ားေပၚျခင္း

လကၡဏာမ်ား အထူးသျဖင့္မ်က္ခြံက်ျခင္းနဲ႔ ေခြ်းမထြက္ျခင္းက သိပ္မသိသာျပိီး ေရာဂါအတည္ျပဳဖုိ႔ခက္ပါတယ္။
ကေလးေတြမွာ ထပ္ေတြ႔ရေလ့ရွိတဲ့လကၡဏာေတြကေတာ့-
တစ္နွစ္ေအာက္ကေလးေတြမွာ ျဖစ္တဲ့အျခမ္းမ်က္လံုးမ်က္ဆန္ အေရာင္ေဖ်ာ့ျခင္း
ပူျခင္း၊ ေမာပန္းျခင္းနဲ႔ စိတ္ခံစားခ်က္အေျပာင္းအလဲမွာ သာမန္အတိုင္းျဖစ္ေပၚေလ့ရွိတဲ့ မ်က္နွာနီျခင္းကင္းမဲ့ျခင္း

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

အေၾကာင္းအမ်ားၾကိီးေၾကာင့္ ျဖစ္နုိ္ငျပီး အခ်ိဳ႔ေတြက အျခားအေၾကာင္းေတြထက္ ပိုဆုိးရြားတတ္ပါတယ္။ လ်င္ျမန္တိက်တဲ့ေရာဂါအတည္ျပဳမႈရဖို႔ အေရးၾကီးပါတယ္။ ရုတ္တရက္ေရာဂါလကၡဏာေတြေပၚလာခဲ့မယ္ဆုိရင္ ထိခုိက္မႈေၾကာင့္ေပၚလာခဲ့မယ္ဆုိရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေအာက္ပါလကၡဏာေတြနဲပတြဲေနခဲ႔မယ္ဆိုရင္ အေရးေပၚကုသမႈခ်က္ခ်င္းခံယူသင့္ပါတယ္။

  • အျမင္အာရံုမေကာင္ျခင္း
  • မူးေနာက္ေနာက္ျဖစ္ျခင္း
  • ၾကြက္သားအားနည္းျခင္း ထိန္းခ်ဳပ္မႈအားနည္းျခင္း
  • အျပင္းအထန္ရုတ္ခ်ည္းေခါင္းကိုက္ျခင္း လည္ပင္နာျခင္း

ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘာေတြက ေဟာ္နားစ္ ဆင္ဒရုန္း ျဖစ္ပြားေစသလဲ။

အာရံုေၾကာစနစ္ထဲက sympathetic nervous systemလမ္းေၾကာင္းကို ထိခုိက္ေစတာေၾကာင့္ျဖ္စပါတယ္။ ဒီအာရံုေၾကာအဖြဲ႔အစည္းက နွလံုးခုန္နႈန္း၊ သူငယ္အိမ္အရြယ္အစား၊ ေခ်ြးထြက္ျခင္း၊ ေသြးေပါင္ခ်ိန္နဲ႔ အျခားပတ္၀န္းက်င္အေျပာင္းအလဲကို လ်င္ျမန္စြာတုန္႔ျပန္မႈပေတဲ့လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို ထိန္းညွိေပးပါတယ္။
အာရံုေၾကာအမ်ိဳးအစားသံုးမ်ိဳး သက္ေရာက္မႈခံရပါတယ္။

First-order neurons

ဦးေနွာက္ေအာက္ေျခဟိုက္ပိုသယ္လမတ္စ္ကေန ထြက္လာျပီး ဦးေနွာက္အသိမ္ပို္င္းေနာက္ဆံုးပိုင္းတစ္ေလ်ွာက္ အာရံုေၾကာမၾကီးအေပၚပိုင္းထိဆင္းသြားပါတယ္။ ဒီလမ္းေၾကာင္းတစ္ေလ်ွာ က္မွာ အာရံုေၾကာလုပ္ေဆာင္ခ်က္ကိုပ်က္စီးေစနုိင္တဲ့ျပႆနာေတြကေတာ့

  • ေလျဖတ္ျခင္း
  • အက်ိတ္
  • အာရံုေၾကာအကာအေျမွးပ်က္စိီးေစသည့္ေရာဂါမ်ား
  • လည္ပင္းထိခုိက္မိျခင္း
  • ေက်ာရိုးတစ္ေလ်ွာက္ အရည္အိတ္ရွိျခင္း

Second-order neurons

ေက်ာရိုးတုိင္တစ္ေလ်ွာက္ဆင္းလာျပီး ရင္ဘတ္အေပၚပိုင္းကိုျဖတ္ကာ လည္ပင္းေဘးဘက္ိကို၀င္သြားပါတယ္။ ဒီလမ္းောကင္းတစ္ေလ်ွာက္အာရံုေၾကာကိုထိခုိက္ေစနုိင္တာေတြကေတာ့-

  • အဆုတ္ကင္ဆာ
  • အာရံုေၾကာအကာအက်ိတ္တည္ျခင္း
  • နွလံုးထြက္ပင္မေသြးေၾကာပ်က္စီးထိခုိက္မိျခင္း
  • ရင္ေခါင္းခြဲစိတ္ကုသျခင္း
  • ထိခုိက္မိျခင္း

Third-order neurons

လည္ပင္းေဘးဘက္တစ္ေလွွ်ာက္ကေန မ်က္နွာအေရျပား၊ မ်က္ဆန္ၾကြက္သားနဲ႔ မ်က္ခြံၾကြက္သားေတါဆီကို သြားပါတယ္။ ဒီလမ္းေၾကာင္းတစ္ေလ်ာက္ အာရံုေၾကာပ်က္စီးသြားျခင္းက

  • လည္ပင္းေဘးဘက္တစ္ေလွ်ာက္ ဦးေနွာက္ကိုေထာက္ပံံ့ေပးတဲ့ေသြးလႊတ္ေၾကာ ပ်က္စီးသြားျခင္း
  • လည္ပင္းေဘးဘက္ေတာက္ေလ်ွာက္မွာ၇ွိတဲ့ ဦးေနွာ္ကေသြးျပန္ေၾကာထိခုိက္မိျခင္း
  • ဦးေခါင္းခြံအေျခမွာ အက်ိတ္တည္ျခင္း၊ ကူးစက္ပိုး၀င္ျခင္း
  • ေခါင္းတစ္ျခမး္ကိုက္ျခင္း
  • အျပင္းအထန္ေခါင္းကိုက္ျခင္း

ကေလးငယ္မ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္းရင္းမ်ား

ေတြ႔ရမ်ားဆံုးအေၾကာင္းရင္းေတြကေတာ့-

  • ေမြးဖြားေနစဥ္အတြင္း လည္ပင္း၊ ပုခံုးကို ထိခုိက္မိျခင္း
  • ေမြးရာပါ နွလံုးထြက္ပင္မေသြးလႊတ္ေၾကာ မေကာင္းျခင္း
  • ေဟာ္မုန္းအာရံုေၾကာဆိုင္ရာ အက်ိတ္တည္ျခင္း
  • အေၾကာင္းရင္းမသိျခင္း

အခ်ိဳ႔ကိစၥေတြမွာ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္မွန္းမသိနုိ္င္ပါဘူး။ idiopathic Horner syndromeလုိ႔ေခၚပါတယ္။

ဘယ္အရာေတြက ေဟာ္နားစ္ ဆင္ဒရုန္းျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

ဆက္လက္သိရွိလိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္နဲံ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသျခင္း

ယခုေဖာ္ျပထားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားမွာ ေဆးပညာဆုိင္ရာကၽြမ္းက်င္သူ၏ အၾကံေပးခ်က္မ်ားေနရာတြင္ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါ။

ဆက္လက္သိရွိလိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္နဲံ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

ေဟာ္နားစ္ ဆင္ဒရုန္းဟုတ္မဟုတ္ကို ဘယ္လိုအေျဖရွာအတည္ျပဳသလဲ။

အေထြေထြက်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈေတြအျပင္ သင့္ဆ၇ာ၀န္က လကၡဏာေတြရဲ႔သေဘာသဘာ၀ကို ဆံုးျဖတ္ဖို႔နဲ႔ ျဖစ္နုိင္ေခ်ရွိတဲ့အေၾကင္းရင္းကို သတ္မွတ္ဖုိ႔ စစ္ေဆးမႈေတြလုပ္ေဆာင္ပါလိိမ့္မယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာအတည္ျပဳဖုိ႔နည္းလမ္းမ်ား

သင့္ရဲ႔က်န္းမာေရးရာဇ၀င္နဲ႔ သင့္လကၡဏာေတြေပၚမူတည္ျပီး ေရာဂါရွာနုိင္ပါလိိမ့္မယ္။
မ်က္စိဆ၇ာ၀န္က သင့္မ်က္လံုးနွစ္လံုးစလံုးထဲကို မ်က္လံုးသူငယ္အိမ္က်ယ္ေစတဲ့သို႔ က်ဥ္းေစတဲ့ အရည္တစ္စက္ကိုထည့္ျပီး ေရာဂါအတည္ျပဳခ်က္ကိုခုိင္မာပါေစလိမ့္မယ္။ သံသယရွိတဲ့မ်က္လံုးနဲ႔ နဂိုေကာင္းတဲ့မ်က္လံုးတုန္႔ျပန္မႈေတြကို နႈိင္းယွဥ္ျခင္းျဖင့္ ဆရာ၀န္က အာရံုေၾကာပ်က္စိးမႈက အေၾကာင္းရင္းဟုတ္မဟုတ္ကို ဆံုးျဖတ္နုိင္္ပါလိိမ့္မယ္။

အာရံုေၾကာပ်က္စီးမႈေနရာကို အတည္ျပဳနုိင္္သည့္နည္းလမ္းမ်ား

အခ်ိဳ႔လကၡဏာေတြရဲ႔သဘာ၀က ဆရာ၀န္ကိုအေၾကာင္းရင္းကိုရွာရာမွာ ရွာေဖြရနည္းေအာင္ကူညီေပးနုိင္ပါတယ္။ ဆရာ၀န္က အာရုံေၾကာလမ္ေၾကင္းပ်က္စီးတဲ့ေန၇ာကို ရွာေဖြဖုိ႔ ခန့္မွန္းပံုရိပ္ေဖာ္တဲ့နည္းေတြ ေနာက္ထပ္နည္းလမ္း္ေတြ ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မယ္။
လည္ပင္းဒါမွမဟုတ္လည္ပင္းအထက္တစ္ေနရာမွာ အာရံုေၾကာပ်က္စီးမႈျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုရင္ ပ်က္စီးသြားတဲ့ဘက္ျခမ္းမ်က္လံုးမွာ သူငယ္အိမ္အနည္းငယ္က်ယ္သြာေးစမယ့္ မ်က္လံုးအေကာင္းမွာ သူငယ္အိမ္သိသိသာက်ယ္သြားေစမယ့္ မ်က္စဥ္းအမ်ိဳးအစားတစ္မ်ိဳးကို ေပးပါလိမ့္မယ္။ ေရာဂါိကိုျဖစ္ေစတဲ့မူမမွန္မႈေနရာကိကုရွာေဖြဖို႔ ေအာက္ပါပံုရိပ္ေဖာ္နည္းလမ္းမ်ားကို အသံုးျပဳပါလိိမ့္မယ္။

  • အမ္အာအိုင္္
  • ေရဒီယိုလႈိုင္းမ်ားနဲ႔သံလုိက္စက္ကြင္းကိုအသံုးျပဳျပီး အေသးစိတ္ပံုရိပ္ေဖာ္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
  • စိီတိီ
  • အထူးအိက္စ္ေရးေရာင္ျခည္ကုထံုး
  • အိက္စ္ေ၇းပံုေဖာျ္ခင္း

ေရာဂါသည္ကေလးေတြအတြက္ ေဟာ္မုန္းနဲ႔အာရံုေၾကာဆုိင္ရာအလံုးအက်ိတ္ေတြါကို ေရာဂါရွာအတည္ျပဳဖို႔အတြက္ ေသြးစစ္ျခင္း၊ ဆီးစစ္ျခင္္းကိုအသံုးျပဳပါလိမိ့္မယ္။

ေဟာ္နားစ္ ဆင္ဒရုန္း ကို ဘယ္လိုကုသလဲ။

ဒီေ၇ာဂါအတြက္ ကုသမႈမရွိပါဘူး။ လကၡဏာေတြကိုသက္သာေစဖို႔အေကာင္းဆံုးနညး္လမ္းက ျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းးျပႆနာကိုကုသျဖင္းျဖစ္ပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက ေဟာ္နားစ္ ဆင္ဒရုန္းကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။
ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ ေဟာ္နားစ္ ဆင္ဒရုန္း ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ နိုဝင်ဘာ 14, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 19, 2019

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။