Hiv/Aids (ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Hiv/Aids (ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

Human Immunodeficiency Virus သို႔မဟုတ္ HIV သည္ AIDS ( ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ) ျဖစ္ေစေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ ျဖစ္သည္။

HIV သည္ ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို အျပင္းအထန္ က်ဆင္း ေစႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အျခားေရာဂါမ်ား၊ ဘတ္တီးရီးယား ႏွင့္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကူးစက္မႈမ်ားကို ျဖစ္ေစသည္။ HIV ကို သင့္ခႏၶာကိုယ္မွအျပည့္ ဖယ္ရွား မပစ္ႏို္င္ပါ။ HIV တစ္ခါ ကူးစက္ပါက တစ္သက္လံုးရိွေနမည္ ျဖစ္သည္။

AIDS သည္ HIV ေရာဂါ၏ အျမင့္ဆံုးအဆင့္ ျဖစ္သည္။ အျခားေရာဂါမ်ားျဖစ္ျခင္း ဥပမာ ကင္ဆာႏွင့္ ကိုယ္ခံအား စနစ္ အားနည္းလာေသာေၾကာင့္ ေရာဂါပိုးေပါင္းစံု ဝင္ျခင္းတို႔ျဖင့္ သတ္မွတ္ႏိုင္သည္။

Hiv/Aids (ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

၂၀၁၄ ႏွစ္ကုန္တြင္ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖဲြ႕၏ တင္ျပခ်က္ အရ HIV ေရာဂါျဖင့္ ရွင္သန္ေနသူ ၃၇ သန္းနီးပါးရိွျပီး ၁.၂ သန္းသည္ AIDS ႏွင့္ဆက္ႏြယ္ေသာ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ ေသဆံုးသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ထိုလူမ်ား၏ ၅၄ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ သူတို႔၏ အေျခအေနကို သိၾကပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆို ေသာ္ HIV သည္ ေရာဂါလကၡဏာမျပဘဲ ရိွႏို္င္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

လကၡဏာမ်ား

Hiv/Aids (ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

သင့္တြင္ ေရာဂါလကၡဏာ မျပေသာ္လည္း သင္သည္ ဗိုင္းရပ္စ္ကို အျခားလူမ်ားသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစႏိုင္သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ HIV သည္ ေရာဂါလကၡဏာ ျပရန္ ၂-၁၅ ႏွစ္အထိ ၾကာႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ သင့္တြင္ HIV ရိွေသာ္လည္း က်န္းမာျပီး ပံုမွန္လုပ္ငန္း လုပ္ႏိုင္ပံု ေပၚသည္။ စစ္ေဆးမႈ မျပဳမခ်င္း သင့္တြင္ HIV ရိွသလား ေသခ်ာ မသိႏိုင္ပါ။

HIV သည္ သင္၏ ကိုယ္တြင္းအဂၤါမ်ားကို တိုက္ရိုက္ မထိခိုက္ေစပါ။ သင္၏ ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို တိုက္ခိုက္ျပီး အျခား ေရာဂါမ်ားစြာကို ျဖစ္ေစသည္။ အထူးသျဖင့္ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ျခင္းမ်ား ျဖစ္သည္။ HIV ၏ အစပိုင္းလကၡဏာမ်ား သည္ အျခားဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မႈမ်ားႏွင့္ ဆင္တူသည္။

  • အဖ်ားတက္ျခင္း
  • ေခါင္းကိုက္ျခင္း
  • ေမာပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း
  • ႂကြက္သားမ်ား နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း
  • ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း
  • လည္ေခ်ာင္း၊ ခ်ိဳင္းၾကား ႏွင့္ ေပါင္ျခံတြင္ ဂလန္းမ်ား ေရာင္ျခင္း

AIDS သည္ HIV ကူးစက္မႈ၏ ျပန္႔ပြားလာေသာ အဆင့္ ျဖစ္သည္။ HIV သည္ သင္၏ ကိုယ္ခံအားစနစ္က္ု ေလ်ာ့က် ေစႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အျခား ေရာဂါပိုးကူးစက္မႈ အေျခအေနမ်ားကို ျဖစ္ေစသည္။ AIDS ျဖစ္ပါက ေရာဂါပိုး ကူးစက္မႈ အေျခအေနမ်ားစြာ တစ္ခ်ိန္တည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။

  • ေရာဂါပိုးကူးစက္မႈ၊ တစ္ခုတည္း သို႔မဟုတ္ မ်ားစြာ။ တီဘီေရာဂါ၊ cytomegalovirus ကူးစက္မႈ၊ cryptococcal meningitis, toxoplasmosis, cryptosporidiosis
  • ကင္ဆာ။ အဆုတ္၊ ေက်ာက္ကပ္ ကင္ဆာ သို႔မဟုတ္ lymphomas ႏွင့္ Kaposi’s sarcoma
  • တီဘီေရာဂါ။ ဆင္းရဲေသာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ တီဘီသည္ HIV ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေသာ အျဖစ္အမ်ားဆံုး ကူးစက္ ေရာဂါျဖစ္သည္။ AIDS လူနာမ်ားတြင္ အဓိကေသေစ ေသာ အေၾကာင္းရင္းလည္း ျဖစ္သည္။
  • Cytomegalovirus ။ ဤအျဖစ္မ်ားေသာ ေရယုန္ ဗိုင္းရပ္စ္သည္ တံေတြး၊ ေသြး၊ ဆီး၊ သုတ္ရည္၊ မိခင္ႏို႔ စေသာ ခႏၶာကိုယ္အရည္မ်ားမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ သည္။ က်န္းမာေသာ ကိုယ္ခံအားစနစ္သည္ ဗိုင္းရပ္စ္ ကို မလႈပ္ရွားေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္။ ကိုယ္ခံ အားစနစ္ အားနည္းေသာအခါ ဗိုင္းရပ္စ္သည္ ႏိုးၾကား လာျပီး မ်က္လံုး၊ အစာေျခလမ္းေၾကာင္း၊ အဆုတ္ သို႔မဟုတ္ အျခား အဂၤါမ်ားကို ထိခို္ကေစသည္။
  • Candidiasis ။ Candidiasis သည္ HIV ႏွင့္ ဆက္စပ္ ေသာ အျဖစ္မ်ားေသာ ကူးစက္မႈတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ေရာင္ရမ္းျခင္းကို ျဖစ္ေစသည္။ ပါးစပ္၊လွ်ာ၊ အစာေရ ျမိဳ ႏွင့္ မိန္းမအဂၤါတို႔ရိွ အေျမွးပါးတြင္ အျဖဴဖတ္အထူ မ်ား ျဖစ္ေစသည္။
  • Cryptococcal meningitis ။ Meningitis သည္ ဦးေႏွာက္ႏွင့္ ေက်ာရိုးအာရံုေၾကာမကို ဝန္းရံထား ေသာ အေျမွးပါးႏွင့္ အရည္မ်ား ေရာင္ရမ္းျခင္း ျဖစ္သည္။ Cryptococcal meningitis သည္ HIV ႏွင့္ ဆက္စပ္ေသာ အျဖစ္မ်ားေသာ အဓိကအာရံုေၾကာ စနစ္ ေရာဂါပိုးကူးစက္မႈတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ေျမၾကီးထဲ တြင္ေတြ႕ရေသာ မႈိတစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။
  • Toxoplasmosis ။ ဤေသေစႏိုင္ေသာ ကူးစက္မႈ သည္ အဓိကအားျဖင့္ ေၾကာင္မ်ားမွ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ ေသာ toxoplasma gondii ဟူေသာ ကပ္ပါးေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ကူးစက္ခံရေသာ ေၾကာင္မ်ားသည္ ကပ္ပါး ကို ဝမ္းထဲတြင္ စြန္႔ပစ္သည္။ ကပ္ပါးမ်ားသည္ ထိ္ုမွ တစ္ဆင့္ အျခားတိရစာၦန္မ်ားႏွင့္ လူမ်ားသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ သည္။
  • Cryptosporidiosis ။ ဤကူးစက္မႈသည္ တိရစာၦန္ မ်ားတြင္ အေတြ႕ရမ်ားေသာ အူကပ္ပါးေကာင္ ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ညစ္ညမ္းေသာ အစာ သို႔မဟုတ္ ေရ ေသာက္မိပါက crytosporidiosis ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ကပ္ပါးသည္ အူႏွင့္ သည္းေျချပြန္ ထဲတြင္ ၾကီးထြားလာျပီး AIDS လူနာမ်ားတြင္ ျပင္းထန္ေသာ ရက္ရွည္ ဝမ္းေလွ်ာျခင္းကို ျဖစ္ေစသည္။
  • AIDS ျဖစ္ပါက ေရာဂါပိုး ကူးစက္မႈမ်ားအျပင္ ကင္ဆာ၊ အာရံုေၾကာေရာဂါမ်ား၊ ေက်ာက္ကပ္ ျပႆနာမ်ားလည္း ျဖစ္ႏိုင္ေခ် ရိွသည္။

ထိုအေျခအေနမ်ားကို ေအာက္ပါတို႔ျဖင့္ သိသာစြာ သိရိွႏိုင္ သည္။

  • မက္ခရုနာ – လွ်ာ သို႔မဟုတ္ ပါးစပ္တြင္ အျဖဴဖတ္ အထူမ်ား၊ မႈိကူးစက္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ တစ္ခါတစ္ရံ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္းႏွင့္ တဲြ၍ ျဖစ္သည္။
  • ျပင္းထန္ေသာ သို႔မဟုတ္ ထပ္တလဲလဲျဖစ္ပြားေသာ မိန္းမကိုယ္တြင္ မႈိကူးစက္ျခင္း
  • နာတာရွည္ တင္ပါးဆံု ေရာင္ရမ္းေရာဂါ
  • ျပင္းထန္ေသာ၊ မၾကာခဏ ေရာဂါပိုးကူးစက္မႈ၊ အလြန္ အမင္း ရွင္းမျပတတ္ေအာင္ ေမာပန္းျခင္း။ ေခါင္း ကိုက္ျခင္း၊ ငန္းဖမ္းျခင္း၊ မူးေဝျခင္း။
  • ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၁၀ ေပါင္ေက်ာ္ က်သြားျခင္း။ ေလ့ က်င့္ခန္း သို႔မဟုတ္ အစာစားျခင္းေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ။
  • ပံုမွန္ထက္ ပို၍အညိဳမဲစဲြလြယ္ျခင္း
  • မၾကာခဏ ၾကာရွည္စြာ ဝမ္းေလွ်ာျခင္း၊
  • မၾကာခဏ အဖ်ားတက္ျခင္း၊ ညဘက္ ေခၽြးျပန္ျခင္း
  • လည္ေခ်ာင္း၊ ခ်ိဳင္းၾကား သို႔မဟုတ္ ေပါင္ျခံတြင္ ရိွေသာ ဂလန္းမ်ား ေရာင္ရမ္းျခင္း၊ မာလာျခင္း
  • ဆက္တိုက္ ေခ်ာင္းေျခာက္ဆိုးျခင္း
  • အသက္ရွဴ ျမန္ျခင္း
  • အေရျပားႏွင့္ ပါးစပ္အတြင္းပိုင္းတြင္ အေရာင္မရိွ ေသာ သို႔မဟုတ္ ခရမ္းေရာင္ အက်ိတ္ဖုမ်ား ေပါက္ျခင္း
  • အေရျပားရိွ အက်ိတ္ဖုမ်ား၊ ပါးစပ္၊ ႏွာေခါင္း၊ စအို၊ မိန္းမအဂၤါ သို႔မဟုတ္ ခႏၶာကိုယ္ရိွ အေပါက္မ်ားမွ ေသြးထြက္ျခင္း
  • မၾကာခဏ အေရျပားတြင္ အဖုအပိမ့္မ်ားေပါက္ျခင္း
  • လက္ သို႔မဟုတ္ ေျခေထာက္ ထံုျခင္း၊ နာျခင္း။ ႂကြက္သား ထိန္းခ်ဳပ္မႈ၊ အလိုအေလ်ာက္ တံု႔ျပန္မႈ တို႔ ဆံုးရႈံးျခင္း၊ အေၾကာေသျခင္း၊ ႂကြက္သား မသန္မာျခင္း။
  • စိတ္ရႈပ္ေထြးျခင္း၊ ပင္ကိုစရိုက္ ေျပာင္းလဲျခင္း၊ စိတ္ စြမ္းရည္ က်ဆင္းျခင္း

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပ မထားေသာ အျခားလကၡဏာ မ်ားလည္းရွိႏုိင္ပါသည္။ အကယ္၍ သင့္ဆီတြင္ ေရာဂါ လကၡဏာ တစ္ခုခု ရွိေနသည္ဟု စိုးရိမ္ပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြး တုိင္ပင္သင့္သည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္ဆီတြင္ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားထဲမွ တစ္ခုခုရွိေနပါက သို႔မဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္း၏ ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈ သည္ မတူညီႏုိင္ပါ။ ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးျခင္း သည္ သင္၏အေျခအေန ေကာင္းမြန္ရန္ အတြက္ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါသည္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Hiv/Aids (ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

  AIDS သည္ HIV ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားသည္။ HIV သည္ ေရာဂါပိုးရိွေသာ ေသြး၊ သုတ္ရည္၊ မိန္းမကိုယ္မွ ထြက္ေသာ အရည္ကို ထိေတြ႕ျခင္းျဖင့္ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔သည္။ ဥပမာ-

  • HIV ရိွသူႏွင့္ အကာအကြယ္မပါဘဲ လိင္ဆက္ဆံျခင္း။ HIV သည္ အမ်ားအားျဖင့္ လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အရည္မ်ား ေရာေႏွာ ျပီး ဗိုင္းရပ္စ္ကူးေျပာင္းႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ မိန္းမကိုယ္ သို႔မဟုတ္ စအူတစ္ရွဴးတြင္ အျပဲရာ၊ ဒဏ္ရာ၊ အျခား လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္မႈမ်ား ရိွပါက ပို၍ ျဖစ္သည္။ မိန္းကေလးမ်ား သည္ HIV ကူးစက္မႈ ပိုျဖစ္ႏိုင္သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ မိန္းမကိုယ္ အေျမွးပါးသည္ အသက္ၾကီးေသာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားထက္ ပိုပါးျပီး ေရာဂါပိုးကူးစက္မႈ ပိုလြယ္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။
  • HIV ပိုးရိွေသာ အပ္၊ ေဆးထိုးအပ္ ႏွင့္ အျခား ေဆးထိုးေသာ ကိရိယာမ်ားကို မွ်ေဝသံုးစဲြျခင္း
  • တက္တူးႏွင့္ မင္အား အသံုးျပဳ၍ ခႏၶာကိုယ္အား ထိုးေဖာက္ေသာ ကိရိယာမ်ားအသံုးျပဳျခင္း။ ေကာင္းစြာ ေဆးေၾကာသန္႔စင္မထားဘဲ HIV ပိုးရိွေသာ ကိရိယာမ်ား။
  • HIV ရိွေသာ အေမမွကေလးအား ကူးျခင္း ( မေမြးခင္ သို႔မဟုတ္ ေမြးဖြားစဥ္အတြင္း)။ ကေလးႏို႔တိုက္ျခင္း
  • Chlamydia သို႔မဟုတ္ ဆီးပူေညာင္းက် စေသာ အျခား လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ေသာ ေရာဂါမ်ား ရိွျခင္း။ ထိုေရာဂါမ်ားသည္ ခႏၶာကိုယ္၏ သဘာဝ ကာကြယ္မႈကို အားနည္းေစသည္။ HIV ဗိုင္းရပ္ႏွင့္ ေတြ႕ပါက ကူးစက္ႏိုင္ေခ်ကို ျမင့္ေစသည္။
  • HIV ပိုးရိွေသာ ေသြး၊ သုတ္ရည္ သို႔မဟုတ္ မိန္းမကိုယ္မွ အရည္မ်ား အနာ အတြင္းသို႔ ဝင္ျခင္း

HIV သည္ ေန႔စဥ္ ထိေတြ႕မႈျဖင့္ မကူးစက္ႏိုင္ပါ။

  • ကိုင္တြယ္ထိေတြ႕ျခင္း
  • လက္ဆဲြႏႈတ္ဆက္ျခင္း
  • ေပြ႕ဖက္ျခင္း၊ နမ္းျခင္း
  • ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ႏွာေခ်ျခင္း
  • ေသြးေပးျခင္း
  • ေရကူးကန္၊ အိမ္သာထိုင္ခံု သံုးျခင္း
  • အိပ္ယာခင္း အတူတူသံုးျခင္း
  • မီးဖိုေခ်ာင္သံုးပစၥည္းမ်ား၊ အစားအစာမ်ား
  • တိရစာၦန္မ်ား၊ ျခင္၊ အျခားအင္းဆက္မ်ား

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Hiv/Aids (ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

AIDS သည္ HIV ေၾကာင့္ျဖစ္ပြားျပီး ထိုဗိုင္းရပ္စ္သည္ HIV လူနာမွ ခႏၶာကိုယ္အရည္မ်ား ထိေတြ႕ဝင္ေရာက္ျခင္း မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္သည္။ ေသြး၊ သုတ္ရည္၊ မိန္းမကိုယ္ အရည္ ႏွင့္ မိခင္ႏို႔တို႔ ပါဝင္သည္။ ဥပမာ-

  • HIV ရိွသူႏွင့္ အကာအကြယ္မပါဘဲ လိင္ ဆက္ဆံျခင္း
  • HIV ပိုးရိွေသာ အပ္၊ ေဆးထိုးအပ္ ႏွင့္ အျခား ေဆးထိုးေသာ ကိရိယာမ်ားကို မွ်ေဝသံုးစဲြျခင္း
  • တက္တူးႏွင့္ မင္အား အသံုးျပဳ၍ ခႏၶာကိုယ္အား ထိုးေဖာက္ေသာ ကိရိယာမ်ားအသံုးျပဳျခင္း။ ေကာင္းစြာ ေဆးေၾကာသန္႔စင္မထားဘဲ HIV ပိုးရိွေသာ ကိရိယာမ်ား။
  • HIV ရိွေသာ အေမမွကေလးအား ကူးျခင္း ( မေမြးခင္ သို႔မဟုတ္ ေမြးဖြားစဥ္အတြင္း)။ ကေလးႏို႔တိုက္ျခင္း
  • HIV ပိုးရိွေသာ ေသြး၊ သုတ္ရည္ သို႔မဟုတ္ မိန္းမကိုယ္မွ အရည္မ်ား အနာ အတြင္းသို႔ ဝင္ျခင္း

ပံုမွန္ ထိေတြ႕မႈျဖင့္ HIV သည္ မကူးစက္ႏိုင္ပါ။

  • ကိုင္တြယ္ထိေတြ႕ျခင္း
  • လက္ဆဲြႏႈတ္ဆက္ျခင္း
  • ေပြ႕ဖက္ျခင္း၊ နမ္းျခင္း
  • ေရကူးကန္၊ အိမ္သာထိုင္ခံု သံုးျခင္း
  • အိပ္ယာခင္း အတူတူသံုးျခင္း
  • မီးဖိုေခ်ာင္သံုးပစၥည္းမ်ား၊ အစားအစာမ်ား
  • တိရစာၦန္မ်ား၊ ျခင္၊ အျခားအင္းဆက္မ်ား

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Hiv/Aids (ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

  သင့္တြင္ ဗိုင္းရပ္စ္ ရိွသလား ဆံုးျဖတ္ရန္ ဆရာဝန္သည္ ေသြးစစ္ျခင္း ျပဳလုပ္ပါမည္။

ေသြးစစ္ျခင္း၏ တိက်မႈသည္ HIV ကူးစက္ႏိုင္ေသာ ေနာက္ဆံုးထိေတြ႕မႈ ( အကာအကြယ္ မပါဘဲ လိင္ဆက္ဆံျခင္း၊ အပ္မွ်ေဝသံုးျခင္း) အခ်ိန္အေပၚ မူတည္သည္။ အႏၱရာယ္ရိွေသာ ထိေတြ႕မႈ အျမဲရိွေနပါက ဘယ္အခ်ိန္မဆို ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ HIV စစ္ၾကည့္သင့္သည္။ HIV စစ္ေဆးမႈတြင္ HIV antibody ျပရန္ ပ်မ္းမွ် ၃ လေလာက္ ၾကာသည္။

ရလဒ္သည္ ေတြ႕ရိွသည္ဟု ထြက္ပါက

  • သင့္တြင္ HIV antibody ရိွျပီး HIV ကူးစက္မႈ ရိွသည္။ သို႔ေသာ္ သင့္တြင္ AIDS ရိွသည္ဟု ဆိုလို ရန္ မလံုေလာက္ပါ။
  • HIV ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရေသာ လူသည္ AIDS ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု မည္သူမွ် ေသခ်ာစြာ မသိပါ။

ရလဒ္သည္ မေတြ႕ရိွပါဟု ထြက္ပါက သင့္တြင္ စစ္ေဆး သည့္ အခ်ိန္တြင္ antibody မရိွပါ။ သို႔ေသာ္လည္း

  • ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေသာ ထိေတြ႕မႈမွ ၃လၾကာျပီးေနာက္ စစ္ေဆးမႈသည္ မေတြ႕ရိွပါက သင့္တြင္ HIV ကူးစက္မႈ မရိွပါ။
  • ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေသာ ထိေတြ႕မႈမွ ၃ လမျပည့္ေသးပါက သင္သည္ ေနာက္ထပ္ စစ္ေဆးမႈ လုပ္သင့္သည္။
  • သင္သည္ သင့္ကိုယ္သင္ အႏၱရာယ္ ျဖစ္ေစေသာ ထိေတြ႕မႈမ်ားကို ဆက္လုပ္ေနပါက ဘယ္အခ်ိန္မဆို ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈ ခံရႏိုင္သည္။ သင္ဘယ္လို HIV ရႏိုင္သလဲႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ပိုမိုသိရိွလိုပါက ဘယ္လို ရႏိုင္သလဲကို ဖတ္ရႈပါ။

Hiv/Aids (ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

HIV/AIDS အတြက္ ေပ်ာက္ကင္းေစေသာ ေဆး မရိွပါ။ ေရာဂါ ဆိုးလာျခင္းကို ေႏွးေစေသာ ေဆးအခ်ိဳ႕ ရိွသည္။ သင့္ အတြက္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ႏိုင္ေသာ ကုသမႈအတြက္ ဆရာဝန္ သို႔မဟုတ္ အထူးကုဆရာဝန္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ပါ။

သင္သည္ HIV ရိွေၾကာင္း သိျပီးျပီးခ်င္း ေဆးပညာ အၾကံ ညဏ္ႏွင့္ ကုသမႈယူပါ။ ၎တို႔တြင္ ေအာက္ပါတို႔ ပါဝင္သည္။

  • HIV/AIDS ကုသမႈအေၾကာင္း သိေသာ ဆရာဝန္ႏွင့္ တုိင္ပင္ပါ။
  • သင္သည္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကိစၥမ်ားပါက သင္၏ ၾကင္ေဖာ္ကို အသိေပးပါ။
  • အပ္မ်ားကို မွ်ေဝအသံုးမျပဳပါႏွင့္။
  • ကုထံုးဆရာဝန္ႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေထာက္ပံ့မႈ ရယူ ပါ။ HIV/AIDS ေရာဂါသည္မ်ားအတြက္ ေထာက္ပံ့မႈ အဖဲြ႕ကို ဆက္သြယ္ပါ။
  • HIV/AIDS ေထာက္ပံ့မႈအဖဲြ႕အစည္းမွ အခ်က္ အလက္ႏွင့္ လူမႈေရး၊ ဥပေဒဆိုင္ရာ အေထာက္ အပံ့မ်ား ရယူပါ။
  • သင္ HIV ရိွေၾကာင္းကို သင္မသိေသာ လူမ်ားႏွင့္ မွ်ေဝ မေျပာဆိုပါႏွင့္။ HIV ရိွသူမ်ားသည္ ခဲြျခား ဆက္ဆံျခင္း ခံေနရဆဲ ျဖစ္သည္။ ကူညီေထာက္ပံ့ ေပးႏိုင္ေသာ လူမ်ားကိုသာ ေျပာပါ။

ေရာဂါကူးစက္မႈကို ေႏွးေစေသာ ေဆးမ်ားသံုးရန္ စဥ္းစားပါ။

လူေနမႈပံုစံ ေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

ေအာက္ပါ လူေနမႈပံုစံမ်ား ႏွင့္ အိမ္သံုး ကုထံုးမ်ား သည္ HIV/AIDS ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ ပါသည္။

ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို ၾကံ့ခိုင္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းပါ။ ပံုမွန္ က်န္းမာေရး စစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ပါ။ က်န္းမာေရးႏွင့္ ညီညြတ္ ေသာ ေနထိုင္မႈ ပံုစံ က်င့္သံုးပါ။

  • ေကာင္းစြာ စားပါ။
  • လံုေလာက္စြာ အနားယူပါ။ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ပါ။
  • တရားမဝင္ေသာ၊ အပန္းေျဖေစေသာ ေဆးမ်ားကို ေရွာင္ပါ။ အရက္၊ ေဆးျပင္းလိပ္ေရွာင္ပါ။
  • စိတ္ဖိစီးမႈကို ထိေရာက္စြာ ဘယ္လို ေလ်ာ့ခ်မလဲ ေလ့လာပါ။

သင့္တြင္ HIV ရိွပါက ေရာဂါလကၡဏာ မျပေသာ္လည္း အျခားသူမ်ားကို ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ေစႏိုင္သည္။ ေအာက္ပါတို႔ကို လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို ႏွင့္ အျခားလူမ်ားအား HIV ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ျခင္းမွ ကာကြယ္ပါ။

  • မိန္းမကိုယ္၊ ပါးစပ္ သို႔မဟုတ္ စအိုျဖင့္ လိင္ဆက္ဆံ ရာတြင္ အကာအကြယ္ ကြန္ဒံုး အျမဲတမ္း အသံုးျပဳပါ။
  • အပ္ သို႔မဟုတ္ အျခားေဆး ကိရိယာမ်ားကို ဘယ္ေတာ့မွ မွ်ေဝမသံုးစဲြပါႏွင့္။
  • သင့္ခႏၶာကိုယ္ အရည္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ႏိုင္ေသာ လူမ်ားအား ေျပာျပပါ။ ဆရာဝန္၊ သြားဆရာဝန္ သို႔မဟုတ္ သြားက်န္းမာေရး ပညာရွင္တို႔ ပါဝင္သည္။

သင့္တြင္ HIV ရိွျပီး ကုိယ္ဝန္ရိွပါက HIV ကုသမႈတြင္ အေတြ႕အၾကံဳရိွေသာ ဆရာဝန္ႏွင့္ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ ကုသျခင္း မျပဳပါက HIV ရိွေသာမိခင္မွ ေမြးေသာ ကေလး ၁၀၀ တြင္ ၂၅ ေယာက္သည္ ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း HIV ေဆးမ်ား၊ ဗိုက္ခဲြေမြးျခင္း၊ မိခင္ႏို႔တိုက္ ျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းတို႔ျဖင့္ ကေလးအား ကူးစက္မႈကို ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္သည္။ ကေလး ၁၀၀ တြင္ ၂ ေယာက္ေအာက္ထိ ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါသည္။

HIV ကူးစက္ႏိုင္ေခ် နိမ့္ေစရန္ သင္သည္ ေအာက္ပါတို႔ ျပဳလုပ္သင့္သည္။

  • မိန္းမကိုယ္မွ လိင္ဆက္ဆံျခင္းအတြက္ ေခ်ာဆီပါ ေသာ ကြန္ဒံုးကို အသံုးျပဳပါ။
  • ပါးစပ္ျဖင့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းအတြက္ အမ်ိဳးသားတြင္ ေခ်ာဆီမပါေသာ ကြန္ဒံုးကို အသံုးျပဳပါ။
  • ပါးစပ္ျဖင့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းအတြက္ အမ်ိဳးသမီးတြင္ latex barrier – dental dam – သို႔မဟုတ္ non-lubricated condom cut length-wise အသံုးျပဳပါ။
  • စအိုမွ လိင္ဆက္ဆံျခင္းအတြက္ ေခ်ာဆီအပိုပါေသာ ကြန္ဒံုးမ်ား အသံုးျပဳပါ။
  • လိင္ဆက္ဆံျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
  • အပ္၊ ေဆးထိုးအပ္၊ ေဆးထိုးေသာ ကိရိယာမ်ား၊ လိင္ ကစားစရာမ်ားကို မွ်ေဝသံုးျခင္း မျပဳပါႏွင့္။
  • တက္တူးထိုးေသာ ကိရိယာသည္ သန္႔စင္မႈ ရိွရန္ ေသခ်ာလုပ္ပါ။
  • ေသြးပါႏိုင္ေသာ တစ္ကိုယ္ရည္သံုး ပစၥည္းမ်ားကို မွ်ေဝ မသံုးပါႏွင့္။ ဥပမာ သြားတိုက္တံ၊ သင္တုန္းဓား၊ ေဖာက္ျခင္း၊ တက္တူးထိုးျခင္းအတြက္ အပ္မ်ား၊ ျဖတ္ ျခင္းအတြက္ ဓားမ်ား

အကယ္၍ သင့္တြင္ ေမးခြန္းမ်ား ရွိပါက သင့္အတြက္ သင့္ေတာ္ေသာ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ရန္ ဆရာ၀န္ ႏွင့္ ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္ သင့္ပါသည္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 16, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။