Hepatitis C (စီပိုးေၾကာင့္အသည္းေရာင္ျခင္း ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Hepatitis C (စီပိုးေၾကာင့္အသည္းေရာင္ျခင္း ) ကဘာလဲ။

စီပိုးေၾကာင့္အသည္းေရာင္ျခင္းသည္ အသည္းေရာင္စီပိုးမွ အသည္းကိုတိုက္သည့္အခါတြင္ ျဖစ္ေသာအေျခအေနျဖစ္သည္။ အသည္းေရာင္စီပိုး ကူးစက္ခံရလွ်င္ အသည္းကိုေရာင္းရမ္းေစၿပီး ဆိုးက်ိဳးမ်ားစြာျဖစ္ေစႏုိင္ပါသည္။ အသည္းေရာစီပိုးသည္ အျဖစ္မ်ားေသာ အသည္းေရာင္ပိုင္းရပ္စ္မ်ားထဲမွတစ္ခုျဖစ္ၿပီး အားလံုးထဲတြင္ အဆိုး၀ါးဆံုးဟု ယူဆရပါသည္။ လူအမ်ားစုသည္ Medical check up လုပ္စဥ္တြင္ အသည္းေရာင္စီပိုးကို ေတြ႔ရွိရ၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ Medical check up ျပဳလုပ္သင့္ျခင္းျဖစ္သည္။ အသည္းေရာင္စီပိုးသည္ တစ္ခါတစ္ရံ လကၡဏာမျပတတ္ပါ။ ဆယ္စုႏွစ္ခ်ီၾကာၿပီးမွ အသည္းပ်က္စီးသည့္အခါတြင္ လကၡဏာမ်ားေပၚလာမွသာ သိရွိရတတ္ပါသည္။

Hepatitis C (စီပိုးေၾကာင့္အသည္းေရာင္ျခင္း ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါသည္ အလြန္အျဖစ္မ်ား၏။ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏုိင္သည္။ ကမာၻ႕က်န္းမာေရး အဖြဲ႕အစည္းႀကီး၏ သုေနသနအရ  စီပိုးေၾကာင့္ အသည္းေရာင္ျခင္းမွာ အာရွတြင္ အျဖစ္မ်ားေၾကာင္း သိရပါသည္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါသည္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါသည္။

လကၡဏာမ်ား

Hepatitis C (စီပိုးေၾကာင့္အသည္းေရာင္ျခင္း ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

မျပင္းထန္ေသာျဖစ္ရပ္မ်ားတြင္ စီပိုးေၾကာင့္အသည္းေရာင္ျခင္းျဖစ္ပါက ျပင္းထန္သည့္ ကူးစက္ေရာဂါအျဖစ္ မဆိုး၀ါးခင္အထိ လကၡဏာမ်ားကို ေတြ႔ရမည္မဟုတ္ပါ။

အေစာဆံုးအခ်ိန္မ်ား၌ အျဖစ္မ်ားသည္ စီပိုးေၾကာင့္အသည္းေရာင္ျခင္းလကၡဏာမ်ားမွာ –

  • ေမာပန္းလြယ္ျခင္း
  • ပ်ိဳ႕ျခင္း သို႔မဟုတ္ အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း
  • ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း
  • ဆီအမည္းမ်ားသြားျခင္း
  • အေရျပားႏွင့္ မ်က္လံုးတုိ႔တြင္ အ၀ါေရာင္ေျပာင္းျခင္း (အသား၀ါ)
  • ဖ်ားျခင္း
  • ၾကြက္သားႏွင့္ အဆစ္မ်ား နာက်င္ျခင္း

ထို႔ေနာက္ ကူးစက္မႈျပင္းထန္လာပါက ေအာက္ပါတို႔ျဖစ္လာႏုိင္၏။

  • အလြယ္တကူ ေသြးထြက္လြယ္ျခင္း၊ အညိဳအမည္းစြဲလြယ္ျခင္း
  • အေရျပားယားျခင္း
  • ဗိုက္အတြင္း၌ အရည္မ်ားစုျခင္း (ေရဖ်ဥ္း)
  • ေျခေထာက္မ်ား ေဖာေရာင္ျခင္း
  • ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း
  • စိတ္ရႈပ္ေထြးျခင္း၊ အိပ္ငိုက္ျခင္းႏွင့္ ပလံုးပေထြးေျပာျခင္း
  • အေရျပားတြင္ ပင့္ကူလိုေသြးေၾကာမ်ား ေပၚျခင္း (Spider Angioma)

အထက္တြင္ေဖာ္ျပထားသည့္အထဲမွာမပါ၀င္ေသးေသာ အျခားလကၡဏာမ်ားလည္း ရွိႏုိင္ပါေသးသည္။ အကယ္၍ကိုယ့္ဆီ၌ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲမွ တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုလွ်င္ သို႔မဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုလွ်င္ ဆရာ၀န္ႏွင့္တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္း၏ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈသည္ မတူညီႏုိင္ပါ။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္ႏွင့္ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Hepatitis C (စီပိုးေၾကာင့္အသည္းေရာင္ျခင္း ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ။

စီပိုးေၾကာင့္အသည္းေရာင္ျခင္း၏ အဓိကအေၾကာင္းရင္းမွာ အသည္းေရာင္စီဗိုင္းရပ္စ္ (HCV) ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ကူးစက္ခံထားရသူ၏ ေသြးႏွင့္ ထိေတြ႔မိလွ်င္ သို႔မဟုတ္ အပတ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာၿပီးျဖစ္ေသာ ကူးစက္ခံရသူ၏ ေသြးေျခာက္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႔မိလွ်င္ အနည္းမွ်ဆိုလွ်င္ေတာင္မွပင္ ကူးစက္ခံရႏိုင္သည္။ တျခားေသာ ကိုယ္တြင္းအရည္မ်ားတြင္ ဗိုင္းရပ္စ္ပါသည္ဆိုေသာ္လည္း ေသြးတြင္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးအမ်ားဆံုးရွိေနေသာေၾကာင့္ ေသြးသည္ အသည္းေရာင္စီပိုးကူးရသည့္ အဓိကအေၾကာင္းရင္ ျဖစ္ပါသည္။

အသည္းေရာင္စီပိုးကူးစက္ႏုိင္သည့္ တျခားေသာနည္းလမ္းမ်ားမွာ ေဆးႏွင့္ေဆးထိုးအပ္မ်ား မွ်ေ၀သံုးစြဲျခင္း၊ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္း၊ အထူးသျဖင့္ လိင္မွတစ္ဆင့္ကူးစက္ေသာ ေရာဂါမ်ားရွိေနလွ်င္၊ သို႔မဟုတ္ ပါတနာမ်ားစြာျဖင့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါသည္။ စီပိုးရွိသူႏွင့္ ေဆးထိုးအပ္မ်ား မွ်ေ၀သံုးစြဲမိလွ်င္ သို႔မဟုတ္ သင္၌ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါအခံရွိေနလွ်င္ စီပိုးကူးစက္ႏိုင္ပါသည္။ စီပိုးရွိေသာ အမ်ိဳးသမီးမွ ကေလးဆီသို႔လည္း ကူးစက္ႏုိင္၏။ စီပိုးသည္ အစာ၊ ေရ သို႔မဟုတ္ သာမာန္ထိေတြ႔မႈမ်ားျဖင့္ မကူးစက္ႏုိင္ပါ။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Hepatitis C (စီပိုးေၾကာင့္အသည္းေရာင္ျခင္း ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

စီပိုးေၾကာင့္အသည္းေရာင္ျခင္း  ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာရွိပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္

  • ပိုးရွိသူႏွင့္ မၾကာခဏ ထိေတြ႔ေနရလွ်င္ ဥပမာ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ား၊ လူနာကို အဓိကျပဳစုရသူမ်ား
  • မူးယစ္ေဆးမ်ားသံုးေနလွ်င္ သို႔မဟုတ္ HIV ရွိေနလွ်င္
  • တျခားသူထိုးၿပီးသားအပ္ႏွင့္ တက္တူးထိုးဖူးလွ်င္ သို႔မဟုတ္ မသန္႔ရွင္းသည့္ေနရာတြင္ တက္တူးထိုးဖူးလွ်င္
  • အခ်ိန္တစ္ခုၾကာသည္အထိ ေသြးလဲျခင္း ျပဳလုပ္ခဲ့ဖူးလွ်င္
  • ယခင္ ၁၉၉၂ မတိုင္မွီက ေဆးပညာနည္းလမ္းေဟာင္းမ်ား ျဖစ္ေသာ ေသြးသြင္းျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ အဂၤါအစားထိုျခင္း သို႔မဟုတ္ ၁၉၈၇ မတိုင္ခင္က ေသြးခဲပစၥည္းမ်ား သြင္းဖူးထားသူဆိုလွ်င္
  • ၁၉၄၅ ႏွင့္ ၁၉၆၅ ၾကား ေမြးဖြားခဲ့သူဆိုပါက စီးပိုးရွိႏိုင္ေခ် အျမင့္ဆံုးျဖစ္သည္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Hepatitis C (စီပိုးေၾကာင့္အသည္းေရာင္ျခင္း ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္ ထိေတြႏုိင္ေခ်ျမင့္ေၾကာင္း သင့္ကိုသံသယရွိပါက ဆရာ၀န္မွ စစ္ေဆးမႈတစ္ခ်ိဳ႕ကို ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မည္။ ထိုမွ အသည္းပ်က္စီးျခင္းကို ေလ်ာ့ခ်ႏုိင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ား လူေနမႈပံုစံေျပာင္းျခင္းမ်ားကို ဆရာ၀န္မွ လမ္းညႊန္ႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။ လက္ေတြ႔တြင္ေတာ့ စီပိုးသည္ အသည္းကိုအေတာ္ေလးဖ်က္စီးၿပီးမွသာ လကၡဏာေပၚလာေသာေၾကာင့္ ထိုသို႔လုပ္ျခင္းကသာ အေကာင္းဆံုးပင္ျဖစ္သည္။

စီပိုးအတြက္ စမ္းသပ္ႏိုင္သည့္ ေသြးစစ္ေဆးမႈမ်ားမွ စီပိုးရွိမရွိသိႏုိင္ျခင္း၊ ေသြးတြင္း၌ စီပိုးပမာဏကို သိႏိုင္ျခင္း၊ ကုသမႈကိုဆံုးျဖတ္ေပးႏိုင္မည့္ ဗိုင္းရပ္စ္ဗီဇစစ္ေဆးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ႏုိင္ပါသည္။

အသည္းပ်က္စီးမႈပမာဏတကိုသိႏိုင္ရန္အတြက္ အသည္းစနမူနာရန္ လိုအပ္ႏိုင္ပါသည္။ အသည္းတစ္ရွဴးစတစ္ခုအား ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္ရန္ ယူပါလိမ့္မည္။ ထိုအသည္းစနမူနာမွ ေရာဂါ၏အတိမ္အနက္ ကုသမႈပံုစံတုိ႔ကို ဆံုးျဖတ္ရာတြင္ အေထာက္အကူရမည္ျဖစ္သည္။

Hepatitis C (စီပိုးေၾကာင့္အသည္းေရာင္ျခင္း ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ခႏၶာကိုယ္တြင္း၌ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးပြားလာျခင္းအား ေဆးမ်ားေပါင္းစပ္ၿပီးေပးျခင္းျဖင့္ ထိန္းႏိုင္ပါသည္။ ထိုသို႔ျဖင့္ အသည္းေရာင္ျခင္းကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ကုသႏုိင္ေသာ္လည္း လေပါင္းမ်ားစြာၾကာမည္ျဖစ္သည္။ ေသာက္သံုးႏုိင္မည့္ အဓိကေဆးႏွစ္မ်ိဳးမွာ pegylated interferon ႏွင့္ ribavirin ျဖစ္ၿပီး simeprevir, sofosbuvir ႏွင့္ daclatasvir တို႔ပါ၀င္ရမည္ျဖစ္သည္။ ထိုေနာက္ဆံုးေပၚေဆးမ်ားႏွင့္ ကုသရာမွ အရွင္းေပ်ာက္ကင္းႏႈန္းသည္ ၉၀% ေက်ာ္သည္ဟု ဆိုသည္။ လက္ေတြ႔တြင္ ေနာက္တစ္ဖန္မကူးစက္ရန္အတြက္ သင္လုိက္နာရမည္မ်ား ရွိေနပါသည္။

အသည္းအစားထိုးျခင္းအား အသည္းပ်က္စီးမႈျပင္းထန္လွ်င္ စဥ္းစားရန္လိုပါလိမ့္မည္။ အသည္းအစားထိုးစဥ္ ပ်က္စီူေနေသာအသည္းကိုဖယ္ကာ က်န္းမာေသာ အသည္းႏွင့္ အစားထိုးမည္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ထုိသို႔လုပ္ရံုျဖင့္ အရွင္းေပ်ာက္သြားမည္မဟုတ္ပါ။ အစားထိုးၿပီးေနာက္တြင္လည္း ဗိုင္းရပ္စ္သတ္ေဆးမ်ားကို ဆက္ေသာက္ေနရဦးမည္ျဖစ္သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ စီပိုးသည္ အသည္းအသစ္တြင္လည္း ျပန္ကူးစက္တတ္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

စီးပိုးကို ကာကြယ္ေဆးထိုးၿပီး မကုသႏုိင္ပါ။ သို႔ေသာ္လည္း ေအပိုးႏွင့္ ဘီပိုးမ်ားအတြက္ေတာ့ ကာကြယ္ေဆးရွိ၏။ ထိုဗိုင္းရပ္စ္မ်ားသည့္ မ်ိဳးကြဲေသာ ဗုိင္းရပ္စ္မ်ားၿပီး အသည္းကိုပ်က္စီးေစတတ္ၿပီး စီပိုးကုသရာတြင္လည္း ရႈပ္ေထြးသြားေစႏိုင္ပါသည္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက စီပိုးေၾကာင့္အသည္းေရာင္ျခင္း  ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားႏွင့္အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ စီပိုးေၾကာင့္အသည္းေရာင္ျခင္း  ကိုကုသတဲ့ေနရာႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနေသာေနရာမ်ားတြင္ အကူအညီေပးႏုိင္ပါသည္။

  • အရက္ျဖတ္ပါ
  • အသည္းထိေစမည့္ ေဆးမ်ားကို ေရွာင္ပါ
  • အနာမ်ားရွိလွ်င္ သင့္ေသြးႏွင့္တျခားသူမ်ား မထိေတြ႔မိေစရန္ ဖံုးအုပ္ထားျခင္းျဖင့္ ကူညီပါ။ သို႔မဟုတ္ မုတ္ဆိတ္ရိတ္ဓား၊ သြားတိုက္တံတို႔ကို မွ်ေ၀မသံုးပါႏွင့္။
  • ေသြး၊ ကိုယ္အဂၤါ သို႔မဟုတ္ သုက္ မလွဴပါႏွင့္။ သင့္၌ ပိုးရွိေနေၾကာင္း က်န္းမာေရးလုပ္သားမ်ားကို ေျပာပါ။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုလွ်င္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္ေသာ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္ႏွင့္ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါသည္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 19, 2018

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။