Hepatitis B (အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Hepatitis B (အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါ သည္ ကူးစက္တတ္ေသာအသည္းေရာဂါျဖစ္သည္။ ၎သည္ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီပိုး (HBV) ေၾကာင့္ျဖစ္ပြားျခင္း ျဖစ္သည္။ ၎ပိုးသည္ အသည္းကိုသက္ေရာက္မႈရွိေစေသာ ပိုးမ်ားထဲမွ တစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီတြင္ ပံုစံႏွစ္မ်ိဳးရွိ၏။
• ရုတ္တရက္ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါ
အခ်ိန္တိုေသာေရာဂါျဖစ္ၿပီး HBV ပိုးႏွင့္ထိေတြ႔ၿပီးေနာက္ ပထမ ၆ လအတြင္းျဖစ္ေပၚတတ္သည္။ ဒီေရာဂါသည္နာတာရွည္ေရာဂါအျဖစ္သို႔ေျပာင္းသြားႏိုင္စြမ္းရွိပါသည္။အျမဲတမ္းေတာ့ မဟုတ္ပါ။

• နာတာရွည္ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါ
ဒီေရာဂါသည္ ကာလၾကာရွည္ ျဖစ္ပြားေသာေရာဂါျဖစ္ၿပီး လူတစ္ေယာက္၏ ခႏၶာကိုယ္၌ ဗိုင္းရပ္ပိုးက်န္ရွိေနသည့္အခါတြင္ ျဖစ္ေပၚ တတ္သည္။

Hepatitis B (အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ ေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ရုတ္တရက္ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီသည္ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ား၏။ နာတာရွည္ေရာဂါသည္ ေမြးကင္းစႏွင့္ ကေလးမ်ားတြင္ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူမ်ားထက္ ပိုအျဖစ္မ်ားသည္။
WHO အခ်က္အလက္မ်ားအရကမာၻတြင္ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါရွိသူေပါင္း သန္းႏွစ္ေထာင္ခန္႔ရွိသည္ဟုဆိုသည္။ ထိုအထဲမွ အာရွပစိဖိတ္ေဒသတြင္ သန္း ၂၅၀ ေသာလူမ်ားသည္ HBV ပိုးနာတာရွည္ကူးစက္မႈ ခံစားေနရပါသည္။

လကၡဏာမ်ား

Hepatitis B (အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ ေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီကို “တိတ္တဆိတ္လူသတ္သမား”ဟုေခၚသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ လူအမ်ားစုတြင္ လကၡဏာ မေပၚတတ္ေသာေၾကာင့္ ေရာဂါတိုးပြားမႈကို ႏွစ္မ်ားစြာၾကာသည္အထိမသိႏိုင္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။
ဦးဆံုးလကၡဏာမ်ားတြင္ ေအာက္ပါတို႔ပါ၀င္၏။
• အကြက္ထျခင္း
• အဆစ္အျမစ္နာျခင္း
• ေမာပန္းျခင္း
• အသား၀ါျခင္း

တျခားလကၡဏာမ်ားမွာ
• ၀မ္းအေရာင္ေဖ်ာ့ျခင္းရႊံ႕ေစးလုိ ၀မ္းအေရာင္မ်ားသြားျခင္း
• ဆီးအေရာင္ရင့္ျခင္း
• ယားယံျခင္း
• အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း
• ပ်ိဳ႕ျခင္း
• အန္ျခင္း
• ေငြ႔ေငြ႔ဖ်ားျခင္း
• ဗိုက္နာျခင္း
• spider angiomas ဟုေခၚေသာပင့္ကူပံုစံေသြးေၾကာကြက္မ်ားအေရျပားတြင္ေပၚလာျခင္း

ျပင္းထန္ေသာေရာဂါသည္ အသည္းေျခာက္ျခင္းကိုျဖစ္ေစၿပီးေရဖ်ဥ္းဆြဲျခင္းႏွင့္ အသည္းပ်က္ျခင္းကိုျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္အထဲမွာ မပါ၀င္ေသးေသာ အျခားလကၡဏာမ်ားလည္း ရွိႏုိင္ပါေသးသည္။ အကယ္၍ ကိုယ့္ဆီတြင္ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ား ရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္ဆီမွာအထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲမွ တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုလွ်င္ သို႔မဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုလွ်င္ ဆရာ၀န္ႏွင့္တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္း၏ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈသည္ မတူညီႏုိင္ပါ။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္ႏွင့္ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။
ထို႔အျပင္ သင္သည္ ဘီပိုးႏွင့္ထိေတြ႔မိလိုက္ၿပီဟု ယူဆပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ဆက္သြယ္ပါ။ ကာကြယ္ကုထံုးကိုပိုးႏွင့္ထိၿပီး ၂၄ နာရီ အတြင္း ခံယူရရွိပါက ျဖစ္ပြားႏိုင္ေခ်ကို ေလွ်ာ႔ခ်ေပးႏုိင္ပါသည္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Hepatitis B (အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ ေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

အေၾကာင္းရင္းသည္ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ဒီဗိုင္းရပ္စ္သည္ ေရာဂါရွိေသာသူႏွင့္ လိင္ဆက္ဆံလွ်င္ကူးတတ္ၿပီး မသန္႔သည့္ေဆးထိုးအပ္မ်ားမွလည္း ကူးႏုိင္သည္။ ကူးစက္ထားေသာေသြးႏွင့္ အျခားခႏၶာကိုယ္မွထြက္သည့္ အရည္မ်ား (ဥပမာ – သုက္ရည္၊ မိန္းမကိုယ္အရည္၊ ႏို႔ရည္၊မ်က္ရည္၊ တံေတြးႏွင့္ အနာမ်ားမွအရည္မ်ား) မွတစ္ဆင့္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကူးႏိုင္သည္။ ေရာဂါပိုးရွိေသာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္မွလဲ ကေလးဆီသို႔ကူးစက္ႏိုင္သည္။

Risk factors

ငါ့ဆီမွာ Hepatitis B (အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ ေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီသည္ ကူးစက္ခံထားရေသာသူ၏ ေသြး၊ သုက္ရည္ သို႔မဟုတ္ ခႏၶာကိုယ္မွ ထြက္ေသာအရည္မ်ားႏွင့္ထိမိလွ်င္ ကူးစက္ႏိုင္ပါသည္။ ေအာက္ပါအေၾကာင္းအရာမ်ားရွိေနလွ်င္ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါ ကူးစက္ခံရႏုိင္ေခ် မ်ားေစပါတယ္။

• လိင္ဆက္ဆံဖက္မ်ားစြာႏွင့္ (သို႔) အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီပိုး ကူးစက္ခံထားရသူႏွင့္ အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံျခင္း
• အေၾကာေဆးထိုးရာတြင္ အပ္မ်ားကိုမွ်ေ၀သံုးစြဲျခင္း
• လိင္တူဆက္ဆံျခင္း
• နာတာရွည္အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီ ေရာဂါ ရွိသူႏွင့္ အတူေနထိုင္ျခင္း
• အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီပိုးရွိေသာမိခင္၏ ကေလး
• လူေသြးမ်ားႏွင့္ထိေတြ႔ရသည့္အလုပ္ လုပ္ေနရျခင္း
• အာဖရိက၊ အာရွအလယ္ပိုင္းႏွင့္ အေရွ ႔ေတာင္အာရွ၊အေရွ ႔ဥေရာပေဒသမ်ားကဲ့သို႔ေသာဘီပိုးကူးစက္မႈ မ်ားသည့္ေနရာမ်ားသို႔ ခရီးသြားျခင္း

အထက္ပါျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္မားေစသည့္အခ်က္မ်ားမရွိရံုႏွင့္ သင္ဘီပိုးမကူးစက္ေတာ့ပါဟု ယူဆ၍မရပါ။ ဒီအခ်က္မ်ားသည္ ကိုးကားရန္အတြက္သာ ျဖစ္သည္။ အေသးစိတ္သိလိုပါက မိမိ၏ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Hepatitis B (အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ ေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

သင့္၏ဆရာ၀န္သည္သည္ သင့္မွာဘီပုိးရွိေနေၾကာင္းသံသယရွိလွ်င္ သင့္ကိုစမ္းသပ္စစ္ေဆးၿပီးေသြးစစ္ခိုင္းႏုိင္ပါသည္။ ေသြးစစ္မႈမ်ားသည္ ခႏၶာကိုယ္တြင္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးရွိမရွိရုတ္တရက္လား၊ နာတာရွည္လားသိရွိႏိုင္သည္။ သင့္၏ဆရာ၀န္သည္ အသည္းမွအသားစကိုယူၿပီးအသည္းပ်က္စီးမႈရွိမရွိစစ္ေဆးေကာင္းစစ္ေဆးႏိုင္ပါသည္။ ဒီစစ္ေဆးမႈတြင္ ဆရာ၀န္က အပ္ႏွင့္အေရျပားကိုေဖာက္ၿပီးအသည္းဆီသို႔ခ်ိန္ကာအသားစယူၿပီေနာက္ ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္ရန္ ပို႔ပါလိမ့္မည္။

Hepatitis B (အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီ ေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ဘီပိုးႏွင့္ထိေတြ႔မိသည္ကိုသိသည္ႏွင့္ ဆရာ၀န္ဆီခ်က္ခ်င္းသြားပါ။ သင္ကာကြယ္ေဆးမထိုးရေသးလွ်င္၊ ထိုးထားလားမေသခ်ာလွ်င္ (သို ့)ကာကြယ္ေဆးကိုတုံ႔ျပန္မႈမျပေသးလွ်င္ ဘီပိုးခုခံေဆး (hepatitis B immunoglobulin)ကို ဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္ထိၿပီး ၁၂ နာရီအတြင္းထိုးပါက အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါသည္။ ထိုအခ်ိန္၌ သင္ေဆးမထိုးထားလွ်င္ ရုတ္တရက္ (သို ့)နာတာရွည္ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏိုင္ပါသည္။ သင္ကူးစက္ခံရေသာပံုစံေပၚမူတည္ၿပီးကုသမႈမ်ားရွိပါသည္။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 3, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဇူလိုင် 18, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။