Hemophilia (မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Hemophilia (မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္း) ကဘာလဲ။

မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္းဆိုတာ ပုံမွန္အတိုင္း ေသြးခဲျခင္း မရွိေတာ့တဲ့ အေျခအေနကို ေခၚဆိုျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးခဲတဲ့ျဖစ္စဥ္မွာ ေသြးေတြဟာ အရည္ကေန အခဲအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အကယ္၍ သင္ဟာ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရမယ္ဆိုရင္ ေသြးပမာဏ အေျမာက္အျမားကို မဆုံးရံႈးသြၾးေစဖို႔ ေသြးခဲေပးရပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလမွာ ေသြးေတြက ပုံမွန္အတိုင္းမခဲေတာ့ပဲ  အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ၾကာေအာင္ ေသြးထြက္ေနပါေတာ့တယ္။

မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္းက ခႏၶာကို္ယ္အတြင္းနဲ႔ အျပင္ဘက္မွာ ပုံမွန္အတိုင္းမဟုတ္ပဲ ေသြးေတြ ထြက္ေနေစပါတယ္။ ေသြးပမာဏ အေျမာက္အျမားကို ခႏၶာကိုယ္ထဲကေန ဆုံးရံႈးေစပါတယ္။ အေရျပားေအာက္ သို႔မဟုတ္ အေရးႀကီးတဲ့ ကိုယ္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြ (ဥပမာ – ဦးေႏွာက္ ) မွာ ေသြးထြက္ျခင္း ကိုလည္း ျဖစ္ေစပါတယ္။

ကြဲျပားတဲ့့ မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိေပမယ့္ ေအာက္ပါ အေျခအေနေတြကို အမ်ားဆုံးေတြ႕ရေလ့ရွိပါတယ္။

  • ေသြးထဲမွာ ေသြးခဲေစတဲ့ ဓာတ္ပစၥည္းေတြ နည္းပါးေနမယ္ဆိုရင္ ေသြးမခဲတဲ့ေရာဂါ ေအ နဲ႔ ဘီ ကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အဆစ္ေတြမွာ ပုံမွန္မဟုတ္ပဲ အရမ္းမ်ားတဲ့ ေသြးထြက္ျခင္းကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ေသြးမခဲတဲ့ ေရာဂါက ျဖစ္ခဲေပမယ့္ အသက္အႏၱရာယ္ကိုပါ ထိခိုက္ႏိုင္တဲ့ ေနာက္ဆက္ေတြ အေျခအေနေတြ ရွိႏိုင္ပါတယ္။
  • Factor II, V, VII, X, သို႔ XII တို႔ ခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္းကလည္း ေသြးခဲမႈ နဲ႔ မူမမွန္ေသြးထြက္တဲ့ ျပႆနာေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနပါတယ္။
  • ေမြးရာပါေသြးယိုစီးမႈ ေရာဂါကလည္း အေတြ႕ရမ်ားတဲ့ မူမမွန္ေသြးထြက္တဲ့ ေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးထဲမွာ ေသြးခဲေစတဲ့ ဓာတ္ပစၥည္း တစ္မ်ဳိး ျဖစ္တဲ့ von Willebrand factor မပါဘူးဆိုရင္ ျဖစ္လာတဲ့ ေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။

Hemophilia (မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ထပ္သိခ်င္တယ္ ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ၾကည့္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Hemophilia (မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္း အမ်ဳိးအစားေပၚမူတည္ၿပီး လကၡဏာေတြက အမ်ဳိးမ်ဳိး ေျပာင္းလဲ ႏိုင္ပါတယ္။

အဓိကက်တဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ့ –

  • ဘယ္လိုေပၚလာမွန္းမသိတဲ့ ၊ လြယ္လြယ္ ျဖစ္တတ္တဲ့ အတြင္းေၾကဒဏ္ရာေတြ
  • ဓမၼတာေသြးအမ်ားအျပား ဆင္းျခင္း
  • မၾကာမၾကာ ႏွာေခါင္းေသြးလွ်ံျခင္း
  • ဒဏ္ရာ ေသးေသးေလးကေန ေသြးအေျမာက္အျမားထြက္ျခင္း
  • အဆစ္ေတြၾကား ေသြးထြက္ျခင္း

အေပၚမွာ မျပထားတဲ့ လကၡဏာေတြ က်န္ခဲ့ပါေသးတယ္။ စိတ္ပူပန္မႈ တစ္စုံတစ္ရာရွိမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

အေပၚမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ လကၡဏာေတြ ရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ၾကည့္ပါ။ ခႏၶာကိုယ္လႈပ္ရွားမႈပုံစံဟာ လူတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ မတူၾကပါဘူး။ သင့္အတြက္ ဘာက အေကာင္းဆုံးျဖစ္မယ္ ဆိုတာကို ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္္တာက အသင့္ေလ်ာ္ဆုံး ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Hemophilia (မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ေသြးအရည္ကေန ေသြးအခဲ အျဖစ္ ေျပာင္းလဲေစဖို႔ ေသြးမႊားဥေတြနဲ႔ ေသြးခဲေစတဲ့ ပရိုတင္းဓာတ္ပစၥည္းတစ္မ်ဳိးကို လုိအပ္ပါတယ္။ အကယ္၍ သင့္မွာ မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္း ရွိေနမယ္ဆိုရင္ ေသြးမႊားဥေတြ၊ ေသြးခဲေစတဲ့ ဓာတ္ပစၥည္းေတြက မလုံေလာက္တာ ျဖစ္ႏိုင္သလို ပုံမွန္အတိုင္း အလုပ္မလုပ္တာ လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္း အမ်ားစုကေတာ့ မိဘကေန ကေလးဆီကို ပါလာတဲ့ ေမြးရာပါ ေရာဂါအမ်ဳိးအစား ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ မူူမွန္ေသြးထြက္တာေတြကေတာ့ အသည္းေရာဂါ လို အေျခအေန မ်ဳိးေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

မူူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္းက ေအာက္ပါ အခ်က္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

  • ေသြးနီဥ နည္းပါးျခင္း
  • ဗိုက္တာမင္ ေက ခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္း
  • ေဆးေသာက္တဲ့ အခါ ျဖစ္လာတဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးမ်ား

ေသြးခဲတာကို တားဆီးတဲ့ ေဆး၀ါးေတြကို ေသြးက်ဲေဆးလို႔ ေခၚပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Hemophilia (မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ထပ္သိခ်င္တယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Hemophilia (မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္းကို စစ္ေဆးမယ္ ဆိုရင္ ဆရာ၀န္က ေရာဂါ လကၡဏာေတြ နဲ႔ ေဆးကုသမႈ မွတ္တမ္းကို ေမးျမန္းပါလိမ့္မယ္။ ခႏၶာကိုယ္ကို စမ္းသပ္စစ္ေဆးဖို႔လည္း လိုအပ္ပါမယ္။ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေတြ႕တဲ့ အခါ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြကို ထည့္သြင္းေျပာၾကားပါ။

  • သင္ လက္ရွိ ခံစားေနရတဲ့ ေ၀ဒနာမ်ား
  • ေသာက္ေနရတဲ့ ေဆး၀ါးမ်ား
  • မၾကာေသးခင္က ရထားတဲ့ ထိခိုက္ဒဏ္ရာမ်ား
  • ေသြးထြက္တာကို ဘယ္လိုမ်ဳိးခံစားရတာလည္း။ မၾကာခဏလား၊ အျမဲတမ္းလား၊ တစ္ခါတစ္ေလလား …စသည္
  • ေသြးတစ္ခါထြက္ရင္ ဘယ္ေလာက္ၾကာသလဲ
  • ေသြးမထြက္ခင္ ဘာလုပ္သလဲ

ဒီအခ်က္အလက္ေတြကို သိရၿပီးတဲ့ ေနာက္မွာ ဆရာ၀န္က ေသြးစစ္ပါလိမ့္မယ္။ ေသြးစစ္ခ်က္အမ်ဳိးအစားေတြကေတာ့ –

  • ခႏၶာကို္ယ္တြင္း ေသြးနီဥ နဲ႔ ေသြးျဖဴဥ ပမာဏ စစ္ေဆးျခင္း complete blood count (cbc)
  • ေသြးမႊားဥ အစုအေ၀းစစ္ျခင္း
  • ေသြးထြက္တာကို တားဆီးဖို႔ ေသြးက ဘယ္ေလာက္ျမန္ျမန္ခဲတယ္ဆိုတာကို စစ္ေဆးတဲ့ ေသြးထြက္တ့ဲ ၾကာခ်ိန္

Hemophilia (မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ကုသတဲ့ နည္းလမ္းေတြကေတာ့ ေရာဂါ အမ်ဳိးအစား နဲ႔ ျပင္းထန္မႈ အေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ ေသြးထြက္ျခင္းကို မကုသႏိုင္ေပမယ့္ အျခား ေရာဂါလကၡဏာေတြကို ေလ်ာ့ပါးသက္သာေစဖို႔ အေထာက္အကူျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

သံဓာတ္အားျဖည့္ေဆးမ်ား 

ခႏၶာကိုယ္တြင္း ေသြးအေျမာက္အျမား ဆုံးရႈံးထားတယ္ဆိုရင္ သံဓာတ္ျဖည့္ဖို႔ ဆရာ၀န္က ေဆးညႊန္းေပးပါလိမ့္မယ္။ သံဓာတ္အားနည္းျခင္းက ေသြးအားနည္းျခင္းကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ေသြးအားနည္းရင္ အားေလ်ာ့၊ ပင္ပန္းၿပီး မူးေ၀ေနသလို ခံစားရတတ္ပါတယ္။ သံဓာတ္အားျဖည့္ေဆးေတြကို ေသာက္ၿပီးတဲ့ အခါေတာင္မွ လကၡဏာေတြက မသက္သာလာဘူးဆိုရင္ ေသြးသြင္းဖို႔ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္

ေသြးသြင္းျခင္း

ေသြးသြင္းတယ္ ဆိုတာ အလႈရွင္ဆီကေန ရထားတဲ့ ေသြးကို ယူၿပီး ဆုံးရံႈးထားတဲ့ ေသြးကို ျဖည့္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။  ေနာက္ဆက္တြဲ လကၡဏာေတြ မျဖစ္ရေလေအာင္ ေသြးအလႈရွင္ရဲ႕ ေသြးဟာ သင့္ေသြးအမ်ဳိးအစားနဲ႔ ကိုက္ညီဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေသြးသြင္းျခင္းကို ေဆးရုံမွာပဲ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

အျခား ကုသျခင္းနည္းလမ္းမ်ား

မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္းတခ်ဳိ႕ကို တိုက္ရိုက္ေဆးထည့္ၿပီး ဒါမွမဟုတ္ ႏွာေခါင္းစပေရး ေဆးရည္ျဖန္းၿပီး ကုသႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးမခဲတဲ့ ေရာဂါ အပါအ၀င္ မူမမွန္ေသြးထြက္ျခင္းေရာဂါ အေတာ္မ်ားမ်ားကို ေသြးေၾကာထဲ ေသြးခဲေစတဲ့ ဓာတ္ပစၥည္းေတြ ေရာက္ေစျခင္း အားျဖင့္ ကုသႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးအေျမာက္အမ်ားထြက္ျခင္းကို ထိ္န္းခ်ဳပ္ကာကြယ္ႏိုင္ ပါတယ္။

ေသြးခဲေစတဲ့ ဓာတ္ပစၥည္းေတြ နည္းေနတာ ဆိုရင္ေတာ့ ေအးခဲပလာစမာ သြင္းႏိုင္ပါတယ္။ ေအးခဲပလာစမာ ေတြမွာ အေရးပါတဲ့ ေသြးခဲေစမယ့္ ပရိုတင္း ၂ မ်ဳိး factor V နဲ႔ VIII တို႔ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီလို သြင္းမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေဆးရုံမွာပဲ လုပ္ႏိုင္ပါမယ္။

 

ေန႔စဥ္လူေနမႈဘ၀ အေျပာင္းအလဲမ်ားႏွင့္ အိမ္တြင္း ကုထုံးမ်ား

မူမမွန္ ေသြးထြက္ျခင္း ကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ အတြက္ ေနပုံထိုင္ပုံ ဒါမွမဟုတ္ အိမ္တြင္းကုထုံးေတြက ဘာေတြ ျဖစ္မလဲ။

သိခ်င္တာေတြ ရွိမယ္ဆုိရင္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။

ေမးစရာေတြ ရွိေနမယ္ဆိုရင္ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ၿပီး ဘယ္နည္းလမ္းက အေကာင္းဆုံးျဖစ္မလဲဆိုတာကို အၾကံဥာဏ္ရယူပါ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

Read also:

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 16, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 13, 2019

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။