Hemolytic-Uremic Syndrome (ပ်က္စီးေသြးနီဥမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ထိခိုက္ေသာ ေရာဂါ ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Hemolytic-Uremic Syndrome (ပ်က္စီးေသြးနီဥမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ထိခိုက္ေသာ ေရာဂါ ) ကဘာလဲ။

Hemolytic-uremic syndrome (HUS) ဆိုသည္မွာ အ စာေျခစနစ္တြင္ ေရာဂါပိုးကူးစက္ျခင္းကေသြးနီဥမ်ားကိုပ်က္ စီးေစေသာအဆိပ္အေတာက္ ပစၥည္းမ်ားကိုထုတ္လြတ္ေသာအခါ ျဖစ္ပြားေသာေရာဂါတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါသည္။

ထိုေရာဂါ စတင္ ျဖစ္ပြားပါကပ်က္စီးသြားေသာေသြးနီဥမ်ားသည္ ေက်ာက္ကပ္ရိွ စစ္ထုတ္ျခင္းစနစ္ကိုစတင္ပိတ္ဆို႔ျပီးအသက္အႏၱရာယ္စိုးရိမ္ရေသာ HUS ႏွင့္ဆိုင္ေသာေက်ာက္ ကပ္ပ်က္စီးမႈ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

HUS သည္ ျပင္းထန္ေသာေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ေသာ္လည္းအခ်ိန္မီသင့္ေတာ္ေသာကုသမႈ ခံယူပါကလူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ အျပည့္ျပန္လည္ ေကာင္းမြန္ လာႏိုင္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ငယ္ရြယ္ေသာကေလးမ်ားတြင္ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

Hemolytic-Uremic Syndrome (ပ်က္စီးေသြးနီဥမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ထိခိုက္ေသာ ေရာဂါ ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

HUS သည္လူတိုင္းတြင္ ျဖစ္ႏို္င္ေသာ္လည္း အသက္၄ႏွစ္ ေအာက္ ကေလးမ်ားတြင္ ပို၍ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ အႏၱရာယ္ျဖစ္ ေစေသာအခ်က္မ်ားကိုေလ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ ေရာဂါရျခင္းကိုနည္းေအာင္ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါသည္။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္ မ်ားအတြက္ ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

လကၡဏာမ်ား

Hemolytic-Uremic Syndrome (ပ်က္စီးေသြးနီဥမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ထိခိုက္ေသာ ေရာဂါ ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

Hemolytic-uremic syndrome၏ အျဖစ္မ်ားေသာေရာဂါ လကၡဏာမ်ားမွာအဖ်ားတက္ျခင္း၊ ပ်ိဳ႕တက္ျခင္း၊ ေအာ့အန္ ျခင္း၊ ဝမ္းဗိုက္တြင္နာက်င္ျခင္း ႏွင့္ ေသြးေပါင္တက္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါသည္။ ဆီးသြားနည္းျခင္းဆီးမသြားျခင္း ႏွင့္ အနီေရာင္ ဆီးမ်ားသြားျခင္းလည္းျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပ မထားေသာအျခားလကၡဏာမ်ားလည္းရွိႏုိင္ပါသည္။အကယ္၍ သင့္ဆီတြင္ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနသည္ဟုစိုးရိမ္မိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြး တုိင္ပင္ သင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင္ သို႔မဟုတ္ သင့္ကေလးတြင္ ရွင္းမျပႏို္င္ေသာအညိဳ မဲစဲြျခင္း၊ ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲေသြးထြက္ျခင္း၊ ေျခလက္မ်ားေဖာေယာင္ျခင္း၊ အလြန္ ေမာပန္းျခင္း ႏွင့္ ဆီးသြားမႈနည္းျခင္း ႏွင့္ ရက္အတန္ၾကာဝမ္းေလွ်ာျခင္းတို႔ျဖစ္ပါကဆရာဝန္ႏွင့္ အျမန္ ျပသပါ။သင္ သို႔မဟုတ္ သင့္ကေလးသည္ ၁၂နာရီေက်ာ္ ၾကာသည္အထိဆီးမသြားပါကအေရးေပၚ ေစာင့္ေရွာက္မႈ ရွာေဖြခံယူပါ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Hemolytic-Uremic Syndrome (ပ်က္စီးေသြးနီဥမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ထိခိုက္ေသာ ေရာဂါ ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

အျဖစ္မ်ားေသာအေၾကာင္းရင္းမွာ VTEC ( verocyte-oxin-producing Escherichia coli) ဟုေခၚေသာဘတ္တီးရီးယားတစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္းတစ္ခါ တစ္ရံအျခားအစာအိမ္ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္းေရာဂါပိုးကူးစက္ မႈေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

ထို႔အျပင္ ဓာတုကုထံုး၊ ကိုယ္ ခံအားက်ေစေသာ cyclosporine ေဆး၊ Quiineကဲ့သို႔ ေဆးမ်ားသို႔မဟုတ္ ေဆးကုသမႈအခ်ိဳ႕ ခံယူထားသူမ်ားသည္ လည္း HUS ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

Risk factors

Hemolytic-Uremic Syndrome (ပ်က္စီးေသြးနီဥမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ထိခိုက္ေသာ ေရာဂါ ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

Hemolytic-uremic syndrome ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကို ျမင့္ေစေသာအခ်က္မ်ားမွာ-

  • အသက္၅ႏွစ္ေအာက္ကေလးမ်ား
  • ပို၍ေရာဂါကူးစက္ႏိုင္လြယ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးေသာမ်ိဳးဗီဇေျပာင္းလဲမႈ ရိွသူမ်ား

ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ အသက္ၾကီးေသာအရြယ္ေရာက္ျပီးသူမ်ားသည္ HUS ေၾကာင့္ အျပင္းအထန္ဖ်ားနာႏိုင္ပါသည္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Hemolytic-Uremic Syndrome (ပ်က္စီးေသြးနီဥမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ထိခိုက္ေသာ ေရာဂါ ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္သူသည္ ေသခ်ာစြာ ၾကည့္ရႈ စစ္ေဆးျပီးေဆးမွတ္တမ္းယူျခင္းျဖင့္ ေရာဂါအေျဖရွာ ႏိုင္ပါ သည္။ ေသြးႏွင့္ ဆီးနမူနာမ်ားစစ္ျခင္း၊ ဝမ္းစစ္ျခင္းတို႔ကိုလည္းျပဳလုပ္ႏိုင္ပါသည္။

က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္သူသည္ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးမႈကိုစစ္ေဆးရန္ Ultrasonography ရိုက္ျခင္းကိုညႊန္ၾကားႏို္င္ပါသည္။ထိုမနာက်င္ေစေသာစစ္ ေဆးမႈသည္ အသံလိႈင္းမ်ားကိုအသံုးျပဳကာကိုယ္တြင္းအဂၤါ မ်ားကို ၾကည့္ရႈႏိုင္ပါသည္။ အျခားေက်ာက္ကပ္စစ္ေဆးမႈ မ်ားကိုလည္း ျပဳလုပ္ႏို္င္ပါသည္။

Hemolytic-Uremic Syndrome (ပ်က္စီးေသြးနီဥမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ထိခိုက္ေသာ ေရာဂါ ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

HUS အတြက္ ကုသမႈမ်ားမွာ-

  • ေက်ာက္ကပ္ေဆးျခင္း
  • Corticosteroids စေသာေဆးမ်ားေသာက္ျခင္း
  • ေသြးနီဥမ်ားႏွင့္ platelet မ်ားသြင္းျခင္း
  • Platelet သြင္းျခင္း
  • ေသြးရည္ၾကည္ လဲလွယ္ျခင္း
  • ေက်ာက္ကပ္ ေဆးျခင္း

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားအသံုးျပဳျခင္းသည္ Hemolytic-uremic syndromeကိုကုသရာတြင္ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ပါ လူေနမႈပံုစံမ်ား ႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားသည္ Hemolytic-uremic syndrome ကိုထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ ပါသည္။

  • လက္ေဆးပါ။ မ်က္ႏွာသုတ္ပုဝါ ႏွင့္ အစားအစာအဖံုးမ်ားကိုေဆးေၾကာပါ။
  • မက်က္တက်က္ခ်က္္ထားေသာအသားမ်ားမစားပါ ႏွင့္။ အထူးသျဖင့္ အမဲသားျဖစ္သည္။ အသားမ်ားကိုအတြင္းအပူခ်ိန္ ၁၅၅ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္ ႏွင့္ အထက္ တြင္ ခ်က္ျပဳတ္သင့္ပါသည္။
  • အသီးမ်ားဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ားကိုေရျဖင့္ေလာင္း ၍ ေဆးေၾကာပါ။
  • ပူေႏြးေအာင္ လုပ္မထားေသာ ႏြားႏို႔၊ အခ်ိဳရည္ ႏွင့္ ပန္းသီးေသရည္မ်ားကိုေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

အကယ္၍ သင့္တြင္ ေမးခြန္းမ်ားရွိပါကသင့္အတြက္ သင့္ေတာ္ေသာအေျဖရွာေဖြႏုိင္ရန္ ဆရာ၀န္ ႏွင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ သင့္ပါသည္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 3, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 29, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။