Heat Exhaustion (အပူဒဏ္ေၾကာင့္ အားအင္ကုန္ခမ္းျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Heat Exhaustion (အပူဒဏ္ေၾကာင့္ အားအင္ကုန္ခမ္းျခင္း) ကဘာလဲ။

အပူရွပ္ျခင္း (heat exhaustion) ဆိုတာဟာ ျမင့္မားတဲ့အပူခ်ိန္နဲ႔ ထိေတြ႔ၿပီးရင္ ျဖစ္ပြားတတ္တဲ့ အေျခအေန တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ေရဓါတ္ခန္းေျခာက္မႈနဲ႔ တြဲဖက္ ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။

အပူရွပ္ျခင္းဟာ heat stroke (ေသေစႏို္င္ေလာက္ေသာ ျပင္းထန္သည့္ အပူရွပ္ျခင္း) ေလာက္ေတာ့ မျပင္းထန္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေသခ်ာဂရုစိုက္ျခင္းမရွိရင္ အပူရွပ္ျခင္းဟာ heat stroke ျဖစ္သြားႏိုင္ၿပီး ဦးေႏွာက္နဲ႔ အျခား အေရးႀကီးတဲ့ ကိုယ္ခႏၶာအစိတ္အပိုင္းေတြကို ထိခိုက္ေစၿပီး ေသဆံုးႏို္င္ပါတယ္။

အပူရွပ္ျခင္း ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။

  • ေရဓါတ္ေလ်ာ့နည္းျခင္း – ေရငတ္ျခင္း၊ ေရဆာျခင္း၊ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ သတိမေကာင္းျခင္း။
  • ဆားဓါတ္ ေလ်ာ့နည္းျခင္း – ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း၊ ႂကြက္တက္ျခင္း၊ ေခါင္းမူးျခင္း။

လကၡဏာမ်ား

Heat Exhaustion (အပူဒဏ္ေၾကာင့္ အားအင္ကုန္ခမ္းျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ။

ေအာက္ေဖၚျပပါ လကၡဏာေတြ ျပတတ္ပါတယ္။

  • စိတ္ရႈပ္ျခင္း
  • အေရာင္ရင့္ေသာ ဆီးသြားျခင္း
  • ေခါင္းမူးျခင္း
  • သတိေမ့ျခင္း
  • ပင္ပန္းလြယ္ျခင္း
  • ေခါင္းကိုက္ျခင္း
  • ႂကြက္တတ္ျခင္း
  • ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း (သို႔) ဝမ္းေလွ်ာျခင္း
  • အသားအေရ ျဖဴေဖ်ာ့ေဖ်ာ့ ျဖစ္ျခင္း
  • ေခြ်းထြက္လြန္ျခင္း
  • ႏွလံုးခုန္ ျမန္ျခင္း

ကုသမႈ ႏွင့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ား

အပူရွပ္ျခင္း ကို ဘယ္လိုကုသရမလဲ။

အပူရွပ္ၿပီဆိုရင္ ပူတဲ့ေနရာက ေရွာင္ၾကဥ္ၿပီး ေအးျမတဲ့ ေနရာတစ္ခုမွာ အနားယူသင့္ပါတယ္။ ဒီလိုမလုပ္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ အနီးအနားက ေအးျမတဲ့ သစ္ပင္ရိပ္ေအာက္မွာ သြားေနသင့္ပါတယ္။

ၿပီးရင္ေတာ့

  • အရည္ အမ်ားႀကီးေသာက္ပါ။ ေကာ္ဖီနဲ႔ အရက္ကုိ ေရွာင္က်ဥ္ပါ။
  • က်ပ္တည္းတဲ့ အဝတ္အစားေတြကို ခြ်တ္ပါ။
  • ေရခ်ိဳးပါ။
  • ေအးေစတဲ့ ပန္ကာ (သို႔) ေရခဲစိန္ သဘတ္ေတြကို အသံုျပဳပါ။

၁၅ မိနစ္ေလာက္ေနတဲ့အထိ အက်ိဳးမရွိရင္ အေရးေပၚ က်န္းမာေရးကုသမႈ ယူပါ။ မယူရင္ေတာ့ heat stroke အထိ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

အပူလွ်ပ္ျခင္းကေန ျပန္ေကာင္းလာၿပီးရင္ ပူျပင္းတဲ့ ့ရာသီဥတုနဲ႔ ျပင္းထန္တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းေတြကို ပံုမွန္ ျပန္မျဖစ္မခ်င္း မျပဳလုပ္သင့္ပါဘူး။

အပူလွ်ပ္ျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းရင္းမ်ား

ၿမိဳ႕ျပမွာေနျခင္းဟာ ေလရဲ႕ အရည္အေသြးညံ့ဖ်င္းတာမို ့ အပူရွပ္ျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ပိုမိုမ်ားျပားပါတယ္။ ကတၱရာေတြနဲ႔ ကြန္ကရစ္ေတြဟာ ေန႔အခ်ိန္မွာ အပူကို စုပ္ယူထားၿပီး ညအခ်ိန္မွာမွ တစ္ျဖည္းျဖည္း ျပန္လည္ထုတ္လုပ္ေပးကာ ညအခ်ိန္ အပူခ်ိန္ျမင့္ေစျခင္းလို႔ ေခၚပါတယ္။

အျခား အပူနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဖ်ားနာမႈေတြကေတာ့

  • အသက္ – ေမြးကင္းစကေလးေတြ၊ အသက္ေလးႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြ၊ အသက္ ၆၅ ႏွစ္အထက္ လူႀကီးေတြဟာ အပူလွ်ပ္ျခင္း ပိုမိုျဖစ္ပြားႏိုင္ပါတယ္။ သူတုိ႔ဟာ အပူကို အျခားသူေတြလို လ်င္ျမန္စြာ ထိန္းညွိႏိုင္ျခင္း မရွိလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
  • က်န္းမာေရးေရာဂါမ်ား – ႏွလံုး၊ အဆုတ္၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါေတြနဲ႔ အဝလြန္ျခင္း၊ ပိန္ျခင္း၊ ေသြးေပါင္တက္ျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳ၊ စိတ္ေရာဂါ၊ အရက္ေသာက္ျခင္း၊ ေနေလာင္ျခင္းနဲ႔ အျခားအဖ်ားတက္ျခင္း ျဖစ္ပြားေစတဲ့ အေျခအေနမ်ား
  • ေဆး – အားေဆး၊ ႏွလံုးေဆး၊ ေသြးေပါင္က်ေဆး၊ စိတ္ေရာဂါေဆးမ်ား

ဒီေရာဂါအေျခအေနေတြ ရွိခဲ့ရင္ ျပင္းထန္တဲ့ ပူျပင္းစြတ္စိုမႈကို ထိန္းညွိႏိုင္တဲ့ အစြမ္းကို ထိခိုက္မႈ ရွိမရွိ က်န္းမာေရး စစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။

ကာကြယ္ျခင္း

အပူလွ်ပ္ျခင္းကို ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ။

အျပင္မွာအရမ္းပူေနရင္ ေအးတဲ့ေနရာမွာ ေနပါ။ ေနေအာက္မွာ ေနမွ ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ အပူလွ်ပ္ျခင္းကို ကာကြယ္ဖို႔ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြကို လိုက္နာပါ။

  • အသားေရာင္ အဝတ္အစားဝတ္ဆင္ပါ။ လွ်ာပါတဲ့ ဦးထုတ္ကိုေဆာင္းပါ။
  • ေနေလာင္ခံခရင္မ္ အသံုးျပဳပါ။
  • ေရအမ်ားအျပားေသာက္ပါ။

ေကာ္ဖီ (သို႔) အရက္ေတြဟာ ေရပိုငတ္ေစၿပီး အပူလွ်ပ္ျခင္းကို ပိုဆိုးေစတာမို႔ မေသာက္သင့္ပါဘူး။ သင့္မွာ တက္ျခင္း (သို႔) ႏွလံုး၊ ေက်ာက္ကပ္၊ အသည္းေရာဂါ (သို႔) ကိုယ္ခႏၶာအတြင္း အရည္မ်ားတဲ့ ေရာဂါေတြရွိရင္ အရည္ အမ်ားႀကီးမေသာက္မီ ဆရာဝန္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဩဂုတ် 2, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဩဂုတ် 13, 2017

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။