H5N1 Influenza (ႀကက္ငွက္ တုပ္ေကြး) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

H5N1 Influenza (ႀကက္ငွက္ တုပ္ေကြး) ကဘာလဲ။

H5N1 တုပ္ေကြးေရာဂါသည္ ႀကက္ငွက္မ်ားတြင္ျဖစ္ေသာ ျပင္းထန္သည့္ အသက္ရႈလမ္းေႀကာင္း ပိုး၀င္ေရာဂါမျဖစ္သည္။ ႀကက္ငွက္တုပ္ေကြးကို ျဖစ္ေစေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမ်ားစြာရွိေသာ္လည္း H5N1 နွင့္ H7N9 ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမ်ားသည္ ဆရာ၀န္မ်ား အထူးဂရုထားေသာ ေရာဂါပိုးမ်ားျဖစ္ပါသည္။

ထိုဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမ်ားကို ငွက္ရုိင္းမ်ားတြင္ စေတြ႕ရျပီး ထိုေရာဂါျဖစ္ေစာ ႀကက္၊ ငွက္၊ ဘဲမ်ားကို ဘူတို႕စားသံုးမိရာမွ လူတို႕တြင္ ကူးစက္ျပီး ေသေစနိုင္ျခင္းျဖစ္သည္။

၂၀၁၁ ခုနွစ္တြင္ H5N1 ေရာဂါျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ နိုင္ငံမ်ားမွာ ဘဂ္လားေဒ့ရွ္၊ တရုတ္၊ အီဂ်စ္၊ အိႏၵိယ၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ဗီယက္နမ္တို႕ ျဖစ္သည္။

H5N1 Influenza (ႀကက္ငွက္ တုပ္ေကြး) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

H5N1 တုပ္ေကြး သည္ ငွက္မ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားျပီး အျမစ္ေပ်ာက္ေအာင္နွိမ္နင္းရန္ ခက္ခဲေသာ ေရာဂါျဖစ္သည္။ ထို႕ျပင္ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္နိုင္ပါသည္။

H7N9 ျဖစ္ေသာ ပ်မ္းမွ်အသက္သည္ အသက္၆၂ နွစ္အရြယ္ျဖစ္ျပီး H5N1 သည္ ပ်မ္းမွ်အားျဖင့္ အသက္ ၂၆ နွစ္မ်ားတြင္ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေႀကာင္းေတြ႕ရသည္။ ထိုေရာဂါသည္ လူလူခ်င္းကူးစက္ျခင္းမွာ ျဖစ္ခဲျပီး ခၽြင္းခ်က္အေနျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ေနေသာ သူနွင့္ အေနနီးလြန္းေသာသူမ်ား၊ ေရာဂါျဖစ္ေနေသာ မိခင္မွ နာမက်န္းေသာ ကေလးအားကူးစက္ျခင္းတို႕ျဖစ္နုို္င္ပါသည္။

ထုိျဖစ္စဥ္ကို ျဖစ္ေစနိုင္ေသာ အခ်က္မ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းမ်ားျပဳလုပ္နို္င္ေသာ္လည္း တိက်ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္ ဆရာ၀န္နွင့္ တိုင္ပင္သင့္ပါသည္။

လကၡဏာမ်ား

H5N1 Influenza (ႀကက္ငွက္ တုပ္ေကြး) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေတြ႕ရမ်ားေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ သာမန္တုပ္ေကြးနွင့္ ဆင္တူေသာ္လည္း သင့္ေတာ္ေသာ ကုသမႈမ်ား မခံယူလွ်င္ ေရာဂါပျိုုုပင္းထန္လာနိုင္ပါသည္။

ေတြ႕ရမ်ားေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ-

  • ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း
  • ဖ်ားျခင္း
  • လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း
  • ေခါင္းကိုက္ျခင္း
  • ႀကြက္သားမ်ားနာက်င္ျခင္း
  • အသက္ရႈက်ပ္ျခင္း

အခ်ိဳ႕သူမ်ားသည္ ပ်ိဳ႕ျခင္း၊ အန္ျခင္း၊ ၀မ္းေလွ်ာျခင္းတို႕ ခံစားရပါသည္။  မ်က္ႀကည္လႊာေရာင္ျခင္းျဖစ္လွ်င္ H5N1 ေရာဂါျဖစ္ေနေႀကာင္း သိသာေစပါသည္။

(အထက္တြင္ မေဖာ္ျပထားေသာ လကၡဏာမ်ားလည္း က်န္ရွိနိုင္ပါသည္။ တိက်ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္ ဆရာ၀န္နွင့္ တိုင္ပင္သင့္ပါသည္။)

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေအာက္ပါတို႕ ခံစားရလွ်င္ ဆရာ၀န္နွင့္ ျပသင့္ပါသည္။

  • ဖ်ားျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ကိုယ္လက္ ကိုက္ခဲျခင္း ျဖစ္လာလွ်င္
  • ႀကက္ငွက္တုပ္ေကြးျဖစ္ဖူးေသာ ေနရာသို႕ ခရီး သြားဖူးလွ်င္
  • သင္သည္ ႀကက္ေမြးျမဴေရးျခံမ်ားနွင့္ ေလဟာျပင္ေစ်းမ်ားကို သြားခဲ့လွ်င္ ဆရာ၀န္အား ေျပာျပပါ။

အထက္တြင္ေဖာ္ျပထားေသာ လကၡဏာမ်ားအျပင္ ပိုသိလိုေသာ္ ဆရာ၀န္နွင့္တိုင္ပင္သင့္သည္။

လူတေယာက္နွင့္ တေယာက္ ေရာဂါ၏တံုျပန္ပံုျခင္းမတူညီသည့္အတြက္ မိမိ၏အေျခအေနကို သိရွိကာထိေရာက္စြာကုသနိုင္ရန္ ဆရာ၀န္နွင့္တိုင္ပင္သင့္သည္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

H5N1 Influenza (ႀကက္ငွက္ တုပ္ေကြး) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

H5N1 ဗိုင္းရပ္စ္သည္ ငွက္ရိုင္းမ်ား မွတဆင့္ ေထာင္ ေသာင္းနွင့္ ခ်ီေသာ ေမြးျမဴေရးငွက္မ်ားကို လြယ္ကူလွ်င္ျမန္စြာ ကူးစက္ျပီး ေသဆံုးေစပါသည္။

ထို႕ေႀကာင့္ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရေသာ ငွက္မ်ားကို သတ္ပစ္ရပါမည္။ ေရာဂါပိုးရွိေသာ ႀကက္မ်ား၊ ဘဲမ်ားနွင့္ ႀကက္ဆင္မ်ားနွင့္ ထိေတြ႕ေနေသာ လူမ်ားသည္ ေရာဂါကူးစက္ခံနိုင္ရေခ်မ်ားပါသည္။

ေရာဂါရွိေသာ ႀကက္ ဘဲမ်ား၏ အညစ္အေႀကးနွင့္ စြန္႕ပစ္ပစၥည္းမ်ား သည္ ေလွာင္အိမ္မ်ား နွင့္ ေမြးျမဴေရးပစၥည္းမ်ားတြင္ တြယ္ျငိေနတတ္သည္။ သို႕ေသာ္ လူမ်ားသည္ ႀကက္ငွက္တုပ္ေကြးေရာဂါရွိေသာ အေကာင္မ်ားကို စားသံုးျခင္းေႀကာင့္ ေရာဂါျဖစ္နိုင္ေခ်နည္းပါသည္။ အဘယ္ေႀကာင့္ ဆိုေသာ္ ထိုေရာဂါပိုးသည္ အပူနွင့္ ထိေတြ႕လွ်င္ ေသဆံုးနိုင္ေသာေႀကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

 H5N1 Influenza (ႀကက္ငွက္ တုပ္ေကြး) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေရာဂါရွိေသာ ႀကက္ ဘဲမ်ားနွင့္ ယင္းတို႕၏အညစ္အေႀကးနွင့္ စြန္႕ပစ္ပစၥည္းမ်ားတြယ္ျငိေနေသာ ေလွာင္အိမ္မ်ား နွင့္ ေမြးျမဴေရးပစၥည္းမ်ားကို ထိေတြ႕ရေသာသူမ်ားသည္ ေရာဂါကူူးစက္ခံနိုင္ရေခ်မ်ားပါသည္။

  • မခ်က္ျပဳတ္ထားေသာ ႀကက္မ်ား၊ ဥမ်ားကို စားျခင္း
  • ေရာဂါျဖစ္ေနေသာ ႀကက္မ်ားကို ထိေတြ႕မိျခင္း(သင္သည္ ေမြးျမဴေရးျခံပိုင္ရွင္ သို႕မဟုတ္ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္း သို႕မဟုတ္ ေရာဂါျဖစ္သူကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေနရသူျဖစ္လွ်င္ ပိုျပီး ကူးစက္ခံနိုင္ေခ်မ်ားပါသည္။)
  • ႀကက္ငွက္ တုပ္ေကြးျဖစ္ေသာ ေနရာမ်ားကို ခရီးထြက္မိျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

H5N1 Influenza (ႀကက္ငွက္ တုပ္ေကြး) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

  • ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္ျခင္း

ေရာဂါလကၡဏာမ်ားခံစားရျပီး ရက္အနည္းငယ္အတြင္းတြင္ သင့္ နွာေခါင္းနွင့္ လည္ေခ်ာင္းမွ အရည္ကိုဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္ျခင္းျဖစ္သည္။

  • ပံုရိပ္မ်ားကို စစ္ေဆးျခင္း

ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္းျဖင့္ သင့္အဆုတ္တြင္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ ပံုရိပ္မ်ားကို ျမင္ရေသာေႀကာင့္ သင့္ေရာဂါလကၡဏာမ်ားအတြက္ တိက်ေသာ ေဆးမ်ားကို ေပးနိုင္ပါသည္။

H5N1 Influenza (ႀကက္ငွက္ တုပ္ေကြး) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးေရာဂါသည္ ေရာဂါျဖစ္ေစေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမ်ားအေပၚမူတည္ျပီး ကုသမႈမ်ား ကြာျခားမႈရွိပါသည္။ သို႕ေသာ္ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားက ဆိုသည္မွာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးသတ္ေဆးမ်ားသည္ ထိေရာက္မႈမရွိဟုဆိုပါသည္။

သို႕ေသာ္ ကံဆိုးစြာ သင္သည္ ႀကက္ငွက္တုပ္ေကြးျဖစ္ေနပါက အျခားသူမ်ားဆီသို႕ ေရာဂါျပန္႕ပြားမႈကို ကာကြယ္ရန္ ပုဂၢလိကေဆးရံုမ်ားတြင္ သင့္ကို သီးသန္႕လူနာခန္းမ်ားတြင္ ထားျပီး ကုသမည္ျဖစ္ပါသည္။

ထို႕ျပင္ ေရာဂါျဖစ္သူမ်ားထဲမွ အခ်ိဳ႕သည္ အသက္ရႈစက္မ်ားတပ္ဆင္ရန္လိုအပ္ျခင္း၊ ေက်ာက္ကပါေဆးရန္လိုအပ္ျခင္းမ်ားရွိလာနိုင္ျပီး ေသဆံုးသည္အထိ ျဖစ္နိုင္ပါသည္။

ေနထို္င္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနွင့္ အိမ္တြင္းကုထံုးမ်ား

ေနထို္င္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနွင့္ အိမ္တြင္းကုထံုးမ်ားကိုျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ H5N1 တုပ္ေကြး ျဖစ္သူမ်ားအတြက္ ဘယ္လိုသက္ေရာက္မႈရွိနိုင္သလဲ။

ေအာက္ပါေနထို္င္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနွင့္ အိမ္တြင္းကုထံုးမ်ားသည္ သင့္အတြက္အကူအညီျဖစ္နိုင္ပါသည္။

  • ကာကြယ္ေဆးထိုးျခင္း

ႀကက္ငွက္တုပ္ေကြး ကာကြယ္ေဆးကို တုပ္ေကြးေရာဂါ မျဖစ္မီ ကတည္းက ႀကိဳထိုးထားမွ ထိုဗိုင္းရပ္စ္အတြက္ ကာကြယ္မႈရရွိမည္ ျဖစ္ပါသည္။ အျခားေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ပံုစံတမ်ိဳးကို ကာကြယ္ရန္ ေနာက္ထပ္ကာကြယ္ေဆး တမ်ိဳးထိုးရမညျ္ဖစ္ပါသည္။

  • ခရီးသြားေနသူမ်ားအတြက္ လိုက္နာသင့္သည္မ်ား

သင္သည္ ႀကက္ငွက္တုပ္ေကြးေရာဂါျဖစ္္တတ္ေသာ ေဒသမ်ားနွင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွနိုင္ငံမ်ားသို႕ခရီးသြားလာသူျဖစ္ပါလွ်င္ ျပည္သူ႕က်န္းမာေရးဌာနမွ ထုတ္ျပန္ထားေသာ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားကို လိုက္နာရမည္ျဖစ္သည္။

  • အိမ္ေမြးဌက္မ်ားကို ေရွာင္က်ဥ္ပါ။ျဖစ္နိုင္လွ်င္ နယ္ဘက္သြားျခင္း၊ ေမြးျမဴေရးျခံမ်ားနွင့္ ေလဟာျပင္ေစ်းမ်ားသြာျခင္းကို ေရွာင္က်ဥ္ပါ။
  • လက္ကို ဆပ္ျပာနွင့္ စင္ႀကယ္ေအာင္ေဆးျခင္းသည္ ေရာဂါပိုးမ်ားကူးစက္ျခင္းကို ကာကြယ္နိုင္ေသာ အထိေရာက္ဆံုး နည္းလမ္းျဖစ္ပါသည္။ အနည္းဆံုး အရက္ျပန္ ၆၀% ပါေစာ လက္ေဆးရည္ကို အသံုးျပဳပါ။
  • တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆးထိုးပါ။ ခရီးမသြားမီတြင္ သင့္ဆရာ၀န္နွင့္ တိုင္ပင္ျပီး တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆးထိုးပါ။ ကာကြယ္ေဆးသည္ တုပ္ေကြးဗိုင္းရပ္စ္အားလံုးကို မကာကြယ္နိုင္ေသာ္လည္း လူတို႕တြင္ ျဖစ္ေသာ တုပ္ေကြးေရာဂါျဖစ္နိုင္ေခ်ကို ေလ်ာ့နည္းေစပါသည္။

 

  • ေမြးျမဴေရးတိရိစာၦန္မ်ားနွင့္ ဥမ်ား

တိရိစာၦန္မ်ားမွ လူသို႕ကူးစက္ျခင္းကိုေရွာင္က်ဥ္နိုင္ရန္ ေမြးျမဴေရးတိရိစာၦန္မ်ားနွင့္ ထိေတြ႕ရေသာ ပစၥည္းမ်ား နွင့္ ထိေတြ႕ထားေသာ မ်က္နွာျပင္မ်ားအားလံုးကို ေရေႏြး၊ ဆပ္ျပာတို႕ျဖင့္ စင္ႀကယ္ေအာင္ေဆးေႀကာပါ။

ေသခ်ာစြာခ်က္ျပဳတ္ပါ။ ႀကက္ကို အရည္မ်ားခမ္းသြားသည္ အထိခ်က္ျပဳတ္ပါ။ ႀကက္၏ အနိမ့္ဆံုးအပူခ်ိန္ ၁၆၅ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္ (၇၄ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္အထိ)ခ်က္ျပဳတ္ပါ။

ႀကက္ဥ အစိမ္းမ်ားကို သန္႕စင္ေအာင္လုပ္ပါ။ ႀကက္မ်ား၏ အညစ္အေႀကးမ်ားသည္ ဥအခြံမ်ားတြင္ ေပက်ံေနတတ္သည္။ မခ်က္ျပဳတ္ရေသးေသာ အသားမ်ား၊ ဥမ်ားစားသံုးျခင္းကို ေရွာင္က်ဥ္ပါ။

သင္သိလိုသည္မ်ားရွိေသာ္ ဆရာ၀န္နွင့္တိုင္ပင္ကာ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ အႀကံဥာဏ္မ်ားရယူနိုင္ပါသည္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 12, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 12, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ