Graves' Disease (သိုင္းရြိဳက္ဂလင္း ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Graves’ Disease (သိုင္းရြိဳက္ဂလင္း ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

Graves’ diseaseဆိုသည္မွာသိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းအမ်ားအျပားထြက္ေသာေရာဂါတစ္မ်ိဳး ျဖစ္သည္။ မိမိကိုယ္တြင္းရွိဆဲလ္မ်ားကိုမွားယြင္းစြာျပန္လည္တုိက္ခိုက္ေသာကိုယ္ခံအားစနစ္ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္တစ္မ်ိုဳးျဖစ္ျပီးသိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းကိုအလြန္အကၽြံ ထြက္ေစပါသည္။ ကိုယ္ခံအားစနစ္မွ immunoglobulin ဟုေခၚေသာပဋိပစၥည္းမ်ားကိုထုတ္္ကာသိုင္းရိြဳက္ကိုလံႈ႕ေဆာ္ပါသည္။ ထိုအခါ သိုင္းရြိဳက္ဂလန္း မွ သိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းအမ်ားအျပားထြက္လာပါသည္။

သိုင္းရိြဳက္ေဟာ္မုန္းအထြက္မ်ားျခင္းကို ျဖစ္ေစေသာအေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာရွိပါသည္။ သို႕ေသာ္ လည္ပင္းၾကီးေရာဂါသည္ အျဖစ္မ်ားေသာအေၾကာင္းရင္းတစ္ခု ျဖစ္သည္။

သိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းသည္ ခႏၶာကိုယ္ အႏွံ႔ တြင္ သက္ေရာက္မႈမ်ားရိွေသာေၾကာင့္ ဤ ေရာဂါ ၏ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားသည္ အာရံုေၾကာအဖဲြ႕အစည္း၊ ဦးေႏွာက္ဖြံ႕ ျဖိဳးမႈ ႏွင့္ ကိုယ္ အပူခ်ိန္ ေျပာင္းလဲျခင္းတို႔ ပါဝင္ပါသည္။

Graves’ Disease (သိုင္းရြိဳက္ဂလင္း ေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဤေရာဂါသည္ အလြန္ အျဖစ္မ်ားပါသည္။ အမ်ိဳးသားမ်ားထက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ပို၍ ျဖစ္ပြားပါသည္။ အသက္ ၄၀ မျပည့္ေသာလူမ်ားတြင္ ပို၍ ျဖစ္ပြားပါသည္။ အႏၱရာယ္ ရိွေသာအခ်က္မ်ားကိုေလ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ ေရာဂါကိုထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပါသည္။ ပိုမိုေသာအခ်က္ အလက္ မ်ားအတြက္ ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Graves’ Disease (သိုင္းရြိဳက္ဂလင္း ေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

Graves’ disease ၏ေတြ႕ရမ်ားေသာေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ

  • စိုးရိမ္ ပူပန္ုုုျခင္း ႏွင့္ စိတ္တိုလြယ္ျခင္း၊ ေမာပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း၊စိတ္ရွုပ္ေထြးျခင္း၊ အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း
  • မၾကာခဏဝမ္းသြားျခင္းသို႔မဟုတ္ ဝမ္းေလွ်ာျခင္း
  • လက္ (သို႔)လက္ေခ်ာင္းမ်ားကတုန္ကယင္ျဖစ္ျခင္း
  • ပံုမွန္စားသံုးေနေသာ္လည္းကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ့က်ျခင္း
  • အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ရာသီစက္ဝန္းေျပာင္းလဲျခင္း၊ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ ပန္းညိွဳးျခင္းသို႔မဟုတ္ ကာမစိတ္ ေလ်ာ့က်ျခင္း
  • သိုင္းရြိဳက္ဂလန္း ၾကီးမားလာျခင္း
  • ႏွလံုးခုန္သံမမွန္ျခင္း၊ ျမန္ဆန္ျခင္း
  • ၫိဳ႕သက်ည္းေနရာအေရျပားတြင္ နီရဲျခင္း၊ထူေနျခင္း
  • မ်က္လံုးျပဴးလာျခင္း၊ မ်က္လံုးတြင္ နာက်င္ျခင္းဖိႏိွပ္ျခင္း၊ မ်က္လံုးနီရဲျခင္းေရာင္ရမ္းျခင္းအလင္းအထိမခံႏိုင္ျခင္း ၊ ႏွစ္ထပ္ျမင္ရျခင္း

အထက္တြင္ေဖာ္ျပမထားေသာအျခားလကၡဏာမ်ားလည္းရွိႏုိင္ပါသည္။အကယ္၍ သင့္ဆီတြင္ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနသည္ဟုစိုးရိမ္မိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္ဆီတြင္ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားထဲမွ တစ္ခုခုမ်ားရွိေနပါကသို႔မဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈသည္ မတူညီႏုိင္ပါ။ ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးျခင္းသည္ သင္၏အေျခအေနေကာင္းမြန္ရန္အတြက္ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါသည္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Graves’ Disease (သိုင္းရြိဳက္ဂလင္း ေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

Graves’ disease ကို ျဖစ္ပြားေစေသာအေၾကာင္းရင္းမ်ားကိုရွင္းလင္းစြာမသိရေသးပါ။ လည္ပင္းၾကီးေရာဂါတြင္ သင္၏ ကိုယ္ခံအားစနစ္သည္ pituitary ေဟာ္မုန္းထြက္မႈ ကိုဖိႏွိပ္ထားေသာ Antibody မ်ားထြက္ေစပါသည္။ pituitary ေဟာ္မုန္းသည္ သိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းထြက္မႈ ကိုထိန္းခ်ဳပ္ပါသည္။ ထိုေၾကာင့္ ဤေရာဂါ ျဖစ္ေသာအခါ သိုင္းရြိဳက္ဂလင္းသည္သိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းမ်ားကိုအထိန္းအကြပ္မရွိထုတ္ျပီး ခႏၶာကိုယ္ တြင္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစပါသည္။

Risk factors

ငါ့ဆီမွာ Graves’ Disease (သိုင္းရြိဳက္ဂလင္း ေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

Graves’ diseaseျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ် ကိုျမင့္ေစေသာအေၾကာင္းရင္းမ်ားမ်ားစြာရွိပါသည္္။ ဥပမာအားျဖင့္-

  • မိသားစုရာဇဝင္ႏွင့္ မ်ိဳးရိုးဆက္ခံမႈ
  • အမ်ိဳးသားထက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ပို၍ျဖစ္ပြား ႏိိုင္သည္။
  • အသက္ ၄၀ ေအာက္ငယ္ေသာသူမ်ားတြင္ ပို၍ျဖစ္ပြားသည္။
  • ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ အမ်ိဳးအစား ၁၊ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါ ႏွင့္ Crohnေရာဂါ မ်ားသည္ လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခကို ျမင့္တက္ေစပါသည္။
  • စိတ္ခံစားမႈပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွင့္ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာစိတ္ဖိစီးမႈမ်ားသည္ လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈကိုအစပိ်ဳးေစပါသည္။
  • ကိုယ္ဝန္ရိွျခင္း ႏွင့္ မၾကာေသးမီကကေလးေမြးထားျခင္းသည္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ ကို ျမင့္တက္ေစပါသည္။
  • စီးကရက္ေသာက္ျခင္းသည္လည္းလည္ပင္းၾကီးေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ ကို ျမင့္တက္ေစပါသည္။ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းသည္ လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ မ်က္လုံုး ျပႆနာ ျဖစ္ပြားနုိင္ေျခမ်ားေစပါသည။္

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Graves’ Disease (သိုင္းရြိဳက္ဂလင္း ေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

Graves’ diseaseကိုေအာက္ပါစစ္ေဆးမႈမ်ားျဖင့္ အတည္ျပဳႏိုင္ပါသည္။

  • ႏွလံုးခုန္သံေသြးေပါင္ခ်ိန္ စေသာအခ်က္အလက္မ်ား၊ ကတုန္ကယင္ျဖစ္ျခင္း၊ သိုင္းရြိဳက္ဂလင္း ၾကီးမားျခင္း ႏွင့္ Graves’ disease ၏ မ်က္လံုး ျပႆနာမ်ားကိုရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာစမ္းသပ္မႈ မ်ားျပဳလုပ္၍ ရွာေဖြစစ္ေဆးႏိုင္ပါသည္။
  • သိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းမ်ားကိုအမ်ားအျပားထြက္ေစေသာပဋိပစၥည္းမ်ား၊ သိုင္းရြိဳက္ဂလင္းကိုလံႈ႕ေဆာ္ ေသာေဟာ္မုန္း (Thyroid stimulating hormone; TSH) ၊ သိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္း ႏွင့္ pituitary ေဟာ္မုန္းပမာဏမ်ားကိုတိုင္းတာေသာေသြးစစ္ေဆးမႈမ်ား
  • Radioactive iodine uptake test သည္ ေရဒီယိုသတိၱႂကြအိုင္အိုဒင္းဆားအားပါးစပ္မွ စားသံုးခိုင္းျပီးသိုင္းရြိဳက္ဂလင္းအတြင္းမွ ေရဒီယိုသတိၱႂကြ အိုင္အိုဒင္း ၏ ပမာဏကိုတိုင္းတာစစ္ေဆးမႈ ျဖစ္သည္။ အိုင္အိုဒင္းစစ္ေဆးမႈသည္ က်န္းမာေရးပညာရွင္ အားလည္ပင္းၾကီးေရာဂါ ကိုဆံုးျဖတ္ရန္ ကူညီပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အိုင္အိုဒင္းသည္ သိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းထုတ္လုပ္ရာတြင္ အေရးပါေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။
  • ဥပမာကိုယ္ဝန္ေၾကာင့္ ေရဒီယိုသတၱိႂကြ အိုင္အိုဒင္းအသံုးျပဳ၍ မရေသာလူနာမ်ားတြင္ အာထရာေဆာင္းရိုက္ျခင္းကိုအသံုးျပဳႏိုင္သည္။ ဤ စမ္းသပ္မႈသည္ သိုင္းရိြဳက္ဂလင္းအတြင္းကို ျမင္ႏိုင္ပါသည္။

Graves’ Disease (သိုင္းရြိဳက္ဂလင္း ေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

Graves’ disease ကိုကုသရန္ နည္းလမ္း ၃ မိ်ဳးရိွပါသည္။

  • Anti-thyroid drugs ; propylthiouracil, methimazoleအစရိွေသာေဆးမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ အျခားကုသမႈမ်ားမစခင္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားေလ်ာ့ခ်ရန္ Beta blocker မ်ားအသံုးျပဳႏိုင္ပါသည္။
  • ေရဒီယိုသတၱိႂကြ အိုင္အိုဒင္းကုထံုးသည္ လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္းမ်ားေရာဂါအတြက္ အသံုးမ်ားေသာကုသနည္းတစ္မိ်ဳးျဖစ္ပါသည္။ လူနာသည္ ေရဒီယိုသတၱိႂကြ အိုင္အိုဒင္း-၁၃၁ ကိုေသာက္သံုးရပါသည္။
  • အထက္ေဖာ္ျပပါ ကုသမႈမ်ားအလုပ္မျဖစ္ပါကသို႔မဟုတ္ သိုင္းရြိဳက္ကင္ဆာဟုသံသယရိွပါကသို႔မဟုတ္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အမိ်ဳးသမီးျဖစ္ေနပါကခဲြစိတ္ကုသျခင္းကိုလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပါသည္။ သိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းမ်ားျခင္းကိုေလ်ာ့ခ်ရန္ သိုင္းရြိဳက္ဂလင္းတစ္ခုလံုးကိုထုတ္ပစ္ျခင္း ျပဳႏိုင္ပါသည္။
  • လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမသံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းကGraves’ diseaseကုသရာမွာဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

    ေအာက္ေဖာ္ျပပါလူေနမႈပံုစံမ်ားႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားသည္Graves’ disease ကိုကုသေသာေနရာတြင္ အကူအညီေပးႏုိင္ပါသည္။

ေကာင္းမြန္စြာစားသံုးျခင္းႏွင့္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္းသည္ အခ်ိဳ႕ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားသက္သာရန္ ကူညီေပးႏိုင္ပါသည္။

စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားကိုတတ္ႏိုင္သေလာက္ ေလ်ာ့ခ်ေပးျခင္းသည္ အကူအညီေပးႏိုင္ပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ စိတ္ဖိစီးမႈသည္လည္ပင္းၾကီးေရာဂါကိုပိုဆိုးေစေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ သီခ်င္းနားေထာင္ျခင္း၊ အားကစားလုပ္ျခင္း၊ လမ္းေလွ်ာက္ျခင္း ႏွင့္ စိတ္အပန္းေျပမႈ ခံစားရေသာအလုပ္မ်ားလုပ္ျခင္းတုိ႔ျပဳလုပ္ပါ။

မ်က္စိကိုေအးျမမႈရိွေအာင္ ထားရိွပါ။အေအးကပ္ေပးျခင္းျဖင့္ အစိုဓါတ္ထိန္းေပးပါ။

ေနကာမ်က္မွန္ ဝတ္ဆင္ပါ။

မ်က္စဥ္းမ်ားအသံုးျပဳပါ။

မ်က္စိေပၚ သို႔ဖိအားနည္းေစရန္ ကုတင္၏ ေခါင္းရင္းကို ျမွင့္ပါ။

ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းကိုရပ္ပါ။

ေရာင္ရမ္းျခင္း ႏွင့္ နီရဲျခင္းသက္သာရန္ အလြယ္တကူဝယ္၍ရေသာ Hydrocortisone ပါေသာလိမ္းေဆးႏွင့္ ကရင္မ္ မ်ားအသံုးျပဳပါ။

  • အကယ္၍သင့္မွာေမးခြန္းေတြရွိပါကသင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ရန္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါသည္။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 3, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဇူလိုင် 9, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ