Glaucoma (မ်က္စိ ေရတိမ္) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Glaucoma (မ်က္စိ ေရတိမ္) ကဘာလဲ။

ေရတိမ္ဆိုသည္မွာ အျမင္အာရံုေၾကာ ပ်က္စီးျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ မ်က္စိေရာဂါျဖစ္ၿပီးအျမင္အာရံု ခ်ိဳ ႔ယြင္းျခင္း၊ အျမင္ကြယ္
ျခင္းမ်ားကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ မ်က္စိတြင္းဖိအား မ်ားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္။

အျမင္အာရံုေၾကာသည္ အာရံုေၾကာအမွ်င္မ်ားစုထားသည့္ အစုအစည္းတစ္ခုျဖစ္ၿပီးမ်က္ၾကည္လႊာႏွင့္ ဦးေႏွာက္ကိုဆက္သြယ္ထား၏။ အျမင္အာရံုေၾကာပ်က္စီးသည့္အခါ ဦးေႏွာက္ကိုပို႔ေနသည့္အျမင္အခ်က္အလက္မ်ားအေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစသည္။

ဒီအေျခအေနမွတစ္ဆင့္တျဖည္းျဖည္းႏွင့္အျမင္ကြယ္ျခင္းကိုျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။
ေရတိမ္အမ်ိဳးအစား အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိပါသည္။ ေထာင့္ပြင့္ေရတိမ္၊ ေထာင့္ပိတ္ေရတိမ္၊ ပံုမွန္ဖိအားရွိေရတိမ္၊ ေရာင္ျခယ္ေရတိမ္၊ ေမြးရာပါ ေရတိမ္၊ တစ္ဆင့္ခံေရတိမ္တို႔ ျဖစ္သည္။ အေတြ႔ရမ်ားဆံုးသည္ ေထာင့္ပြင့္ေရတိမ္ျဖစ္သည္။

Glaucoma (မ်က္စိ ေရတိမ္) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ေရတိမ္သည္ ေတြ႔ေနက်မ်က္စိေရာဂါျဖစ္သည္။ ၎သည္အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ပြားႏုိင္ၿပီးအသက္ ၆၀ ေက်ာ္မ်ားတြင္ အေတြ႔ရအမ်ားဆံုးျဖစ္သည္။ ေရတိမ္သည္ အျမင္ကြယ္ျခင္းကိုျဖစ္ေစေသာအေၾကာင္းတစ္ခုလည္းျဖစ္၏။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္ေသာအခ်က္အလက္မ်ားကိုေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါသည္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါသည္။

လကၡဏာမ်ား

Glaucoma (မ်က္စိ ေရတိမ္) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေရဂါလကၡဏာမ်ားသည္ ျဖစ္ပြားေနေသာေရတိမ္အမ်ိဳးအစားေပၚမူတည္ပါသည္။ ေအာက္ပါတုိ႔သည္ လကၡဏာအခ်ိဳ႕ျဖစ္၏။

• ေထာင့္ပြင့္ေရတိမ္ –

အစပိုင္းတြင္ မ်ားေသာအားျဖင့္ လကၡဏာမျပတတ္ပါ။ လကၡဏာမ်ား ေပၚလာသည့္အခါ ေဘးဖက္သို႔ အလည္ဖက္တြင္ အျမင္ကြယ္သည့္အပိုင္းမ်ားရွိေနႏိုင္ပါသည္။

• ေထာင့္ပိတ္ေရတိမ္ –

လကၡဏာမ်ားတြင္ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ မ်က္ေစ့နာျခင္း၊ ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း၊ အျမင္၀ါးျခင္း၊ အကြင္းမ်ားျမင္ရျခင္း၊ မ်က္လုံးနီျခင္း

• ေမြးရာပါေရတိမ္ –

ေမြးကင္းစကေလးမ်ားတြင္ ေတြ႔ရပါသည္။ ကေလးေမြးၿပီးတစ္ႏွစ္အတြင္းလကၡဏာမ်ားကိုသတိထားမိႏိုင္သည္။ ကေလးအထူးကူႏွင့္မွန္မွန္ျပရန္ အေရးႀကီး၏။

• တစ္ဆင့္ခံေရတိမ္

ဒီေရတိမ္အမ်ိဳးအစားသည္ အေျခခံေရာဂါတစ္ခုခုေၾကာင့္ ျဖစ္လာျခင္းျဖစ္သည္။ လကၡဏာမ်ားသည္ အထက္ပါေရတိမ္မ်ားႏွင့္ တူႏုိင္ပါသည္။

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္အထဲမွာ မပါ၀င္ေသးေသာ အျခားလကၡဏာမ်ားလည္း ရွိႏုိင္ပါေသးသည္။ အကယ္၍ ကိုယ့္ဆီတြင္ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီးစိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေရတိမ္၏ေရာဂါလကၡဏာမ်ားကိုရွိလာပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ဆက္သြယ္သင့္သည္။ မကုဘဲထားပါကအျမင္အာရခ်ိဳ ႔ယြင္းျခင္းႏွင့္ အျမင္ကြယ္ျခင္းမ်ားျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ အသက္ ၄၀ အထက္အရြယ္မ်ားကိုေရတိမ္လကၡဏာမ်ားရွိမရွိရွာေဖြရန္ မ်က္စိစမ္းသပ္မႈလုပ္ရန္လမ္းညႊန္ထားပါသည္။ ကိုယ့္အေျခအေနအတြက္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ရန္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ေဆြးေႏြးျခင္းသည္ အသင့္ေတာ္ဆံုးပင္ျဖစ္သည္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Glaucoma (မ်က္စိ ေရတိမ္) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ေရတိမ္ျဖစ္ေစသည့္ အဓိကအေၾကာင္းရင္းသည္ အျမင္အာရံုေၾကာ ပ်က္စီးျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ျဖစ္ရပ္အမ်ားစုတြင္ အျမင္အာရံု ေၾကာသည္ မ်က္လံုးတြင္းဖိအားမ်ားမႈေၾကာင့္ ပ်က္စီးျခင္းျဖစ္သည္။ မ်က္လံုးတြင္းဖိအားမ်ားျခင္းသည္ မ်က္လံုးတြင္းအရည္မ်ားစုပံုလာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ပံုမွန္အားျဖင့္ အရည္မ်ားကို မ်က္လံုးေအာက္ေျခရွိ trabecular meshwork (အရည္စြန္႔ထုတ္ေပးသည့္ ေနရာ)မွ စြန္႔ထုတ္ေစသည္။ အရည္စုပံုျခင္းသည္ အရည္ထုတ္လုပ္မႈမ်ားျခင္းေၾကာင့္ သို႔မဟုတ္ ေကာင္းေကာင္း မစြန္႔ထုတ္ႏုိင္
ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ႏိုင္သည္။

အေၾကာင္းရင္းသည္ ေရတိမ္အမ်ိဳးအစားေပၚမူတည္ေသးသည္။ အေၾကာင္းရင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးကိုေအာက္တြင္ေဖာ္ျပထားသည္။

• ေထာင့္ပြင့္ေရတိမ္ – အေတြ႔ရမ်ားဆံုးေရတိမ္ျဖစ္သည္။ ဒီအမ်ိဳးအစားတြင္ မ်က္ၾကည္လႊာႏွင့္ သူငယ္အိမ္ၾကြက္သား(iris) တို႔မွ ျဖစ္တည္ေနေသာအရည္ စြန္႔ထုတ္သည့္လမ္းေၾကာင္းေထာင့္သည္ ပြင့္ေနပါသည္။ အေၾကာင္းရင္းကေတာ့trabecular meshwork တြင္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းပိတ္ဆုိ႔ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္အရည္မ်ားစုပံုလာၿပီး မ်က္လံုးဖိအားမ်ားလာျခင္း ျဖစ္သည္။ ဒီအျခင္းအရာသည္ တျဖည္းျဖည္းေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္။

• ေထာင့္ပိတ္ေရတိမ္ – ဒီအမ်ိဳးအစားတြင္ ပိတ္ဆို႔မႈသည္ အရည္စြန္႔ထုတ္လမ္းေၾကာင္းေထာင့္ ပိတ္ျခင္းေၾကာင့္ သို႔မဟုတ္ သူငယ္အိမ္ၾကြက္သား ေဖာင္းၾကြျခင္းေၾကာင့္ အရည္စြန္႔ထုတ္မႈ လမ္းေၾကာင္းပိတ္ဆို႔ျခင္း ျဖစ္ေပၚပါသည္။ တျဖည္းျဖည္းခ်င္းေပၚလာတတ္သလိုရုတ္တရက္လဲျဖစ္ပြားတတ္သည္။

• ပံုမွန္ဖိအားရွိေရတိမ္ – မ်က္လံုးတြင္းဖိအားသည္ အေၾကာင္းရင္းမဟုတ္ပါ။ အျမင္အာရံုေၾကာသည္ ပံုမွန္အားျဖင့္ ေသြးစီး ဆင္းမႈနည္းျခင္း သို႔မဟုတ္ ဓာတ္မတည့္္ျခင္းေၾကာင့္ ပ်က္စီးတတ္သည္။ ေသြးစီးဆင္းမႈနည္းျခင္းသည္ အဆီမ်ားစုပံုျခင္း (ေသြးေၾကာက်ဥ္းျခင္း) ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

• တစ္ဆင့္ခံေရတိမ္ – ဒီအမ်ိဳးအစားတြင္ ေရတိမ္သည္ အျခားေသာေရာဂါ သို႔ ေဆး၀ါးေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္။ ဆီးခ်ိဳမထိန္းႏုိင္ျခင္းသို႔ ေသြးတိုးမထိန္းနုိင္ျခင္းကဲ့သို ့ေသာအေျခအေနမ်ားကေရတိမ္ကိုျဖစ္ေစသည္။ ေကာ္တီကိုစတီးရြိဳက္လိုေဆးမ်ားကလဲ ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။

• ေမြးရာပါေရတိမ္ – ကေလးေမြးကင္းစကတည္းက ေမြးရာပါခိ်ဳ ႔ယြင္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္လာျခင္းျဖစ္သည္။ ခ်ိဳ ႔ယြင္းမႈသည္ မ်က္စိတြင္းအရည္ စြန္႔ထုတ္ျခင္းျဖစ္စဥ္ကို ေႏွာင့္္ယွက္ႏိုင္ၿပီးအျမင္အာရံုေၾကာကိုပိုၿပီးထိခုိက္လြယ္ေစႏုိင္သည္။

• ေရာင္ျခယ္ေရတိမ္ – သူငယ္အိမ္ၾကြက္သား (iris)မွ ေရာင္ျခယ္အမႈန္မ်ား စုပံုလာၿပီး trabecular meshwork ရွိ အရည္စြန္႔ ထုတ္မႈကိုပိတ္ေစေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္။

Risk factors

Glaucoma (မ်က္စိ ေရတိမ္) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္ေစေသာအေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာရွိပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္
• အသက္ ၆၀ ေက်ာ္လွ်င္ ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ျမင့္ေစပါသည္။
• မ်က္လံုးတြင္းဖိအားမ်ားျခင္း
• မိသားစုအတြင္းေရတိမ္မ်ိဳးရိုးရွိျခင္း
• ေရတိမ္ျဖစ္ေစသည့္ေဆး၀ါးမ်ားကို ကာလၾကာရွည္သံုးစြဲျခင္း။ ထိုေဆးမ်ားတြင္ ေကာ္တီကိုစတီးရြိဳက္ မ်က္စဥ္းေဆးမ်ားပါသည္။
• ဆီးခ်ိဳ၊ ႏွလံုးျပႆနာ၊ ေသြးတိုးႏွင့္ တံဇဥ္ဆဲလ္ေရာဂါမ်ားရွိျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Glaucoma (မ်က္စိ ေရတိမ္) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ေရာဂါရွာေဖြရန္အတြက္ ဆရာ၀န္သည္ ေအာက္ပါစမ္းသပ္ခ်က္မ်ားကို ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။
• Tonometry – မ်က္လံုးတြင္းဖိအားတိုင္းတာရန္စစ္ေဆးမႈတစ္ခု
• ျမင္ကြင္းစမ္းသပ္မႈသည္ အျမင္အာရံုပ်က္ေနသည့္ အပိုင္းမ်ားကိုစစ္ေဆးၾကည့္ႏိုင္သည္။
• အျမင္အာရံုေၾကာထိခိုက္မႈကိုစမ္းသပ္ျခင္း
• Pachymetry -မ်က္ၾကည္လႊာအထူကိုတိုင္းတာျခင္း
• Gnioscopy–အရည္စြန္႔ထုတ္ေသာေထာင့္ကိုစစ္ေဆးျခင္း

Glaucoma (မ်က္စိ ေရတိမ္) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ကုသမႈပံုစံသည္ ေရတိမ္အမ်ိဳးအစားေပၚမူတည္ပါသည္။
• မ်က္စဥ္း – ထိုေဆးမ်ားတြင္ Prostaglandins (latanoprost, bimatoprost)၊ Beta-blocker (timolol, betaxolol)၊ alpha adrenergic agonists (apraclonidine, brimonidine)၊ carbonic anhydrase inhibitors (dorzolamide, brinzolamide) နဲ႔miotic agents (pilocarpine) တုိ႔ပါ၀င္သည္။ ဒီေဆးမ်ားသည္ မ်က္လံုးတြင္းဖိအားကိုအဓိကေလ်ာ့ခ်ေပးသည္။

• ေသာက္ေဆးမ်ား – ဆရာ၀န္သည္ မ်က္စဥ္းႏွင့္အတူေသာက္ေဆးမ်ားကိုပါတြဲေပးႏိုင္သည္။ ဒီေဆးမ်ားတြင္ carbonic anhydrase inhibitor ျဖစ္ေသာ acetazolamide ပါ၀င္ပါသည္။

• ေလဆာtrabeculoplasty – အရည္မ်ားစြန္႔ထုတ္ရန္ကူညီေပးေသာ ကုထံုးျဖစ္သည္။ ဒီကုထံုးကို မ်က္စိဆရာ၀န္ေဆးခန္းတြင္ အလြန္ျပင္းသည့္ အလင္းတန္းျဖင့္ ကုသျခင္းျဖစ္သည္။ ေလဆာကို trabecular meshwork ကိုခ်ိန္ထိုးၿပီး အရည္စြန္႔ထုတ္ လမ္းေၾကာင္းကို ပြင့္သြားေစပါသည္။

• Trabeculectomy – ဒီခြဲစိတ္ကုသမႈကိုတျခားကုထံုးမ်ားႏွင့္အဆင္မေျပေတာ့သည့္အခါ အႀကံျပဳေလ့ရွိပါသည္။ ခြဲစိတ္ေနစဥ္တြင္ ဆရာ၀န္သည္ အရည္စြန္႔ထုတ္ရန္အေပါက္သစ္မ်ားကို ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္သည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ခြဲစိတ္မႈကိုတစ္ခါလွ်င္မ်က္လံုးတစ္လံုးကိုသာ ျပဳလုပ္ပါသည္။ ဒုတိယမ်က္လံုးအားခြဲစိတ္ရန္ မ်ားေသာအားျဖင့္ ၄ ပတ္မွ ၆ ပတ္ထိအခ်ိန္ယူရပါသည္။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ ေရတိမ္ကို ကုသတဲ့ေနရာႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္
ေအာင္ေနေသာ ေနရာမ်ားတြင္ အကူအညီေပးႏုိင္ပါသည္။

• စမ္းသပ္မႈမ်ားကိုမွန္မွန္လုပ္ျခင္းႏွင့္ ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားမႈကိုလုိက္နာျခင္း
• ေဆးမ်ားေသာက္ေနတာရွိလွ်င္ ဆရာ၀န္ကိုေျပာပါ
• တျခားေရာဂါမ်ား (ပန္းနာရင္က်ပ္၊ ေသြးတိုး၊ ဆီးခ်ိဳ၊ ႏွလံုးေရာဂါ) သို႔မဟုတ္ ေရတိမ္ေဆးမ်ားႏွင့္ ဓာတ္မတည့္မႈရွိလွ်င္ ဆရာ၀န္ကိုေျပာပါ
• မ်က္လံုးထိခိုက္မႈကိုေရွာင္ႏိုင္ရန္ ေလ့က်င့္ခန္းျပင္းျပင္းထန္ထန္လုပ္လွ်င္ အကာအကြယ္မ်က္မွန္မ်ားအျမဲတပ္ပါ
• လကၡဏာမ်ားပိုဆိုးလာလွ်င္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ေဆြးေႏြးပါ

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 3, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 29, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ