Generalized Tonic Clonic Seizures (တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Generalized Tonic Clonic Seizures (တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္း) ကဘာလဲ။

တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္းသည္ ျပင္းထန္ေသာ ၾကြက္သားညွစ္ျခင္း ႏွင့္အတူ အသိမရွိေတာ့ေသာ အေျခအေနကို ေခၚသည္။ လူအမ်ားေျပာေသာ “တက္သြားျခင္း” ဆိုလိုသည္။ တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္းသည္ ဦးေႏွာက္အတြင္း ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ လွ်ပ္စီးလိႈင္းမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားသည္။ တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္းအမ်ားစုသည္ အတက္ေရာဂါေၾကာင့္ပင္ျဖစ္သည္။ အခ်ိ႕တြင္ ထိုသို႔တင္ျခင္းသည္ အျခားေသာ က်န္းမာေရးအေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားသည္။ ဥပမာ- ေသြးတြင္း သၾကားဓါတ္က်ဆင္းျခင္း၊ ကိုယ္ပူၾကီးကာ ဖ်ားျခင္း (သို႔) ေလျဖတ္ျခင္း။ တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္းျဖစ္ေသာ လူအမ်ားသည္ အျခားေသာ အတက္ေရာဂါမျဖစ္တတ္ပါ။ သို႔ေသာ္ အခ်ိဳ႕လူမ်ားသည္  အတက္ေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္ေသာေဆးမ်ားကို ေသာက္သံုးေနရျပီး တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္းကို ေရွာင္လြဲေနရသည္။

Generalized Tonic Clonic Seizures (တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ေလ့လာခ်က္မ်ားအရ အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ အရက္ ႏွင့္ အိပ္စက္သည့္ အေလ့အထမ်ားေၾကာင့္ ပိုမိုျဖစ္ပြားတတ္က်သည္။ပို၍ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ အႏၱရာယ္အခ်က္အလက္မ်ားကို ေရွာင္ရွားျခင္းျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပါသည္။

အထက္ပါေရာဂါႏွင့္ ပတ္သတ္ေသာ အျခားသတင္းအခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ သင္၏ ဆရာ၀န္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Generalized Tonic Clonic Seizures (တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္းတြင္ အဆင့္ ၂ ဆင့္ရွိသည္။

(၁) က်ံဳ႕ျခင္းအဆင့္

အသိမရွိေတာ့ျခင္း၊ ၾကြက္သားမ်ားသည္ ရုတ္တရက္ ညွစ္က်ျပီး လူနာသည္ လဲက်သြားတတ္သည္။ ဒီအဆင့္သည္ ၁၀ စကၠန္႔မွ ၂၀ စကၠန္႔ထိ ၾကာတတ္သည္။

(၂) ဆန္႔ျခင္းအဆင့္

ၾကြက္သားမ်ားသည္ ဆန္႔ျခင္း ႏွင့္ က်ံဳ႕ျခင္းကို စည္းခ်က္မွန္စြာ ျဖစ္ေနသည္။

တက္ျခင္းသည္ ပံုမွန္အားျဖင့္ ၂ မိနစ္ထက္မပိုပဲ ၾကာျမင့္သည္။

ေအာက္ပါေရာဂါလကၡဏာမ်ားသည္ အျဖစ္မ်ားသည္။

ၾကိဳတင္ခံစားမိျခင္း

အခ်ိဳ႕သည္ တစ္ကိုယ္လံုး တက္ျခင္းမျဖစ္ခင္ ၾကိဳတင္ ခံစားသိရွိေနၾကသည္။ ထိုသို႔ေသာ ၾကိုတင္သတိေပးခ်က္မ်ားသည္ တစ္ေယာက္ ႏွင့္ တစ္ေယာက္ ကြဲျပားသည္။ ဥပမာ- ထူးဆန္းေသာ အန႔ံရျခင္း (သို႔) ထံုက်င္ေနျခင္း။

ေအာ္ဟစ္ျခင္း

အခ်ိဳ႕သည္ စစတက္ျခင္းတြင္ ေအာ္ဟစ္ငိုေၾကြးတတ္ၾကသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အသံၾကိုးပတ္လည္ရွိ ၾကြက္သားမ်ား ညွစ္ျခင္းျဖစ္ေပၚျပီး ေလမ်ားကို ညွစ္ထုတ္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ဆီး ႏွင့္ ၀မ္း ထိန္းမႏိုင္ျဖစ္ျခင္း

ထိုသို႔ မထိန္းႏိုင္ျဖစ္ရျခင္းသည္ တက္ေနစဥ္ ႏွင့္ တက္ျပီးေသာအခါတြင္ ျဖစ္ေလ့ရွိသည္။

တက္ျပီးေသာအခါ သတိျပန္မလည္လာျခင္း

တက္ျပီးေသာအခါတြင္လည္း သတိမရေသးျခင္းသည္ မိနစ္အနည္းငယ္ၾကာျမင့္ႏိုင္သည္။

ရွႈပ္ေထြးျခင္း

တက္ျခင္းျပီးသည့္အခါ အသိစိတ္ရႈပ္ေထြးေနတတ္သည္။

ေမာပန္းျခင္း

တက္ျပီးေသာအခါ အိပ္ခ်င္ေနတတ္သည္။

ဆိုး၀ါးစြာေခါင္းကိုက္ျခင္း

တက္ျပီးေသာအခါ ေခါင္းကိုက္ျခင္းသည္ အျဖစ္မ်ားေသာ္လည္း လူတိုင္းတြင္ မျဖစ္တတ္ပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေရာဂါကို ေစာဦးစြာ သိရွိျပီး ကုသမႈခံယူျခင္းသည္ ေရာဂါကို ထပ္မျဖစ္ေအာက္ ရပ္တန္႔ႏိုင္ျပီး အေရးေပၚအေျခအေနမ်ားမွ ကာကြယ္ႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဆရာ၀န္ ႏွင့္ ေစာနိုင္သေလာက္ေစာေအာင္ ျပသဖို႔ လိုအပ္သည္။

အထက္ပါ ေရာဂါလကၡဏာေ၀ဒနာမ်ား ခံစားေနရလ်ွင္ (သို႔) ထိုလကၡဏာမ်ားႏွင့္ ပတ္သတ္ျပီး သိလိုလ်ွင္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ပါ။ လူ႔ခႏၵာကိုယ္သည္ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦးမတူညီပါ။

သင္၏ ခံစားေနရေသာ အေျခအေနမ်ားကို ဆရာ၀န္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ျခင္းသည္ သင့္အတြက္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါသည္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Generalized Tonic Clonic Seizures (တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္းစတင္ျဖစ္ေပၚျခင္းသည္ အျခားေသာ က်န္းမာေရးအေျခအေနမ်ားစြာေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္သည္။

အခ်ိဳ႕ေသာ ျပင္းထန္သည့္ အေျခအေနမ်ားတြင္ ဦးေႏွာက္အတြင္းရွိ အၾကိတ္ (သို႔) ေလျဖတ္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္သည့္ ေပါက္သြားေသာ ေသြးေၾကာ တို႔လည္းပါ၀င္သည္။

ဦးေခါင္းဒါဏ္ရာ ရရွိျခင္းသည္လည္း တက္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။

တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ အျခားအေၾကာင္းအရာမ်ားတြင္

  • ခႏၶာကိုယ္တြင္း ဆိုဒီယမ္၊ ကယ္လ္ဆီယမ္၊ သၾကားဓါတ္၊ (သို႔) မဂၢနီဆီယမ္ဓါတ္ တို႔ေလ်ာ့နည္းျခင္း။
  • အရက္ ႏွင့္ မူးယစ္ေဆးစြဲေနျခင္း (သို႔) ျဖတ္ထားျခင္း။
  • မ်ိဳးရိုးဗီဇ ႏွင့္ ဆိုင္ေသာ (သို႔) ဦးေနွာက္၊အာရံုေၾကာ ႏွင့္ဆိုင္ေသာ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးခံစားေနရျခင္း။
  • ဒါဏ္ရာ (သို႔) ကူးစက္ေရာဂါပိုး။

တခါတရံတြင္ ဆရာ၀န္သည္ စတင္ျဖစ္ပြားရသည့္ အေၾကာင္းရင္းကို ဆံုးျဖတ္ရန္ ခက္ခဲေနတတ္သည္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

Generalized Tonic Clonic Seizures (တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ဘာေတြက တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္းကို ပိုျဖစ္ေစလဲ?

မိသားစု မ်ိဳးရိုး ရာဇ၀င္ ရွိလွ်င္ တက္ျခင္းေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ရန္ပို၍ အခြင့္အလမ္းမ်ားသည္။ ေခါင္းဒါဏ္ရာ၊ ကူးစက္ေရာဂါပိုး ႏွင့္ ေလျဖတ္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ဦးေႏွာက္ထိခိုက္ျခင္းသည္ တက္ျခင္းကို ျဖစ္နိုင္ေခ် ျမင့္တက္ေစသည္။

တက္ျခင္းကို ပို၍ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ အျခားေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားတြင္

  • အိပ္ေရးပ်က္ျခင္း။
  • က်န္းမာေရးအေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ခႏၶာကုိယ္၏ဓါတ္သတၱဳမ်ား မညီမမ်ွျဖစ္ျခင္း။
  • ေဆး၀ါး ႏွင့္ အရက္ အလြန္အကၽြံ သံုးစြဲျခင္း။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Generalized Tonic Clonic Seizures (တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္းေရာဂါကို ဘယ္လို စစ္ေဆးသိရွိႏိုင္လဲ?

အကယ္၍ ဆရာ၀န္က လူနာသည္ ဒီေ၀ဒနာကို ခံစားေနရသည္ဟု သံသယရွိလွ်င္ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ စမ္းသပ္ခ်က္မ်ား  ႏွင့္ အျခားေသာ စစ္ေဆးမႈမ်ားကို ဆရာ၀န္က ျပဳလုပ္ေပမည္။

ဆရာ၀န္သည္ ေရာဂါရာဇ၀င္ ႏွင့္ ယခင္က ျဖစ္ခဲ့ဖူးေသာ က်န္းမာေရး အေျခအေနမ်ားကို ေမးျမန္းမည္။

ဆရာ၀န္သည္ လူနာေရာဂါခံစားေနရပံုကို သိရိႏိုင္ရန္ ျဖစ္ပြားေနစဥ္က ေဘးနားရွိေနသူမ်ားကိုပါ ေမးျမန္းေပမည္။

ဆရာ၀န္သည္ လူနာအား ေရာဂါမခံစားရခင္ ဘာျပဳလုပ္ေနသည္ကို သိႏိုင္ရန္ ေမးျမန္းေပမည္။

ထိုသို႔ ေမးျမန္းျခင္းသည္ လူနာ၏ ေရာဂါကို မည္သည့္ အျပဳအမူ၊ မည္သည့္ အရာက ပို၍ျဖစ္ေစသည္ကို သိရွိေစနိုင္သည္။

ထို႔အျပင္ ဆရာ၀န္သည္ လူနာ၏ ဟန္ခ်က္၊ သဟဇာတျဖစ္စြာ လႈပ္ရွားမႈ ႏွင့္ အလိုအေလ်ာက္ တုံ႔ျပန္မႈမ်ားကို သိရွိနိုင္ရန္ ရိုးရွင္းေသာ စမ္းသပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပမည္။

ဆရာ၀န္သည္ လူနာ၏ ၾကြက္သားစြမ္းရည္ကို စမ္းသပ္ျပီး လူနာသည္ ခႏၶာကိုယ္ကို မည္သို႔ လႈပ္ရွားထိန္းေက်ာင္းသည္ကို စစ္ေဆးျပီး ပံုမွန္မဟုတ္သည္မ်ားကို ခြဲျခမ္းစစ္ေဆးသည္။

ေရာဂါကို စစ္ေဆးသိရွိနိုင္ရန္ ျပဳလုပ္ေသာ စမ္းသပ္ခ်က္မ်ားတြင္

ေသြးစစ္ေဆးျခင္း

ဆရာ၀န္သည္ ေရာဂါကို မည္သည့္က်န္းမာေရးအေျခအေနမ်ားက လႊမ္းမိုးသည္ကို သိရွိႏိုင္ရန္ ေသြးစစ္ရန္ေျပာၾကားမည္။

ေဆးပညာဆိုင္ရာ ပံုရိပ္ေဖာ္ စစ္ေဆးျခင္း

အခ်ိဳ႕ေသာ ဦးေႏွာက္ပံုေဖာ္စစ္ေဆးျခင္းမ်ားသည္ လူနာ၏ ဦးေႏွာက္လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားကို ထိန္းညွိေပးႏိုင္ရန္ ကူညီေပးသည္။

လွ်ပ္စစ္လိႈင္းသံုး ဦးေႏွာက္စစ္ေဆးျခင္း (Electroencephalogram) သည္ ဦးေႏွာက္တြင္းရွိ လွ်ပ္စစ္လိႈင္းမ်ား မည္သို႔အလုပ္လုပ္သည္ကို သိရွိနုိင္သည္။

ထိုစစ္ေဆးမႈကို သံလိုက္စက္ကြင္းစမ္းသပ္မႈ ႏွင့္ တြဲ၍ ျပဳလုပ္ပါက ဦးေႏွာက္အစိတ္အပိုင္းမ်ား၏ တိက်ေသာ ပံုရိပ္ကို ရရွိေစပါသည္။

Generalized Tonic Clonic Seizures (တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ကုသနည္းအခ်ိဳ႕မွာ

တက္ျခင္းေရာဂါအတြက္ ေပးေသာေဆးမ်ား

လူနာအမ်ားစုသည္ ေဆးမ်ားျဖင့္ ေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားၾကသည္။

ေဆးတစ္မ်ိဳးကို ေဆးညႊန္းအနည္းမွ စတင္ေပးေလ့ရွိျပီး လိုအပ္သလို ေဆးညႊန္းကို တိုးေပးေလ့ရွိသည္။

အခ်ိဳ႕သည္ ေရာဂါအတြက္ ေဆးကုသမႈ တစ္မ်ိဳးမက လိုအပ္ေလ႔ရွိသည္။

အထိေရာက္ဆံုး ေဆး၀ါး ႏွင့္ အထိေရာက္ဆံုး ေဆးကုသမႈပံုစံကို ရရွိႏိုင္ရန္ အခ်ိန္ယူရေလ့ရွိသည္။

တက္ျခင္းေရာဂါအတြက္ ေပးေသာေဆးမ်ား အမ်ားအျပားရွိသည္။

  • Carbamazepine (Carbatrol, Tegretol)
  • Phenytoin (Dilantin, Phenytek)
  • Oxcarbazepine (Trileptal)
  • Lamotrigine (Lamictal)
  • Phenobarbital
  • Lorazepam (Ativan)

ခြဲစိတ္ကုသျခင္း

ဦးေႏွာက္ခြဲစိတ္ကုသျခင္းသည္ အျခားေသာ တက္ျခင္းေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးသည့္ ကုသနည္းမ်ား မေအာင္ျမင္ေသာအခါ အသံုး၀င္သည္။ ခြဲစိတ္ကုသျခင္းသည္ ဦးေႏွာက္၏ အစိတ္အပိုင္းတခုမွသည္ တစ္ကိုယ္လံုး ကို သက္ေရာက္ေစသည့္ တက္ျခင္းေရာဂါမ်ိဳးကို ကုသရာတြင္ အသံုး၀င္သည္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

တစ္ကိုယ္လံုး က်ံဳ႕ျခင္းဆန္႔ျခင္းျဖစ္၍ တက္ျခင္းေရာဂါကို သက္သာေစမယ့္ လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္း ႏွင့္ အိမ္သံုးေဆးျမီးတို ေတြက ဘာလဲ?

  • ဦးေခါင္းထိခိုက္ျခင္းကို ကာကြယ္ရန္အတြက္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ ဦးထုပ္၊ ခါးပါတ္ ႏွင့္ လံုျခံဳေရးေလအိပ္ပါ ကားမ်ားကို အသံုးျပဳပါ။
  • တကိုယ္ရည္သန္႔ရွင္းေရးကို ဂရုစိုက္ျပီး တက္ျခင္းေရာဂါကို ျဖစ္ေစေသာ ပိုးမႊားမ်ား ရန္မွ ကာကြယ္ျခင္း။
  • ေလျဖတ္ႏိုင္ေစေသာ အႏၱရာယ္မ်ားကို ေရွာင္က်ဥ္ျခင္း။ ဥပမာ- ေသြးတိုး၊ အဆီမ်ားျခင္း၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း ႏွင့္ တက္တက္ၾကြၾကြမရွိျခင္း။
  • အကယ္၍ တက္ျခင္းေရာဂါရွိသူ ျဖစ္ပါက က်န္းမာေရးအသိေပး လက္ပတ္ကို ၀တ္ဆင္ျပီး အေရးေပၚေဆးကုသမႈကို အေထာက္အကူျပဳနိုင္သည္။ ထိုလက္ပတ္တြင္ အေရးေပၚအေျခအေနတြင္ မည္သူ႕ကို ဆက္သြယ္ရမည္၊ မည္သည့္ကုသမႈကို ခံယူေနရသည္ ႏွင့္ မည္သည့္ေဆးႏွင့္ မတည့္သည္ကို ေဖာ္ျပထားမည္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 6, 2018

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။