Gastric Perforation (အစာအိမ္ေပါက္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

Gastric perforation ဆိုတာဘာလဲ။

အစာအိမ္ေပါက္ျခင္းဟာ အစာအိမ္နံရံမွာ ရွိတဲ့ အေပါက္ေၾကာင့္ အစာအိမ္ ေပါက္သြားျခင္းကို ဆိုလိုပါတယ္။ အစာအိမ္နံရံမွာ အေပါက္ျဖစ္ရင္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ appendicitis နဲ႔ diverticultis အစရွိတဲ့  ေရာဂါေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ထိခုိက္မိျခင္းေတြျဖစ္နဲ႔ ဓါးထိုးျခင္း၊ ေသနတ္ပစ္ခံရျခင္းေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ သည္းေျခအိတ္ေပါက္ျခင္းလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ သူဟာလည္း အစာအိမ္ေပါက္ျခင္း နဲ႔ တူညီတဲ့ လကၡဏာေတြကို ျပႏိုင္ပါတယ္။

Gastric perforation ဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ အျဖစ္မ်ားသလဲ။

Gastric perforation ဟာ အမ်ိဳးသားေရာ၊ အမ်ိဳးသမီးမွာပါ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ လူမ်ိဳးတိုင္းမွာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား။

Gastric perforation ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

Gastric perforation ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

  • ဗိုက္အလြန္နာျခင္း
  • တုန္ျခင္း
  • ဖ်ားျခင္း
  • ပ်ိဳ႕ျခင္း
  • အန္ျခင္း

အစာအိမ္ေပါက္ျခင္းနဲ႔ peritonitis ေတြျဖစ္မယ္ဆိုရင္ ဗိုက္အလြန္နာႏိုင္ပါတယ္။ နာက်င္မႈဟာ တစ္ေယာက္ေယာက္က ဗိုက္ကို ထိမိျခင္း၊ စမ္းၾကည့္ျခင္း (သို႔) လူနာ လႈပ္ရွားမႈေတြ ျပဳလုပ္ရင္ ပိုဆိုးႏိုင္ပါတယ္။ လဲေလ်ာင္းေနတဲ့အခါ သက္သာႏိုင္ပါတယ္။ ဝမ္းဗိုက္ဟာ ပူေနႏိုင္္ၿပီး မာႏိုင္ပါတယ္။

အစာအိမ္ေပါက္ျခင္းရဲ႕ ေယဘုယ်လကၡဏာေတြသာမက peritonitis ရဲ႕ လကၡဏာေတြကေတာ့

  • ပင္ပန္းျခင္း
  • ဆီးနည္းျခင္း၊ ဝမ္းနည္းျခင္း၊ ေလမတက္ျခင္း
  • ေမာျခင္း
  • ႏွလံုးခုန္ျမန္ျခင္း

ေခါင္းမူးျခင္း

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

သင့္မွာ ဒီလကၡဏာေတြ ရွိတယ္ဆိုရင္ က်န္းမာေရးကုသမႈ ခံယူသင့္ပါတယ္။ အစာအိမ္ေပါက္ျခင္းဟာ အေရးေပၚကုသမႈလိုအပ္္တဲ့ အေျခအေနတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနဟာ အသက္အႏၲရာယ္ ရွိပါတယ္။ ျပန္ေကာင္းႏႈန္းဟာ ေရာဂါေစာစီးစြာေတြ႔ရွိမႈနဲ႔ ကုသမႈေပၚ မူတည္ပါတယ္။

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္းရင္းမ်ား။

ဘာေတြက Gastric perforation ျဖစ္ပြားေစသလဲ။

အစာအိမ္ေပါက္ျခင္း ကို ျဖစ္ပြားေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကေတာ့

  • အသက္ႀကီးသူေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားတဲ့ အူအတက္ေရာင္ျခင္း
  • အစာေျခ လမ္းေၾကာင္းေရာဂါတစ္ခုျဖစ္တဲ့ diverticulitis
  • အစာအိမ္ကင္ဆာ
  • သည္းေျခ ေက်ာက္တည္ျခင္း
  • သည္းေျခအိတ္ ေရာဂါပိုးဝင္ျခင္း
  • အူေရာင္ေရာဂါေတြျဖစ္တဲ့ Crohn’s disease, ulcerative colitis
  • Meckel’s diverticulum ေရာင္ျခင္း
  • အစာေျခလမ္းေၾကာင္း ကင္ဆာျဖစ္ျခင္း

အစာအိမ္ေပါက္ျခင္းဟာ ေအာက္ပါအေျခအေနေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

  • ဗိုက္ကို ခိုက္မိျခင္း
  • ဝမ္းဗိုက္ကို ဓါးထိုးမိျခင္း၊ ေသနတ္မွန္ျခင္း
  • ဝမ္းဗိုက္ခြဲစိတ္မႈ
  • Aspirin, NSAID, steroids ေဆးေတြေၾကာင့္ အစာအိမ္ အနာျဖစ္ျခင္း

ျပင္ပ အရာဝတၳဳေတြ စားမိျခင္း

ျဖစ္ပြားေစႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ား။

ဘယ္အရာေတြက Gastric perforation ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

Gastric perforation ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

  • ဗိုက္ကို ခိုက္မိျခင္း
  • ဝမ္းဗိုက္ကို ဓါးထိုးမိျခင္း
  • ကင္ဆာ
  • Aspirin, NSAID, steroids ေဆးေတြကို မၾကာခဏ ေသာက္သံုးျခင္း

ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ အခ်က္တစ္ခုရွိျခင္းဟာ အစာအိမ္ေပါက္ျခင္း ျဖစ္မယ္လို႔ မဆိုလိုပါဘူး။ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အခ်က္ေတြဟာ ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္းကို ဒီအခ်က္မရွိတဲ့သူေတြထက္ ပိုျမင့္တက္ေစတယ္လို႔ ဆိုလိုျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕အခ်က္ေတြကေတာ့ ပိုအေရးႀကီးပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္တဲ့အခ်က္ မရွိျခင္းဟာလည္း ေရာဂါမျဖစ္ဘူးလို႔ မဆိုလိုပါဘူး။ သင့္က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္သူနဲ႔ ဒီအခ်က္ေတြကို ေဆြးေႏြးဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသျခင္း

ေယဘူယ်အသိေပးခ်က္ – ယခုေဖာ္ျပထားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားမွာ ေဆးပညာဆုိင္ရာကၽြမ္းက်င္သူ၏ အၾကံေပးခ်က္မ်ားေနရာတြင္ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါ။ ဆက္လက္သိရွိလိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္နဲံ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

Gastric perforation ဟုတ္မဟုတ္ကို ဘယ္လိုအေျဖရွာအတည္ျပဳသလဲ။

အစာအိမ္ေပါက္ျခင္းကို အတည္ျပဳျခင္းမွာ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြပါဝင္ပါတယ္။

  • ေရာဂါရာဇဝင္ေမးျမန္းျခင္း၊ စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္း
  • စစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ျခင္း
  • ေသြးစစ္ေဆးျခင္း (ေသြးျဖဴဥ တက္ျခင္းကို သိရွိရန္)
  • ဝမ္းဗိုက္၊ ရင္ဘတ္ X-rays ရိုက္ျခင္း
  • ဝမ္းဗိုက္ CT ရိုက္ျခင္း

အခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာ တူညီတဲ့ လကၡဏာေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ သင့္က်န္းမာေရးဆရာဝန္က  မွန္ကန္တဲ့ ေရာဂါေတြ႔ရွိမႈအတြက္ အျခားေရာဂါေတြကို ဖယ္ထုတ္ဖုိ႔ စစ္ေဆးမႈေတြကို ထပ္မံျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

Gastric perforation ကို ဘယ္လိုကုသလဲ။

အစာအိ္မ္ေပါက္ျခင္းဟာ အသက္အႏၲရာယ္ရွိတ့ အေျခအေနတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ခြဲစိတ္မႈ လိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။

ေအာင္ျမင္စြာ ခြဲစိတ္ႏိုင္မႈဟာ ေပါက္တဲ့ေနရာ၊ အရြယ္အစားနဲ႔ ေပါက္တဲ့ၾကာခ်ိန္ေတြေပၚ မူတည္ပါတယ္။ ေရာဂါကို ေစာေစာသိရွိၿပီး ကုသႏိုင္ေလေလ ရလဒ္ေကာင္းမြန္ေလေလပဲျဖစ္ပါတယ္။

အစာအိ္မ္ေပါက္ျခင္းဟာ ဝမ္းဗိုက္အတြင္းကို အစာေတြ စိမ့္ထြက္ျခင္းကိုကန္႔သတ္ဖို႔အတြက္ ခြဲစိတ္မႈ ခ်က္ျခင္း လိုအပ္ပါတယ္။

ခြဲစိတ္မႈဟာ အေပါက္ကို ျပင္ဆင္ျခင္း၊ ေရာဂါပိုးဝင္ျခင္းကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းေတြကို ကူညီေပးႏိုင္ပါတယ္။။ အခ်ိဳ႕အေျခအေနမွာေတာ့ မေကာင္းတဲ့ ကိုယ္အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းေတြကို ျဖတ္ေတာက္ရႏိုင္ပါတယ္။

တကယ္လို႔ အူျဖတ္ရရင္ အူကို ကိုယ္ခႏၶာ ျပင္ပကို ခဏထုတ္ထားျခင္း ျပဳလုပ္ၿပီး ကိုိယ္္ခႏၶာျပင္ပသုိ႔ စြန္႔ထုတ္ျခင္း ေကာင္းေအာင္ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဝမ္းဗိုက္နံရံကို အူထုတ္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ အူကေန စြန္႔ထုတ္လိုက္တဲ့ ဝမ္းေတြဟာ ဝမ္းဗိုက္ကို ဆက္ထားတဲ့ အိပ္ထဲ ဝင္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။

ရွားပါးတဲ့ အစာအိမ္ေပါက္ျခင္းေတြမွာ အေပါက္ဟာ ပိတ္သြားၿပီး ပိုးသတ္ေဆးေသာက္ျခင္းနဲ႔တင္ လံုေလာက္ႏိုင္ပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Gastric perforation ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ Gastric perforation ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

  • အာဟာရျပည့္ဝစြာ စားေသာက္ျခင္း
  • ေဆးလိပ္ျဖတ္ျခင္း
  • အရက္ေလွ်ာ့ေသာက္ျခင္း
  • ေဆးသံုးျခင္းကို ေရွာင္က်ဥ္ျခင္း
  • တစ္ကိုယ္ရည္ သန္႔ရွင္းမႈကို ဂရုစိုက္ျခင္း

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဩဂုတ် 20, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 4, 2017

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။