Gallstones ( သည္းေျခေက်ာက္) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Gallstones ( သည္းေျခေက်ာက္) ကဘာလဲ။

သည္းေျခေက်ာက္တည္ျခင္းဟာ အသည္းက အဆီေတြကုိ ေခ်ဖ်က္ဖို႔ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ အရည္ျဖစ္တဲ့ သည္းေျခရည္ ခဲသြားတဲ့ အခါမွာ ျဖစ္တတ္တဲ့ အေျခအေနတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

သည္းေျခအိတ္ဟာ အသည္းေအာက္မွာရွိၿပီး သည္းေျခရည္ေတြ သိမ္းထားတဲ့ သစ္ေတာ္သီးပံုစံရွိ အဂၤါတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ သည္းေျခအိတ္ (သို႔) သည္းေျချပြန္ေတြ ပိတ္ဆို႔တဲ့အခါ သည္းေျခေက်ာက္ ျဖစ္ႏိုင္ပါ တယ္။

သည္းေျခေက်ာက္ေတြဟာ အရြယ္အစား အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ သဲမႈန္တစ္မႈန္စာေလာက္ကေန ေဂါက္သီး အရြယ္အစားအထိ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ သူတုိ႔ဟာ နာက်င္မႈကို ျဖစ္ေပၚေစၿပီး ကိုယ္ခႏၶာကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။

သည္းေျခေက်ာက္ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ သူတုိ႔ကေတာ့
• အဆီသည္းေျခေက်ာက္ –

အဝါေရာင္ရွိၿပီးေတာ့ မေျခဖ်က္ရေသးတဲ့ Cholesterol အဆီ ေတြနဲ႔ ျပဳလုပ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေတြ႔အမ်ားဆံုးလဲ ျဖစ္ပါတယ္။

• ေရာင္ျခယ္ သည္းေျခေက်ာက္ –

အညိဳရင့္ေရာင္ (သို႔) အမဲေရာင္ရွိၿပီး ပိုလွ်ံေနတဲ့ bilirubin အ၀ါဓာတ္ ေတြနဲ႔ ျပဳလုပ္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။

Gallstones ( သည္းေျခေက်ာက္) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

သည္းေျခေက်ာက္ဟာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အသက္ႀကီးတဲ့သူေတြ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားတဲ့သူေတြမွာ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ အီစထရုိဂ်င္ေဟာ္မုန္း ေၾကာင့္ ပိုၿပီး သည္းေျခေက်ာက္တည္တတ္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Gallstones ( သည္းေျခေက်ာက္) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

သည္းေျခေက်ာက္တည္ျခင္းအမ်ားစုဟာ တိက်တဲ့ လကၡဏာေတြ မရွိၾကပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သည္းေျခေက်ာက္ေတြႀကီးလာရင္ေတာ့ လကၡဏာေတြ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။
သည္းေျခေက်ာက္တည္ျခင္း ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့
• ဗိုက္ညာဘက္ အေပၚပိုင္းမွာ ရုတ္တရက္ ျပင္းထန္စြာ နာလာျခင္း
• ရင္ညြန္႔ရိုးေအာက္ ဗိုက္အလယ္မွာ ျပင္းထန္စြာ ရုတ္တရက္ နာက်င္လာျခင္း
• ပုခံုးႏွစ္ခုၾကား ခါးနာျခင္း
• အသားဝါျခင္း၊ မ်က္လံုးဝါျခင္း
• အဖ်ားတက္ျခင္း
• ဝမ္းမည္းမည္း သြားျခင္း
• ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း
အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါ လကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေယဘူယ်အသိေပးခ်က္ – သင့္မွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္ေတြထဲက တစ္ခုခုရွိခဲ့ရင္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္သြယ္သင့္ပါတယ္။
• မတ္မတ္မထိုင္ႏိုင္ေအာင္ ျပင္းထန္စြာ ဗိုက္နာျခင္း
• အသားဝါျခင္း (သို႔) မ်က္လံုးဝါျခင္း
• အဖ်ားတက္ျခင္း
သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Gallstones ( သည္းေျခေက်ာက္) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

တိက်ေသခ်ာတဲ့အခ်က္မရွိေပမယ့္ ဆရာဝန္ေတြကေတာ့ ေအာက္ေဖၚျပပါ အခ်က္ေတြနဲ႔ ဆက္စပ္မႈရွိတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

• သည္းေျခအိတ္ဟာ အဆီမ်ားစြာ ပါဝင္ပါတယ္။

ပံုမွန္အားျဖင့္ သည္းေျခအိတ္မွာ အသည္းက ထုတ္လိုက္တဲ့အဆီေတြကို ေဖ်ာ္ႏိုင္တဲ့ အရာဝတၳဳ လံုေလာက္စြာ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အသည္းက သည္းေျခအိတ္ေျခဖ်က္ႏိုင္တဲ့ ပမာဏထက္ ပိုၿပီးေတာ့ အဆီ ပိုထုတ္ခဲ့ရင္ ပိုေနတဲ့အဆီေတြက သည္းေျခေက်ာက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

• သည္းေျခရည္မွာ bilirubin ( အ၀ါဓာတ္ ) မ်ားစြာ ပါဝင္ပါတယ္။

ကိုယ္ခႏၶာက ေသြးနီဥေတြကိုု ဖ်က္ဆီးလိုက္ခ်ိန္မွာ bilirubin ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ေရာဂါေတြဟာ အသည္းကို bilirubin အမ်ားအျပား ထုတ္လုပ္ေစပါတယ္။ အသည္းအဆီဖုံးျခင္းနဲ႔ သည္းေျခဆိုင္ရာ ေရာဂါပိုးဝင္ျခင္းေတြပါဝင္ပါတယ္။ ပိုေနတဲ့ bilirubin ေတြဟာ သည္းေျခေက်ာက္ ျဖစ္ေစပါတယ္။

• သည္းေျခအိတ္ဟာ ပံုမွန္အတိုင္း ေျပာင္ေအာင္ မစြန္႔ထုတ္ႏိုင္ပါဘူး။

ဒါဟာ သည္းေျခရည္ေတြကို ပိုိုမို ပ်စ္လာေစၿပီး မာလာေစကာ သည္းေျခေက်ာက္ ျဖစ္ေစပါတယ္။

Risk factors

 Gallstones ( သည္းေျခေက်ာက္) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

သည္းေျခေက်ာက္တည္ျခင္း ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္
• အသက္ ၆၀ ေက်ာ္
• ဝျခင္း (သို႔) အဝလြန္ျခင္း
• ကိုယ္ဝန္ ရွိျခင္း
• အစားအစာတြင္ အဆီမ်ားျခင္း၊ ေသြးတြင္းအဆီမ်ားျခင္း၊ အမွ်င္ဓါတ္နည္းျခင္း
• သည္းေျခေက်ာက္တည္ဖူးသူ မိသားစုတြင္ ရွိျခင္း
• ဆီးခ်ိဳ၊ အသည္းေရာဂါ၊ အသည္းအဆီဖံုးေရာဂါမ်ား ရွိျခင္း
• အဆီက်ေဆးမ်ား၊ ေဟာ္မုန္းပါဝင္ေသာ ေဆးမ်ား ေသာက္သံုးေနျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Gallstones ( သည္းေျခေက်ာက္) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

• ေရာဂါ ရာဇဝင္ ေမးျမန္းျခင္းနဲ႔ စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္း
• သည္းေျခအိတ္ကို အာထရာေဆာင္း (သုိ႔) ကြန္ပ်ဴတာဓါတ္မွန္ ရိုက္ျခင္း
• သည္းေျချပြန္ေတြကို စစ္ေဆးမႈ ျပဳျခင္း၊ ဒီစစ္ေဆးမႈေတြမွာ HIDA ဟုေခၚေသာ hepatobiliary iminodiacetic acid ဓါတ္ကို စစ္ေဆးျခင္း၊ သံလုိက္ဓါတ္မွန္ ရိုက္ျခင္းနဲ႔ ERCP ဟုေခၚေသာ သည္းေျခမွန္ေျပာင္းၾကည့္ျခင္း တို႔ ပါဝင္ပါတယ္။

Gallstones ( သည္းေျခေက်ာက္) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေရာဂါလကၡဏာမျပတဲ့ သည္းေျခေက်ာက္တည္ျခင္းဟာ ကုသမႈမလိုအပ္ေပမယ့္ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ေတာ့လိုပါတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာ
ေတြ ျဖစ္လာခဲ့ရင္ ေအာက္ေဖၚျပပါအတိုင္း ကုသဖို႔လိုပါတယ္။

• ခြဲဲစိတ္ကုသျခင္း –

သည္းေျခေက်ာက္ေတြ ခဏခဏ ျပန္ျဖစ္လာခဲ့ရင္ ခြဲစိတ္မႈလိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။ သည္းေျခအိတ္ကို ဖယ္ထုတ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ သည္းေျခရည္ေတြဟာ အသည္းမွတစ္ဆင့္ အူသိမ္ထဲကို တုိက္ရိုက္စီးဝင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

• ေဆးေသာက္ျခင္း

သည္းေျခေက်ာက္ကို ေပ်ာ္ေစတဲ့ ေဆးေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဆးအၾကာႀကီးေသာက္ရမွာပါ။ ခြဲစိတ္ကုသဖို႔ မလိုဘူးဆိုရင္ေတာ့ ေဆးေသာက္ျခင္းဟာ အေကာင္းဆံုးကုသမႈ ျဖစ္ပါတယ္။

လူတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ အေျခအေနျခင္းမတူညီတာေၾကာင့္ ဘယ္ကုသမႈဟာ သင့္အတြက္ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုးလဲဆိုတာ သိဖို႔ ဆရာဝန္နဲ့ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ သည္းေျခေက်ာက္တည္ျခင္းကို ကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္
ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

က်န္းမာတဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ရွိရင္ သည္းေျခေက်ာက္တည္ျခင္းကို ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ အဆီ၊ပရိုတင္းေတြကိုေလွ်ာ့ခ်သင့္ၿပီး အမွ်င္ဓါတ္ကို ပိုမို စားသံုးသင့္ပါတယ္။

ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္းဟာလည္း သည္းေျခေက်ာက္ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ရံုတင္မက ႏွလံုးနဲ႔ အစာေျခ ျပႆနာေတြကိုပါ ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။
အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 3, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 29, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။