Fuchs' dystrophy ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Fuchs’ dystrophy ကဘာလဲ။

Fuchs’ dystrophy ဆုိတာ မ်က္ၾကည္လႊာကုိ ထိခုိက္တဲ့ မ်က္စိေရာဂါတစ္မ်ဳိးပဲျဖစ္ပါတယ္။ မ်က္ၾကည္လႊာ ဆုိတာ ျမင္ႏုိင္ေအာင္ကူညီေပးေသာ မ်က္လုံး ရဲ႕ အကာပုံစံ အျပင္ဘက္က အလႊာပဲျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါဟာ အခ်ိန္ၾကာလာသည္ႏွင့္အမွ် အျမင္အာရုံကုိ ပုိမို ေလ်ာ့နည္းလာေစပါတယ္။ မ်က္လုံး ႏွစ္လုံးလုံးကုိ ထိခုိက္ေစပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ အျမင္အာရုံ ခ်ဳိ႕ယြင္းမွဳကေတာ့ တစ္ဖက္မွာသာ ပုိဆုိးပါလိမ့္မယ္။

ႏွစ္အေတာ္ၾကာသည္အထိ သတိမထားမိဘဲ ရွိတတ္ပါတယ္။ ေရာဂါအေျခအေန ဆုိးမွသာ သိၾကပါတယ္။ အျမင္အာရုံ ဆုံးရွဳံးသြားျပီဆုိရင္ေတာ့ ခဲြစိတ္မွဳလုိအပ္ပါမယ္။

Fuchs’ dystrophy က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ အမ်ိဳးသားေတြထက္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အသက္ ၅၀ မေက်ာ္ခင္တြင္ အျမင္အာရုံ လကၡဏာမ်ား မျပတတ္ေပ။ သုိ႔ေသာ္ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းကေတာ့ လကၡဏာမ်ားကုိ ေစာစြာသတိထားမိႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Fuchs’ dystrophy ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

-Glare- အလင္းေရာင္စူးစူးႏွင့္ မွိန္မွိန္ တုိ႔တြင္ အျမင္အာရုံ က်ဆင္းျခင္း

-အျမင္၀ါးျခင္း- မနက္အိပ္ယာ ႏိုးခ်ိန္ မွာ အဆုိးဆုံးျဖစ္ျပီး တျဖည္းျဖည္း သက္သာလာပါတယ္။ ထုိကဲ့သို႔ျဖစ္ျခင္းဟာ နွစ္အေတာ္ၾကာမွ သို႔မဟုတ္ လုံး၀မျဖစ္တာမ်ဳိးလည္းျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

-မ်က္ၾကည္လႊာ မ်က္ႏွာျပင္မွာ အလြန္ေသးငယ္ေသာ အဖုမ်ားျဖစ္လာ၍ မ်က္စိနာျခင္း၊ ခုိးလုိးခုလုျဖစ္ျခင္း

-အလင္းဒါဏ္မခံႏုိင္ျခင္း၊ ညဘက္တြင္ ျမင္ဖို႔ခက္ခဲျခင္း၊ အလင္းေရာင္ ပတ္ပတ္လည္တြင္ ပုံသ႑ာမ်ားျမင္ျခင္း။

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္မွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္ေတြထဲက တစ္ခုခုရွိခဲ့ရင္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္သြယ္သင့္ပါတယ္။

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Fuchs’ dystrophy ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ပုံမွန္အားျဖင့္ မ်က္ၾကည္လႊာေဘးပတ္လည္ ရွိ endothelial ဆဲလ္ မ်ားက မ်က္ၾကည္လႊာထဲရွိ အရည္မ်ား ပုံမွန္လည္ပတ္ႏုိင္ရန္ ထိန္းသိမ္းေပးျပီး မ်က္ၾကည္လႊာ မေရာင္ရမ္းေစရန္ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ဒီေရာဂါမွာ ထို endothelial ဆဲလ္ မ်ားေသဆုံးသြားျပီး မ်က္ၾကည္လႊာ ေရာင္ရမ္းထူလာကာ အျမင္၀ါးလာေစပါတယ္။

ဒီေရာဂါဟာ မ်ဳိးရိုးလုိက္တတ္ပါတယ္။ မိသားစု၀င္မ်ား မွာျဖစ္တတ္သလုိ လုံး၀မျဖစ္တာမ်ဳိးလည္းရွိတတ္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Fuchs’ dystrophy ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

Fuchs’ dystrophy ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

-လိင္အမ်ဳိးအစား- အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ အနည္းငယ္ပုိျဖစ္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။

-မ်ဳိးရုိးဗီဇ- မိသားစု၀င္ထဲတြင္ ထုိေရာဂါရွိပါက မိမိ တြင္ ျဖစ္ႏုိင္ေခ် ပုိမ်ားပါတယ္။

-အသက္အရြယ္- မ်ားေသာအားျဖင့္ အသက္၂၀ ႏွင့္ ၃၀ ေလာက္တြင္ စျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ေစာစီးစြာျဖစ္တတ္တဲ့ အမ်ိဳးအစားေတြကေတာ့ ရွားပါတယ္။ အသက္ ၅၀ ႏွင့္ ၆၀ ေလာက္တြင္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ပုိမုိ ဆုိးရြားလာတတ္ပါတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းႏွင့္ ဆီးခ်ဳိေရာဂါရွိျခင္း တုိ႔က ေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ေခ်ပုိမ်ား ပါတယ္။

အထက္ပါျဖစ္ပြားႏိုင္ေခ်မ်ား မရိွျခင္းေၾကာင့္ သင့္မွာ ့ Fuchs’ dystrophy မျဖစ္ဘူးလုိ႕ ေျပာလို႕မရႏိုင္ပါဘူး။ ဒီအခ်က္လက္မ်ားဟာ မွီျငမ္းၾကည္႕ရႈဖို႕အတြက္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အေသးစိတ္သိရိွလိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးဖုိ႕ လိုအပ္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Fuchs’ dystrophy ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

Opthalmologist or optometrist ေခၚ မ်က္စိဆရာ၀န္ မွ ခံစားရတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာ အေသးစိတ္ကုိေမးျမန္းျခင္းျဖင့္ အစျပဳပါလိမ့္မယ္။ ထုိ႔ေနာက္လုိအပ္တဲ့ စမ္းသပ္မွဳမ်ား လည္းျပဳလုပ္ပါလိမ့္မယ္။

မ်က္လုံးကုို အထူးျပဳ ဓါတ္ပုံရုိက္ျခင္းျဖင့္ မ်က္ၾကည္လႊာတြင္းရွိ Endothelium ဆဲလ္ ပမာဏကိုတုိင္းတာ ႏုိ္င္ပါတယ္။

မ်က္လုံး ဖိအားစမ္းသပ္မွဳ ကုိျပဳလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ အျခားေသာ ေရတိမ္ကဲ့သုိ႔ေသာ မ်က္စိေရာဂါမ်ားဟုတ္မဟုတ္ သိရွိႏုိင္ပါတယ္။

အစပုိင္းမွာေတာ့ ေရာဂါကုိ အတည္ျပဳဖုိ႔ ခက္ခဲပါတယ္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အျမင္အာရုံတစ္ခုခု ျဖစ္တာနဲ႔ သုိ႔မဟုတ္ မ်က္လုံးထဲ တစ္မ်ဳိးမ်ဳိးခံစားရတာနဲ႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ တုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ကပ္မွန္\မ်က္မွန္တပ္ဆင္သူမ်ား အေနျဖင့္ မ်က္စိဆရာ၀န္ႏွင့္ ပုံမွန္ သြားျပသင့္ပါတယ္။

Fuchs’ dystrophy ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား သက္သာ ေစရန္ မ်က္စင္းေဆးရည္ သုိ႔မဟုတ္ အဆီမ်ား သုံးခုိင္းတတ္ပါတယ္။ ထုိေဆးမ်ားဟာ မ်က္ၾကည္လႊာထဲရွိ ပုိလွ်ံေနတဲ့ အရည္ေတြကို ဆဲြထုတ္ေပးျခင္းျဖင့္ သက္သာေစပါတယ္။

မ်က္ၾကည္လႊာေပၚတြင္ အနာမ်ားရွိပါက ႏူးညံ့ေသာ မ်က္ကပ္မွန္ ကုိသုံး၍ေသာ္လည္းေကာင္း သုိ႔မဟုတ္ ခြဲစိပ္ျခင္းျဖင့္ နာက်င္ျခင္းကုိ ကုသႏုိင္ပါသည္။

အျမစ္ျပတ္ကုသေပ်ာက္ကင္းႏုိင္တဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ နညး္လမ္းကေတာ့ မ်က္ၾကည္လႊာ အစားထိုးျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

လတ္တေလာ အသုံးအျပဳဆုံး အစားထုိးကုသမွဳ အမ်ိဳးအစားကေတာ့ Penetrating Keratoplasty ပဲျဖစ္ပါတယ္။ မ်က္ၾကည္လႊာရဲ႕ အစိတ္ပုိင္းေသးေသးကုိ ဖယ္ထုတ္ကာ အေပါက္ျဖစ္သြားေစျပီး အလွဴရွင္ဆီမွ မ်က္ၾကည္လႊာကုိ ထုိအေပါက္ေလးေပၚအုပ္ျပီး ခ်ဳပ္လုိက္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

Endothelial keratoplasty(DSEK,DSAEK,DMEK) စတဲ့ ေနာက္ဆုံးေပၚ အစားထုိးကုသနည္းမ်ားလည္းရွိပါတယ္။ထုိကုသနည္းမ်ားမွာေတာ့ မ်က္ၾကည္လႊာရဲ႕ အတြင္းပုိင္းအလႊာမ်ားကုိသာ အစားထုိးကုသျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေစာျမန္စြာ အျမင္ျပန္ေကာင္းေစျပီး ေနာက္ဆက္တဲြ ဆုိးက်ိဳးလည္းနည္းပါတယ္။ ခ်ဳပ္ရိုးလည္းမက်န္ပါဘူး။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Fuchs’ dystrophy ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ Fuchs’ dystrophy ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

-ေဆးဆုိင္မ်ားမွာ ၀ယ္ယူရရွိႏုိင္ေသာ ဆားရည္ (5% sodium chloride) မ်က္စင္းေဆးရည္ အသုံးျပဳျခင္း

-ေနေရာင္ UV ဒါဏ္ကာကြယ္ေသာ မ်က္မွန္မ်ား တပ္ဆင္ျခင္း

-ဆံပင္အေျခာက္မွဳတ္စက္ကို လက္တစ္ေတာင္ အကြာတြင္ထား၍ ေလေအးျဖင့္ မ်က္လုံးကုိ ႏွစ္ၾကိမ္မွ သုံးၾကိမ္ထိ မွဳတ္ေပးျခင္းျဖင့္ မ်က္ၾကည္လႊာရွိ ပုိလွ်ံေနေသာ အရည္မ်ားကုိ ေလ်ာ့က်ေစျခင္းျဖင့္ အေယာင္သက္သာေစပါတယ္။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ မတ် 12, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 13, 2019

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။