Folate Deficiency Anemia (ေဖာလစ္အက္ဆစ္ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္း )

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Folate Deficiency Anemia (ေဖာလစ္အက္ဆစ္ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္း ) ကဘာလဲ။

ေဖာလစ္အက္ဆစ္ ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္းဆိုတာ ေသြးထဲမွာ ေဖာလစ္အက္ဆစ္ မရွိတာကို ေခၚပါတယ္။ folic acid(ေဖာလစ္အက္ဆစ္) ဆိုတာဟာ သင့္ ခႏၶာကုိယ္ အတြက္ ေသြးနီဥေတြြ ထုတ္ေပးဖို႔ ကူညီေပးနိုင္တဲ့ ဗိုက္တာမင္ B တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ သင့္မွာ ေသြးနီဥေတြ လံုလံုေလာက္ေလာက္မရွိရင္ ေသြးအားနည္းျခင္း ျဖစ္လာမွာပါ။

ေသြးနီဥေတြဟာ ခႏၶာကုိယ္ အစိတ္အပိုင္းေတြအားလံုးကို ေအာက္စီဂ်င္ ပို႔ေဆာင္ေပးပါတယ္။ ေသြးအားနည္းျခင္း ျဖစ္လာျပီဆိုရင္ေတာ့ ေသြးေတြကို တစ္ရႈး၊ အသားေတြအားလံုးဆီကုိ ေအာက္စီဂ်င္ေတြ လံုလံုေလာက္ေလာက္ မပို႔ေပးနိုင္ေတာ့ ပါဘူး။ ေအာက္စီဂ်င္ လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရွိတဲ့ အတြက္ သင့္ ခႏၶာကုိယ္ကလည္း လုပ္သင့္သေလာက္ ေကာင္းေကာင္း အလုပ္မလုပ္နိုင္ေတာ့ပါဘူး။

Folic acid ပမာဏနည္းသြားျခင္းဟာ megaloblastic anaemia လို႔ေခၚတဲ့ေသြးအားနည္းျခင္းမ်ိဳးကို ျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။ အဲဒီေသြးအားနည္းျခင္း အေျခအေနမွာ ေသြးနီဥေတြက ပံုမွန္ထက္ ၾကီးေနတာကို ေတြ႕ရျပီး အေရအတြက္လည္း နည္းေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ပံုမွန္ အ၀ိုငး္ပံုစံမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ ဘဲဥ ပံု လည္း ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလမွာ ဒီ ေသြးနီဥေတြက ပံုမွန္ေသြးနီဥေတြရဲ႕ ေနနိုင္တဲ့ သက္တမ္း ေလာက္ ၾကာၾကာမေနနိုင္ၾကပါဘူး။

လူအမ်ားစုကေတာ့ လိုအပ္တဲ့ folic acid ပမာဏကို သူတို႔စားတဲ့ အစားအစာေတြထဲက ေန လံုလံုေလာက္ေလာက္ရရွိၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခ်ိဳ႕သူေတြက ေန႔စဥ္အစားအစာထဲကေန လံုလံုေလာက္ေလာက္မရၾကတာမ်ိဳး(သို႔) စားလိုက္တဲ့ အစားအစာေတြကို စုပ္ယူတဲ့ေနရာမွာ ျပသနာေလးေတြ ရွိတာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ၾကပါတယ္။ ေန႔စဥ္ folic acid ပါတဲ့ ဗိုက္တာမင္ေတြ ေသာက္သံုးသင့္လားဆိုတာနဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး ဆရာ၀န္နဲ႕ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္နိုင္ပါတယ္။ folic acid ပမာဏလံုလံုေလာက္ေလာက္မရတဲ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြ မွာ ျပင္းထန္ဆိုးရြားတဲ့ေမြးရာပါ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြပါလာတဲ့ ကေလးမ်ိဳးေမြးဖြားဖို႔ ပို ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

Folate Deficiency Anemia (ေဖာလစ္အက္ဆစ္ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္း ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ေဖာလစ္အက္ဆစ္ ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္းဟာ ဘယ္အသက္အရြယ္မဆို ျဖစ္ပြားနို္င္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ဖို႔အားေပးေနတဲ့ အခ်က္ေတြကို ေလ်ွာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ ေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ပါတယ္။ေနာက္ထပ္ အခ်က္အလက္ေတြ အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္လက္ေဆြးေနြးနိုင္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Folate Deficiency Anemia (ေဖာလစ္အက္ဆစ္ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္း ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

folate ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္းရဲ႕ အျဖစ္မ်ားတဲ့ေရာဂါ လကၡဏာေတြကေတာ့

  • အသားအေရာင္ျဖဴေဖ်ာ့ျခင္း။
  • စိတ္ဆတ္ျခင္း။
  • အားအင္ ကုန္ခမ္းျပီး ေမာပန္းလြယ္ျခင္း။
  • လ်ွာ မွာ ေခ်ာေမြ႕ျပီး နာက်င္မႈရွိျခင္း။
  • မူးေ၀ျခင္း။
  • ေမ့လြယ္ျခင္း။
  • အစားအေသာက္ပ်က္ျပီး ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း။
  • အာရံုစူးစိုက္ရာတြင္ အခက္အခဲရွိျခင္း။

folate ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္းရဲ႕ေရာဂါ လကၡဏာာေတြဟာ အျခားေသြးေရာဂါ အေျခအေနေတြ၊ အျခား ေရာဂါေတြနဲ႕ ဆင္တူနိုင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေရာဂါ အမည္သတ္မွတ္ဖို႔ကေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႕ အျမဲေတြ႕ဆံုရပါမယ္။

အေပၚမွာ ေဖာ္မျပထားတဲ့ ေရာဂါ လကၡဏာေတြ လည္းရွိနိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါ လကၡဏာတစ္ခုခုနဲ႔ပတ္သတ္ျပီး သိလိုပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ ရပါမယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

တကယ္လို႔ သင့္မွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါ လကၡဏာ ရွိေနရင္(သို႔) သိလိုတဲ့ အခ်က္ေတြရွိေနရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေတြ႕ဆံုသင့္ပါတယ္။ လူေတြရဲ႕ ခႏၶာကုိယ္ဟာ တစ္ဦးနဲ႔ တစ္ဦးတံု႔ျပန္မႈခ်င္း မတူပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘယ္ဟာက အေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို ေသခ်ာသိနိုင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ အျမဲတမ္းေဆြးေႏြးတိုင္ပင္တာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Folate Deficiency Anemia (ေဖာလစ္အက္ဆစ္ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္း ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

သင့္မွာ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြရွိေနပါက folate ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္း ေရာဂါျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

  • Folic acid ၾကြယ္၀တဲ့ အစားအစာေတြ မစားျခင္း။ အဲဒီ အစားအစာေတြကေတာ့ အစိမ္းေရာင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြ၊ လတ္ဆတ္တဲ့သစ္သီးေတြ၊ ေျပာင္း၊ဂ်ံဳ၊ ဆန္၊နဲ႔ အသည္းအပါအ၀င္ အသား၊ စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
  • သင့္ ခႏၶာကုိယ္က folic acid ကို လံုလံုေလာက္ေလာက္ မစုပ္ယူရင္။ မစုပ္ယူနိုင္တာမ်ိဳး ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြကေတာ့ အရက္ အလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္း (သို႔) ေက်ာက္ကပ္ေဆးဖို႔ထိလိုအပ္နိုင္တဲ့ ျပင္းထန္တဲ့ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါရွိေနျခင္း တို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။
  • Celiac ေရာဂါ ကဲ့သို႔ အစာေျခ လမ္းေၾကာင္း ေအာက္ပိုင္းေရာဂါ တစ္ခ်ိဳ႕ရွိေနျခင္း။ ကင္ဆာေရာဂါရွိတဲ့သူေတြမွာ ဒီလို ေသြးအားနည္းျခင္းမ်ိဳး ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။
  • phenytoin [Dilantin], methotrexate, sulfasalazine, triamterene, pyrimethamine, trimethoprim-sulfamethoxazole, နဲ႕ barbiturates ကဲ့သို႔ေသာ အတက္ေရာဂါအတြက္ အသံုးျပဳေသာ ေဆးတစ္ခ်ိဳ႕ေသာက္သံုးေနျခင္း။
  • သင့္မွာ ကိုယ္၀န္ရွိေနရင္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္မွာ ကေလးေလးၾကီးထြားလာဖို႔အတြက္ folic acid ပိုျပီးလိုအပ္တာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကိုယ္၀န္ရွိတဲ့အခါ မိခင္ကလည္း folic acid ကို စုပ္ယူတာ ေနွးေစပါတယ္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္မွာ folic acid မရွိျခင္းက ကေလးအတြက္ ဦးေနွာက္၊ ေက်ာရိုး၊ အာရံုေၾကာစတာေတြ နဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြ ျဖစ္ေစဖို႔နဲ႔ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Folate Deficiency Anemia (ေဖာလစ္အက္ဆစ္ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္း ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

folate ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္းျဖစ္ဖို႔ အားေပးေနတဲ့ အခ်က္ေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့

  • က်န္းမာေစတဲ့အစားအစာေတြ မစားျခင္း။
  • အရက္ အလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္း။
  • ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျခင္း။
  • Folic acid မစုပ္ယူနိုင္ျခင္း။
  • အတက္ေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ သံုးတဲ့ေဆးေတြ ေသာက္သံုးေနရျခင္း။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Folate Deficiency Anemia (ေဖာလစ္အက္ဆစ္ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္း ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

သင့္ဆရာ၀န္က သင့္ကို ဒီေရာဂါ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ သံသယရွိပါက အရင္က သင့္ရဲ႕က်န္းမာေရး အေျခအေနေတြ၊ အခုဘယ္လိုခံစားေနရတယ္ဆိုတာေတြ နဲ႔ပတ္သတ္ျပီး ေမးခြန္းေတြေမးျပီး စစ္ေဆးနိုင္ပါတယ္။  ေသြးနီဥအေရ အတြက္ နဲ႔ folic acid ပမာဏ အလံုအေလာက္ရွိ၊ မရွိ စစ္ေဆးဖို႔အတြက္ ေသြးစစ္ေဆးခ်က္ တစ္ခ်ိဳ႕ကိုလည္း လုပ္ေဆာင္ရနိုင္ပါတယ္။ အဲဒီေသြးစစ္ေဆးခ်က္ေတြကေတာ့

  • CBC လို႔ေခၚတဲ့ ေသြးစစ္ေဆးခ်က္ အျပည့္အစံု။
  • ေသြးနီဥ folate ပမာဏ။

ဗိုက္တာမင္ B12 ပမာဏကို လည္းစစ္ေဆးရနိုင္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ folic acid ပမာဏ ခ်ိဳ႕တဲ့ ေနတဲ့သူေတြမွာ ဗိုက္တာမင္ B12 လည္းနည္းေနတတ္ပါတယ္။အဲဒီ အေျခအေနနွစ္ခုဟာ ေရာဂါ လကၡဏာလည္းခပ္ဆင္ဆင္ ျဖစ္ပါတယ္။

အစာေခ်လမ္းေၾကာင္းက အဓိက  ျပသနာျဖစ္ေနတယ္ဆိုရင္ေတာ့ barium စစ္ေဆးခ်က္ေတြ လုပ္ေဆာင္ရပါမယ္။ တစ္ခါတစ္ေလမွာ ရွားရွားပါးပါး ရိုးတြင္းျခင္ဆီ စစ္ေဆးခ်က္လုပ္ေဆာင္ရနိုင္ပါတယ္။

Folate Deficiency Anemia (ေဖာလစ္အက္ဆစ္ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္း ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ကုသရာမွာ အဓိက ထားလုပ္ေဆာင္ရမွာကေတာ့ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာလဲ ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကို ရွာေဖြျပီး ကုသဖို႔ပါ။ သင့္ဆရာ၀န္က သင့္အတြက္ အေကာင္းဆံုး ကုသမႈကို ေအာက္ပါ အခ်က္အလက္ေတြအေပၚမူတည္ျပီး ေရြးခ်ယ္ လုပ္ေဆာင္နိုင္ပါတယ္။

  • သင့္ရဲ႕ အသက္အရြယ္၊ က်န္းမာေရး၊ ေရာဂါ ေနာက္ေၾကာင္း။
  • ဘယ္ေလာက္ အေျခအေနဆိုးေနသလဲ။
  • ကုသမႈ ေတြ၊ေဆး၀ါးေတြ၊ ကုထံုးေတြကို ဘယ္ေလာက္ ခံနိုင္ရည္ရွိသလဲ။
  • ဒီအေျခအေနက ဘယ္ေလာက္ၾကာနိုင္သလဲ။
  • သင့္ရဲ႕ အထင္အျမင္။

ကုသမႈေတြမွာ ေအာက္ပါ အမ်ိဳးအစားေတြ ပါ၀င္နိုင္ပါတယ္။

  • ဗိုက္တာမင္ နဲ႔ သတၱဳဓါတ္ ျဖည့္ေပးျခင္း။
  • အစားစာ ပံုစံ ေျပာင္းလဲေပးျခင္း။
  • ေဆး၀ါးမ်ား။
  • ေရာဂါ ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကို ကုသျခင္း။

အနည္းဆံုး ၂လ မွ ၃လေလာက္ထိ folic acid ျဖည့္တင္းေပးဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ အဲလို ျဖည့္တင္းဖို႔အတြက္ ေဆးလံုးေတြနဲ႔ လည္းေသာက္သံုးနိုင္သလို ေဆးလည္းထိုးနိုင္ပါတယ္။ folic acid ၾကြယ္၀တဲ့ အစာေတြစားျခင္းနဲ႔ အရက္ျဖတ္လိုက္ျခင္းက လည္း အေရးၾကီးပါတယ္။ တကယ္လို႔ အစာေခ်လမ္းေၾကာင္းျပသနာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ အဲဒီ ျပသနာေတြကို အရင္ကုသဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။

 

ေနထိုင္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းမ်ားႏွင့္အိမ္သံုးေဆးနည္းလမ္း။

folate ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးနို္င္မယ့္ ေနထိုင္မႈပံုစံ ေျပာင္းလဲျခင္းေတြနဲ႔ အိမ္သံုးေဆးနည္းလမ္းေတြက ဘာေတြလဲ?

ဆက္လက္ေဖာ္ျပမယ့္ ေနထိုင္မႈပံုစံ ေျပာင္းလဲျခင္းေတြနဲ႔ အိမ္သံုးေဆးနည္းလမ္းေတြ ကေတာ့ folate ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေသြးအားနည္းျခင္း ကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးဖို႔ ကူညီေပးနိုင္ပါတယ္။

ထပ္ျပီး ေသြးအားနည္းတာမ်ိဳး မျဖစ္ရေအာင္ folic acid ၾကြယ္၀တဲ့ အစားအစာေတြ စားေပးရပါမယ္။ အဲဒီ အစားအစာေတြကေတာ့ အစိမ္းေရာင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြ၊ လတ္ဆတ္တဲ့သစ္သီးေတြ၊ ေျပာင္း၊ဂ်ံဳ၊ ဆန္၊နဲ႔ အသည္းအပါအ၀င္ အသား၊ စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

သင့္မွာ ေမးစရာေမးခြန္းေတြ ရွိေနပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးျပီး သင့္အတြက္ ပိုေကာင္းမြန္တဲ့ အေျဖကိုရွာေဖြ နိုင္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 15, 2018

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။