Filariasis (သံလံုးေကာင္ေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ကပ္ပါးေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Filariasis (သံလံုးေကာင္ေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ကပ္ပါးေရာဂါ) ကဘာလဲ။

Filariasis ဆိုတာ သံလံုးေကာင္ေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ကပ္ပါးေရာဂါတစ္မ်ိဳးပါ။ အပ္ခ်ည္မွ်င္နဲ႔တူတဲ့ သန္ေကာင္ေတြဟာ လူေတြရဲ႕ Lymphatic စနစ္ထဲမွာ ေနထိုင္ၿပီး ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ခုခံအားစနစ္ကို ထိခိုက္ေစလို႔ ပိုးဝင္တာေတြကို ျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။

Filariasis ဟာ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာေတြကို ကာလၾကာရွည္ခံစားရေစႏုိင္ပါတယ္။ အခ်ိန္အၾကာႀကီး နာက်င္ေနတာမ်ိဳး ေျခလက္ေတြ ေရာင္ရမ္းေနတာမ်ိဳးကို ခံစားရႏုိင္ၿပီး လိင္မႈကိစၥဆိုင္ရာ စြမ္းေဆာင္ရည္ေတြလည္း က်ဆင္းသြားႏုိင္ပါတယ္။

Filariasis (သံလံုးေကာင္ေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ကပ္ပါးေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

Filariasis ဆိုတာ အပူပိုင္းနဲ႔ ေႏြးသမပိုင္းရာသီဥတုရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ ဥပမာ အာဖရိက၊ ပစိဖိတ္အေနာက္ပိုင္းနဲ႔ အာရွတို႔လို ႏုိင္ငံေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ အေျခအေနတစ္ခုပါ။ အသက္အရြယ္မေရြး ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Filariasis (သံလံုးေကာင္ေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ကပ္ပါးေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

Filariasis ဟာ ပထမဆင့္မွာေတာ့ ဘယ္လို လကၡဏာမ်ိဳးမွ ျပေလ့မရွိသေလာက္ပါပဲ။ ပိုးဝင္ျခင္းဟာ အထူးသျဖင့္ ေျခေထာက္ေတြမွာအျဖစ္မ်ားေပမယ့္ အျခားေသာအစိတ္အပိုင္းေတြျဖစ္တဲ့ လက္ေမာင္း၊ ရင္သားနဲ႔ လိင္အဂၤါေနရာေတြမွာလည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ လကၡဏာေတြဟာ သတိျပဳမိတဲ့အေျခအေနေရာက္ဖို႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာတာမ်ိဳးလည္းျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

. ပိုးဝင္တဲ့ ခႏၶာကိုယ္အစိတ္အပိုင္းေတြဟာ ေရာင္ရမ္းၿပီး Lymphatic စနစ္ထဲ ပိုးဝင္ျခင္းေၾကာင့္ သူတုိ႔ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္စြမ္းေတြ ျဖည္းျဖည္းခ်င္းေပ်ာက္ကြယ္သြားႏုိင္ပါတယ္။

. အေရျပားနဲ႔ Lymphatic စနစ္ထဲ ဘက္တီးရီးယားဝင္တဲ့ပံုစံမ်ိဳးခံစားရမွာျဖစ္ၿပီး သင့္ရဲ႕အေရျပားဟာ မာေၾကာၿပီး ထူလာတတ္ပါတယ္။ (ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါလို႔လည္း သိၾကပါတယ္။ )

. အမ်ိဳးသားေတြမွာေတာ့ ေရာင္ရမ္းျခင္းနဲ႔ ကပ္ပယ္အိတ္ထဲမွာ ကိုယ္တြင္းရည္ေတြ စုလာတာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

Filariasis ရဲ႕ လကၡဏာေတြကို ေတြ႕ဖို႔ဆိုတာ အရြယ္ေရာက္ေနတဲ့ ပိုး ေသသြားၿပီး lymph စနစ္ေတြ ပ်က္စီးသြားတဲ့ထိေတာင္ မလြယ္ကူလွပါဘူး အထက္ေဖာ္ျပပါ လကၡဏာေတြကို သတိထားမိဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Filariasis (သံလံုးေကာင္ေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ကပ္ပါးေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

Filariasis ဟာ အဏုဇီဝပိုးေတြေၾကာင့္ျဖစ္ရတာပါ။ ဒီေရာဂါဟာ လူတစ္ေယာက္ကေန တစ္ေယာက္ကို ျခင္ကိုက္ျခင္းကတစ္ဆင့္ ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီ အဏုဇီဝပိုးေတြဟာ ျခင္ကိုက္လိုက္တဲ့အခါ ျခင္ထဲဝင္ၿပီးကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒီျခင္ေတြကပဲ ဒီပိုးေတြကို အျခားလူတစ္ေယာက္ဆီ သယ္ေဆာင္ေပးသြားတာပါ။ ဒီပိုးေတြဟာ အေရျပားထဲဝင္ၿပီး Lymph ေသြးေၾကာေတြဆီ  ဦးတည္လို႔ ပိုးဝင္ျခင္းေတြျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Filariasis (သံလံုးေကာင္ေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ကပ္ပါးေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

  • ျခင္ေတြခဏခဏ အၾကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ အကိုက္ခံရဖူးရင္
  • ဒီအေျခအေနျဖစ္ပြားမႈမ်ားတဲ့ အပူပိုင္းနဲ႔ ေႏြးသမပိုင္းေဒသေတြမွာ ေနထိုင္ေနရင္

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Filariasis (သံလံုးေကာင္ေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ကပ္ပါးေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

Filariasis ဟုတ္မဟုတ္ အေျခခံ အတည္ျပဳခ်က္ကေတာ့ microfilariae ဟုတ္မဟုတ္ microscopic examination လုပ္ရတာပါပဲ။ ဒီစစ္ေဆးမႈဟာ ႏိုင္ငံအမ်ားစုမွာေတာ့ ညေနပိုင္းမွာသာ လုပ္ေဆာင္လို႔ရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ microfilariae ေတြဟာ ညဘက္မွသာ ေသြးေၾကာေတြထဲ လႈပ္ရွားေနလို႔ပါ။ ဒီေသြးစစ္မႈကိုေတာ့ microfilariae ရွိမရွိ စမ္းသပ္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္ရပါတယ္။

Microscopic စစ္ေဆးမႈအစား serologic နည္းလမ္းကိုလည္း lymphedema အတြက္ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ lymphedema ဟာ ပိုးဝင္ၿပီးႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာမွ ျဖစ္ေပၚတာေၾကာင့္ ဒီလူနာေတြအတြက္ေတာ့ microscopic စစ္ေဆးမႈေတြက ဘာေရာဂါမွ မရွိဘူးလို႔ ျပသႏုိင္ပါတယ္။

Filariasis (သံလံုးေကာင္ေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ကပ္ပါးေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

သင့္ရဲ႕ေသြးထဲက ပိုးေတြကို သတ္ႏုိင္ဖို႔အတြက္ Diethylcarbamazine (DEC)လို႔ေခၚတဲ့ ႏွစ္အလိုက္ေဆးဝါး (yearly medication) လိုအပ္ပါတယ။္ ေဆးဟာ ပိုးေတြအားလံုးကိုေတာ့ သတ္ႏုိင္မွာမဟုတ္ေပမယ့္ အျခားေသာ ပိုးဝင္မႈေတြ ေနာက္ထပ္မျဖစ္ပြားေစဖို႔ နဲ႔ အျခားသူေတြကို မကူးစက္ေစဖို႔ ကာကြယ္ေပးႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။ ဆရာဝန္ေတြကလည္း ဒီအေျခအေနေတြ ပိုဆိုးမလာေစဖို႔ ကာကြယ္ႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းအခ်ိဳ႕ကို သင့္အတြက္ အၾကံျပဳေပးႏုိင္ပါတယ္။

. ေရာင္ရမ္းေနတဲ့ေနရာေတြကို ေန႔စဥ္ ဆပ္ျပာနဲ႔ ညင္သာစြာ ေဆးေၾကာပါ။

ဘက္တီးရီးယားပိုးဝင္မႈေတြ ထပ္မျဖစ္ေစဖို႔ အနာကို anti-bacterial ခရင္မ္ေတြ လိမ္းေပးပါ။

ေသြးလည္ပတ္မႈေတြ ပိုၿပီးေကာင္းမြန္လာေစဖို႔ ေရာင္ရမ္းေနတဲ့ေနရာေတြအတြက္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေပးပါ။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္Filariasis ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

. Filariasis ကို ေရွာင္ႏုိင္ဖို႔ အထိေရာက္ဆံုးနည္းလမ္းကေတာ့ ျခင္မကိုက္ေအာင္ ေနျခင္းပါပဲ။ ျခင္ေထာင္နဲ႔ အိပ္စက္ဖုိ႔ မေမ့ပါနဲ႔။

Filariasis အျဖစ္မ်ားတဲ့ေနရာေတြကို ခရီးသြားျခင္း ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ အကႌ်လက္ရွည္၊ ေဘာင္းဘီရွည္ဝတ္သြားဖို႔ လိုပါတယ္။

ညေနခ်မ္းနဲ႔ အရုဏ္တက္ၾကားမွာ ျခင္မကိုက္တဲ့ေဆးရည္ေတြကို အသားေပၚမွာ လိမ္းထားသင့္ပါတယ္။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 14, 2018

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။