Fibrous dysplasia ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Fibrous dysplasia ကဘာလဲ။

Fibrous dysplasia ဆုိတာ သိပ္ျပီး ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထမရွိတဲ့ အရုိးေရာဂါ တစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ အမာရြတ္ကဲ့သုိ႔ မာေၾကာတဲ့ အသားတစ္ရွဴးတစ္မ်ိဳး ဟာ ပုံမွန္ အရုိးျဖစ္ရမည့္ ေနရာမွာ ျဖစ္ေပၚ လာျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ထုိသုိ႔ျဖင့္ ေဘးနားရွိ အရိုးကို ထိခိုက္အားေလ်ာ့ လာေစျပီး ပုံသ႑န္ပ်က္ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ က်ိဳးပဲ့ျခင္း ကုိျဖစ္ေစ ႏုိင္ပါတယ္။

မ်ားေသာအားျဖင့္ ထိုေရာဂါဟာ အရုိးတစ္ေခ်ာင္းရဲ႕ ေနရာတစ္ေနရာမွာ အျဖစ္မ်ားေလ့ရွိပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ အရုိးအေတာ္မ်ားမ်ားရဲ႕ ေနရာအမ်ားစုမွာ လည္း တစ္ျပဳိင္တည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ လူငယ္နဲ႔ လူလတ္ပုိင္းတုိ႔မွာ အရုိးတစ္ေခ်ာင္းတြင္သာ ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။ အရုိးတစ္ေခ်ာင္းထက္ ပုိျပီး ထုိေရာဂါျဖစ္ေသာ သူမ်ားဟာ အသက္ ဆယ္ႏွစ္ မတုိင္ခင္တည္းက ေရာဂါလကၡဏာျပတတ္ၾကပါတယ္။ Fibrous dysplasia ဟာ မ်ဳိးရုိးဗီဇႏွင့္ ဆုိင္ေသာ ေရာဂါျဖစ္ေသာ္လည္း မိဘမွ သားသမီးသုိ႔ မ်ိဳးရုိးလုိက္တတ္ေသာ ေရာဂါအမ်ဳိးအစား မဟုတ္ပါ။ ကုသေပ်ာက္ကင္းႏုိင္တဲ့ ကုထုံး မရွိပါ။ သုိ႔ေသာ္ နာက်င္မွဳသက္သာေစရန္၊ အရုိးမ်ား ျပန္လည္ျပင္ဆင္ရန္ ခဲြစိပ္မွဳ ေတာ့ ျပဳလုပ္ႏုိင္ပါတယ္။

Fibrous dysplasia က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ ရွားပါးေရာဂါ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးမ်ား နဲ႔ လူငယ္ အရြယ္မွ စျပီး ေရာဂါရွာေဖြေတြ႕ရွိႏုိင္ျပီး ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္ ထုိေရာဂါရွိေနတတ္ပါတယ္။ လူမ်ိဳး၊ လိင္အမ်ိဳးအစား၊ အသားအေရာင္၊ ေနထုိင္ေသာေနရာ၊ အျခားေသာ ပတ္၀န္းက်င္မွ အေၾကာင္းမ်ားနဲ႔ သက္ဆုိင္မွဳမရွိပါ။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Fibrous dysplasia ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

Fibrous dysplasia ဟာ ေရာဂါႏုခ်ိန္တြင္ ေရာဂါလကၡဏာ အနည္းငယ္ သုိ႔မဟုတ္ လုံး၀ မျပတတ္ဘဲ ရွိတတ္ပါသည္။ ျပင္းထန္အဆင့္ေရာက္မွသာ ေအာက္ပါေရာဂါ လကၡဏာမ်ား ကုိျပေလ့ရွိပါတယ္။

-အရုိးနာက်င္ျခင္း-နာက်င္မွဳဟာ အနည္းငယ္ မွ အေတာ္အသင့္ထိရွိတတ္ပါတယ္

-ေရာင္ရမ္းျခင္း

-အရုိးပုံသ႑ာန္ပုံမမွန္ျခင္း

-အရုိးက်ိဳးျခင္း (ေျခေထာက္ႏွင့္ လက္ေမာင္းရုိး)

-ေျခေထာက္ရုိးမ်ား ေကြးေကာက္လာျခင္း

ဒီေရာဂါ အျဖစ္မ်ားေသာ အရိုးမ်ားမွာ

  • ေပါင္ရုိး
  • ေျခသလုံးရုိး
  • လက္ေမာင္းရုိး
  • ဦးေခါင္းခြံ
  • နံရုိး
  • တင္ပါးရုိး တုိ႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

ရွားပါးစြာ ထုိေရာဂါသည္ Hormone ထုတ္ေသာ Gland မ်ားႏွင့္ဆုိင္တဲ့ ေရာဂါနဲ႔ တဲြေတြ႕ရတတ္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ ရွားပါသည္။ ထုိသို႔ တဲြေတြ႕ရေသာ အေျခအေနမ်ားမွာ

-အပ်ိဳေပၚ\လူပ်ိဳေပၚေစာစြာ၀င္ျခင္း

-Hormone ဓါတ္မ်ား လြန္စြာ ထြက္ျခင္း

-အေရျပားေပၚတြင္ အညဳိေဖ်ာ့ေရာင္ အစက္ေလးမ်ား ရွိျခင္း တုိ႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ Fibrous dysplasia ရွိေသာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားတြင္ ရာသီလာေသာ အခ်ိန္၀န္းက်င္တြင္ အရုိးက ပုိမို နာက်င္ေၾကာင္းေတြ႕ရပါသည္။

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္မွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္ေတြထဲက တစ္ခုခုရွိခဲ့ရင္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္သြယ္သင့္ပါတယ္။

အရုိးနာက်င္ျခင္းဟာ ကုိယ္အေလးခ်ိန္တက္လာသည္ႏွင့္ အမွ် ပုိဆုိးလာျခင္း၊ အနားယူလွ်င္လည္း မသက္သာျခင္း

-ညဘက္ မအိပ္ႏုိင္ရေလာက္ေအာင္ အရုိးက နာက်င္ျခင္း

-လမ္းေလွ်ာက္ရ ခက္ခဲလာျခင္း

-ဘာထိခုိက္မွဳ ၊ အေၾကာင္းရင္းမွ မရွိဘဲ အရုိး၀န္းက်င္ ေရာင္ရမ္းလာျခင္း

-အရိုးပုံသ႑ာန္ ေျပာင္းလဲလာျခင္း

-ေျခ သို႔မဟုတ္ လက္ ရုိးမ်ား တစ္ဖက္ႏွင့္ တစ္ဖက္ မညီလာျခင္း

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Fibrous dysplasia ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

Fibrous dysplasia ဆုိသည္မွာ အရုိးျဖစ္ေပၚေစေသာ ဆဲလ္မ်ား ရဲ႕ မ်ိဳးရုိးဗီဇ ေျပာင္းလဲမွဳေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ထုိသို႔ မ်ိဳးရုိးဗီဇ ေျပာင္းလဲျခင္းေၾကာင့္ ပုံမွန္မဟုတ္ေသာ၊ ႏုနယ္ေသာ အရုိးမ်ားျဖစ္လာရပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ထိုေရာဂါဟာ အရုိးတစ္ေခ်ာင္းရဲ႕ ေနရာတစ္ေနရာမွာ အျဖစ္မ်ားေလ့ရွိပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ အရုိးအေတာ္မ်ားမ်ားရဲ႕ ေနရာအမ်ားစုမွာ လည္း တစ္ျပဳိင္တည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

တစ္ခါတစ္ရံ ထုိသို႔ေရာဂါျဖစ္စဥ္ဟာ အပ်ိဳေပၚ ၀င္ခ်ိန္တြင္ ရပ္တန္႔သြားျပီး ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္မွ ျပန္လည္ေပၚလာတတ္ပါတယ္။

အရုိးျဖစ္ေပၚေစေသာ ဆဲလ္မ်ား ရဲ႕ မ်ိဳးရုိးဗီဇ ေျပာင္းလဲမွဳဟာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျပီး အေစာပုိင္း သေႏၶသား ၾကီးထြားခ်ိန္မွာ အစျပဳပါတယ္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ မိဘမွ သားသမီးသုိ႔ မ်ိဳးရုိးလုိက္ျခင္း မရွိပါ။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Fibrous dysplasia ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

အေသးစိတ္သိရိွလိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးဖုိ႕ လိုအပ္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Fibrous dysplasia ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

X rays ဓါတ္မွန္ကိုရုိက္ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါကို အတည္ျပဳႏုိင္ပါတယ္။ MRI ေခၚ သံလိုက္ဓါတ္မွန္ ႏွင့္ CT ေခၚ ကြန္ျပဴတာ ဓါတ္မွန္ ကုိလည္းရုိက္ၾကည့္ႏုိ္င္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ အေျခအေနမ်ားတြင္ အရိုးအသားစယူရႏုိင္ပါတယ္။ မ်ိဳးရုိးဗီဇ ႏွင့္ဆုိင္ေသာ စမ္းသပ္မွဳမ်ား ရဲ႕ အသုံး၀င္မွဳကိုေတာ့ တိတိက်က် မသိရေသးပါဘူး။ ေျပာင္းလဲသြားေသာ မ်ိဳးရုိးဗီဇဟာ ေရာဂါျဖစ္ေသာ အရုိး တစ္ရွဴးမွာသာ ရွိေသာေၾကာင့္ ထုိတစ္ရွဴးမွ DNA ကုိေတာ့ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမွဳ ျပဳလုပ္ႏုိင္ပါတယ္။

Fibrous dysplasia ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

Fibrous dysplasia ကုိ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသထုံး မရွိေသးပါဘူး။ ျဖစ္ေပၚခံစားရေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ကုိသာ သက္သာေအာင္ ကုသႏုိင္ပါတယ္။ အရုိးက်ိဳးသြားပါက ေက်ာက္ပတ္တီးစည္းျခင္း သို႔မဟုတ္ ခဲြစိပ္ျခင္း မ်ား ျပဳလုပ္ရႏုိင္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အရုိးက်ိဳးျခင္း၊ အရိုးပုံသ႑ာန္ မမွန္ေတာ့ျခင္းမ်ား ျဖစ္ပါက ခဲြစိပ္ျခင္းျပဳလုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ျပင္းထန္နာက်င္မွဳမ်ား သက္သာေစရန္လည္း ခဲြစိပ္ရတတ္ပါတယ္။ Bisphosphonates ဟူသည့္ U.S FDA မွ လက္မွတ္ရထားေသာ ေဆးမ်ိဳးကုိလည္း အသုံးျပဳျခင္းျဖင့္ အရုိးနာက်င္မွဳကို သက္သာ ေစႏုိင္ပါတယ္။ အရုိးမ်ား ျပန္လည္ သန္မာေစရန္ ဆရာ၀န္မွ ေစခုိင္းေသာ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ား၊ ကယ္လ္စီယမ္၊ Phosphorus နဲ႔ ဗီတာမင္ D ေသာက္သုံးျခင္း တုိ႔က လည္းအေရးပါတဲ့ အခန္းက႑ မွပါ၀င္ပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Fibrous dysplasia ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ Fibrous dysplasia ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ မတ် 12, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 13, 2019

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။