Febrile Seizure (အဖ်ားၾကီးျပီးတက္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Febrile Seizure (အဖ်ားၾကီးျပီးတက္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ကေလးတစ္ေယာက္ဟာ ေနမေကာင္းတဲ့အခ်ိန္တြင္ ကိုယ္အပူခ်ိန္မ်ားျပီး ‘တက္’ တတ္ပါတယ္။ ဒီလို ‘တက္’ တာဟာ မိဘေတြနဲ့ ကေလးကိုျပဳစုေစာင့္ေရွာက္တဲ့သူေတြကို သတိထားမိေစနိိုင္တယ္။

Febrile Seizure (အဖ်ားၾကီးျပီးတက္ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

အသက္ ၁ႏွစ္မတိုင္မီမွာ အနည္းဆံုးတစ္ၾကိမ္ အဖ်ားၾကီးျပီးတက္ဖူးတဲ့ ကေလးေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြမွာ တစ္ခါမက တက္ဖူးၾကတယ္။ အသက္ ၁နွစ္ႏွင့္အထက္ ကေလး ၄ေယာက္အနက္ ၁ေယာက္မွာ ပထမဆုံးအျကိမ္ အဖ်ားၾကီးျပီးတက္တတ္တာကိုလည္း ေတြ႔ရတယ္။

 

လကၡဏာမ်ား

Febrile Seizure (အဖ်ားၾကီးျပီးတက္ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

အကယ္၍ ကေလးရဲ႔ မိဘ၊ ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမႏွင့္ ေဆြမ်ိဳးနီးစပ္ေတြမွာ အဖ်ားၾကီးျပီးတက္ခဲ့ဖူးသူရွိလ်ွင္ ကေလးမွာ ပိုျဖစ္နိုင္ေျခမ်ားတယ္။ အဖ်ားၾကီးျပီးတက္တာဟာ တစ္ခါတစ္ေလ ရုတ္တရတ္ျဖစ္ေပၚတတ္တယ္။ က်န္းမာတယ္လို႔ထင္ရတဲ့ကေလးေတြမွာ အတက္ေရာဂါအရင္ျဖစ္ျပီးမွ မိသားစုက ကေလးေနမေကာင္းတာကို သတိထားမိတတ္ၾကတယ္။

 

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Febrile Seizure (အဖ်ားၾကီးျပီးတက္ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ယခုအခါ အဖ်ားၾကီးျပီးတက္တဲ့ မိသားစုတခ်ဳ႕ိရဲ႔ မ်ိဳးရိုးဗီဇေတြကို စမ္းသပ္ျပီး အဖ်ားၾကီးျပီးတက္ေစတဲ့ အေၾကာင္းေတြကို သုေတသနျပဳလုပ္ေနပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေတြကိုေလ့လာျခင္းျဖင့္ အဖ်ားၾကီးျပီးတက္ျခင္းကိုျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းကို သိရံုသာမက ကာကြယ္နည္းေတြကိုပါ သိရွိေစနို္င္ပါလိမ့္မယ္။

Risk factors

Febrile Seizure (အဖ်ားၾကီးျပီးတက္ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

• အဖ်ားၾကီးျပီးမတက္ခင္ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ဖြံ႕ျဖိဳးမွဳ
• အဖ်ားၾကီးျပီးတက္ျခင္းအျပင္ တျခားအေၾကာင္းရင္းမ်ားရွိေနျခင္း (complex febrile seizure)၊ တက္တာက ၁၅မိနစ္ထက္ၾကာမယ္၊ ၂၄နာရီအတြင္း တစ္ေခါက္ထက္ပိုျပီးတက္မယ္။တက္တဲ့အခါမွာ လည္း ခႏၶာကိုယ္တစ္ျခမ္းပဲ တက္မယ္။
• မိဘ၊ ညီအစ္ကို ၊ေမာင္ႏွမထဲတြင္ မဖ်ားဘဲတက္တဲ့ အတက္ေရာဂါခံစားေနရသူေတြရွိလ်ွင္

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Febrile Seizure (အဖ်ားၾကီးျပီးတက္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

• တက္ေနစဥ္တြင္ ကေလးကိုစိတ္ခ်ရတဲ့ ျပင္ညီမ်က္နွာျပင္ အနိမ့္ေပၚတြင္ထားျပီး ေသခ်ာေစာင့္ၾကည့္ရပါမယ္။ အခ်ိန္ကိုမွတ္ထားျပီး ၅မိနစ္ေက်ာ္ပါက ကေလးကို အေရးေပၚေဆးကုသဌာနသို့ ပို့ေဆာင္တာက ပိုစိတ္ခ်ရပါလိမ့္မယ္။

• ကေလးကို ေရေႏြးနဲ့ ေရခ်ိဳးေပးတာက အဖ်ားၾကီးျပီးတက္တာကို မကာကြယ္နိုင္ပါဘူး။ ကေလးရဲ႔ေခါင္းႏွင့္ ကိုယ္ကို ေရေအး၀တ္ကပ္ျခင္း၊ ကိုယ္ပူက်ေဆး(ပါရာစီတေမာ၊Ibuprofenc) တိုက္ျခင္းတို့ကို ျပဳလုပ္နို္င္ပါတယ္။ ဒါေတြက ကေလးကို ကိုယ္ပူေနရာမွ ျပန္ေကာင္းလာနိုင္ေစေပမယ့္ အဖ်ားၾကီးျပီး မတက္ေအာင္ေတာ့ မကာကြယ္္ေပးနိုင္ပါဘူး။

• အဖ်ားၾကီးျပီးတက္တတ္တဲ့ကေလးအမ်ားစုဟာ အတက္က်ေဆးေတြ ေန႔တိုင္းတိုက္ဖို႔မလိုပါဘူး။ အဖ်ားၾကီးျပီးတက္တာ ခဏခဏျဖစ္တဲ့ ကေလးေတြကိုေတာ့ အတက္က်ေဆး ( Phenobarbital ၊ valproate) တို့လို ေဆးမ်ိဳးေတြကို တိုက္ျပီး ထပ္မတက္ေအာင္ ကာကြယ္လို႔ရပါတယ္။

• ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲ အဖ်ားၾကီးျပီးတက္တာ ၾကာတတ္တဲ့ကေလးေတြနဲ့ ေဆးဝါးကုသမွဳ အလြယ္တကူမရနိ္္ုင္တဲ့ ေ၀းလံေခါင္ဖ်ားေဒသေတြမွာေနတဲ့ ကေလးေတြကို အတက္က်ေဆးတိုက္ရန္ စဥ္းစားသင့္ပါတယ္။

• အဖ်ားၾကီးျပီးတက္တာၾကာတဲ့ကေလးေတြ (သို႔) ခဏခဏတက္တတ္တဲ့ကေလးေတြကို (phenobarbital)အတက္က်ေဆးသံုးတာ ရွားပါတယ္။

• အဖ်ားၾကီးျပီးတက္ေနစဥ္တြင္ သံုးနို္င္ေသာေဆးမ်ားမွာ
o ဒိုင္ယာဇီပန္(Diastat) ဂ်ယ္ သို့မဟုတ္ အရည္ကို စအိုအတြင္း ထည့္ေပးနို္င္ပါတယ္။
o ကလိုနာဇီပန္(Klonopin) အျပားသို့ ဒိုင္ယာဇီပန္ေဆးျပားကို လ်ွာေအာက္သို့ထည့္ေပးနိုင္ပါတယ္။ ေလာ္ရာဇီပန္(lorazepam) ေဆးလံုးကို ေခ် ျပီး ပါးေစာင္ႏွင့္ သြားဖံုးေပၚကို ထည့္ေပးလည္းရပါတယ္။

ကိုယ္ပူေနတဲ့ကေလးကို ဒိုင္ယာဇီပန္ေပးတာက အဖ်ားၾကီးျပီးတက္တာကို ေလ်ွာ့ခ်ေပးနိုင္ပါတယ္။ Valium(အတက္က်ေဆး)ေသာက္တဲ့ ကေလးေတြရဲ႔ ၃၀ရာခိုင္နွဳန္းမွာ ေဆးရဲ႔ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္တဲ့ အိပ္ငိုက္ျခင္း၊ ဂ်ီက်ျခင္း ႏွင့္ အသိစိတ္ကပ္မွဳအားနည္းျခင္းတို့ဟာ ရက္အေတာ္ၾကာတဲ့အထိျဖစ္ေနတတ္တယ္။

အရင္က အဖ်ားၾကီးျပီးတက္တဲ့ကေလးေတြကို အတက္က်ေဆးေပးတာက ေနာက္ပိုင္းတြင္အတက္ေရာဂါ မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္နို္င္တယ္လို့ ဆရာ၀န္ေတြက ယူဆခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဖ်ားၾကီးျပီးတက္တဲ့ကေလးအမ်ားစုက အတက္ေရာဂါမျဖစ္ၾကပါဘူး။

အတက္က်ေဆးကို ၾကာရွည္သံုးစြဲပါက ကေလးေတြရဲ႕ ဦးေနွာက္ကိုထိခိုက္ေစျပီး တျခားထိခိုက္ေစနိုင္တဲ့ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြလည္း ျဖစ္ေစတတ္ပါတယ္။ ဒါေျကာင့္ အဖ်ားၾကီးျပီးတက္တဲ့ကေလးတိုင္းကို အတက္က်ေဆးေန႔တုိင္းတိုက္ဖို့ မလိုအပ္ပါဘူး။

Hello Health Group သည္ေဆးပညာအၾကံေပးျခင္း၊ ေရာဂါရွာေဖြျခင္းႏွင္ ့ကုသေပးျခင္းမ်ားမျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 29, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 29, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ