Esophageal Varices (အစာေရမ်ိဳျပြန္ ေသြးျပန္ေၾကာမ်ားေဖာင္းျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Esophageal Varices (အစာေရမ်ိဳျပြန္ ေသြးျပန္ေၾကာမ်ားေဖာင္းျခင္း) ကဘာလဲ။

အစာအိမ္နဲ႔ လည္မ်ိဳကိုဆက္ေပးထားတဲ့ ျပြန္အစာေရမ်ိဳျပြန္ရွိ ေသြးျပန္ေၾကာမ်ားေဖာင္းျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့အေျခအေနတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ျပင္းထန္တဲ့အသည္းေရာဂါသည္ေတြမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။

အသည္းကိုစီးတဲ့ေသြးစီးေၾကာင္းကို ေသြးခဲဒါမွမဟုတ္ အသည္းအမာရြတ္တစ္ရွဴးက ပိတ္ဆို႔လိုက္တဲ့အခါမွာ ျဖစ္ေပၚလာျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ပိတ္ဆို႔မႈေတြေေၾကာင့္ ေသြးေတြက ေသြးအမ်ားၾကီးကိုလက္ခံသယ္မေပးနုိင္တဲ့ ေသြးေၾကာငယ္ေလးေတြအတြင္းကို စီး၀င္သြားပါတယ္။ ေသြးေၾကာေလးေတြမွာ ေသြးယိုစိမ္ျ့ခင္းနဲ႔ အသက္အႏၱရာယ္ကိုေတာင္ေပးနုိင္တဲ့ေသြးထြက္ျခင္းေတြထိျဖစ္သြားနုိင္တဲ့

ေသြးေၾကာေပါက္သြားျခင္းအထိျဖစ္နုိင္ပါတယ္။ ေသြးထြက္ထားျခင္းျဖစ္ထားမယ္ဆုိရင္ ေနာက္တစ္ၾကိမ္ျဖစ္နုိင္ေခ်ကျမင့္လာပါတယ္။ ေသြးေတြအမ်ားၾကိီးဆံုးရွဳးံရမယ္ဆုိရင္ ေ၇ွာ့ခ္ရသြားနုိင္ျပီး ေသေစနုိင္ပါတယ္။

Esophageal Varices (အစာေရမ်ိဳျပြန္ ေသြးျပန္ေၾကာမ်ားေဖာင္းျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ အလြန္အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြထက္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Esophageal Varices (အစာေရမ်ိဳျပြန္ ေသြးျပန္ေၾကာမ်ားေဖာင္းျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေသြးမထြက္မခ်င္း လကၡဏာမျပပါဘူး။

အစာေရမ်ိဳျပြန္ ေသြးျပန္ေၾကာမ်ားေဖာင္းျခင္း ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

  • ေသြးအန္ျခင္း
  • ၀မ္းမည္းမည္းကတၱရာေစးေရာင္သြားျခင္း
  • လစ္ဟာဟာျဖစ္ျခင္း
  • သတိလစ္ျခင္း( ျပင္းထန္တဲ့အေျခအေနေတြမွာ)
  • အသားမ်က္လံုး၀ါျခင္း ၊ ေသြးထြက္လြယ္ျခင္း၊ ဗိုက္အတြင္းေရမ်ားရွိေနျခင္းေရဖ်ဥ္းစြဲျခင္းကဲ့သို႔ေသာ နာတာရွည္အသည္းေရာဂါလကၡဏာမ်ား

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

 

 

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Esophageal Varices (အစာေရမ်ိဳျပြန္ ေသြးျပန္ေၾကာမ်ားေဖာင္းျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

အဓိကျဖစ္ပြားေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ အသည္းေျခာက္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အသည္းေျခာက္ျခင္းက ေသြးေတြကိုအစာအိမ္နဲ႔အူေတြကေန အသည္းဆီပို႔ေဆာင္ေပးတဲ့ ေသြးျပန္ေၾကာမၾကီးဆီကို ေသြးေတြစုပံုသြားပါတယ္။ အသည္းေသြးျပန္ေၾကာမၾကီးနဲ႔ အနီးအနးေသြးျပန္ေၾကာေတြမွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္တက္ျခင္းကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ရလဒ္အေနနဲ႔ ေသြးေတြက အစာေရမ်ိဳျပြန္ရဲ႔ေအာက္ေျခအက်ဆံုးမွာရွိတဲ့ ေသြးေၾကာငယ္ေလးေတြကဲ့သို႔ေသာ ေသြးေၾကာငယ္ေလးေတြကို လမ္းေၾကာင္းအျဖစ္အသံုးျပဳပါတယ္။ နံရံပါးတဲ့ေသြးေၾကာငယ္ေလးေတြအေနနဲ႔ ထပ္၀င္လာတဲ့ေသြးေတြေၾကာင့္ ေဖာင္းလာပါတယ္။ တခါတရံမွာ  ေပါက္သြားျပီး ေသြးထြက္ျခင္းကိုျဖစ္ေစပါတယ္။

ျဖစ္ပြားရတဲ့အေၾကာင္းရင္မ်ားကေတာ့-

ျပင္းထန္တဲ့အသည္းေျခာက္ျခင္း၊ အသည္းေရာင္ကူးစက္ပိုး၀င္ျခင္း၊ အရက္ေသာက္ျခ္င္းၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အသည္းေရာဂါ၊ အသည္းအဆီဖံုးျခင္း၊ သည္းေျခရည္ပို႔ျပြန္ျပႆနာ( သည္းေျခပို႔ျပြန္ေျခာက္ျခင္း) စတဲ့အသည္းေ၇ာဂါေတြေၾကာင့္ အသည္းေျခာက္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

ေသြးခဲျခင္း- အသည္းေသြးျပန္ေၾကာမၾကိီးဒါမွမဟုတ္သူထဲ့ကို စီးေနတဲ့သရက္ရြက္ေသြးျပန္ေၾကာအတြင္း ေသြးခဲျခင္းက အစာေရမ်ိဳျပြန္ ေသြးျပန္ေၾကာမ်ားေဖာင္းျခင္းကို ျဖစ္ေစပါတယ္။

ကပ္ပါးပိုးတြယ္ျခင္း – Schistosomiasisဆိုတာကုိ အာဖရိက၊ ေတာင္အေမရိက၊ ကာေရဘီယန္၊ အေ၇ွ႔အလယ္ပိုင္း၊ နဲ႔ အေရွ႔ေတာင္အာရွအခ်ိဳ႔ေဒသေတြမွာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ကပ္ပါးေကာင္က အသည္း၊ အဆုတ္၊အူနဲ႔ သည္းေျခအိတ္ေတြကို ပ်က္စီးေစနုိင္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

 Esophageal Varices (အစာေရမ်ိဳျပြန္ ေသြးျပန္ေၾကာမ်ားေဖာင္းျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ဘယ္အရာေတြက  Schistosomiasis ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

Schistosomiasis ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

  • အသည္းေသြးျပန္ေၾကာမၾကီးေသြးတြင္းဖိအားမ်ားျခင္း
  • ေသြးေၾကာဖုၾကီးမ်ား
  • အနီေရာင္သေကၤတမ်ား
  • အသည္းေျခာက္ျခင္း၊ အသည္းပ်က္စီးျခ္ငး
  • အရက္အဆက္မျပတ္ေသာက္ျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Esophageal Varices (အစာေရမ်ိဳျပြန္ ေသြးျပန္ေၾကာမ်ားေဖာင္းျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

အသည္းေျခာက္ေရာဂါရွိမယ္ဆုိရင္ အစာေရမ်ိဳျပြန္ ေသြးျပန္ေၾကာမ်ားေဖာင္းျခင္းအတြက္ သင့္ဆ၇ာ၀န္ကစစ္ေဆးေပးပါလိမ့္မယ္။ အစာေရမ်ိဳျပြန္ ေသြးျပန္ေၾကာမ်ားေဖာင္းျခင္းအတြက္ စမ္းသပ္နည္းအခ်ိဳ႔က

အတြင္းၾကည့္မွန္ေျပာင္းထည့္ၾကည့္ျခင္း

ပံုေဖာ္မွန္းဆျခ္င္း

ေဆးေတာင့္ အတြင္းမွန္ေျပာင္းၾကည့္ျခင္း

Esophageal Varices (အစာေရမ်ိဳျပြန္ ေသြးျပန္ေၾကာမ်ားေဖာင္းျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

အသည္းေသြးျပန္ေၾကာမၾကီးရဲ႔ေသြးဖိအားကို ေလ်ွာ့ေပးျခင္းက အစာေရမ်ိဳျပြန္ ေသြးျပန္ေၾကာမ်ားေဖာင္းျခင္းကေနေသြးထြက္နုိင္ေခ်က္ို နည္းေစပါတယ္။

ကုသမႈေတြကေတာ့

အသည္းေသြးျပန္ေၾကာမၾကိးေသြးဖိအားက်ေစသည့္ေဆးမ်ား – beta blockerလို႔ေခၚတဲ့ေသြးေပါင္က်ေဆးကို သံုးနုိင္ပါတယ္။ propranolol (Inderal, Innopran) and nadolol (Corgard)စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

ေသြးထြက္ေနတဲ့ေသြးျပန္ေၾကာေတြကို သားေရကြင္းနဲ႔စိိီးထားျခင္း-   အစာေရမ်ိဳျပြန္ ေသြးျပန္ေၾကာမ်ားေဖာင္းျခင္းကေန ေသြးထြက္နုိင္ေခ်မ်ားတာေၾကာင့္ သားေ၇ကြင္းစီးျခင္းနညး္လမ္းကို အသံုးျပဳၾကပါတယ္။

အတြင္းၾကည့္မွန္ေျပာင္းအသံုးျပဳျပီး ဆရာ၀န္ေတြက ေသြးေၾကာေဖာင္းေတြကို ေတြ႔နုိင္ျပီး သားေရၾကိဳးနဲ႔အုပ္စီးထားလုိက္ျခင္းက ေသြးေၾကာေတြကို တင္းက်ပ္ေစျပိး ေသြးထြက္ျခင္းမျဖစ္နုိင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒီနည္းလမ္းက အစာေ၇မ်ိဳျပြန္ေျခာက္ျခင္းကဲ့သိဳပသော ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္ုနုိင္ေခ်နည္းပါတယ္။

ေသြးထြက္ေနမယ္ဆိုရင္ ေသြးထြက္ျခင္းကိုတတ္နု္ိင္သမ်ွ တားနုိင္ဖို႔ရည္၇ြယ္ပါတယ္။ ေသြးထြက္ျခင္းကို လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္တားလုိက္နုိ္င္ျခင္းက ေ၇ွာ့ခ္ရျခင္းမွာကာကြယ္ျပီး ေသဆံုးျခင္းကိုတားျမစ္နုိငပါတယ္။

ေသြးေၾကာေတြကို သားေရၾကိဳးအသံုးျပဳခ်ည္ျခင္း

အသည္းေသြးျပန္ေၾကာမၾကိးဆိီ စိိိီိးသည္ံေသြးမ်ားကိုေနွးေစသည့္ေဆးမ်ား – octreotide (Sandostatin)ေဆးက ကိုယ္တြင္းအဂၤါမ်ားဆီကေန အသည္းေသြးျပန္ေၾကာမၾကီးဆိီကို ေသြးစီးနႈန္ေးနွးေစျပီး အတြင္းၾကည့္မွန္ေျပာင္းကုထံုးနဲ႔ တြဲသံုးေလ့ရွိပါတယ္။ ေသြးထြက္ျပီးေနာက္ပိုင္း ငါးရက္ဆက္သံုးေလ့ရွိပါတယ္။

အသည္းေသြးျပန္ေၾကာမၾကီးမွ ေသြးမ်ားကိုေျပာင္းစီးေစျခင္း၊ သင့္ဆရာ၀န္က အသည္းျပန္ေၾကာမကေန တစ္ကိုယ္လံုးကိုစီးဆင္းတဲ့ေသြးေၾကာေတြထဲကို လမ္းလြဲေပးပါလိမ့္မယ္။ အသည္းအစားထုိးကုသဖို႔ေစာင့္ဆုိင္းေနစဥ္အတြင္း ယာယီအေနနဲ႔ေသာ္လည္းေကာင္း အျခားကုသမႈေတြမေအာင္ျမင္ခဲ့ရင္ေသာလည္ေးကာင္း အဓိကအသံုးျပဳပါတယ္။

ေသြးျပန္ျဖည့္ျခင္း -ဆံုးရွဳးံထားတဲ့ေသြးေတြအတြက္ ေသြးသြင္းျခင္းနဲ႔ ေသြးထြက္ျခင္းကိုတားဖို႔အတြက္ ေသြးခဲေစတဲ့ပစၥည္းေတြကို ထည့္ေပးရပါလိမ့္မယ္။

ကူးစက္ပိုးမွကာကြယ္ျခင္း – ေသြးထြက္ေနခ်ိန္မွာ ကူးစက္ပုိး၀င္နုိင္ေခ်မ်ားပါတယ္။ ကူးစက္ပိုးကိုကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ပဋိဇီ၀ေဆးေသာက္ဖို႔လိုပါတယ္။

အသည္းအစားထိုးျခင္း– ျပင္းထန္တဲ့အသည္းေေရာဂါသည္ေတြ အစာေရမ်ိဳျပြန္ေသြးေၾကာေဖာင္းေတြကေန ေသြးေတြမၾကာခဏထြက္ေနမယ္ဆုိရင္ ျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။ အသည္းအစားထုိးျခင္းက ေအာင္ျမင္ေလ့ရွိေပမဲ့လည္း ေစာင့္ေနရတဲ့လူနာအေရအတြက္က ရနုိင္တဲ့အသည္းအေရအတြက္ထက္မ်ားေနပါတယ္။

 

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက health condition ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ health condition ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

  • အရက္မေသာက္ပါနဲ႔။
  • အသီးနဲ႔ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြ ျပည့္ျပည့္၀၀စားသံုးပါ။ ပရုိတင္းၾကြယ္၀တဲ့ေကာက္နွံေတြနဲ႔ အဆီမပါတဲ့အသားေတြကို ေ၇ြးခ်ယ္စားသံုးပါ။ အဆီပါတဲ့အစားအစာ၊ ေၾကာ္ထားတဲ့အစားအစာေတြကို ေလ်ာ့စားပါ။
  • အ၀လြန္ျခင္းက အသည္းေျခာက္ျခင္းျဖစ္နိင္ေခ်မ်ားတာေၾကာင့္ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ကိုပံုမွန္ထိန္းထားပါ။ အ၀လြန္ေနရင္ ၀ိတ္ေလ်ွာ့ပါ။
  • ဓာတုပစၥည္းေတြကို သတိထားသံုးစြဲပါ။ သန္႔စင္ေဆး၊ အင္းဆက္ဖ်န္ေးဆးကဲ့သို႔ေသာ အိမ္သံုးဓာတုပစၥည္ေးတြကို အညႊန္းအတိုင္းလိုက္နာသံုးစြဲပါ။ ဓာတုပစၥည္းအနီးနားမွာ အလုပ္လုပ္ရတယ္ဆုိရင္ စိတ္ခ်ရတဲ့လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြကို လိုက္နာပါ။ အသည္းက သင့္ခႏၶာကိုယ္အဆိပ္အေတာက္ေတြကို ဖယ္ရွားေပးေတာေၾကာင့္ အဆိပ္အေတာက္ေတြနဲ႔ထိေတြ႔ျခင္းကို နည္းနုိင္သမွ်နည္းေအာင္သတိထားျခင္းျဖင့္ သင့္အသည္းကိုအနားေပးသင့္ပါတယ္။
  • အသည္းေရာင္ျခင္းျဖစ္နုိင္ေခ်ကို ေလ်ွာ့ခ်ပါ။ လိင္ဆက္ဆံတဲ့အခါမွာ ကြန္ဒံုးအသုံးျပဳျခင္း ဒါမွမဟုတ္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းမွေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ သင့္ဆရာ၀န္ကို အသည္းေရာင္အသား၀ါပိုးဘီ၊ေအအတြက္ ကာကြယ္ေဆးထုိးသင့္မထိုးသင့္ေမးပါ။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇန်နဝါရီ 16, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဇန်နဝါရီ 16, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ