Epididymitis (သုက္​ပို႔ႁပြန္​​ေရာင္​ရမ္​းျခင္​း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Epididymitis (သုက္​ပို႔ႁပြန္​​ေရာင္​ရမ္​းျခင္​း) ကဘာလဲ။

သုက္ပို႔ႁပြန္ဆိုသည္မွာ သင့္ရဲ႕ ေ၀ွးေစ့ကေန ဆီးစြန္႔ႁပြန္ဆီကို သုက္ေကာင္ေတြကို ပို႔ေပးတဲ့ေဝွးေစ့ရဲ႕ အေနာက္မွာ႐ွိတဲ့ႁပြန္ တစ္ခုပဲျဖစ္ပါတယ္။သုက္ပို႔ႁပြန္ေရာင္ရမ္းျခင္း ဆိုသည္မွာ ပိုးဝင္၍ျဖစ္ေစ အျခားအေျခအေန အေၾကာင္းတစ္ခုခုေၾကာင့္ျဖစ္ေစ သုက္ပို႔ႁပြန္ေရာင္ရမ္း ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

အမ်ားဆံုးျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္း အရာကေတာ့ ဘက္တီးရီးပိုးဝင္ျခင္းနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံျခင္း မွတစ္ဆင့္ ေရာဂါ ကူးစက္ျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေဝွးေစ ့ ဟာလည္းကူးစက္ခံရၿပီးေရာင္ရမ္းလာႏိုင္ပါတယ္။ဒါကိုေတာ့ သုက္ပို႔ႁပြန္ႏွင့္ေဝွးေစ့ေရာင္ရမ္းျခင္း (epididymo-orchitis) လို႔ေခၚၾကပါတယ္။

Epididymitis (သုက္​ပို႔ႁပြန္​​ေရာင္​ရမ္​းျခင္​း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

သုက္ပို႔ႁပြန္ေရာင္ရမ္းျခင္းဟာေယာက်္ားေလးေတြမွာအျဖစ္မ်ားပါတယ္။အသက္၁၉ ႏွစ္ကေန ၂၅ႏွစ္နဲ႔ ၃၅ႏွစ္အထိမွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္မားေစတဲ့ အရာေတြကိုေလ်ွာ့ခ်ျခင္းျဖင့္ ဒီလို ေရာင္ရမ္းတာကေန ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီထက္အေသးစိတ္ သိလိုလ်ွင္ေတာ့ ဆရာဝန္နဲ႔ ကိုယ္တိုင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Epididymitis (သုက္​ပို႔ႁပြန္​​ေရာင္​ရမ္​းျခင္​း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

အျဖစ္အမ်ားဆံုးလကၡဏာေတြကေတာ့
• သုက္ပို႔ႁပြန္ေရာင္ၿပီးနာေနျခင္း
• အဖ်ားအနည္းငယ္႐ွိျခင္း
• ခ်မ္းတုန္ျခင္း
• နာက်င္ၿပီးဆီးခဏခဏသြားျခင္း
• လိင္တံမွသုက္ရည္မ်ားထြက္လာျခင္း
• ေဝွးေစ့နာက်င္၍ အထိမခံႏိုင္ျခင္း
• သုက္ပ႔ို္ျပြန္လမ္းေၾကာင္းတစ္ေလ်ွာက္နာက်င္ေနျခင္း
• သုက္ရည္ထဲတြင္ေသြးပါလာျခင္း
အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာ တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္ရဲ႕ကပ္ပယ္အိပ္ နာက်င္တာ၊ေရာင္ရမ္းတာ ဒါမွမဟုတ္ အထက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္ေတြထဲကတစ္ခုျဖစ္ေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဆရာဝန္ကိုျပသင့္ပါၿပီ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Epididymitis (သုက္​ပို႔ႁပြန္​​ေရာင္​ရမ္​းျခင္​း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြဟာ သင့္ ရဲ႕အသက္နဲ႔အျပဳအမူေတြအေပၚမွာအမ်ားၾကီးမူတည္ေနပါတယ္။
• လိင္မွတစ္ဆင့္ကူးစက္ေသာေရာဂါမ်ား ။ေယာက်္ားေလးမ်ားတြင္သုက္ပို႔ႁပြန္ေရာင္ရမ္းျခင္းကို အျဖစ္ေစဆံုးအေၾကာင္း မွာ ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါ ႏွင့္ chlamydia ေရာဂါတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

• ကူးစက္ေရာဂါမ်ား။ လိင္မွမဟုတ္ေသာ အျခား နည္းလမ္္းမ်ားျဖင့္ ကူးစက္ေသာ ဘက္တီးရီးယားမ်ား ကလည္းသုက္ပို႔ႁပြန္ေရာင္ရမ္းျခင္းကိုျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အကယ္၍သင့္ဆီးလမ္းေၾကာင္းနဲ႔ဆီးက်ိတ္မွာ ေရာဂါ ပိုး ကူးစက္ခံေနရၿပီဆိုရင္ ေရာဂါပိုးဟာကူးစက္တဲ့ေနရာ ကေန သုက္ပို႔ႁပြန္ကိုေရာက္႐ွိသြားၿပီး သုက္ပို႔ျပြန္ ေရာင္ရမ္းျခင္း ေတြျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

• Amiodarone ဆိုတဲ့ႏွလံုးေရာဂါ ကုသေဆး ဟာလည္း သုက္ပို႔ႁပြန္ေရာင္ရမ္းျခင္းကိုျဖစ္ေစပါတယ္။

• အေလးမျခင္း ကဲ့သုိ႔ ခြန္အားအရမ္းညွစ္ထုတ္ေသာ အလုပ္ေတြလုပ္တဲ့အခါ ဆီးဟာသုက္ပို႔ႁပြန္ထဲကိုေနာက္ျပန္စီးသြားၿပီး သုက္ပို႔ႁပြန္ထဲမွာဆီးေတြေရာက္ေနတာမ်ိဳးျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါကလည္း သုက္ပို႔ျပြန္ေရာင္ရမ္းျခင္းကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါကို chemical epididymitis လို႔ေခၚပါတယ္။

• ေပါင္ျခံ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရတာကေနလည္း သုက္ပို႔ႁပြန္ေရာင္ရမ္းျခင္းလည္းျဖစ္တတ္ပါတယ္။

• တီဘီေရာဂါပိုးေၾကာင့္လည္းျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့အျဖစ္နည္းပါတယ္။

Risk factors

 Epididymitis (သုက္​ပို႔ႁပြန္​​ေရာင္​ရမ္​းျခင္​း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

သုက္ပို႔ႁပြန္ေရာင္ရမ္းျခင္း ျဖစ္ပြားနုိင္ေခ် ကို ျမင့္မားေစေသာ အေၾကာင္းအရာေတြကေတာ့
• ကြန္ဒံုးမပါပဲ လိင္ဆက္ဆံမိျခင္း သို႔မဟုတ္ ေရာဂါပိုး႐ွိသူႏွင့္လိင္ဆက္ဆံမိျခင္း
• သင့္တြင္တီဘီေရာဂါ႐ွိျခင္း
• ဆီးလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာျပႆနာမ်ား႐ွိေနျခင္း
• ဆီးလမ္းေၾကာင္းတြင္ခြဲစိတ္မႈျပဳလုပ္ထားျခင္း သို႔မဟုတ္ ေပါင္ျခံဒဏ္ရာရထားျခင္း
• ဆီးပိုက္ထည့္ထားရျခင္း
• Amiodarone ေဆး အသံုးျပဳေနျခင္း
• သင့္ရဲ႕ ဆီးက်ိတ္ ႀကီးေနျခင္း တုိ႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Epididymitis (သုက္​ပို႔ႁပြန္​​ေရာင္​ရမ္​းျခင္​း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

သင့္ရဲ႕ေဒါက္တာဟာသင့္ရဲ႕ေဝွးေစ့နဲ႔ေပါင္ျခံဒဏ္ရာကိုစစ္ေဆးျခင္း နဲ႔စတင္ပါလိမ့္မယ္။ၿပီးရင္သင့္ရဲ႕လိင္တံကေနသုက္ရည္မ်ားထြက္ျခင္း႐ွိမ႐ွိလည္း စစ္ေဆးပါလိ္မ့္မယ္။ လိင္မွတစ္ဆင့္ကူးစက္ေသာေရာဂါမ်ားကိုစစ္ေဆးဖို႔အတြက္လည္းသင့္ရဲ႕သုက္ရည္နမူနာကို ယူၾကပါလိမ့္မယ္။အျခားထပ္စစ္ေဆးမယ့္ဟာေတြကေတာ့

ဆီးနဲ႔ေသြးစစ္ျခင္း။ ပံုမွန္မဟုတ္တာေတြကိုစစ္ေဆးဖို႔အတြက္ဒီနမူနာေတြကိုယူဖို႔လိုပါတယ္။

• ေဝွးေစ့စုတ္ျပဲျခင္း နဲ႔ တစ္ျခားေရာဂါေတြကို စစ္ေဆးဖို႔အတြက္ အာထရာေဆာင္း ႐ိုက္ၾကပါတယ္။ ဒီလို႐ိုက္ျခင္းဟာသင့္ရဲ႕ခႏၶာကိုယ္အစိတ္အပိုင္းေတြကိုေသေသခ်ာခ်ာျမင္ရၿပီးတိက်တဲ့အေျဖကိုထုတ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

Epididymitis (သုက္​ပို႔ႁပြန္​​ေရာင္​ရမ္​းျခင္​း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

သုက္ပို႔ႁပြန္ေရာင္ရမ္းျခင္းကိုကုသရာတြင္ေဆးဝါးျဖင့္ဘက္တီးရီးယားမ်ားကိုသတ္ရန္၊ေရာဂါအေျခအေနမ်ားကိုထိန္းခ်ဳပ္ရန္အသံုးျပဳၾကပါတယ္။တစ္ျခားကုသရန္နည္းမ်ားမွာ
• ပိုးသတ္ေဆးမ်ားအသံုးျပဳျခင္း
• နာက်င္မႈသက္သာေစေသာေဆးမ်ားအသံုးျပဳျခင္း
• အေရာင္က်ေစေသာကုသမႈမ်ား။
• သုက္ပို႔ႁပြန္ဖယ္ပစ္ဖို႔လိုေနၿပီဆိုရင္ (သို႔) အျခားေသာေရာဂါ အခံတစ္ခုခု ကို ဖယ္ရွားဖုိလုိအပ္ေနျပီဆုိရင္ ခြဲစိတ္ကုသမႈခံယူဖို႔လိုပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 29, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 29, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ