Enlarged Prostate (ဆီးက်ိတ္ၾကီးျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Enlarged Prostate (ဆီးက်ိတ္ၾကီးျခင္း) ကဘာလဲ။

အမ်ိဳးသားေတြရဲ့ ဆီးက်ိတ္ မူလအရြယ္ထက္ ပိုပိုျပီးၾကီးလာတာကို ဆိုလိုပါတယ္။ လိင္ဆက္ဆံခ်ိန္မွာ သုက္ေကာင္ေလးေတြကို အျပင္သယ္ေဆာင္ေပးတဲ့ အရည္ကို ဆီးက်ိတ္က ထုတ္ေပးပါတယ္။ဆီးက်ိတ္ဟာ ဆီးစြန္႔ျပြန္ ရဲ့ ေဘးပတ္လည္မွာ ရွိေနပါတယ္ (ဆီးစြန္႔ျပြန္္ ဆိုတာဟာ ဆီးေတြကို ခႏၶာကိုယ္ထဲကေန အျပင္ထုတ္ေပးတဲ့ ျပြန္ေလးျဖစ္ပါတယ္)။ အသက္အရြယ္ ၾကီးရင့္လာတဲ့ အမ်ိဳးသားအားလုံးလိုလိုမွာ ဆီးက်ိတ္ၾကီးလာတတ္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါကို ေဆးပညာ အသံုးအႏွုန္းနဲ႕ benign prostatic hyperplasia (BPH) လို႕ေခၚပါတယ္။ဒါဟာ ကင္ဆာမဟုတ္သလို ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကိုလည္း ပိုမမ်ားေစပါဘူး။

 

Enlarged Prostate (ဆီးက်ိတ္ၾကီးျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ။

ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ ဆီးက်ိတ္ဘာလို႕ ၾကီးရတာလဲဆိုတာ အခုထိေတာ့ အတိအက် မသိရေသးပါဘူး။ အသက္အရြယ္ၾကီးရင့္တာ နဲ႕ ေဝွးေစ့မွာရွိတဲ့ ဆဲလ္ေတြ ေျပာင္းလဲတာေတြဟာ ဆီးက်ိတ္ၾကီးျခင္းမွာ တနည္းတဖံု ပတ္သက္ေနတယ္လို႕ ယူဆရပါတယ္။ အခ်က္အလက္ေတြအရ အသက္၄၀ေက်ာ္ အမ်ိဳးသားအမ်ားအျပားမွာ နည္းနည္းေလးပဲျဖစ္ျဖစ္ ဆီးက်ိတ္ ၾကီးေနေလ့ရွိျပီး အသက္၈၀ေက်ာ္ အဖိုးေတြရဲ့ ကိုးဆယ္ရာခိုင္ႏွုန္းမွာေတာ့ ဆီးက်ိတ္က်ိန္းေသေပါက္ၾကီးေနတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ ငယ္ရြယ္စဥ္မွာ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ေဝွးေစ့ျဖတ္ထုတ္ထားသူေတြ (ဥပမာ ေဝွးေစ့ကင္ဆာေၾကာင့္)မွာ ဆီးက်ိတ္ၾကီးေလ့မရွိပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ ဆီးက်ိတ္ၾကီးျပီးတဲ့ေနာက္ ေဝွးေစ့ေတြကို ဖယ္ရွားလိုက္ရင္လည္း ဆီးက်ိတ္ဟာ အရြယ္ျပန္ေသးသြားတယ္ဆိုတာကို ေတြ႕ရွိခဲ့ရပါတယ္။

 

ဘယ္သူေတြမွာ ဆီးက်ိတ္ၾကီးႏိုင္သလဲ။

ဆီးက်ိတ္ၾကီးတာဟာ အသက္၆၀အထက္ အမ်ိဳးသားေတြအတြက္ အျဖစ္အမ်ားဆုံး က်န္းမာေရးျပႆနာတခုဆိုရင္ မမွားပါဖူး။အသက္၈၀ေက်ာ္ အဖိုးေတြရဲ့ ကိုးဆယ္ရာခိုင္ႏွုန္းဟာ ဆီးက်ိတ္ၾကီးေနၾကပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Enlarged Prostate (ဆီးက်ိတ္ၾကီးျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ။

ဆီးက်ိတ္ၾကီးျခင္းရဲ့ လကၡဏာေတြက ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။

  • ဆီးလုံးေသးျခင္း
  • ဆီးက်န္တယ္လို႕ ခံစားရတာ၊ဆီးသြားလို႕ အားမရျခင္း
  • ဆီးစျပီး ထြက္ဖို႕ ခက္ျခင္း
  • ဆီးခဏခဏသြားရျခင္း
  • ဆီးမေအာင့္ႏိုင္ျခင္း
  • ညဖက္ ခဏခဏထျပီး ဆီးသြားရျခင္း။
  • ဆီးသြားရင္ ရပ္လိုက္သြားလိုက္ ျဖစ္ေနျခင္း (တံု႕ေႏွးေႏွးျဖစ္ေနတာ)။
  • ဆီးထြက္ဖို႕ အားစိုက္ရျခင္း။
  • ဆီးသြားျပီးရင္လည္း တစက္စက္နဲ႕ ဆက္ထြက္ေနျခင္း။
  • ဆီးသြားျပီး မိနစ္အနည္းငယ္အၾကာမွာ ထပ္သြားျခင္း။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လကၡဏာေတြေပၚလာရင္ ေဆးကုသမႈ ခ်က္ခ်င္းခံယူပါ။

  • ဆီးနည္းျခင္း
  • ခ်မ္းတုန္ဖ်ားလာျခင္း
  • ေနာက္ေက်ာ၊ေဘးဖက္ ဒါမွမဟုတ္ ဗိုက္နာ/ေအာင့္ျခင္း
  • ဆီးထဲ ေသြး ဒါမွမဟုတ္ ျပည္ေတြ ပါလာျခင္း။

 

ဆီးက်ိတ္ၾကီးျခင္းရဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာေတြက ဘာေတြလဲ။

ကာလၾကာရွည္ ဆီးက်ိတ္ၾကီးမယ္ဆိုရင္ ပိုမိုဆိုးရြားတဲ့ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လကၡဏာေတြ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေပၚလာပါလိမ့္မယ္။
• ရုတ္တရက္ဆိုသလို ဆီးလုံးဝ မသြားႏိုင္ေတာ့ျခင္း
• ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုးဝင္ျခင္း
• ဆီးေက်ာက္တည္ျခင္း
• ေက်ာက္ကပ္ထိခိုက္ျခင္း
• ဆီးထဲ ေသြးပါျခင္း

ခြဲစိတ္မႈ ျပဳလုပ္ျပီးရင္ေတာင္ ဆီးက်ိတ္ျပန္ၾကီးႏိုင္ပါေသးတယ္။

စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္း

ဆီးက်ိတ္ၾကီးေနေၾကာင္းကို ဘယ္လိုစမ္းသပ္စစ္ေဆး ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္မလဲ။

ဆရာဝန္ အေနနဲ႕ သင့္ရဲ့ ေရာဂါရာဇဝင္အေၾကာင္း ေမးျမန္းျပီးတဲ့ေနာက္မွာ ဆီးက်ိတ္ကို စမ္းမိႏိုင္ဖို႕အတြက္ စအိုထဲ လက္ထည့္ျပီး စမ္းသပ္ပါလိမ့္မယ္။အျခား စစ္ေဆးမႈေတြ အေနနဲ႕

  • ဆီးသြားႏွုန္း။
  • ဆီးသြားျပီးခ်ိန္မွာ ဆီးအိမ္ထဲ ဆီးဘယ္ေလာက္က်န္ခဲ့သလဲ စစ္ေဆးတာ။
  • ဆီးသြားခ်ိန္မွာ ဆီးအိမ္ထဲရွိ ဖိအားကို တိုင္းတာတာ။
  • ဆီးထဲေသြးပါတာရွိမရွိ ဒါမွမဟုတ္ ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြ ရွိမရွိကို စစ္ေဆးတာ (Urinalysis)။
  • ဆီးပိုးေမြးတာ။
  • ေသြးထဲမွာ Prostate-specific antigen (PSA) ရွိမရွိ စစ္ေဆးတာ (ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာအတြက္)။
  • ဆီးလမ္းေၾကာင္း မွန္ေျပာင္းၾကည့္တာတို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

 

 

ကုသမႈမ်ား

ဆီးက်ိတ္ၾကီးတာကို ဘယ္လိုကုသမလဲ။

သင့္ေရာဂါလကၡဏာေတြ ဘယ္ေလာက္ဆိုးေနသလဲ၊ သင့္ကို ဘယ္ေလာက္ဒုကၡေပးေနသလဲ ဆိုတာအေပၚမူတည္ျပီး ကုသမႈပံုစံေတြ ကြာျခားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။သင့္မွာတျခားဘာေရာဂါေတြ ရွိေနေသးလဲဆိုတာေပၚလည္း မူတည္ပါေသးတယ္။ ကုသမႈပံုစံေတြအေနနဲ႕ ေနထိုင္သြားလာစားေသာက္မႈပံုစံေတြကို ေျပာင္းလဲျပီး အေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္တာ၊ေဆးေသာက္တာ ဒါမွမဟုတ္ ခြဲစိတ္တာေတြကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

 

ေျပာင္းလဲသင့္တဲ့ ေနထိုင္မႈ ပံုစံေတြက

  • အရက္နဲ႕ ကဖင္းဓာတ္ေတြကို ေရွာင္ရပါမယ္ (အထူးသျဖင့္ ညစာ စားျပီးခ်ိန္မွာပါ)။
  • ေရအမ်ားၾကီးကို တခါတည္း မေသာက္ပါနဲ့။တေန႕လုံး နည္းနည္းစီေသာက္ပါ။
  • Antihistamines ပါတြင္တဲ့ ႏွာေစးအေအးမိ ေပ်ာက္ေဆးေတြကို ကိုယ့္သေဘာနဲ႕ ကိုယ္မေသာက္ပါနဲ႕။
  • ေႏြးေႏြးေထြးေထြးေနပါ၊ေလ့က်င့္ခန္း မွန္မွန္လုပ္ပါ။ရာသီဥတုေအးတာနဲ႕ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း မလုပ္တာေတြေၾကာင့္ ေရာဂါအေျခအေန ပိုဆိုးလာႏိုင္ပါတယ္။
  • ကီဂယ္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။
  • စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ပါ။ဂနာမျငိမ္ျဖစ္တာနဲ႕ ဖိစီးမႈေတြဟာ ဆီးခဏခဏ သြားေစႏိုင္လို႕ ျဖစ္ပါတယ္။

 

ေသာက္ေဆးေတြ

 Alpha-1 blockers ေတြဟာ ေသြးေပါင္တက္တာကို ကုသေပးႏိုင္တဲ့ ေဆးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ဒီေဆးေတြဟာ ဆီးအိမ္အဝနဲ႕ ဆီးက်ိတ္မွာရွိတဲ့ ႂကြက္သားေတြကို ေျပေလ်ာ့ေစတာမို႕ ဆီးသြားရလြယ္ကူေစပါတယ္။

  • Finasteride နဲ႕ dutasteride ေတြဟာ ဆီးက်ိတ္က ထုတ္ေပးတဲ့ ေဟာ္မုန္းပမာဏကို ေလ်ာ့နည္းေစျပီး ဆီးက်ိတ္ရဲ့ အရြယ္အစားကို ေသးေစတဲ့အျပင္ ဆီးသြားႏွုန္းကို မ်ားေစတာမို႕ ဆီးက်ိတ္ၾကီးျခင္းရဲ့ လကၡဏာေတြကို သက္သာေစပါတယ္။
  • ဆီးက်ိတ္ၾကီးတာနဲ႕ တြဲျဖစ္တတ္တဲ့ ကာလရွည္ ဆီးက်ိတ္ေရာင္ရမ္းတာကို ကုသေပးဖို႕အတြက္ ပိုးသတ္ေဆးေတြလည္း ေပးႏိုင္ပါတယ္။ပိုးသတ္ေဆးေတြကို သတ္မွတ္ရက္ျပည့္ေအာင္ ေသာက္ျပီးတဲ့အခါ တခ်ိဳ႕လူနာေတြမွာ ဆီးက်ိတ္ၾကီးတာရဲ့ လကၡဏာေတြ သက္သာသြားေလ့ ရွိပါတယ္။

 

ခြဲစိတ္ကုသျခင္း

 သင့္ဆီးက်ိတ္ရဲ့ အရြယ္အစား၊ပံုစံ၊ေရာဂါလကၡဏာေတြရဲ့ အတိမ္အနက္ေပၚ မူတည္ျပီး ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ခြဲစိတ္ကုသမႈ နည္းလမ္းေတြထဲက တခုကို ေရြးခ်ယ္ပါလိမ့္မယ္။

  • Transurethral resection of the prostate (TURP) ။ လိင္တံကတစ္ဆင့္ မွန္ေျပာင္းထည့္ျပီး ဆီးက်ိတ္ကို အပိုင္းလိုက္ အပိုင္းလိုက္ ျဖတ္ထုတ္ခြဲစိတ္တဲ့ နည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ TURP ဟာ ျပဳလုပ္မႈအမ်ားဆုံးနဲ႕ အက်ိဳးအရွိဆုံး ခြဲစိတ္ကုသမႈ ပံုစံပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
  • ဆီးက်ိတ္ကို ႐ိုး႐ိုးျဖတ္ထုတ္ျခင္း ။ ဆီးက်ိတ္ရဲ့ အတြင္းပိုင္းကို ျဖတ္ထုတ္တဲ့ နည္းလမ္းျဖစ္ျပီး သင့္ဗိုက္ေအာက္ေျခနားကို ခြဲစိတ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ဆီးက်ိတ္အရမ္းၾကီးသူေတြမွာ ဒီခြဲစိတ္မႈကို အမ်ားဆုံး ျပဳလုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။
  • အျခား ။ မခြဲမစိတ္ဘဲ လုပ္တဲ့နည္းေတြထဲမွာ ဆီးက်ိတ္ကို အပူေပးျပီး ဖ်က္ဆီးပစ္တဲ့ နည္းလည္း တစ္ခုအပါျဖစ္ပါတယ္။ဒါေပမယ့္ TURP ထက္ပိုေကာင္းတဲ့ နည္းလမ္းေတာ့ မရွိေသးပါဖူး။ဒီမခြဲမစိတ္တဲ့ နည္းလမ္းကို ေရြးခ်ယ္ၾကသူေတြအေနနဲ႕ ေနာက္ ငါးႏွစ္ကေန ဆယ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ခြဲစိတ္ကုသမႈျပဳလုပ္ဖို႕ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။

ကာကြယ္ျခင္း

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ။

 

ဆီးက်ိတ္ၾကီးတာကို ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ။

 ဒါဟာ အသက္ၾကီးလာျခင္းရဲ့ တစိတ္တပိုင္း ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဆီးက်ိတ္ၾကီးတာကို ကာကြယ္ႏိုင္မယ့္ ထိေရာက္တဲ့ နည္းလမ္းေတာ့ မရွိေသးပါဖူး။ဒါေပမယ့္ ေအာက္ပါအခ်က္ေလးေတြကို လိုက္နာမယ္ဆိုရင္ ဆီးက်ိတ္ၾကီးႏိုင္ေခ်ကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

  • ညဖက္ဆီးခဏခဏထသြားရတာကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ေစဖို႕အတြက္ ညေနေျခာက္နာရီေက်ာ္ရင္ အရည္ေတြကို တတ္ႏိုင္သမွ် မေသာက္ပါနဲ႕ေတာ့။
  • ပိုးဝင္တာကို ကာကြယ္ဖို႕အတြက္ တေန့ကို ေရရွစ္ခြက္ေလာက္အထိ ေသာက္ေပးပါ။

ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုးဝင္ႏိုင္ေျခမ်ားသူေတြအေနနဲ႕ cranberry သီးေဖ်ာ္ရည္ကို ေသာက္ေပးမယ္ဆိုရင္ ဒီအေျခအေနကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္မွာပါ။

 

 

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဩဂုတ် 13, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဩဂုတ် 13, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ