Endometriosis (သားအိမ္အတြင္းရွိ တစ္ရွဴးမ်ား သားအိမ္ျပင္ပသုိ႔ေရာက္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Endometriosis (သားအိမ္အတြင္းရွိ တစ္ရွဴးမ်ား သားအိမ္ျပင္ပသုိ႔ေရာက္ျခင္း) ကဘာလဲ။

သားအိမ္အတြင္းရွိတစ္ရွဴးမ်ား သားအိမ္ ျပင္ပသို႔ေရာက္ျခင္းဟာ ကေလးေမြးနိုင္တဲ့ အသက္အရြယ္မွာ ျဖစ္တတ္တဲ့ေရာဂါတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ သင့္မွာ ဒီေရာဂါရွိလ်ွင္ သင့္သားအိမ္အတြင္းနံရံ တစ္ရွဴးေတြဟာ သင့္ရဲ႕သားဥျပြန္ထဲ ေရာက္ေနနိုင္ပါတယ္။

ဒီလိုေနရာလြဲေနတဲ့ တစ္ရွဴးေတြက သားအိမ္အတြင္းမွာကဲ့သို႔ ရာသီလာခိ်န္တြင္ ကြာက်ျပီး ေသြးထြက္ျခင္းကို ျဖစ္ေပၚေစတယ္။
သို႔ေသာ္ အဲဒီေသြးေတြက သားအိမ္ျပင္ပမွာ ျဖစ္ေပၚတဲ့အတြက္ ခႏၶာကိုယ္ျပင္ပကို မစီးနိုင္ဘဲ အတြင္းမွာပိတ္မိေနတတ္တယ္။

ထိုအခါ ကိုယ္တြင္းေသြးယိုစိမ့္ျခင္း၊ ေရာင္ရမ္းျခင္းျဖစ္ေစျပီး တျခားေရာဂါလကၡဏာအမ်ားအျပားကို ျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။
သားအိမ္အတြင္းတစ္ရွဴးေတြေရာက္ေလ့ရွိေသာ သားအိမ္ျပင္ပေနရာမ်ားမွာ သားဥျပြန္၊ မမ်ိဳးဥအိမ္ ၊အူမၾကီးႏွင့္ တင္ပါးဆံုပိုင္းတြင္းရွိ တစ္ရွဴး ေနရာတို႔ ျဖစ္ၾကတယ္။

ဒါ့ျပင္ ေဘးနားမွာရွိတဲ့ တစ္ရွဴးေတြကို သြားလွံဳ႕ေဆာ္တဲ့အတြက္ နာက်င္ျခင္း၊ အမာရြတ္မ်ားထင္ျခင္း၊ ေရအိတ္ျဖစ္ျခင္းတို႔ကို ၾကံဳရနိုင္ျပီး ကေလးရဖို႔ခက္တဲ့ အေျခအေနထိ ျဖစ္သြားတတ္တယ္။

Endometriosis (သားအိမ္အတြင္းရွိ တစ္ရွဴးမ်ား သားအိမ္ျပင္ပသုိ႔ေရာက္ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ အသက္ ၃၀-၄၀ႏွစ္ၾကား အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ေတြ႕ရမ်ားတတ္တယ္။ အသက္အရြယ္မေရြးလည္း ျဖစ္နိုင္တယ္။ ျဖစ္ေစနိုင္တဲ့ အခ်က္ေတြကို ေလ်ွာ့ခ်ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါကို ကာကြယ္နိုင္ပါတယ္။ ထပ္မံသိလိုေသာ အခ်က္မ်ားရွိပါက ဆရာ၀န္နွင့္ ေဆြးေႏြးနုိင္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Endometriosis (သားအိမ္အတြင္းရွိ တစ္ရွဴးမ်ား သားအိမ္ျပင္ပသုိ႔ေရာက္ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေရာဂါရဲ႔ အျဖစ္မ်ားတဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ့
• တင္ပါးဆံုေအာက္ပိုင္းကိုက္ခဲျခင္း။ ဒီ နာက်င္ကိုက္ခဲမႈအေျခအေနဟာ ပံုမွန္ျဖစ္ေနက်ထက္ ပိုဆိုးလာနိုင္ျပီး ကိုက္ခဲခ်ိန္လည္း ပိုၾကာလာန္ိုင္ပါတယ္။
• ခါး ႏွင့္ ဗိုက္ ေအာင့္ျခင္း
• လိင္ဆက္ဆံျပီးတဲ့ေနာက္ နာက်င္ေနျခင္း
• ရာသီလာခ်ိ္န္အတြင္း ဆီး၊ ၀မ္းမ်ားသြားခ်ိန္တြင္ နာက်င္ျခင္း
• ေသြးဆင္းမ်ားျခင္း။ ရာသီလာခ်ိန္တြင္ ေသြးဆင္းမ်ားျခင္း သို့မဟုတ္ ရာသီစက္၀န္း၂ခုၾကား ေသြးဆင္းျခင္း
• ဆီး၊၀မ္းသြားရာတြင္ ေသြးပါျခင္း
• လိင္ဆက္ဆံျပီးေနာက္ မိန္းမကိုယ္မွ ေသြးဆင္းျခင္း
• ရာသီလာခ်ိန္တြင္ ေမာပန္းျခင္း၊ ၀မ္းပ်က္ျခင္း၊ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ ဗုိက္ေဖာျခင္း သို္႔ ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း
• ရာသီလာစဥ္ ဆီးစပ္မ်ားကိုက္ျခင္း
• ရာသီမလာမီ ႏွင့္လာေနစဥ္ နာက်င္ျခင္း
• လိ္င္ဆက္ဆံစဥ္နာက်င္ျခင္း
• ကေလးမရျခင္း(ျမံဳ ျခင္း)
• ေမာပန္းျခင္း
• အူလမ္းေၾကာင္းနွင့္ဆုိင္ေသာ ျပႆနာမ်ား (၀မ္းေလ်ာျခင္း၊ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ ပိ်ဳ႕အန္ျခင္း)
ဒီထဲတြင္ မပါေသာတျခား လကၡဏာမ်ားလည္းရွိပါတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာအေၾကာင္းပိုသိလိုလွ်င္ ဆရာ၀န္နွင့္ေဆြးေႏြးနိုင္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ဒီအခ်က္ေတြထဲမွ တစ္ခုခုျဖစ္ေနလွ်င္ ဆရာ၀န္နွင့္ ျပသသင့္ပါတယ္။
• အရင္ကျဖစ္ဖူးျခင္းမရွိဘဲ ယခုအခါ ရာသီလာစဥ္တြင္ နာက်င္ျခင္း
• နာက်င္မွဳေၾကာင့္ ေန႔စဥ္လုပ္ေနက် အလုပ္ေတြကို ထိခိုက္ျခင္း
• လိင္ဆက္ဆံစဥ္ နာက်င္ျခင္း
• ဆီးသြားလွ်င္နာက်င္ျခင္း၊ ဆီးထဲေသြးပါျခင္းနွင့္ ဆီးသြားရာတြင္မထိန္းထားနိုင္ျခင္း
• ၁၂လတိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားျပီးတဲ့အထိ ကေလးမရျခင္း

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Endometriosis (သားအိမ္အတြင္းရွိ တစ္ရွဴးမ်ား သားအိမ္ျပင္ပသုိ႔ေရာက္ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကေတာ့ မသိရေသးပါဘူး၊ ဒါေပမယ့္ ေရာဂါကိုပိုဆိုးေစတဲ့အခ်က္ေတြ ရွိတယ္လို့ သိပၸံပညာရွင္ေတြက ယံုၾကည္ၾကတယ္။

ပထမဆံုးျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းကေတာ့ ရာသီေသြးေျပာင္းျပန္ဆင္းျခင္းျဖစ္ျပီး အျဖစ္အမ်ားဆံုးအေၾကာင္းလည္း ျဖစ္တယ္။ သင့္ခႏၶာကိုယ္ျပင္ပသို႔ ထြက္မယ့္အစား သားအိမ္တစ္ရွဴးဆဲလ္မ်ားပါေသာ ရာသီေသြးေတြက သားဥျပြန္မွတစ္ဆင့္ တင္ပါးဆံုအတြင္းပိုင္းထဲသို႔ စီးဆင္းကာ သားအိမ္တစ္ရွဴးဆဲလ္ေတြကို ဆီးခံုရိုးနဲ့ တင္ပါးဆံုအတြင္းပိုင္းအဂါၤမ်ားကို ကပ္ေစနိုင္ပါတယ္။

သေႏၶသားဆဲလ္မ်ားၾကီးထြားျခင္းသည္ ေနာက္ထပ္အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုျဖစ္သည္။ သေႏၶသားဆဲလ္မ်ားသည္ ၀မ္းေခါင္း ႏွင့္ တင္ပါးဆံုအတြင္းပိုင္းတုိ႔၏ နံရံဆဲလ္မ်ားကို ဖန္တီးေပးသည္။ ထိုဆဲလ္မ်ားတစ္ခု (သို႔) တစ္ခုထက္ပို၍ သားအိမ္တြင္းတစ္ရွဴးပုံစံမ်ားအျဖစ္သို႔ ေျပာင္းလဲသြားေသာ အခါတြင္ သားအိမ္္တြင္းတစ္ရွဴး သားအိမ္ျပင္ပေရာက္ေသာေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏုိင္သည္။သားအိမ္အတြင္းရွိ တစ္ရွဴးပံုစံေျပာင္းသြားခဲ့လွ်င္ သင္ဟာ သားအိမ္တြင္းတစ္ရွဴးမ်ားျပင္ပသို႔ေရာက္တဲ့ ေရာဂါခံစားရနိုင္ပါတယ္။

သင္ဟာ သားအိမ္ထုတ္ျခင္း သို့မဟုတ္ ဗုိက္ခြဲေမြးျခင္းတို႔လို ခြဲစိတ္မွဳခံယူထားရလ်ွင္ အမာရြတ္ျဖစ္ျပီး သားအိမ္တြင္းရွိဆဲလ္မ်ား ကပ္ေသာေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားနုိင္တယ္။ သားအိမ္တြင္းရွိဆဲလ္မ်ားက ေသြးေၾကာ သို႔မဟုတ္ ျပန္ရည္ေၾကာမွတစ္ဆင့္ ျပန္႔သြားခဲ့လွ်င္လည္း သားအိမ္တြင္းတစ္ရွဴးမ်ားျပင္ပသို႔ေရာက္တဲ့ ေရာဂါခံစားရနိုင္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ အေၾကာင္းတစ္ခုကေတာ့ ကိုယ္ခံအားစနစ္ ကေမာက္ကမျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ သင့္ကိုယ္ခံအားစနစ္ ကေမာက္ကမျဖစ္ေသာအခါ သင့္ခႏၶာကိုယ္ဟာ သားအိမ္ျပင္ပေရာက္ေနေသာ သားအိမ္တစ္ရွဴးမ်ားကို မမွတ္ထားနိုင္၊ မဖ်က္ဆီးနုိင္ေသာေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္တတ္တယ္။

ဒါ့အျပင္ ၀မ္းဗိုက္နွင့္ တင္ပါးဆံုအတြင္းပိုင္းရွိိ ဆဲလ္မ်ားက သားအိမ္တစ္ရွဴး ဆဲလ္ပံုစံအျဖစ္ ေျပာင္းသြားေသာအခါ သို႔မဟုတ္ သေႏၶသားဘ၀တြင္ သားအိမ္တစ္ရွဴးဆဲလ္မ်ား သားအိမ္ျပင္ပေရာက္ေနေသာအခါ ဤေရာဂါျဖစ္ေစတယ္။

Risk factors

Endometriosis (သားအိမ္အတြင္းရွိ တစ္ရွဴးမ်ား သားအိမ္ျပင္ပသုိ႔ေရာက္ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ် ျမင့္မားေစတဲ့အေၾကာင္းမ်ားစြာ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ
• ကေလးတစ္ခါမွ မေမြးဖူးျခင္း
• ေဆြမ်ိဳးထဲရွိ တစ္ဦး သို႔ တစ္ဦးထက္ပိုေသာသူမ်ား( အေမ၊ အမ၊ အေဒၚ) တို႔က ဒီေရာဂါကိုခံစားေနရျခင္း
• ပံုမွန္ ရာသီေသြးဆင္းေသာလမ္းေၾကာင္းသည္ ေရာဂါအေျခအေနတစ္ခုခုေၾကာင့္ တားဆီးပိတ္မိေနျခင္း
• ဆီးခံုတြင္း ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံထားဖူးျခင္း
• သားအိမ္ပံုစံ မမွန္ျခင္း
• အသက္ ၁၂ႏွစ္ မတိုင္မီ ရာသီလာျခင္း
သားအိမ္၊ သားအိမ္ေခါင္း ႏွင့္ မိန္းမကိုယ္တုိ႔တြင္ ပံုစံမမွန္မႈမ်ားရွိေနေသာအခါ ရာသီေသြးဆင္းျခင္းကို ေႏွးေကြးေစျခင္း (သို႔) ပိတ္ဆို႔ထားျခင္းမ်ားျဖစ္ေစႏိုင္သည္

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Endometriosis (သားအိမ္အတြင္းရွိ တစ္ရွဴးမ်ား သားအိမ္ျပင္ပသုိ႔ေရာက္ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

သင့္ရဲ႔ ေရာဂါလကၡဏာေတြကိုေျပာျပျခင္း အထူးသျဖင့္ နာတဲ့ေနရာေတြကို ေသခ်ာျပသျခင္းျဖင့္ ဆရာ၀န္မွသင့္ကို ေရာဂါရွာေဖြေပးနို္င္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႔ေသာ အေျခအေနမ်ားတြင္ သင္ဟာေရာဂါျဖစ္ေၾကာင္း သက္ေသျပနိုင္တဲ့ စမ္းသပ္မွဳေတြ လုပ္ရပါမယ္။

၀မ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္း စမ္းသပ္ျခင္း၊ အာထရာေဆာင္း(ultrasound)ရိုက္ျခင္း ႏွင့္ မွန္ေျပာင္းၾကည့္ျခင္းတို႔ကို လုပ္ေဆာင္နိုင္ပါတယ္။
၀မ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္းစမ္းသပ္မွဳတြင္ ဆရာ၀န္မွ ၀မ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္းရွိိ ပံုမမွန္မွဳေတြ (မ်ိဳးပြားအဂါၤရွိ အရည္အိတ္၊ သားအိမ္ေနာက္ရွိ အမာရြတ္) ကို စမ္းသပ္ေပးနုိင္ပါတယ္။

အာထရာေဆာင္း(ultrasound)သည္ ၾကိမ္ႏွဳန္းျမင့္ အသံလိွဳင္းေတြလႊတ္ျပီး သင့္ခႏၶာကိုယ္ထဲရွိ ပံုရိပ္ေတြကို ဖမ္းယူေပးနုိင္ပါတယ္။ အာထရာေဆာင္းမွတစ္ဆင့္ တိက်ေသခ်ာတဲ့အေျဖကို မရေသာ္လည္း သားအိမ္တြင္းတစ္ရွဴးမ်ားျပင္ပသို႔ေရာက္တဲ့ ေရာဂါေၾကာင့္ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနတဲ့ အရည္အိတ္ေတြကို ရွာေဖြေပးနုိင္ပါတယ္။

ေဆးျဖင့္ကုသျခင္းတစ္မ်ိဳးထဲျဖင့္ သင့္မွာေရာဂါရွိ၊ မရွိေသခ်ာမေျပာနိုင္ပါဘူး။ ဝမ္းဗိုက္တြင္းမွန္ေျပာင္းၾကည့္သကဲ့သို႔ ခြဲစိတ္လုပ္ငန္းစဥ္ ျပဳလုပ္ျပီး ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္က သင့္ဗိုက္တြင္းကို ၾကည့္ျပီးမွ ေရာဂါရွိ၊ မရွိေျပာနိုင္ပါလိိမ့္မယ္။ ၀မ္းဗိုက္တြင္းၾကည့္တဲ့ မွန္ေျပာင္းအကူအညီျဖင့္ သင့္သားအိမ္တစ္ရွဴးတြယ္ေနတဲ့ ေနရာ၊ အရြယ္အစား ႏွင့္ ပ်ံ ႔ႏွံ႔မွဳတို႔ကို သိနိုင္ျပီး လိုအပ္တဲ့ကုသမွဳကို ေကာင္းစြာေရြးခ်ယ္နို္င္ပါတယ္။

Endometriosis (သားအိမ္အတြင္းရွိ တစ္ရွဴးမ်ား သားအိမ္ျပင္ပသုိ႔ေရာက္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ဒီေရာဂါကို အရွင္းကုသလို႔မရေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ နာက်င္ျခင္းနွင့္ ျမံဳ ျခင္းတို႔ကို ကုသနို္င္ပါတယ္။ သင္ဟာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္လိုပါက သင့္ေရာဂါလကၡဏာေပၚမူတည္ျပီး သင့္ေတာ္ေသာကုထံုးကို ေရြးခ်ယ္နိုင္ပါတယ္။

သင့္မွာရွိတဲ့ အီစထရိုဂ်င္ပမာဏကို ေလွ်ာ့ခ်တဲ့ ေဟာ္မုန္းကုထံုးခံယူျခင္းျဖင့္ သင့္ရဲ ႔ သားအိမ္ျပင္ပတြင္ကပ္ေနသည့္ သားအိမ္တစ္ရွဴးပမာဏ ေလ်ာ့့ခ်ျပီး နာက်င္မွဳသက္သာေစနိုင္ပါတယ္။ နာက်င္ျခင္းဟာ သင့္ရဲ႕ တစ္ခုတည္းေသာ ျပႆနာ ျဖစ္တယ္။

တကယ္လို့ သင္ဟာ အနည္းငယ္သာ နာက်င္ျပီး ေနာက္ထပ္လည္း ကိုယ္၀န္ေဆာင္ဖို႔ အစီအစဥ္မရွိလ်ွင္ (သို႔) ေသြးဆံုးခါနီးျဖစ္လွ်င္ ကုသမွဳကို မခံယူလို႔ရပါတယ္။

ေဆးမ်ားေသာက္သံုးျခင္းဟာ နာက်င္ျခင္းႏွင့္ ေသြးဆင္းမ်ားျခင္းတို႔အတြက္ ေကာင္းေသာကုသနည္းျဖစ္ေပမယ့္ ကေလးရရွိရန္ မလုပ္ေဆာင္ေပးနုိင္ပါ။ သေႏၶတားေဆးကဒ္ေတြက ေရာဂါကိပိုမဆုိးလာေအာင္ကာကြယ္ေပးျပီး အေရာင္က်ေဆးေတြက သင့္ရဲ႕နာက်င္မွဳ ကိုသက္သာေစနိုင္ပါတယ္္။

တကယ္လို႔ သင့္ေရာဂါက ပိုဆိုးလာျပီး သေႏၶတားေဟာ္မုန္းေဆးမ်ား ႏွင့္ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးတို႔ျဖင့္ မသက္သာပါက ပိုျပင္းတဲ့ ေဟာ္မုန္းကုသမွဳခံယူရနုိင္ပါတယ္။
ပိုျပင္းတဲ့ ေဟာ္မုန္းကုသမွဳႏွင့္မသက္သာပါဘဲ တျခားကိုယ္တြင္းအဂါၤမ်ားကိုပါ ပ်ံ ့ႏွံ႔ေနပါက ခြဲစိတ္မွဳကို ခံယူရနုိင္ပါတယ္။ သားအိမ္တြင္းတစ္ရွဴးမ်ားနွင့္ အမာရြတ္တို႔ကို ခြဲစိတ္ဖယ္ရွားနုိင္ပါတယ္။

ဗုိက္တြင္အေပါက္ တစ္ေပါက္ သို႔မဟုတ္ တစ္ေပါက္ထပ္ပိုေသာအေပါက္မွတစ္ဆင့္ ၀မ္းဗိုက္ၾကည့္မွန္ေျပာင္း သံုးျပီးခြဲစိတ္နို္င္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 29, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 29, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ