End-stage renal disease (ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

End-stage renal disease (ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ မွေနျပီး ေက်ာက္ကပ္၏ပံုမွန္လုပ္ငန္းမ်ား တျဖည္းျဖည္းခ်ိဳ႕ယြင္း ဆိုးရြားလာျခင္းကို ေနာက္ဆံုးအဆင့္  ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ ဟုေခၚသည္။ သင္၏ေက်ာက္ကပ္က ခႏာၱကိုယ္၏လိုအပ္ခ်က္ ႏွင့္အလိုက္ လုပ္ငန္းမလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။

ေက်ာက္ကပ္က အညစ္အေၾကးေတြႏွင့္ ခႏာၱကိုယ္အတြက္ ပိုေနေသာ အရည္မ်ားကို စစ္ထုတ္ေပးျပီး ဆီးအေနႏွင့္စြန္႕ထုတ္ေပးပါတယ္။

ေက်ာက္ကပ္ကစစ္ထုတ္မႈမလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုရင္

အရည္ေတြ၊အညစ္အေၾကးေတြဟာ ခႏာၱကိုယ္ထဲ

မွာ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ ပမာဏ တစ္ခုထိစုပံုလာပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးအဆင့္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါမွာဆိုရင္ အသက္ရွင္ဖိုိ႕အတြက္ေက်ာက္ကပ္ေဆးျခင္းႏွင့္ ေက်ာက္ကပ္လဲလည္ျခင္းတို႕ျပဳလုပ္ဖို႔လိုပါတယ္။

ေက်ာက္ကပ္ေဆးျခင္းႏွင့္ လဲလည္ျခင္းမျပဳလုပ္ဘူးဆိုရင္လည္းသင့္ရဲ႕က်န္ရွိေနတဲ့ ဘ၀မွာေရာဂါလကၡဏာေတြသက္သာဖို႔သင့္ေတာ္ေသာ ေဆးကုသမႈခံယူသင့္ပါတယ္။

End-stage renal disease (ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

End-stage renal disease (ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ ရဲ႕ အေစာပိုင္း

အေျခအေနမွာေရာဂါ ကကၡဏာေတြမျပတတ္ပါဘူး

နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါကေနျပီးေတာ့ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ ေျပာင္းသြားတဲ့

အခါ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြ ေတြ႕ရမွာပါ။

ပ်ိဳ႕ျခင္း

အန္ျခင္း

အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း

ေမာပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း

အိပ္စက္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သတ္သည့္ေရာဂါမ်ားရွိျခင္း

ဆီးသြားသည့္ပမာဏေျပာင္းလဲသြားျခင္း

ညဏ္ရည္ေလ်ာ့နည္းလာျခင္း

ၾကြက္တက္ျခင္း

ေျခေထာက္ႏွင့္ ေျခခ်င္း၀တ္မ်ားေရာင္ျခင္း

ႏွလံုးပတ္လည္တြင္အရည္စုေသာေၾကာင့္ ရင္ဖတ္ေအာင့္ျခင္း

အဆုတ္ေဘးတြင္ အရည္စုေသာေၾကာင့္ အသက္ရႈက်ပ္ျခင္း

ေသြးတိုးျခင္း( ထိန္းထားရန္ခက္ခဲသည္။)

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား သည္တစ္ခါတစ္ရံ အေပၚတြင္ေဖာ္ျပထားသည့္အတိုင္းအတိအက် မျဖစ္ႏိုင္ပါ။အျခားေသာေရာဂါမ်ားကလည္း ေက်ာက္ကပ္ကိုပ်က္ဆီးေစသည္။

ေက်ာက္ကပ္သည္ ပ်က္ဆီးသြားေသာလုပ္ငန္းမ်ားကို အစားထိုးလုပ္ေဆာင္ေပးေနႏိုင္ေသာ အေျခအေနတြင္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား မေပၚနိုင္ပါ။ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ျပန္လည္ အစားထိုးမလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေတာ့မွသာလွ်င္ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားေပၚလာသည္။

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

End-stage renal disease (ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

 

ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ မ်ားဟာ ေက်ာက္ကပ္ရဲ႕

စစ္ထုတ္မႈျပဳလုပ္တဲ့ ေသးငယ္တဲ့ ေက်ာက္ကပ္ဆဲလ္ အဖြဲ႕အစည္းေတြကို တိုက္ခိုက္ပါတယ္။ ေသြးတြင္း အညစ္အေၾကး စြန္႕လုပ္မႈကို

ထိခိုက္လာျပီး ေနာက္ဆံုးအဆင့္ေက်ာက္ကပ္ပ်က္ဆီးျခင္း

အဆင့္ကို ေရာက္ရွိသြားပါတယ္။ ေသြးခ်ိဳႏွင့္ေသြးတိုးတို႕

ေၾကာင့္ပိုျဖစ္ေစပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိခဲ့မယ္ဆိုရင္ ခႏၱာကိုယ္ က သၾကားဓာတ္ကို မျဖိဳခြဲႏိုင္တဲ့အတြက္  သင့္၏ေသြးထဲမွာသၾကားဓာတ္ပမာဏမ်ားေနမွာပါ။

သၾကားဓာတ္ပမာဏ မ်ားေနျခင္းကေန သင့္ရဲ့ ေက်ာက္ကပ္ ဆဲလ္ ေတြကို ပ်က္ဆီးေစပါတယ္။

ေသြးတိုးရွိခဲ့မယ္ဆိုရင္ ေက်ာက္ကပ္ထဲကေသြးေၾကာငယ္ေလးေတြထဲမွာ တြန္္းအား မ်ားလာျပီး ပ်က္ဆီးေစပါတယ္။ ထိုသို႔ပ်က္ဆီး

မႈေတြကေနျပီး ေက်ာက္ကပ္ ေသြးေၾကာေတြရဲ႕ ေသြးတြင္း

အညစ္အေၾကးစစ္ထုတ္ မႈ ကို တားဆီးပါတယ္။

အျခား ေနာက္ဆံုးအဆင့္ေက်ာက္ကပ္ပ်က္ဆီးေစေသာ အေၾကာင္းမ်ားမွာ

ဆီးလမ္းေၾကာင္း ေက်ာက္တည္ျခင္း  ၊ ဆီးက်ိတ္ၾကီးျခင္း ၊

သို႕ ေက်ာက္ကပ္ ကင္ဆာ

ဆီးလမ္းေၾကာင္း ေျပာင္းျပန္ဆီးျခင္း ေက်ာက္ကပ္ဆီသို႕ ဆီး ျပန္ဆီးျခင္း

ေမြးရာပါ ခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ End-stage renal disease (ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

 

ဆီးခ်ိဳ

ေသြးတိုး

ေနာက္ဆံုးအဆင့္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ မ်ိဳးရိုးရွိျခင္း

ေက်ာက္ကပ္တြင္ အရည္အိတ္မ်ားပါရွိျခင္း

မ်ိဳးရိုးလိုက္ေသာေက်ာက္ကပ္ေရာဂါတစ္မ်ိဳး (အျမင္အာရံု

အၾကားအာရံု ခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း တို႕ႏွင့္တြဲေနတက္သည္ ) ALPORT ေရာဂါ

ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ျခင္း

ေက်ာက္ကပ္ျပည္တည္ျခင္း

အျခားေသာ မိမီဆဲလ္ မိမိသတ္ေသာ ခုခံအားအလြန္ေကာင္း ေသာ ေရာဂါမ်ား ( Lupus )

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

End-stage renal disease (ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္ အေနႏွင့္ စမ္းသပ္ မႈေတြႏွင့္ေက်ာက္ကပ္လုပ္ငန္း  စစ္ေဆးမႈေတြလုပ္ပါလိမ့္မယ္။

ေက်ာက္ကပ္လုပ္ငန္းစစ္ေဆးမႈေတြဟာ

  • ဆီးစစ္ေဆးျခင္း : ဆီးထဲတြင္ အသားဓာတ္ႏွင့္ ေသြး ကို စစ္ေဆးသည္၊ ထိုအရာမ်ားေတြ႕လွ်င္ သင့္ေက်ာက္ကပ္ က အညစ္အေၾကးစြန္႕ထုတ္ျခင္း ကို ေကာင္းမြန္စြာ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး ။
  • ေသြးတြင္း creatinine ပမာဏ: ေသြးတြင္း တြင္ စုပံုေနေသာပမာဏ ကို သိႏိုင္သည္ ။ ေက်ာက္ကပ္ကစြန္႕ထုတ္ရမည့္ ပစၥည္းျဖစ္သည္။
  • ေသြးတြင္း urea nitrogen ပမာဏ : ေသြးတြင္း nitrogen ပမာဏကိုသိရွိနိုင္သည္။
  • ေက်ာက္ကပ္မွ ပ်မ္းမွ်စစ္ထုတ္မႈပမာဏ : ေက်ာက္ကပ္ မွ အညစ္အေၾကးစြန္႕ထုတ္ႏိုင္မႈကို သိရွိႏိုင္သည္။

End-stage renal disease (ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ကုသမႈမ်ားကေတာ့ ေက်ာက္ကပ္ေဆးျခင္းႏွင့္ လဲလွယ္ျခင္း တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ အစားအေသာက္ အေနအထိုင္ ေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ တရားထိုင္ျခင္းတို႕ က လည္းကူညီေပးႏိုင္သည္။

ေက်ာက္ကပ္ေဆးျခင္း

ေက်ာက္ကပ္ေဆးျခင္း ႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။

တစ္ခုမွာ ေသြးတြင္းမွေဆးျခင္းျဖစ္သည္။ ေသြးတြင္းမွ အညစ္အေၾကးမ်ားကို ေဖ်ာ္ရည္တစ္ခုႏွင့္ စက္မွ စစ္ထုတ္သည္။ ထို႕ေနာက္ သန္႔စင္သြားေသာေသြးမ်ားကို ျပန္လည္ ထည့္ေပးသည္။ တစ္ပတ္လွ်င္ သံုးၾကိမ္လုပ္ႏိုင္ျပီး တစ္ခါလွ်င္ သံုးနာရီမွ ေလးနာရီ ၾကာႏိုင္သည္။

၀မ္းဗိုက္ အတြင္း မွေဆးျခင္းျဖစ္သည္။ ေဖ်ာ္ရည္တစ္ခုကို ဗိုက္အတြင္း ထည့္ျပီး ပိုက္ႏွင့္ျပန္လည္ စုပ္ယူျပီးဖယ္ရွားသည္ ။ ေသခ်ာသင္ၾကားမႈျပဳလုပ္ထားပါက အိမ္တြင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။ သင္အိပ္ေနေသာ အခ်ိန္တြင္ တစ္ညတာ ျပဳလုပ္သည္ ။

ေက်ာက္ကပ္လဲလွယ္ျခင္း

သင္၏မေကာင္းေသာေက်ာက္ကပ္ကို ဖယ္ရွားျပီး လႈဒါန္းထားေသာ ေကာင္းမြန္ေသာ ေက်ာက္ကပ္ႏွင့္ အစားထိုးသည္။ ေကာင္းေသာ ေက်ာက္ကပ္တစ္ျခမ္းသာ လိုအပ္ေသာေၾကာင့္ အသက္ရွင္ေနေသာသူမ်ားမွလႈဒါန္းႏိုင္သည္ ။ ေက်ာက္ကပ္တစ္ျခမ္းလႈဒါန္းျပီးပါကလည္း အျခားလူမ်ားလို ပံုမွန္ ေက်ာက္ကပ္လုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္နိုင္သည္။

ေဆးမ်ား

ေသြးတိုး ၊ဆီးခ်ိဳရွိသူမ်ား အေနႏွင့္ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္ဆီးျခင္း မျဖစ္ေစရန္ ေဆးပံုမွန္ေသာက္ရန္လိုအပ္ပါတယ္။ ေဆးအေနႏွင့္ ACEI ႏွင့္ARB ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ကာကြယ္ေဆးမ်ားက ေနာက္ဆံုးအဆင့္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါပ်က္ဆီးျခင္း မွ ကာကြယ္ေပးသည္။

သင္၏ဆရာ၀န္ႏွင့္တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

 

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက ေနာက္ဆံုးအဆင့္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

 

အရည္မ်ား စုပံုလာျခင္းဟာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကို လ်င္ျမန္စြာ ေျပာင္းလဲလာႏိုင္သည္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေျပာင္းလဲမႈကို ေစာင့္ၾကည့္ ရန္လိုသည္။

ကယ္လိုရီမ်ားမ်ားစားရန္လိုအပ္ေသာ္လည္း အသားဓာတ္က္ိုု ေလ်ာ့စားရမည္။ ဆိုဒီယမ္ ၊ ပိုတက္ဆီရန္၊ ႏွင့္ စသည္မ်ား ကိုေလ်ာ့ စားရန္လိုအပ္သည္။ ေရကို လိုအပ္ေသာပမာဏသာ ေသာက္ေပးရန္ လိုအပ္သည္။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ဆားဓာတ္ပါေသာ အစာမ်ားကို ေလ်ာ့စားရန္လိုသည္။

ငွက္ေပ်ာသီး

ခ၇မ္းခ်ဥ္သီး

လိေမၼာ္သီး

ေခ်ာကလက္

ေျမပဲေထာပတ္

ဟင္းႏုႏြယ္

ေထာပတ္သီး

ျဖည့္စြက္ဗိုက္တာမင္မ်ား (ကယ္ဆီရယ္၊ ဗိုက္တာမင္ စီ ၊ ဒီ၊ႏွင့္ သံဓာတ္မ်ား) စားသံုးျခင္းဟာ ေက်ာက္ကပ္ လုပ္ငန္းကို ေကာင္းေစျပီး လိုအပ္ေသာ အဟာရမ်ားစုပ္ယူျခင္းကိုလည္းေကာင္းမြန္ေစသည္။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ မတ် 14, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း မတ် 14, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ