အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Encopresis (၀မ္းေပက်ံျခင္း) ကဘာလဲ။

Encopresis ဆိုသည္မွာ ကိုယ္တိုင္အိမ္သာသြားတတ္သည့္အရြယ္ ကေလးငယ္မ်ားတြင္ ေအာက္ခံေဘာင္းဘီ၌ ၀မ္းမ်ားေပက်ံျခင္းကိုဆိုလိုပါသည္။ ကေလးငယ္မ်ား ၀မ္းကိုထိန္းတတ္ေသာ္လည္း အသက္ ၄ ႏွစ္အထက္မဟုတ္လွ်င္ ဒီေရာဂါဟု ဆရာ၀န္မ်ားက မယူဆပါ။ ဤကဲ့သို႔ ၀မ္းေပက်ံျခင္းသည္ ရုပ္ဆုိင္ရာအရ ျဖစ္ရသည့္အေၾကာင္းရွိသလို ကေလးကိုယ္တုိင္ တမင္လုပ္ျခင္းမဟုတ္ပဲ တစ္နည္း စိတ္ႏွင့္ထိန္းမရပဲ ေပက်ံျခင္းျဖစ္ပါသည္။

Encopresis (၀မ္းေပက်ံျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

US တြင္ အသက္ ၁၀ ႏွစ္ေအာက္ကေလး ၁ – ၂% အထိ Encopresis ျဖစ္ေနပါသည္။ မိန္းကေလးမ်ားထက္ ေယာက္်ားေလးမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားၿပီး ျဖစ္ရပ္ ၈၀% တြင္ ေယာက္်ားေလးမ်ားသာ ျဖစ္ေလ့ရွိသည္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါသည္။

လကၡဏာမ်ား

Encopresis (၀မ္းေပက်ံျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

Encopresis ၏ အျဖစ္အမ်ားဆံုး ေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ-

  • ေအာက္ခံေဘာင္းဘီတြင္ ၀မ္း သို႔ အရည္၀မ္းမ်ား ပြထေနျခင္း
  • မာေက်ာေျခာက္ေသြ႔ေသာ ၀မ္းမ်ားႏွင့္ ၀မ္းခ်ဳပ္ေနတတ္ျခင္း
  • သြားသည့္၀မ္းအတံုးႀကီးေသာေၾကာင့္ အိမ္သာေပါက္ ပိတ္လုျခင္း သို႔ ပိတ္ျခင္း
  • ၀မ္းသြားရန္ ေရွာင္ေနျခင္း
  • ၀မ္းတစ္ခါႏွင့္တစ္ခါၾကား အခ်ိန္အေတာ္ၾကာျခင္း
  • အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း
  • ဗိုက္နာျခင္း
  • ေနအခ်ိန္ သို႔ ညအခ်ိန္ အိပ္စဥ္ေသးေပါက္ခ်ျခင္း
  • ဆီးအိမ္ခဏခဏ ပိုး၀င္ျခင္း (မ်ားေသာအားျဖင့္ မိန္းကေလးမ်ား)

အထက္တြင္ေဖာ္ျပထားသည့္အထဲမွာမပါ၀င္ေသးေသာ အျခားလကၡဏာမ်ားလည္း ရွိႏုိင္ပါေသးသည္။ အကယ္၍ကိုယ့္ဆီ၌ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ား ရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမည္ဆိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္၌ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္မ်ားထဲမွ တစ္ခုခုရွိခဲ့လွ်င္ သင့္ဆရာ၀န္ႏွင့္ ဆက္သြယ္သင့္သည္။

  • ျပင္းထန္ၿပီး အျမဲၿမဲလိုလို သို႔မဟုတ္ ခဏခဏ ၀မ္းခ်ဳပ္တတ္ျခင္း
  • ၀မ္းသြားစဥ္ နာက်င္ျခင္း
  • ၀မ္းမသြားခ်င္ျခင္း သြားလွ်င္လဲ ညွစ္ထုတ္ရျခင္း
  • အသက္ ၄ ႏွစ္အထက္ကေလးမ်ားတြင္ ၀မ္းေပက်ံေနလွ်င္

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Encopresis (၀မ္းေပက်ံျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

Encopresis သည္ ေမြးရာပါ ခႏၶာေဗဒမူမမွန္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ရသည္မွာ ရွား၏။ ျဖစ္ရပ္အမ်ားစုတြင္ Encopresis မွာ နာတာရွည္ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ရျခင္းပင္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

Encopresis (၀မ္းေပက်ံျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

Encopresis ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာရွိပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္-

  • ၀မ္းခ်ဳပ္ေစေသာေဆးမ်ား ေသာက္ျခင္း ဥပမာ ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆး
  • အာရံုမစိုက္ႏုိင္ေသာေရာဂါ (ADHD)
  • ေအာတစင္ေရာဂါ
  • စိတ္လႈပ္ရွား သို႔ စိတ္က်ေရာဂါ

 

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Encopresis (၀မ္းေပက်ံျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

Encopresis ကိုအတည္ျပဳရန္အတြက္ ဆရာ၀န္မွ ကေလး၏ေရာဂါရာဇ၀င္၊ ၀မ္းက်င့္ေပးထားပံု၊ အစားအေသာက္၊ ေနထိုင္မႈပံုစံ၊ အမူအက်င့္၊ ေဆး၀ါးမ်ားႏွင့္ အျပဳအမူမ်ားကို ေမးျမန္းပါမည္။ ကေလး၏ ေယဘုယ်က်န္းမားေရးအေျခအေန၊ အူမႀကီး၊ အစာေဟာင္းအိမ္ႏွင့္ စအို အေျခအေနတို႔ကိုပါက စမ္းသပ္ပါလိမ့္မည္။ ထို႔အျပင္ ဆရာ၀န္မွာ ကေလးစအိုအတြင္းႏိႈက္ကာ ၀မ္းအေျခအေန၊ စအိုအေပါက္ပါမပါ၊ အစာေဟာင္းအိမ္၏ အရြယ္အစားပံုမွန္ဟုတ္မဟုတ္၊ စအိုၾကြက္သားအား ပံုမွန္ဟုတ္မဟုတ္ စမ္းပါလိမ့္မည္။

ျဖစ္ရပ္အမ်ားစုတြင္ ေသြးစစ္မႈမ်ားမွာ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ Encopresis အတြက္ လုပ္ရန္ျခင္းမဟုတ္ပါ။ တစ္ခ်ိဳ႕ျ့ဖစ္ရပ္မ်ားတြင္ေတာ့ ကေလး၏၀မ္းဗိုက္ သုိ႔မဟုတ္ ဆီးခံုရိုးေခြ ဓာတ္မွန္ရိုက္ၿပီး အူမႀကီးအတြင္းရွိ ၀မ္းပမာဏကိုၾကည့္ျခင္း၊ အူမႀကီးႏွင့္ အစာေဟာင္းအိမ္ႀကီးမႀကီးစစ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရႏုိင္ပါသည္။ မၾကာခဏဆိုသလို ေဘရီယမ္ဆိုးေဆးႏွင့္လည္း ဓာတ္မွန္ရိုက္ရႏုိင္သည္။ ၎မွာ အထူးျပဳဓာတ္မွန္တစ္မ်ိဳးပင္။ ျပြန္ငယ္ေလးတစ္ခုအား ကေလး၏အစာေဟာင္းအိမ္မွတစ္ဆင့္ အူမႀကီးဆီသို႔ထိုးသြင္းကာ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ပိတ္ ဆိုးေဆးအား ထိုးသြင္းပါလိမ့္မည္။ ထို႔ေနာက္ ဓာတ္မွန္ရိုက္ကာ အူမႀကီးတြင္ သိပ္ေနျခင္း၊ လိမ္ေနျခင္း၊ ေခါက္ေနျခင္းမ်ားကို ၾကည့္ရႈႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။

တစ္ခ်ိဳ႕ျဖစ္ရပ္မ်ားတြင္ Anorectal manometry ျပဳလုပ္ရႏုိင္သည္။ ထိုစစ္ေဆးမႈတြင္လည္း ေသးငယ္ေသာျပြန္ေလးကို ကေလး၏ အစာေဟာင္းအိမ္အတြင္းသို႔ ထိုသြင္းပါမည္။ ၎တြင္ ဖိအားကိုအာရံုခံႏိုင္ေသာပစၥည္းပါသည္။ စစ္ေဆးေနစဥ္တြင္ ကေလးသည္ ၀မ္းညွစ္ရန္ ဗိုက္၊ ဆီးခံု၊ စအိုၾကြက္သားမ်ားသံုးမသံုး သိႏုိင္ပါမည္။ နာတာရွာ၀မ္းခ်ဳပ္ေသာ သို႔မဟုတ္ Encopresis ရွိေသာကေလးမ်ားမွာ ၀မ္းသြားသည့္အခါ အဆိုပါၾကြက္သားမ်ားကို ညီညီမွ်မွ် မသံုးတတ္ၾကပါ။

Manometry လုပ္ရျခင္း၏ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ စအိုတြင္ ဖိအားမ်ားေနျခင္းကို အတည္ျပဳရန္ျဖစ္ပါသည္။ Manometry သည္ စအိုကြင္းၾကြက္သားႏွင့္ အစာေဟာင္းအိမ္တုိ႔အား ထိန္းခ်ဳပ္ေနေသာ အာရံုေၾကာမ်ား အလုပ္ လုပ္မလုပ္ကို ထိုဧရိယာမ်ားတြင္ရွိေသာ Reflexes မ်ား အလုပ္လုပ္မလုပ္ၾကည့္ၿပီး သိႏုိင္ပါသည္။ Manometry သည္ အစာေဟာင္းအိမ္ပမာဏကိုသိႏုိင္ၿပီး ထုိဧရိယာအတြင္း အာရံုခံစားမႈရွိမရွိကိုလဲ သိႏိုင္၏။ ဆီးခံုၾကမ္းျပင္မွၾကြက္သားမ်ား မူမမွန္က်ံဳ႕ဆန္႕႔ျခင္းကိုလည္း Manometry ျဖင့္ မွတ္တမ္းတင္ႏုိင္ပါေသးသည္။

Anorectal Manometry သည္ Hirschsprung ေရာဂါမဟုတ္ေၾကာင္း အတည္ျပဳရတြင္လည္း အသံုး၀င္၏။ ၎သည္ Encopresis မျဖစ္ေသာ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းတစ္မ်ိဳးျဖစ္သည့္ ရွားပါးေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။ Hirchsprung ေရာဂါကို Encopresis ျဖစ္ရသည့္အေၾကာင္းရင္းဟု စဥ္းစားစရာရွိလာပါက အစာေဟာင္းအိမ္အသားစ စစ္ေဆးရန္လိုပါမည္။ ထိုမွ Hirschsprung ေရာဂါ၏ အဓိကလကၡဏာျဖစ္ေသာ အာရံုေၾကာအလုပ္မလုပ္ျခင္းကို ရွာေဖြႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

Encopresis (၀မ္းေပက်ံျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေယဘုယ်အားျဖင့္ Encopresis ကိုေစာေစာကုေလေလ ေကာင္းေလေလပင္။ ပထမအဆင့္မွာ ပိတ္ေနေသာ စျမင္းမ်ားကို အူမႀကီးအတြင္းမွ ဖယ္ရွာျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔ေနာက္တြင္ က်န္းမာေသာ၀မ္းသြားက်င့္ကို ဦးတည္ကုသရမည္။ တစ္ခ်ိဳ႕႔ျဖစ္ရပ္မ်ားတြင္ စိတ္ကုသျခင္းမ်ားကို ထပ္ေပါင္းထည့္ပါက ပိုအေထာက္အကူရပါသည္။

ပိတ္ေနေသာစျမင္းမ်ား အူမႀကီးအတြင္းမွ ရွင္းထုတ္ျခင္း

အူမႀကီးအတြင္းမွဖယ္ရွားရန္ႏွင့္ ၀မ္းခ်ဳပ္သက္သာေစရန္ လုပ္သည့္နည္းမ်ားစြာ ရွိပါသည္။ သင့္ကေလးအား ေအာက္ပါတုိ႔ထဲမွတစ္ခုခုကို ဆရာ၀န္မွ လမ္းညႊန္ပါလိမ့္မည္။

၀မ္းေပ်ာ့ေဆးမ်ား

စအိုတြင္းထည့္ခ်ဳေဆးမ်ား

အန္နီမာခ်ဴေဆး

အူမႀကီးရွင္းျခင္းအား စစ္ေဆးရန္ ခဏခဏျပန္ၾကည့္ဖို႔ရာ ေခၚပါလိမ့္မည္။

က်န္းမာေသာ ၀မ္းသြားအက်င့္အား အားေပးပါ။

အူမႀကီးရွင္းသြားသည္ႏွင့္ ကေလးအား ၀မ္းပံုမွန္သြားႏုိင္ရန္ အားေပးဖုိ႔ရာ အေရးႀကီး၏။ သင့္ကေလးအား ဆရာ၀န္မွ ေအာက္ပါတုိ႔ကို အႀကံျပဳပါလိမ့္မည္။

အမွ်င္ပိုပါေအာင္စားရန္၊ ေရလံုလံုေလာက္ေလာက္ေသာက္ရန္

၀မ္းေပ်ာ့ေဆးမ်ားကို ပံုမွန္၀မ္းအက်င့္ရလာပါက တျဖည္းျဖည္းျခင္း ေလ်ာ့သြားရန္

၀မ္းသြားခ်င္သည္ႏွင့္ ခ်က္ခ်င္းအိမ္သာသြားရန္ ကေလးအား က်င့္ေပးျခင္း

ႏြားႏို႔ခဏျဖတ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ႏြားႏို႔ႏွင့္တည့္မတည့္ စစ္ေဆးျခင္း

အမူအက်င့္ေျပာင္းေပးျခင္း

ပံုမွန္၀မ္းသြားအက်င့္ရရွိႏုိင္ရန္ ကေလးဆရာ၀န္ သို႔မဟုတ္ စိတ္ေရာဂါအထူးကုမွ နည္းလမ္းမ်ားကို ေဆြးေႏြးေပးပါလိမ့္မည္။ ၎ကုထံဳးအား အမူအက်င့္ျပဳျပင္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ၀မ္းက်င့့္ျခင္းဟု ေခၚပါသည္။

Encopresis  သည္ စိတ္အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္ေနပါက ကေလးငယ္အား စိတ္ကုထံုးျပဳလုပ္ရန္ စိတ္ေရာဂါအထူးကုမ်ားႏွင့္ ျပဖုိ႔ ဆရာ၀န္မွညႊန္ပါလိမ့္မည္။ ကေလးငယ္မွာ ရွက္တတ္ျခင္း၊ သူ႔အျပစ္ေၾကာင့္ဟုထင္ေနျခင္း၊ စိတ္က်ျခင္း၊ ကိုယ့္ကိုယ္မႏွစ္သက္ျခင္းမ်ားေၾကာင့္ Encopresis ျဖစ္ေနသည္ဆုိပါက စိတ္ကုထုံးမွာ အေတာ္အလုပ္ျဖစ္ပါသည္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Encopresis ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ Encopresis ကိုကုသသည့္ေနရာႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ လုပ္ရာတြင္ အကူအညီေပးႏုိင္ပါသည္။

အမွ်င္ဓာတ္ကိုအားျပဳပါ။ ကေလးငယ္အား အသီးမ်ား၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ား၊ ဂ်ံဳၾကမ္းႏွင့္ တျခားအမွ်င္မ်ားသည့္ အစာမ်ားကိုေကၽြးပါ။ ၎တို႔သည္ ၀မ္းကိုေပ်ာ့ေစ၏။

ကေလးကို ေရမ်ားမ်ားေသာက္ခိုင္းပါ။ ေရေသာက္ျခင္းက ၀မ္းမာျခင္းကို ကာကြယ္ႏုိင္ပါသည္။ တျခားေသာ အရည္မ်ားက အေထာက္အကူျပဳသည္ဆုိေသာ္လည္း ကယ္လိုရီကို တစ္ခ်က္ၾကည့္ေပးပါ။

ဆရာ၀န္ညႊန္ပါက ႏြားႏို႔ေသာက္ျခင္းကို ကန္႔သတ္ေပးပါ။ တစ္ခ်ိဳ႕ျဖစ္ရပ္မ်ားတြင္ ႏြားႏို႔သည္ ၀မ္းခ်ဳပ္မႈႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည္။ သို႔ေသာ္ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းမ်ားတြင္ အေရးႀကီးေသာအာဟာရမ်ား ပါရွိေနသည့္အတြက္ ေန႔စဥ္စားသံုးႏိုင္မည့္ပမာဏကို ေမးျမန္းပါ။

အိမ္သာတက္ခ်ိန္မ်ားကို စီမံေပးပါ။ ေန႔စဥ္ပံုမွန္ခ်ိန္မ်ား၌ ကေလးငယ္အား အိမ္သာထဲတြင္ ၅ မိနစ္မွ ၁၀ မိနစ္ထိ ထိုင္ခိုင္ပါ။ အစာစားၿပီးတိုင္း ထိုင္းခိုင္းတာမ်ိဳးက အေကာင္းဆံုးပင္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ အစာစားၿပီးေနာက္တြင္ အူလႈပ္ရွားမႈေကာင္းေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ကေလးငယ္အား အိမ္သာတြင္ထိုင္ခုိင္းၿပီး ႀကိဳးစားၾကည့္ခိုင္းပါ။

အိမ္သာတြင္ ေခြးေျခခံုအားခ်ထားေပးပါ။ ထိုမွသာ ေျခေထာက္အေနအထားအေျပာင္းအလဲမွ ၀မ္းအတြင္းအား ဖိအားပိုေပးေစႏုိင္ၿပီး ၀မ္းသြားမႈကို လြယ္ကူေစပါသည္။

ထိုအတိုင္းသာလုပ္သြားပါ။ ပံုမွ၀မ္းအက်င့္ႏွင့္ အမူအက်င့္အသစ္မ်ားရရန္မွာ လခ်ီၾကာတတ္ပါသည္။ ပံုမွန္လုပ္သြားျခင္းက ျပန္ျဖစ္ျခင္းကိုပါ ကာကြယ္ၿပီးသားျဖစ္ေစပါသည္။

အားေပးမႈျပဳၿပီး အေကာင္းျမင္ပါ။ သင့္အကူအညီက ကေလးငယ္အား Encopresis ကို အႏိုင္ယူေစႏုိင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စိတ္ရွည္ရွည္ႏွင့္ အားေပးပါ။ မေတာ္တဆအျဖစ္မ်ားရွိလာပါက အျပစ္တင္ျခင္း ေ၀ဖန္ျခင္း ကေလးအား အျပစ္ေပးျခင္းမ်ိဳးမလုပ္ပါႏွင့္။ ထိုအား ဘယ္အေျခအေနျဖစ္ျဖစ္ခ်စ္ေၾကာင္း အေထာက္အပံ့ေပးေနေၾကာင္း ျပသပါ။

အကယ္၍သင့္၌ ေမးခြန္းမ်ားရွိသည္ဆိုပါက သင့္အတြက္သင့္ေတာ္ေသာ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ရာ ဆရာ၀န္ႏွင့္ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါသည္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 15, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 15, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ