Encephalitis (ဦးေနွာက္ေရာင္ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Encephalitis (ဦးေနွာက္ေရာင္ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ဦးေနွာက္ေရာင္ရမ္းေရာဂါ (encephalitis) ဆိုတာ ဦးေနွာက္ေရာင္ရမ္းမွုအေျခအေနတစ္ခုပါ။ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ အဓိကျဖစ္ျပီး သင့္ရဲ႕ ဘာသာစကား၊ မွတ္ဥာဏ္ဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြျဖစ္လာနိုင္ျပီး ေသဆံုးတဲ႕ထိျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

Encephalitis (ဦးေနွာက္ေရာင္ေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

အျဖစ္မ်ားတဲ႕ေရာဂါေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ ကေလးေတြနဲ႕ လူၾကီးရြယ္အိုေတြလို ကိုယ္ခံအားနည္းသူေတြမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကေလးေတြမွာပိုျဖစ္တယ္။။သင့္ဆရာဝန္နဲ႕ ေဆြးေႏြးျပီးအခ်က္အလက္ရယူပါ။

လကၡဏာမ်ား

Encephalitis (ဦးေနွာက္ေရာင္ေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

အျဖစ္မ်ားေသာ လကၡဏာေတြကေတာ့ တုပ္ေကြးနဲ႕ အစာအိမ္ပိုး၀င္ေသာေရာဂါေတြနဲ႕ ဆင္တူပါတယ္။
• ဖ်ားျခင္း
• ေခါင္းကိုက္ျခင္း
• အဆစ္အျမစ္ကိုက္ျခင္း
• ေမာပန္းျခင္း၊ ခံတြင္းပ်က္ျခင္း
• စိတ္ရွုပ္ေထြးျခင္း၊ မူးေဝျခင္း၊ ေဝခဲြနိုင္စြမ္းမရိွျခင္း
• အျပဳအမူ ပိုင္းဆုိင္ရာ ရုတ္တရက္ ေျပာင္းလဲလာတဲ႕လကၡဏာေတ
• တက္ျခင္း
• အျမင္အာရံုထိခိုက္ျခင္း
• အၾကားအာရုံ နဲ ့ စကားေျပာတြင္ အခက္အခဲ မ်ားရွိျခင္း
• မူးေဝေအာ့အန္ျခင္း
• သည္းထန္စြာငိုျခင္း (တစ္ႏွစ္ေအာက္ကေလး) တို႕ျဖစ္ပါတယ္။
အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာ တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Encephalitis (ဦးေနွာက္ေရာင္ေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ျဖစ္ေစနိုင္တဲ႕ အခ်က္ေတြကေတာ့ ေအာက္ပါအတုိင္းျဖစ္ပါတယ္။
• ပိုးဝင္ျခင္း
ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဝင္ျခင္းဟာ ဦးေႏွာက္ေရာင္ရမ္းျခင္းကို တုိက္ရုိက္ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဘက္တီးရီးယားနဲ႕ ကပ္ပါးေကာင္ေတြ ေၾကာင့္ေတာ့ အျဖစ္နည္းပါတယ္။

• ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခဲ႕ဖူးျခင္း
ေရွ႕ကကူးစက္ဖူးျပီးသားေရာဂါပိုးကို ကိုယ္ခံအားစနစ္က တိုက္ခိုက္တံု႔ျပန္တဲ့အခါ ေရာင္ရမ္းျခင္းကို္ျဖစ္ေစတတ္ပါတယ္။

• Autoimmue( ကိုယ့္ကိုယ္ခံအားစနစ္က ကိုယ့္ကိုျပန္တိုက္ျခင္း )
ကိုယ္ခံအားစနစ္က အျခား အကိ်တ္ေတြလို ကိုယ့္ခႏၶာကိုယ္ကို တန္ျပန္သက္ေရာက္တဲ႕အခါ ဒီေရာဂါျဖစ္ေစပါတယ္။

• HIV လိုနာတာရွည္ေရာဂါေတြက ေရာင္ရမ္းတာကိုျဖစ္ေစပါတယ္။

• ေရယုန္ဗိုင္းရပ္စ္၊ ျခင္နဲ႕ မွက္ ေတြကေန တစ္ဆင့္ ကူးစက္တဲ႕ဗိုင္းရပ္စ္နဲ႕ ေခြးရူးျပန္ဗုိင္းရပ္စ္ပိုးေတြဟာ ဦးေနွာက္ေရာင္ရမ္းျခင္း ကိုျဖစ္ေစပါတယ္။

Risk factors

Encephalitis (ဦးေနွာက္ေရာင္ေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ျဖစ္ပြားနို္င္ေခ် ျမင့္မားေစ အေျခအေနမ်ားစြာရိွပါတယ္။ ဥပမာ ။
• အသက္အရြယ္ ။ ကေလးေတြနဲ႕ သက္ၾကီးရြယ္အိုေတြမွာ ျဖစ္ပြားနိုင္ေခ်ရွိိပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အသက္ ၂၀ ကေန ၄၀ ၾကား လူအခိ်ဳ႕ေတြမွာလည္း ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။
• ကိုယ္ခံအားနည္းျခင္း ။ HIV / AIDS ရိွသူေတြနဲ႕ ကိုယ္ခံအား က်ဆင္းေနသူေတြမွာ ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ ျဖစ္နိုင္ေခ် ျမင့္တက္လ်က္ရွိပါတယ္။
• ျခင္နဲ႕ မွက္ ေတြကေန ကူးစက္တတ္တဲ႕ ဗုိင္းရပ္စ္ေရာဂါထူထပ္တဲ႕ေနရာေတြမွာ ေနရင္သင့္ကို ကူးစက္နိုင္ေခ် ျမင့္မားပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Encephalitis (ဦးေနွာက္ေရာင္ေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဆရာဝန္က သင့္ေရာဂါအတြက္ ေရာဂါရာဇဝင္နဲ႕ လကၡဏာေတြကို စမ္းသပ္ပါမယ္။ ေအာက္တြင္ေဖာ္ျပထားေသာ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈမ်ားလည္း ျပဳလုပ္ႏုိင္ပါတယ္။
• ကြန္္ပ်ဴတာဓါတ္မွန္ ၊ သံလုိက္ဓါတ္မွန္ရိုက္ျခင္း လုပ္ေဆာင္ျပီး ဦးေနွာက္ ေရာင္ရမ္းျခင္းကို စစ္ေဆးသိရွိေစကာ ေလျဖတ္ျခင္းနဲ႕ ဦးေနွာက္အကိ်တ္ကဲ့သို႔ အျခား ေရာဂါျပႆနာမ်ား မရွိ ေၾကာင္းကိုလည္း တစ္ခါတည္း ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ေပးပါတယ္။
• ဦးေႏွာက္ရည္ၾကည္ စစ္ေဆးျခင္း (Spinal fluid analysis ) ျပဳလုပ္ျပီး ေသြးျဖဴဥ၊ ပရိုတိန္းနဲ႕ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ ပြားမ်ားေနသလားစစ္ေဆးကုသပါမယ္။
• ဦးေနွာက္လ်ွပ္စီးလိႈင္း တိုင္းတာျခင္း (EEG ရိုက္ျခင္း) သံုးျပီး စစ္ေဆးမႈလုပ္ပါမယ္
• ေသြးစစ္ျပီး ဦးေနွာက္ေရာင္ေရာဂါ (encephalitis) ျဖစ္ေစတဲ႕ ဗိုင္းရပ္စ္ကိုသိရွိနိုင္ပါတယ္။

Encephalitis (ဦးေနွာက္ေရာင္ေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ဦးေနွာက္ေရာင္ေရာဂါ (encephalitis) ကိုကုသနည္းကေတာ့ ေရာဂါကိုထိန္းခ်ဳပ္နိင္ဖို႕နဲ႕ ဒီေရာဂါေၾကာင့္ျဖစ္တဲ႕ ေရရွည္အကိ်ဳးဆက္ေတြကို ဆက္မတိုးေအာင္လုပ္ေဆာင္ဖို႕ေတြျဖစ္ပါတယ္။
ေဆး၀ါးေတြကေတာ့ ။ ။
• အဖ်ားနဲ႕ေခါင္းကိုက္ျခင္းလိုမျပင္းထန္တဲ့ ေရာဂါ လကၡဏာေတြအတြက္ အေရာင္က်ေဆး၊ ပိုးသတ္ေဆး ေတြေပးျပီး ကုသနိုင္ပါတယ္။ ဒီေဆးေတြဟာ ေရယုန္ဗိုင္းရပ္စ္ လိုပိုးေတြအတြက္ပါထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ပါတယ္။
• တစ္ခိ်ဳ႕ ကိစၥေတြမွာ စတီးရိႊက္ေဆးေတြ ( corticosteroids )ေပးျပီး ဦးေနွာက္တြင္း ေရာင္ရမ္းေနတာကို ေလ်ာ့ခ်ေပးနိုင္ပါတယ္။
• ‘တက္’ ျခင္းျဖစ္ျပီဆိုရင္ အတက္ေရာဂါေပ်ာက္ေဆး ေတြေပးဖို႕ဆရာဝန္ကညႊန္ပါလိမ့္မယ္။
• အေထာက္အကူျပဳ ကုသနည္းမ်ား ။ ဆရာဝန္က သင့္ကို ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကုထံုးေတြေပးျပီး ေရာဂါတိုးတက္ဖို႕ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ဖို႕နဲ႕ ေရာဂါကိုတန္ျပန္ဖို႕ လုပ္ေဆာင္ပါလိမ့္မယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 29, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 29, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ