Eclampsia (ကိုယ္၀န္ဆိ္ပ္တက္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

 

အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Eclampsia(ကိုယ္၀န္ဆိပ္တက္ျခင္း) ဆိုတာဘာလဲ။

Eclampsia(ကိုယ္၀န္ဆိပ္တက္ျခင္း)ဟာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ တက္ျခင္း၊ ကုိယ္ဝန္ရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ရွားပါးၿပီး ျပင္းထန္တဲ့ အေျခအေနျဖစ္ကာ pre-eclumpsia (ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ေသြးေပါင္တက္ျခင္းနဲ႔ အျခားလကၡဏာမ်ား) ရဲ႕ ဆိုးရြားတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုတက္ျခင္းေတြမွာ ဦးေႏွာက္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ဆက္စပ္မႈ မရွိပါဘူး။

Preeclumpsia နဲ႔ Eclampsia ဟာ ေအာက္စီဂ်င္၊ အာဟာရဓါတ္နဲ႔ ေသြးေတြကို သေႏၶသားကို သယ္ပို႔ေပးတဲ့ အခ်င္းကို သက္ေရာက္မႈွရွိပါတယ္။ ေသြးါပင္တက္ျခင္းဟာ ေသြးစီးႏႈန္းကို နည္းေစတဲ့အခါ အခ်င္းဟာ ေကာင္းမြန္စြာ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္း မရွိေတာ့ပါဘူး။

ဒါဟာ ကေလးငယ္ေတြကို ေမြးဖြားစဥ္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္နည္းျခင္းနဲ႔ အျခား ျပႆနာေတြကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အခ်င္း ျပႆနာေတြေၾကာင့္ အခ်ိန္မတိုင္မီ ကေလးေမြးဖြားဖို႔ လိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ရွားပါးတဲ့ အေျခအေနေတြမွာ ကေလးအေသ ေမြးႏိုင္ပါတယ္။

Eclampsia(ကိုယ္၀န္ဆိပ္တက္ျခင္း) ဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ အျဖစ္မ်ားသလဲ။

Eclampsia ဟာ preeclumpsia ရွိတဲ့ အမ်ိဳးသမီး အေယာက္ ၂၀၀ မွာ တစ္ေယာက္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ သင္အရင္တံုးက တက္ျခင္းမရွိဖူးရင္ေတာင္မွ Eclampsia ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

 

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

Eclampsia ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

  •  တက္ျခင္း
  • လြန္စြာစိတ္တိုျခင္း
  • သတိေမ့ျခင္း

အမ်ိဳးသမီး အမ်ားစုမွာ တက္ျခင္းမတုိင္မီ preeclumpsia ရဲ႕ လကၡဏာေတြ ျပတတ္ပါတယ္။

  •  ေခါင္းကိုက္ျခင္း
  •  ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း
  • ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း
  •  လက္၊ မ်က္ႏွာေရာင္ျခင္း
  •  အျမင္အာရံု ျပႆနာေတြ ျဖစ္တဲ့ အျမင္အာရံုေပ်ာက္ဆံုးျခင္း၊ ေဝဝါးျခင္း၊ ႏွစ္ထပ္ျမင္ျခင္း၊ ျမင္ကြင္းမွာ ေပ်ာက္ဆံုးေနေသာ ေနရာမ်ား ရွိျခင္း

Preeclumpisa ဟာ Eclampsia ကို ျဖစ္ေစႏိုင္တာေၾကာင့္ သင့္မွာ အေျခအေန ႏွစ္ခုလံုးရဲ႕ လကၡဏာေတြ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သင့္ရဲ႕ အခ်ိဳ႕ လကၡဏာေတြဟာ အျခားအေျခအေနေတြ ျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါနဲ႔ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အျခားအခ်က္ေတြ ဟုတ္မဟုတ္ သိရွိဖို႔အတြက္ သင့္ဆရာဝန္ကို ေျပာျပဖို႔အေရးႀကီးပါတယ္။ pre-eclumpsia လကၡဏာေတြကို မွတ္ထားၿပီး ဆရာဝန္ကို ေျပာျပဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

ေအာက္ေဖၚျပပါ အခ်က္ေတြကေတာ့ အျဖစ္မ်ားတဲ့ လကၡဏာေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

  • မ်က္ႏွာ၊ လက္ ေရာင္ျခင္း
  • ေခါင္းကိုက္ျခင္း
  • ကိုယ္အေလးခ်ိန္ မ်ားျခင္း
  • ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း
  • ဆီးသြားျခင္း ျပႆနာမ်ား

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

 

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

 

ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘယ္အရာေတြက Eclampsia(ကိုယ္၀န္ဆိ္ပ္တက္ျခင္း) ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

Eclampsia ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

  • အသက္ ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္
  • အသက္ ၂၀ ေအာက္
  • African American
  • သားဦး
  • ကိုယ္ဝန္တစ္ဦး ထက္ပိုၿပီး ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ျခင္း (အမႊာ၊ သံုးမႊာပူး)
  • ဆီးခ်ိဳ၊ ေသြးေပါင္တက္ျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ ေသြးေၾကာကို ထိခိုက္ႏိုင္တဲ့ အျခားအေျခအေနမ်ား
  • အစားအေသာက္ က်န္းမာစြာ မစားျခင္း (သို႔) အာဟာရ ခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း

 

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသျခင္း

Eclampsia(ကိုယ္၀န္ဆိပ္တက္ျခင္း) ဟုတ္မဟုတ္ကို ဘယ္လိုအေျဖရွာအတည္ျပဳသလဲ။

တကယ္လုိ႔ သင့္မွာ preeclampsia ျဖစ္ေနရင္ (သို႔) အရင္က ျဖစ္ခဲ့ဖူးရင္ ဆရာဝန္က ဒီအေျခအေန ပို္ဆိုးလာလား၊ ျပန္ျဖစ္တာလားဆိုတာ သိရွိဖို႔ စစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာဝန္က သူနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စစ္ေဆးမႈေတြနဲ႔ တက္ျခင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သိရွိႏိုင္တဲ့ စစ္ေဆးမႈေတြကိုပါ ျပဳလုပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။

သင့္ဆရာဝန္က တက္ျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းရင္းေတြကို ရွာေဖြဖို႔ ကိုယ္ခႏၶာစစ္ေဆးမႈေတြကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးဖိအားနဲ႔ အသက္ရွဴႏႈန္းေတြကိုလည္း ပံုမွန္အတိုင္း စစ္ေဆးႏိုင္ပါတယ္။

ေသြးစစ္ေဆးျခင္း – သင့္ဆရာဝန္က သင့္အေျခအေနကို စမ္းစစ္ဖို႔အတြက္ ေသြးစစ္ေဆးမႈ အေတာ္မ်ားမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီစစ္ေဆးမႈေတြမွာေတာ့ သင့္ေသြးအတြင္း ေသြးနီဥဘယ္ေလာက္ရွိလဲဆိုတာ သိေစတဲ့ haematocrit နဲ႔ ေသြးခဲမႈကို စစ္ေဆးဖို႔ platelet ပမာဏ တိုင္းတာျခင္းေတြကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

Creatinine test – Creatinine ဟာ ႂကြက္သားေတြကေန ဖန္တီးလိုက္တဲ့ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းျဖစ္ပါတယ္။ သင့္ေက်ာက္ကပ္ေတြဟာ ေသြးအတြင္းက creatinine ေတြကို စစ္ထုတ္သင့္တာမို႔ တကယ္လို႔ glomeruli က ေကာင္းေကာင္း အလုပ္မလုပ္ရင္ ေသြးအတြင္း creatinine အပုိေတြ က်န္ႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးအတြင္း creatinine မ်ားျခင္းဟာ preeclampsia ကို ေဖၚျပပါတယ္။

Urine tests – သင့္ဆရာဝန္က ဆီးအတြင္း ပရိုတင္းပါမပါ စစ္ေဆးဖို႔နဲ႔ စြန္႔ထုတ္ႏႈန္းကို သိရွိဖို႔ စစ္ေဆးႏိုင္ပါတယ္။

 

Eclampsia (ကိုယ္၀န္ဆိပ္တက္ျခင္း)ကို ဘယ္လိုကုသလဲ။

ကေလးေမြးျခင္းဟာ preeclampsia နဲ႔ Eclampsia ကိုကုသဖို႔ တစ္ခုတည္းေသာ နည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ သင့္ဆရာဝန္က သင့္မွာ preeclampsia ရွိတယ္ဆိုရင္ ေသခ်ာေစာင့္ၾကည့္ၿပီး Eclampsia မျဖစ္ရေအာင္ ကာကြယ္တဲ့ ေဆးေတြနဲ႔ ကုသေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။

တကယ္လို႔ Eclampsia ျဖစ္ေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ သင့္ဆရာဝန္က သင့္ရဲ႕ ကိုယ္ဝန္ရင့္မွာ မႈေပၚမူတည္ၿပီး ကေလးေစာေမြးဖို႔ စီစဥ္ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အသက္အႏၲရာယ္ရွိတဲ့ အေျခအေနေတြ ျဖစ္လာရင္၊ ေဆးမတိုးရင္ ကိုယ္ဝန္ကို ၃၂ ပတ္ကေန ၃၆ ပတ္အတြင္း ေစာေမြးႏိုင္ပါတယ္။

ေဆး – တက္ျခင္းကိုကာကြယ္ဖုိ႔ အတက္က်ေဆးေတြ လိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးေပါင္တက္ေနရင္ ေသြးေပါင္က်ေဆးေတြလည္း လိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။

အိမ္တြင္ကုသျခင္း – သင့္ေလ်ာ္တဲ့ ေဆးေတြ ေသာက္ျခင္း၊ အနားယူျခင္း၊ သင့္အေျခအေန ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ျခင္းေတြဟာ preeclampsia နဲ႔ eclampsia ကို ကုသဖို႔ အသံုးဝင္ပါတယ္။

သင္ကေလးေမြးၿပီးတာနဲ႔ preeclampsia နဲ႔ Eclampsia လကၡဏာေတြ ေကာင္းသြားသင့္ပါတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြ ျဖစ္တဲ့ အခ်င္းကြာျခင္းလိုမ်ိဳးကို ခံစားရႏိုင္ပါတယ္။ အခ်င္းကြာျခင္းဟာ ကေလးကို ကာကြယ္ေပးၿပီး အာဟာရဓါတ္ေပးတဲ့ အခ်င္းကြာက်ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

Preeclampsia ျဖစ္ရင္ ေသခ်ာစြာ ကုသျခင္းဟာ Eclampsia ကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ သင့္မွာ ခံစားေနရတဲ့ လကၡဏာကို ဆရာဝန္ကို ေျပာျပသင့္ပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Eclampsia (ကိုယ္၀န္ဆိ္ပ္တက္ျခင္း)ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

တကယ္လို႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ preeclampsia ရဲ႕ လကၡဏာေတြ ျဖစ္ေပၚလာရင္ ဆရာဝန္နဲ႔ ဆရာမေတြက အိမ္မွာပဲ expectant management ကို ရက္သတၱပတ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျပဳလုပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြကေတာ့ အလုပ္လုပ္တာရပ္ျခင္း၊ လႈပ္ရွားမႈ ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ အခ်ိန္မ်ားစြာ အနားယူျခင္းေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

Preeclampsia အတြက္ တစ္ပိုင္းတစ္စ အိပ္ရာေပၚအနားယူျခင္း ျပဳလုပ္သင့္ေပမယ့္ ကြ်မ္းက်င္သူေတြက ဒါဟာ ေသြးေပါင္တက္ျခင္းနဲ႔ preeclampsia ကို ကုသဖို႔ ဘယ္ေလာက္ေကာင္းလဲဆိုတာ သိရွိျခင္း မရွိပါဘူး။ လံုးဝအိပ္ရာေပၚအနားယူျခင္းဟာ ေျခေထာက္နဲ႔ အဆုတ္ေတြမွာ ေသြးခဲျဖစ္ျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

တကယ္လုိ႔ သင့္လႈပ္ရွားမႈေတြကို ေလွ်ာ့ခ်လိုရင္ (သို႔) တစ္ပိုင္းတစ္စ အိပ္ရာေပၚမွာ အနားယူလိုတယ္ဆိုရင္ expectant management က သင့္ရဲ႕ အလုပ္လုပ္ႏုိင္စြမ္းကို ကန္႔သတ္ျခင္း၊ လႈပ္လႈပ္ရွားရွား ေနေစျခင္း၊ ကေလးငယ္ေတြကို ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ျခင္းနဲ႔ အျခားအလုပ္ေတြ လုပ္ႏိုင္ျခင္းအတြက္ ကူညီေပးပါတယ္။ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြဟာ အိပ္ရာထဲ လွဲေနသူေတြအတြက္ အသံုးဝင္ပါတယ္။

သင္ဟာ ေန႔စဥ္ သင့္အေျခအေနနဲ႔ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြကို ေစာင့္ၾကည့္သင့္ပါတယ္။

  • ေသြးေပါင္
  • ဆီးအတြင္း ပရိုတင္းပါျခင္း
  • ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တိုင္းတာျခင္း
  • ကေလးလႈပ္ရွားမႈ၊ ကေလးကန္တဲ့ အႀကိမ္အေရအတြက္

သင္စစ္ေဆးခဲ့တဲ့ ေန႔ရက္၊ အခ်ိ္န္ေတြနဲ႔ အေျဖေတြကို မွတ္ထားသင့္ပါတယ္။ ဆရာဝန္၊ ဆရာမထံသြားတဲ့အခါမွာ ဒါေတြကို မွတ္ထားသင့္ပါတယ္။

Social group ကို သင့္ကို ကူညီခြင့္ေပးပါ။ စိတ္ပူျခင္းနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈေလ်ာ့က်ျခင္းေတြဟာ preeclampsia ရဲ႕ ခက္ခဲတဲ့ အပိုင္းေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳး ျဖစ္ဖူးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ေယာက္နဲ႔ စကားေျပာသင့္ပါတယ္။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

 

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ နိုဝင်ဘာ 30, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း နိုဝင်ဘာ 30, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ