E. Coli Infection (E.coli ဝမ္းေရာဂါပိုးဝင္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

E. Coli Infection (E.coli ဝမ္းေရာဂါပိုးဝင္ျခင္း) ကဘာလဲ။

E.coli (အီးကိုလုိင္) လုိ႔ေခၚတဲ့ ဘတ္တီးရီးယား ပုိးဟာ လူနဲ႔ တိရိစာၦန္တုိ႔ရဲ႕ အူလမ္းေၾကာင္းမွာ သဘာဝအတုိင္း ေနထုိင္ေနၾကပါတယ္။ E.coli ပုိးအမ်ားစုဟာ အေပ်ာ့စားဝမ္းေလွ်ာျခင္းကုိသာျဖစ္ေစႏုိင္ေသာ္လည္း အခ်ဳိ႕ေသာ အမ်ဳိးအစားေတြျဖစ္တဲ့ E.coliO157:H7 ဆုိတဲ့ ပုိးကေတာ့ ဆုိးရြားတဲ့ အူလမ္းေၾကာင္းဆုိင္ရာ ပုိးဝင္ျခင္းကုိ ျဖစ္ေစၿပီး ဝမ္းေလွ်ာျခင္း၊ ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း ႏွင့္ ဖ်ားနာျခင္းကုိ ျဖစ္ေစပါတယ္။ E.coli ပုိးဝင္ျခင္းဟာ မသန္႔ေသာေရ သို႔မဟုတ္အစာ အထူးသျဖင့္ အသီးအရြက္မ်ားကုိ အစိမ္းအတိုင္း စားျခင္းႏွင့္ ေသခ်ာက်က္ေအာင္ မခ်က္ထားေသာ အမဲသားစတာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ က်န္းမာတဲ့ အရြယ္ေရာက္ၿပီး သူေတြကေတာ့ E.coli O157:H7 ပုိးဝင္လာလွ်င္ တစ္ပတ္အတြင္း ေရာဂါသက္သာသြားေလ့ရွိပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ ကေလးငယ္မ်ား၊ သက္ႀကီးရြယ္အုိမ်ား၊ ခုခံအားစနစ္ေလ်ာ့က်ေနသူမ်ား နဲ႔ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ E.coli ပုိးဝင္လာခဲ့မယ္ဆုိရင္ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးသည္ အထိျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါဟာ အသက္အႏၱရာယ္ကုိ ၿခိမ္းေျခာက္ႏုိင္တဲ့အထိ အႏၱရာယ္ မ်ားလာေစပါတယ္။ အူလမ္းေၾကာင္းဆုိင္ရာ E.coli ပုိးဝင္ျခင္း ကိစၥအမ်ားစုဟာ အိမ္မွာပဲ ကုသမွဳ ခံယူႏုိင္ပါတယ္။

E. Coli Infection (E.coli ဝမ္းေရာဂါပိုးဝင္ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ အလြန္အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြထက္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

E. Coli Infection (E.coli ဝမ္းေရာဂါပိုးဝင္ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

E.coli ေရာဂါပိုး၀င္ျခင္း ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့ ရုတ္တရက္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ေရကဲ့သုိ႔ ဝမ္းအရည္က်ဲမ်ားသြားျခင္း၊ထုိမွ တစ္ဆင့္ ေသြးပါေသာဝမ္းမ်ား သြားတဲ့ အထိျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဝမ္းဗုိက္ကုိ ဆြဲညႇစ္ထားသလုိ နာက်င္ျခင္း၊ ဗုိက္ရစ္နာျခင္း၊ ပ်ဳိ႕ျခင္းႏွင့္ အန္ျခင္း ၊ အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း ၊ ပင္ပန္းႏုံးခ်ိေနျခင္း၊ ဖ်ားျခင္း စတဲ့လကၡဏာေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။
E.coli ပုိးဝင္တဲ့အခါ အလြန္ဆုိးရြားတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့
• ဆီးသြားသည့္အခါ ေသြးပါျခင္း၊
• ဆီးသြားနည္းလာျခင္း၊
• အသားအရည္ ျဖဴေဖ်ာ့လာျခင္း ၊
• ေသြးျခည္ဥကြက္မ်ား ေပၚလာျခင္း၊
• ေရဓာတ္ခ်ဳိ႕တဲ့လာျခင္းစတဲ့ လကၡဏာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္မွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္ေတြထဲက တစ္ခုခုရွိခဲ့ရင္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္သြယ္သင့္ပါတယ္။
ဝမ္းေလွ်ာျခင္းဟာ လူႀကီးေတြမွာ ၄ရက္ထက္ေက်ာ္လာၿပီး မသက္သာတဲ့အခါ / ေမြးကင္းစကေလး သုိ႔မဟုတ္ ကေလးႀကီးေတြမွာ ၂ရက္ေက်ာ္လာတဲ့ အထိ ဝမ္းေလွ်ာျခင္းမသက္သာတဲ့အခါ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသင့္ပါတယ္။
• ဝမ္းေလွ်ာျခင္းဟာဖ်ားျခင္းႏွင့္ ဆက္စပ္ေနျခင္း၊
• ဝမ္းသြားၿပီးခ်ိန္ေတာင္မွ ဆက္၍ဗိုက္နာေနျခင္း၊
• သင့္ရဲ႕ဝမ္းတြင္ ျပည္သုိ႔မဟုတ္ေသြးမ်ားပါလာျခင္း၊
• ၁၂ နာရီထက္ ပုိ၍ အန္ျခင္း၊
• ႏုိင္ငံျခားတုိင္းျပည္တစ္ခု သုိ႔လတ္တေလာအလည္သြားထား ၿပီးအူလမ္းေၾကာင္းပုိးဝင္သည့္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ခံစားရျခင္း၊
• ေရဓာတ္ခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္းရဲ႕ လကၡဏာေတြျဖစ္တဲ့ ဆီးသြားနည္းလာျခင္း၊ အလြန္အမင္း ေရငတ္ျခင္းႏွင့္ မူးေဝႏုံးခ်ိျခင္း
စတဲ့လကၡဏာေတြ ျဖစ္လာရင္လည္း သင့္ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသရမွာျဖစ္ပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

E. Coli Infection (E.coli ဝမ္းေရာဂါပိုးဝင္ျခင္း) ကို ဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

E.coli ဝမ္းေရာဂါပိုး ဝင္ေစႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းအရင္းမ်ားစြာ ရွိပါတယ္။ ၎တို႔ကေတာ့ မသန္႔ရွင္းေသာ အစားအေသာက္မ်ားကုိ စားေသာက္မိျခင္းက အဓိကျပႆနာ အေၾကာင္းအရင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အစားအစာ ျပင္ဆင္တဲ့အခါ သန္႔ရွင္းမွဳ မရွိတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အစားအေသာက္မ်ားဟာ ေရာဂါပုိးဝင္ေရာက္ ျခင္းျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္
• အစားအစာမျပင္ဆင္ခင္ သုိ႔မဟုတ္ အစာမစားခင္မွာ လက္မေဆးျခင္း သုိ႔မဟုတ္ လက္ကုိုဆပ္ျပာနဲ႔ ေသခ်ာစြာမေဆးျခင္း၊
• မသန္႔ရွင္းေသာ ပန္းကန္ခြက္ေယာက္မ်ား၊ စဥ္းႏွီတံုးမ်ား သုိ႔မဟုတ္ အစားအေသာက္ခင္းက်င္းသည့္ ပန္းကန္ခြက္ေယာက္မ်ားကုိ အသံုးျပဳျခင္း၊
• အစားအစာ သုိေလွာင္သိမ္းဆည္းထားေသာေနရာ၌ အပူခ်ိန္ႏွင့္ စုိထုိင္းဆ မသင့္တင့္ေသာေၾကာင့္ မသန္႔မရွင္းျဖစ္ေနေသာ အစာမ်ားစားမိျခင္း၊
• မမွည့္ေသာ အသီးအႏွံအစိမ္းမ်ားစားေသာက္ျခင္း၊ ပင္လယ္စာထြက္ကုန္မ်ားကုိ အစိမ္း စားေသာက္ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ အျခား ထြက္ကုန္မ်ားကုိ ေသခ်ာစြာ မေဆးေၾကာဘဲ စားေသာက္ျခင္း၊
• ပုိးသတ္မထားေသာ ႏုိ႔ကုိေသာက္မိျခင္း၊ သားသတ္ရာ၌ လုပ္ပံုကိုင္ပံုစနစ္မ်ား မသန္႔ရွင္းျခင္း၊ တိရိစာၦန္မ်ား၏ အူလမ္းေၾကာင္းမွ ဘက္တီးရီးယား ပုိးမ်ား၊ ၾကက္၊ ငွက္ႏွင့္ အသားမ်ားတြင္ ပါလာျခင္း စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ မသန္႔ရွင္းေသာေရကုိ ေသာက္မိျခင္း သုိ႔မဟုတ္ မသန္႔ရွင္းေသာေရကူးကန္တြင္ ေရခ်ဳိးျခင္း၊ လူတစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦးကူးစက္ျခင္း။ ေရာဂါပုိးရွိေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္ဟာ လက္ကုိေသခ်ာမေဆးဘဲ တစ္စုံတစ္ေယာက္ကုိ ထိမိမယ္ သုိ႔မဟုတ္ အစားအစာ ကဲ့သုိ႔ တစ္စုံတစ္ခုကုိ ကုိင္တြယ္မိမယ္ဆုိရင္ ဘက္တီးရီးယားပုိးဟာ အလြယ္တကူ ပ်ံ ႔ႏွံ႔ ႏုိင္ပါတယ္။တိရိစာၦန္မ်ားမွ တစ္ဆင့္ ကူးစက္ျခင္း။ တိရိစာၦန္မ်ားႏွင့္ အနီးကပ္ေန၍လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သူမ်ား (အထူးသျဖင့္ ႏြားမ်ား၊ ဆိတ္မ်ားႏွင့္ သုိးမ်ား) ဟာ တိရိစာၦန္ေတြရဲ ႔ ခႏၶာကုိယ္မွာေနထုိင္ေနတဲ့ ဘက္တီးရီးယားပုိး ေတြေၾကာင့္ ေရာဂါပုိး ကူးစက္ခံေနရပါတယ္။

Risk factors

ငါ့ဆီမွာ E. Coli Infection (E.coli ဝမ္းေရာဂါပိုးဝင္ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

E.coli ေရာဂါပိုး၀င္ျခင္း ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ အသက္အရြယ္: ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ သက္ႀကီးရြယ္အုိမ်ားဟာ အျခားအသက္အရြယ္မ်ားထက္စာလွ်င္ E.coli ပုိး ပုိၿပီးကူးစက္ႏုိင္ ေျခမ်ားပါတယ္။
AIDS ေရာဂါ ရွိသူမ်ား သုိ႔မဟုတ္ ကင္ဆာေရာဂါေဆးေသာက္ေနရသူမ်ား သုိ႔မဟုတ္ ကလီစာအစားထုိးထားေသာေၾကာင့္ ကုိယ္ခံအားက်ေစရန္ ေဆးေသာက္ေနရသူမ်ား စတဲ့လူေတြမွာလည္း ခုခံအားစနစ္ အားနည္းေနတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။
အခ်ဳိ႕ေသာအစားအစာမ်ားကုိ စားသုံးျခင္း ဥပမာ ေသခ်ာစြာ ခ်က္ျပဳတ္မထားေသာ ဟန္ဘာဂါ၊ ပုိးသတ္မထားေသာ ႏုိ႔၊ ပန္းသီးေဖ်ာ္ရည္ သုိ႔မဟုတ္ ပန္းသီးအရက္ သုိ႔မဟုတ္ ႏုိ႔စိမ္းမွ ျပဳလုပ္ထားေသာ ဒိန္ခဲအေပ်ာ့မ်ား စတဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို စားမိျခင္းကလည္း ေရာဂါပိုး ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ ဇြန္လမွ စက္တင္ဘာလ ေတာက္ေလွ်ာက္ဟာ E.coli ပုိးကူစက္ရန္ ျဖစ္ႏုိင္ေျခအမ်ားဆုံး လေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။အစာအိမ္ အက္ဆစ္အထြက္ နည္းေအာင္ ေသာက္ေသာ ေဆးေတြျဖစ္တဲ့ Esomeprazole (Nexium)၊ pantoprazole (Protonix)၊ lansoprazole (Prevacid) တို႔ဟာလည္း အစာအိမ္အက္ဆစ္ ပမာဏ ေလ်ာ့နည္းေစ တဲ့အတြက္ ေရာဂါပုိးဝင္ႏုိင္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

E. Coli Infection (E.coli ဝမ္းေရာဂါပိုးဝင္ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

E.coli ေရာဂါပုိးရွိမရွိကုိ အေျဖရွာအတည္ျပဳရန္ ၎ဘက္တီးရီးယားပုိးကုိ ဓာတ္ခဲြခန္းစမ္းသပ္မွဳမ်ားျပဳလုပ္၍ သိႏုိင္ပါတယ္။

E. Coli Infection (E.coli ဝမ္းေရာဂါပိုးဝင္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

E.coli ေရာဂါပုိးကုိ ကုသတဲ့ ကိစၥအမ်ားစုမွာ ေအာက္ပါတုိ႔ ပါဝင္ပါတယ္။
• ေကာင္းေကာင္း အနားယူပါ။
• ေရဓာတ္ခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္းႏွင့္ မူးေဝႏံုးခ်ိျခင္းကုိ ကာကြယ္ရန္ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ အခ်ဳိ႕ေသာအေျခအေနေတြမွာ ေဆးရုံတက္ၿပီး ေသြးျပန္ေၾကာမွတစ္ဆင့္ လုိအပ္ေသာ အရည္မ်ား ျဖည့္သြင္းကုသျခင္းက လုိအပ္ႏုိင္ပါတယ္။
• ဝမ္းေလွ်ာသက္သာေစေသာ ေဆးမ်ားေသာက္ပါ။ ဝမ္းေလွ်ာျခင္းကုိ ကာကြယ္ရန္ ေဆးမေသာက္ခင္မွာ ဆရာဝန္က သင့္ကုိ စမ္းသပ္ပါလိမ့္မယ္။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 11, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဇူလိုင် 11, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ