Dysmenorrhea (ရာသီလာစဥ္ကိုက္ခဲျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Dysmenorrhea (ရာသီလာစဥ္ကိုက္ခဲျခင္း) ကဘာလဲ။

Dysmenorrhea ဆိုတာရာသီမလာခင္နဲ႔ လာေနစဥ္မွာ ဝမ္းဗိုက္ နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္းကို ေခၚပါတယ္။ဆုိလုိတာကေတာ့ ဝမ္းဗုိက္ေအာက္ပုိင္းမွာ ဆဲြညႇစ္ထားသလုိ နာက်င္မွဳျဖစ္ေပၚျခင္းကုိ ေခၚပါတယ္။

အမ်ဳိးသမီးအမ်ားစုဟာ ရာသီမေပၚခင္ႏွင့္ ရာသီလာေနခ်ိန္ မွာနာက်င္ျခင္း ေဝဒနာကုိ ပုိၿပီးခံစားရပါတယ္။ ဒီလုိ စိတ္ရွဳပ္ေထြးစရာ နာက်င္မွဳဟာ သက္ေသာင့္သက္သာ မျဖစ္ေစပဲ သင့္ရဲ႕ေနစဥ္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကုိပါ ထိခုိက္လာႏုိင္ပါတယ္။

Dysmenorrhea (ရာသီလာစဥ္ကိုက္ခဲျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ရာသီလာခ်ိန္တစ္ဝိုက္ မွာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Dysmenorrhea (ရာသီလာစဥ္ကိုက္ခဲျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ရာသီစက္ဝန္းအတြင္း နာက်င္ကိုက္ခဲတဲ့အခါ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့-

• ဝမ္းဗုိက္ေအာက္ပုိင္း နာက်င္ျခင္း (တစ္ခါတစ္ရံတြင္ အလြန္အမင္းနာက်င္ျခင္း)၊
• ဝမ္းဗုိက္ကုိ ဖိထားသကဲ့သုိ႔ နာက်င္ျခင္း၊
• တင္ပါးဆုံပုိင္း၊ ခါးႏွင့္ေပါင္အတြင္းပုိင္းမ်ားတြင္ နာက်င္ျခင္း၊
• ပ်ဳိ႕ျခင္း၊
• ဝမ္းေပ်ာ႔ေပ်ာ႔သြားျခင္း၊
• ေခါင္းကုိက္ျခင္း၊
• မူးေဝႏုန္းခ်ိျခင္း
စတဲ့လကၡဏာေတြ ခံစားရႏုိင္ပါတယ္။
အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

အကယ္၍ သင္ဟာ အသက္ ၂၅ႏွစ္ ထက္ႀကီးၿပီး အလြန္နာက်င္တဲ့ ခံစားမွဳမ်ဳိး လတိုင္း ရာသီလာတဲ့အခါ ခံစားရရင္ သုိ႔မဟုတ္ အထက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ လကၡဏာေတြထဲကမွ ပုိၿပီးဆုိးလာလွ်င္ သင့္ဆရာဝန္ႏွင့္ ျပသသင့္ပါတယ္။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Dysmenorrhea (ရာသီလာစဥ္ကိုက္ခဲျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

Endometriosis ေရာဂါ-

၎ေရာဂါတြင္ သားအိမ္အတြင္းလႊာရွိ တစ္ရွဴးမ်ားကို သားအိမ္အျပင္ဘက္ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ အျခားေနရာမ်ား၌ ေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ သားအိမ္ႁပြန္မ်ား၊ သားဥမ်ား သုိ႔မဟုတ္ တင္ပါးဆုံပုိင္းတြင္းမွာ ေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။

သားအိမ္တြင္ အသားလုံးျဖစ္ေသာေရာဂါ-
Adenomyosis ေရာဂါ- ဒီေရာဂါမွာ သားအိမ္ရဲ႕ ဂလင္းတစ္ရွဴးေတြဟာ သားအိမ္ႂကြက္သားနံရံေတြထဲကို ထုိးေဖာက္ ဝင္ေရာက္သြားၿပီး နာက်င္မွဳကုိ ခံစားရတာျဖစ္ပါတယ္။

သားအိမ္၊ သားအိမ္ႁပြန္ႏွင့္ မမ်ဳိးအိမ္မ်ား ေရာင္ရမ္းျခင္း ေရာဂါ-

လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္လာေသာ ဘတ္တီးရီးယားပုိးမ်ားက အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ မ်ဳိးပြားအဂါၤကုိ ပုိးဝင္ေစျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

သားအိမ္လည္တန္ က်ဥ္းေျမာင္းျခင္း၊ သားအိမ္လည္တန္အေပါက္ဟာ အရမ္းေသးငယ္ေနမယ္ဆုိရင္ ရာသီေသြးဆင္းတဲ့အခါ ထိခုိက္ေစၿပီး နာက်င္မွဳကုိခံစားရကာ သားအိမ္ေပၚကုိလည္း ဖိအားမ်ားေစပါတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြအားလုံးဟာ ရာသီလာစဥ္ နာက်င္ျခင္းကုိ ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္ပါတယ္။

Risk factors

Dysmenorrhea (ရာသီလာစဥ္ကိုက္ခဲျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ရာသီစက္ဝန္းအတြင္း နာက်င္ ကိုက္ခဲျခင္း ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္
• သင္ဟာ အသက္၃၀ ေအာက္အမ်ိဳးသမီး ျဖစ္ျခင္း၊
• သင္ဟာအသက္ ၁၁ ႏွစ္တြင္ ရာသီစေပၚျခင္း၊ သုိ႔မဟုတ္ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္တြင္ ရာသီေသြးစေပၚျခင္း၊
• ရာသီလာခ်ိန္မွာ ပုံမွန္မဟုတ္ပဲ ေသြးဆင္းျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ေသြးအမ်ားႀကီးဆင္းျခင္း၊
• ကေလးတစ္ခါမွ မေမြးဖူးျခင္း၊
• မိသားစုတြင္ ၎ေရာဂါ ရာဇာဝင္ရွိျခင္း၊
• ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း စတာေတြက ရာသီလာစဥ္နာက်င္မွဳကို ျဖစ္ႏုိင္ေျခ ပုိၿပီး မ်ားႏုိင္ပါတယ္

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Dysmenorrhea (ရာသီလာစဥ္ကိုက္ခဲျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

သင့္ဆရာဝန္ဟာ သင့္ရဲ႕ ေရာဂါရာဇဝင္မ်ားကုိ ေမးျမန္းပါလိမ့္မယ္။ ဒါ့အျပင္ မ်ဳိးပြားအဂါၤမ်ား ပိုးဝင္ျခင္းရွိမရွိ၊ ပုံမွန္ဟုတ္မဟုတ္ကုိ စမ္းသပ္စစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။

တကယ္လုိ႔သင့္ရဲ႕ ရာသီလာစဥ္နာက်င္ျခင္းဟာ အျခား အေျခခံအေၾကာင္းအရင္း တစ္ခုခုေၾကာင့္ ျဖစ္မည္ဟု ဆရာဝန္ကယူဆလွ်င္ ေအာက္ပါစမ္းသပ္ စစ္ေဆးမွဳ မ်ားကုိ ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မယ္။
• အာထရာေစာင္း ေရာက္ၿပီး ၎ရဲ႕ အသံလွိုင္းမ်ားမွ တစ္ဆင့္ သင့္ရဲ႕ သားအိမ္၊ သားအိမ္လည္တန္၊ သားအိမ္ႁပြန္ႏွင့္ သားဥအိမ္မ်ားကုိ စစ္ေဆးျခင္း၊
• သင့္ရဲ႕ကလီစာမ်ား၊ အရုိးမ်ားႏွင့္အသားစ တစ္ရွဴး မ်ားအေၾကာင္းကုိ ပုိ၍ အေသးစိတ္သိရွိရန္ CT သုိ႔္မဟုတ္ MRI ရုိက္ၿပီး အေျဖရွာအတည္ျပဳပါလိမ့္မယ္။ ဝမ္းဗုိက္အတြင္း အဂါၤအစိတ္အပုိင္းမ်ားအား ကိရိယာ သုံး၍ၾကည့္ရွဳစစ္ေဆးျခင္း- ၎စစ္ေဆးမွဳမွာသင့္ရဲ႕ နာက်င္ျခင္း ျဖစ္ေစရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းမ်ားကုိရွာေဖြရာမွာ ကူညီပါလိမ့္မယ္။

Dysmenorrhea (ရာသီလာစဥ္ကိုက္ခဲျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေဆးေသာက္ျခင္း-

သင္ဟာ ရာသီမလာခင္မွာ အကုိက္အခဲေပ်ာက္ေဆးတစ္ခ်ဳိ႕ကုိ ေသာက္ထားေပးဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေရာဂါသက္သာၿပီး ၁ရက္ သုိ႔မဟုတ္ ၂ရက္ထိ ဆက္ေသာက္ေပးသင့္ပါတယ္။

ဟုိမုန္းပါေသာေဆးမ်ားသုံး၍ ကုိယ္ဝန္တားျခင္း-

သင္ဟာ သားဥေႂကြျခင္းကုိ တားဆီးဖုိ႔ႏွင့္ ရာသီလာခ်ိန္ နာက်င္ျခင္းကုိ ေလ်ာ့က် ေစဖုိ႔အတြက္ ေဆးမ်ားေသာက္ႏုိင္ပါတယ္။ ၎ေဆးမ်ားဟာ ထုိးေဆး၊ အေရျပားကပ္ခြာ၊ အေရျပားေအာက္တြင္ ထည့္၍ျမႇဳပ္ေသာ ကုိယ္ဝန္တားပစၥည္း သုိ႔မဟုတ္ သင့္ရဲ႕ မိန္းမကုိယ္ထဲကုိ ထည့္သြင္းႏုိင္ေသာကြင္း သုိ႔မဟုတ္ သားအိမ္တြင္းထည့္ပစၥည္း အားျဖင့္လည္း ရႏုိင္ပါတယ္။

ခဲြစိတ္ကုသျခင္း-

တကယ္လုိ႔ သင့္ရဲ႕ရာသီလာခ်ိန္ နာက်င္ျခင္းဟာ အျခားက်န္းမာေရး ျပသနာေၾကာင့္ျဖစ္မယ္ဆုိလွ်င္ သင့္ဆရာဝန္က ခဲြစိတ္ကုသမွဳ ျပဳလုပ္ၿပီး ျပသနာကုိေျဖရွင္းရန္ အၾကံေပးပါလိမ့္မယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 29, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 29, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ