အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Dysentery (၀မ္းကိုက္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ဝမ္းကုိက္ေရာဂါဆုိတာ Salmonella ႏွင့္ Shigella ကဲ့သုိ႔ ဘတ္တီးရီးယားပိုးေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ အူလမ္းေၾကာင္းဆုိင္ရာ ေရာဂါတစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ဝမ္းထဲမွာပါလာတဲ့ ဘတ္တီးရီးယားပိုးေတြနဲ႔ တုိက္ရုိက္ထိေတြ႕ျခင္းအားျဖင့္ ေရာဂါပိုးေတြဟာ ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။

၎ဘတ္တီးရီးယား ေရာဂါပုိးဟာ မသန္႔ရွင္းေသာ အစားအေသာက္ေတြနဲ႔ မသန္႔ရွင္းေသာေရကုိ ေသာက္သုံးမိျခင္း၊ မသန္႔ရွင္းေသာ အစားအစာမ်ား စားသုံးမိျခင္း၊ မသန္႔ရွင္းေသာ ေရတြင္ေရကူးမိျခင္း စတာေတြကတစ္ဆင့္လည္း ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။

Dysentery (၀မ္းကိုက္ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ အလြန္အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ အသက္ ၂ႏွစ္မွ ၄ႏွစ္ၾကား ကေလးမ်ားတြင္ ပုိ၍ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ေဆာင္းရာသီထက္ ေႏြရာသီတြင္ ပုိအျဖစ္္မ်ားပါတယ္။

ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Dysentery (၀မ္းကိုက္ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ဝမ္းကိုက္ေရာဂါ ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့
သင္ဟာ ၎ဘတ္တီးရီးယား ပုိးမ်ားနဲ႔ထိေတြ႕ၿပီး ၁ရက္ သုိ႔မဟုတ္ ၂ရက္အၾကာတြင္ ဝမ္းကုိက္ေရာဂါ၏ အျဖစ္မ်ားေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားျဖစ္သည့္ ဝမ္းသြားေသာအခါ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေသြးပါေလ့ရွိျခင္း၊ ဖ်ားျခင္းႏွင့္ အစာအိမ္ေအာင့္ျခင္း စတာေတြကုိ ခံစားရႏုိင္ပါတယ္။

ဝမ္းကုိက္ေရာဂါဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ ၅ရက္ကေန ၇ရက္အထိ ၾကာျမင့္ႏုိင္ပါတယ္။ အခ်ဳိ႕လူမ်ား အထူးသျဖင့္ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ သက္ႀကီးရြယ္အုိမ်ားတြင္ ဝမ္းေလွ်ာဝမ္းပ်က္ျခင္းဟာ ပုိဆုိးလာႏုိင္ၿပီး ေဆးရုံတက္ရတဲ့ထိ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

အခ်ဳိ႕လူမ်ားမွာ ေရာဂါပုိး ကူးစက္ခံရျခင္းရွိေသာ္လည္း လကၡဏာ မျပေသာသူမ်ား ရွိပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ဒီအေျခအေနမွာ အျခားလူမ်ားကုိေတာ့ ဘတ္တီးရီးယားပုိး ကူးစက္ေစႏုိင္ပါတယ္။
အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္မွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္ေတြထဲက တစ္ခုခုရွိခဲ့ရင္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္သြယ္သင့္ပါတယ္။
ေသြးပါေသာ ဝမ္းမ်ားေလွ်ာျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့က်ၿပီး ေရဓာတ္ခ်ဳိ႕တဲ့ သည္အထိ ဝမ္းေလၽွာျခင္း စတဲ့လကၡဏာေတြ ျဖစ္ေပၚပါက သင့္ဆရာဝန္ႏွင့္ ျပသသင့္ပါတယ္။ သင္ သုိမဟုတ္ သင့္ကေလးမွာ ဝမ္းေလွ်ာၿပီး အဖ်ားမွာ ၃၈°C ႏွင့္အထက္ ျဖစ္လာလွ်င္ သင့္ဆရာဝန္ႏွင့္ ျပသရမွာျဖစ္ပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Dysentery (၀မ္းကိုက္ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ဝမ္းကုိက္ေရာဂါျဖစ္ရျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းအရင္းမ်ားစြာရွိပါတယ္။ ဘတ္တီးရီးယားပုိး ကူးစက္ခံရျခင္းဟာ အျဖစ္အမ်ားဆုံး အေၾကာင္းအရာပဲျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုပိုးဝင္ျခင္းကို ျဖစ္ေစတဲ့ ေရာဂါပိုးေတြကေတာ့ Shigella, Campylobacter, E. coli, နဲ႔ Salmonella မ်ိဳးစိတ္ ဘတ္တီးရီးယားပိုး အမ်ိဳးအစားေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဝမ္းကုိက္ေရာဂါ ဟာ သင့္ရဲ႕ဝမ္းမွာ ဘတ္တီးရီးယားပိုး ေတြရွိေနတဲ့အခါ သုိ႔မဟုတ္ သင့္ရဲ႕ပိုးမ်ားနဲ႔ ညစ္ေပေနေသာ လက္ေခ်ာင္းမ်ားႏွင့္ အစာစားမိတဲ့အခါ မွာလည္း ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။ လက္ေဆးေသာ အေလ့အထနည္းေသာ သူမ်ားႏွင့္ မသန္႔ရွင္းေသာ အစား အစာစားမိေသာသူမ်ားမွာ ျဖစ္လြယ္ပါတယ္။

ဝမ္းကုိက္ေရာဂါဟာ ေန႔ကေလးထိန္းေက်ာင္းမ်ား ေစာင့္ေရွာက္ေရးေဂဟာမ်ား၊ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားႏွင့္ လူေနထူထပ္ၿပီး သန္႔ရွင္းမွဳ နည္းပါးေသာေနရာ မ်ားတြင္အျဖစ္မ်ားေလ့ရွိပါတယ္။

Risk factors

Dysentery (၀မ္းကိုက္ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ဝမ္းကိုက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ အသက္ ၂ႏွစ္ႏွင့္ ၄ႏွစ္အရြယ္ၾကားရွိ လမ္းေလွ်ာက္ခါစ ကေလးငယ္မ်ားတြင္ ဝမ္းကုိက္ေရာဂါ အျဖစ္မ်ားေလ့ရွိပါတယ္။

အသင္းအဖဲြ႕လုိက္ အိမ္တစ္ခုတည္းတြင္ေနထုိင္ရျခင္း သုိ႔မဟုတ္ အုပ္စုလုိက္ လွဳပ္ရွားမွဳတြင္ ပါဝင္ရန္ အတူတကြ ေနထုိင္ျခင္း စတဲ့အေျခအေနေတြမွာ လူတစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦးဟာ ဘတ္တီးရီးယားပုိးေတြကုိ အခ်င္းခ်င္း ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ထိေတြ႕ျခင္းက တစ္ဆင့္ကူးစက္တတ္ၾကပါတယ္။

ကေလးျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္ေရး စင္တာမ်ား၊ အမ်ားျပည္သူသုံး ေရကူးကန္မ်ား၊ ေစာင့္ေရွာက္ေရးေဂဟာမ်ား၊ အက်ဥ္းေထာင္မ်ား ႏွင့္စစ္တန္းလ်ားမ်ား စတဲ့ေနရာေတြမွာ Shigella ပုိးေၾကာင့္ ဝမ္းကုိက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမွဳအမ်ားဆုံးေတြ႕ရပါတယ္။

သန္႔ရွင္းမွဳ မရွိေသာေနရာမ်ားတြင္ ေနထုိင္ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ခရီးသြားျခင္းကလည္း ဝမ္းကုိက္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမွဳကုိ ျမင့္ႏုိင္ပါတယ္။ ဖြံ႕ျဖဳိးဆဲ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ေနထုိင္သူမ်ား သုိ႔မဟုတ္ ၎ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ခရီးသြားသူမ်ားဟာ Shigella ပုိးေရာဂါကူးစက္ ခံရျခင္း ပုိျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ စိတ္တက္ႂကြေသာ မိန္းမလွ်ာမ်ားတြင္လည္း တုိက္ရုိက္သုိ႔မဟုတ္ တစ္ဆင့္ခံ ပါးစပ္ႏွင့္ စအုိထိေတြ႕မွဳေၾကာင့္ ဝမ္းကုိက္ေရာဂါ ျဖစ္ႏုိင္ေျခမ်ားပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Dysentery (၀မ္းကိုက္ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ ေရာဂါေတြဟာ ဖ်ားျခင္းႏွင့္ ေသြးဝမ္းမ်ားသြားျခင္း ျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဓာတ္ခဲြခန္းစမ္းသပ္မွဳမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ဝမ္းကုိက္ေရာဂါကုိ အေျဖရွာအတည္ျပဳရန္အေကာင္းဆုံး နည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။သင့္ဆရာဝန္က သင့္ခႏၶာကုိယ္ကုိ စမ္းသပ္ၿပီး ေရာဂါလကၡဏာႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေမးခြန္းမ်ားကုိလည္း ေမးျမန္းဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ လတ္တေလာစားေသာက္ခဲ့ေသာ အစားအစာမ်ား၊ သင့္အလုပ္ေနရာ၊ အိမ္ေနရာ ပတ္ဝန္းက်င္မ်ား အေၾကာင္းကုိလည္း ေမးျမန္းပါလိမ့္မယ္။ သင့္ရဲ႕ဝမ္းကုိ ပုိးေမြးၿပီး ေရာဂါရွိမရွိကုိ အေျဖရွာအတည္ျပဳပါလိမ့္မယ္။

တကယ္လုိ႔ သင့္လကၡဏာေတြဟာ အရမ္းဆုိးဝါးမယ္ သုိ႔မဟုတ္ တစ္ျခားအေၾကာင္းအရင္းေၾကာင့္ ဟုတ္မဟုတ္စစ္ေဆးခ်င္တယ္ ဆုိလွ်င္ ေသြးစစ္ျခင္းမ်ား ကုိလည္း ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မယ္။

Dysentery (၀မ္းကိုက္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

တကယ္လုိ႔ သင္ဟာ က်န္းမာေရးေကာင္းသူျဖစ္ၿပီး ဝမ္းကုိက္ေရာဂါပုိးဟာလည္း သိပ္မဆုိးဘူးဆုိရင္ ဝမ္းေလွ်ာျခင္းေၾကာင့္ ဆုံးရွဳံးသြားေသာ အရည္မ်ားကုိ ျပန္လည္ျဖည့္ဆည္းေပးျခင္းအားျဖင့္ ကုသႏုိင္ပါတယ္။ သင့္ကုိ ေအာက္ပါကုသနည္းမ်ားျဖင့္လည္း ကုသႏုိင္ပါတယ္။

ပဋိဇီဝပိုးသတ္ေဆးမ်ား တိုက္ေကၽြးျခင္း
ေမြးကင္းစ ကေလးငယ္မ်ား၊ သက္ႀကီးရြယ္အုိမ်ားႏွင့္ HIVေရာဂါ ပုိးရွိသူမ်ား၊ အျခားသူမ်ားကုိ ေရာဂါပုိးကူးစက္ႏုိင္ေခ် ျမင့္မားသူမ်ား စေသာသူေတြမွာ ပဋိဇီဝပုိးသတ္ေဆးမ်ား ေသာက္ရန္ လုိအပ္ႏုိင္ပါတယ္။

အရည္ႏွင့္ ဓာတ္ဆား ျပန္ျဖည့္ေပးျခင္း
ေယဘုယ်အားျဖင့္ က်န္းမာေရး ေကာင္းေသာ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူေတြဟာ ေရေသာက္ျခင္းအားျဖင့္ ဝမ္းေလွ်ာတဲ့အခါ ဆုံးရွဳံးသြားေသာ ေရဓာတ္ေတြကုိျပန္ျဖည့္ေပး ႏုိင္ပါတယ္။ ကေလးမ်ားအတြက္ကေတာ့ Pedialyte ကဲ့သုိ႔ ေရဓာတ္အားျဖည့္အရည္ကုိ တုိက္ေပးျခင္းဟာ ကေလးအတြက္ အက်ိဳးရွိပါတယ္။

ေရဓာတ္အလြန္အကြ်ံ ခ်ဳိ႕တဲ့ေနေသာ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူမ်ားဟာ ေဆးရုံရဲ႕ အေရးေပၚ ခန္းမွာ ကုသမွဳခံယူသင့္ပါတယ္။ သုိ႔မွသာ ပါးစပ္ကတဆင့္ ေသာက္ျခင္းထက္စာလွ်င္ ေသြးျပန္ေၾကာမွ တစ္ဆင့္ အရည္ႏွင့္ဆားဓာတ္မ်ားကုိ အျမန္ သြင္းေပးႏုိင္ရန္ ျဖစ္ပါတယ္။

ပါးစပ္မွ ေသာက္ျခင္းထက္စာလွ်င္ ေသြးျပန္ေၾကာမွ ေရဓာတ္ျပန္ျဖည့္ေပးျခင္းဟာ ခႏၶာကုိယ္တြက္ လုိအပ္ေသာ ေရႏွင့္ မရွိမျဖစ္ အာဟာရဓာတ္ေတြကုိ အလ်င္အျမန္ ရရွိေစပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 29, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 29, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ