Duodenitis ( အူသိမ္အစေရာင္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

Duodenitis ( အူသိမ္အစေရာင္ျခင္း)ဆိုတာဘာလဲ။

Duodenitis ဟာ အူသိမ္ရဲ႕ အစက duodenum ေရာင္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ duodenum နံရံ ေရာင္ျခင္းဟာ ဗိုက္နာျခင္း၊ ေသြးထြက္ျခင္းနဲ႔ အျခား အူလမ္းေၾကာင္း လကၡဏာေတြကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အျဖစ္အမ်ားဆံုး အေၾကာင္းရင္းေတာ့ H pylori ဘက္တီးရီးယားနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ အစာအိမ္ ေရာဂါပိုးဝင္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါပိုးဟာ ပံုမွန္အတိုင္း duonenum နံရံကို အစာအိမ္ အက္ဆစ္ေတြကေန ကာကြယ္ေပးတဲ့ အက်ိအခြ်ဲအလႊာကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအလႊာမရွိေတာ့ျခင္းဟာ နာတာရွည္ ေရာင္ရမ္းျခင္းနဲ႔ duodenum အနာျဖစ္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

 

Duodenitis( အူသိမ္အစေရာင္ျခင္း) ဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ အျဖစ္မ်ားသလဲ။

ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြက လူေတြရဲ႕ ၈၀% ဟာ Helicobacter Pylori ေရာဂါပိုးကူးစက္ျခင္း ရွိေနၾကပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

 

Duodenitis( အူသိမ္အစေရာင္ျခင္း) ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

Duodenitis ဟာ အစာအိမ္နံရံေရာင္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္ၿပီးေတာ့ လကၡဏာ အေတာ္မ်ားမ်ားကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလကၡဏာေတြဟာ လူေတြၾကားမွာ ျပင္းထန္မႈ ကြာျခားမႈရွိပါတယ္။

Duodenitis လကၡဏာေတြကို ေန႔စဥ္ (သို႔) တခါတရံ ခံစားရႏိုင္ပါတယ္။ တခါတေလမွာေတာ့ ဒီလကၡဏာေတြဟာ ဆိုးရြားႏိုင္ပါတယ္။

·        ဝမ္းဗိုက္ေလပြျခင္

·        ဝမ္းဗိုက္နာက်င္ျခင္း

·        ေလထျခင္း

·        စားခ်င္စိတ္မရွိျခင္း

·        အန္ျခင္း၊ အန္ျခင္းမရွိပဲ ပ်ိဳ႕ျခင္း

ျပင္းထန္တဲ့ လကၡဏာေတြဟာ အသက္အႏၲရာယ္ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္။

အခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာ Duodenitis အသက္အႏၲရာယ္ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ေအာက္ေဖၚျပပါ လကၡဏာေတြရွိရင္ အေရးေပၚေဆးကုသမႈ ခံယူသင့္ပါတယ္။

  • ေသြးဝမ္းသြားျခင္း
  • အလြန္ဗိုက္နာျခင္း
  • ေသြးအန္ျခင္း

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

ေရာဂါကုိေစာစီးစြာ သိရွိၿပီး ကုသျခင္းဟာ ေရာဂါပိုဆိုးလာျခင္းနဲ႔ အျခားအေရးေပၚ အေျခအေနျဖစ္ျခင္းေတြကေန ကာကြယ္ေပးႏိုင္တာေၾကာင့္ ဒီလိုအေျခအေနကို ကာကြယ္ဖုိ႔ ဆရာဝန္နဲ႔ စကားေျပာသင့္ပါတယ္။

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

ဘာေတြက Duodenitis( အူသိမ္အစေရာင္ျခင္း) ျဖစ္ပြားေစသလဲ။

Duodenitis ျဖစ္ျခင္းရဲ႕ အဓိက အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ H.pylori ဘက္တီးရီးယားေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘက္တီးရီးယားေတြဟာ အစာအိမ္နဲ႔ အူသိမ္ထဲ ဝင္ေရာက္လာၿပီး ေရာင္ရမ္းျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

အျခားအေၾကာင္းရင္းေတြကေတာ့ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြ ျဖစ္တဲ့ aspirin, ibuprofen, naproxen ေတြကို ၾကာရွည္စြာ အသံုးျပဳျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

အျဖစ္နည္းတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကေတာ့

•          Crohn’s disease (အစာအိမ္ အူလမ္းေၾကာင္း ေရာင္ျခင္း)

•          An autoimmune condition

•          Bile reflux (သည္းေျခရည္မ်ား duodenum မွ အစာအိမ္အတြင္း ဝင္ျခင္း)

•          အခ်ိဳ႕ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဝင္ျခင္း — ဥပမာ herpes simplex virus နဲ႔ ကိုယ္ခံအားနည္းျခင္း

•          အူသိမ္ကို ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရျခင္း

•          အသက္ရွဴစက္နဲ႔ အသက္ရွဴျခင္း

•          အဓိက ခြဲစိတ္မႈ၊ ျပင္းထန္တဲ့ ကိုယ္ခႏၶာဒဏ္ရာရရွိမႈေတြနဲ႔ ေရွာခ့္ရျခင္း

•          အဆိပ္ပါတဲ့ အရာေတြကို စားမိျခင္း

•          ေဆးလိပ္လြန္ကဲစြာေသာက္ျခင္း

•          ကင္ဆာေရာဂါအတြက္ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ကုသျခင္း

•          ကင္ဆာေဆးသြင္းကုသျခင္း

 

ဘယ္အရာေတြက Duodenitis( အူသိမ္အစေရာင္ျခင္း) ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

Duodenitis ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ အခ်က္ရွိသူ အကုန္လံုးကေတာ့ duodenitis ျဖစ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ မ်ားေစတဲ့ အခ်က္ေတြကေတာ့

  • အရက္အလြန္ေသာက္ျခင္း
  • ဓါတ္ေရာင္ျခည္ကုသမႈ ခံယူဖူးျခင္း
  • စိတ္ဖိစီးျခင္း၊ ျပင္းထန္ေသာ နာမက်န္းျဖစ္ျခင္း
  • ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသျခင္း

ေယဘူယ်အသိေပးခ်က္ – ယခုေဖာ္ျပထားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားမွာ ေဆးပညာဆုိင္ရာကၽြမ္းက်င္သူ၏ အၾကံေပးခ်က္မ်ားေနရာတြင္ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါ။ ဆက္လက္သိရွိလိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္နဲံ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

Duodenitis( အူသိမ္အစေရာင္ျခင္း) ဟုတ္မဟုတ္ကို ဘယ္လိုအေျဖရွာအတည္ျပဳသလဲ။

သင့္ဆရာဝန္က Duodenitis ကို သိရွိႏိုင္မယ့္ စစ္ေဆးမႈမ်ားစြာကို အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ H.pylori ကို ေသြး၊ ဝမ္း၊ အသက္ရွဴ စစ္ေဆးမႈေတြနဲ႔ ေတြ႔ရွိႏိုင္ပါတယ္။ Breath test အတြက္ကေတာ့ သင္ဟာ ၾကည္လင္ၿပီးအရသာမဲ့တဲ့ အရည္တစ္မ်ိဳးကို ေသာက္ရမွာျဖစ္ၿပီး အိပ္ထဲကို အသက္ရွဴထုတ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါဟာ တကယ္လို႔ သင့္မွာ ေရာဂါပိုးရွိတယ္ဆိုရင္ သင့္ဆရာဝန္က carbondioxide gas အပိုကို ေတြ႔ရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။

သင့္ဆရာဝန္က အသားစယူျခင္းနဲ႔ အူလမ္းေၾကာင္း မွန္ေျပာင္းၾကည့္ျခင္းေတြကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္စဥ္မွာ ကင္မရာ အေသးေလးတပ္ထားတဲ့ မွန္ေျပာင္းကို လည္ေခ်ာင္းမွတစ္ဆင့္ အစာအိမ္၊ အူသိမ္အတြင္း ၾကည့္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ေရာင္ရမ္းမႈေတြကို ေတြ႔ႏိုင္ေစပါတယ္။

သင့္ဆရာဝန္က ေရာင္ရမ္းမႈေတြကို ေသခ်ာမေတြ႔ရွိရင္ အသားစယူၿပီး တစ္ရွဴးစစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

 

Duodenitis ( အူသိမ္အစေရာင္ျခင္း)ကို ဘယ္လိုကုသလဲ။

Duodenitis ကုသျခင္းဟာ သင့္က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္သူထံမွ က်န္းမာေရးကုသမႈ ရယူျခင္းကေန စတင္ပါတယ္။ Duodenitis ရွိမရွိ သိရွိဖို႔ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္သူက ဓါတ္ခြဲခန္းပို႔ စစ္ေဆးရန္ ေသြး၊ ဝမ္းနဲ႔ ဆီး samples ေတြကို ေတာင္းခံႏိုင္ပါတယ္။ အူအေပၚပိုင္း မွန္ေျပာင္းၾကည့္ျခင္းဟာ duodenum ကို ေသခ်ာျမင္ရေစၿပီး ေသးငယ္တဲ့ အသားစယူျခင္းေတြကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ေစပါတယ္။ အသားစယူၿပီး မွန္ေျပာင္းနဲ႔ၾကည့္ကာ H.pylori infection ရွိမရွိ သိရွိႏိုင္ပါတယ္။

  • အစာအိမ္အနာျဖစ္ျခင္းအတြက္ ပိုးသတ္ေဆးေသာက္ျခင္း – ပိုးသတ္ေဆးကို ေဆးပတ္လည္ေအာင္ေသာက္ျခင္းဟာ ေရာဂါျပန္ျဖစ္ျခင္းကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ကေတာ့ ပိုးသတ္ေဆးႏွစ္မ်ိဳးကို ၁၄ ရက္ၾကာေပးတတ္ပါတယ္။ ဥပမာ

Amoxicillin

Clarithromycin (Biaxin)

Metronidazole (Flagyl)

Tetracycline တို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

  • Duodenitis ကို ကုသတဲ့ အျခားေဆးမ်ား – proton pump inhibitors, histamine H2 receptor antagonists ေတြဟာ အစာအိမ္ထဲမွာ ရွိတဲ့ အက္ဆစ္ဓါတ္က်ဆင္းေစတာေၾကာင့္ Duodenitis အတြက္ အစြမ္းထက္တဲ့ ကုသမႈ ျဖစ္ပါတယ္။

 

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Duodenitis ( အူသိမ္အစေရာင္ျခင္း)ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ Duodenitis ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

  • ေဆးလိပ္ျဖတ္ျခင္း
  • အရက္အလြန္အကြ်ံ မေသာက္ျခင္း
  • စပ္ေသာအစာ၊ အက္ဆစ္ဓါတ္ပါေသာ အရည္မ်ား (လိေမၼာ္ရည္၊ နာနတ္သီးရည္) ေလွ်ာ့ျခင္း၊ အူကို ဒုကၡေပးႏိုင္တဲ့ ေဆးေတြ ေလွ်ာ့ျခင္း

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 6, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 6, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ