Diabetic Ketoacidosis (ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ေနာက္ဆက္တြဲ ေသြးတြင္း ကီတုန္း မ်ားျပားၿပီး အက္ဆစ္ဓာတ္လြန္ကဲလာမွဳ)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Diabetic Ketoacidosis (ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ေနာက္ဆက္တြဲ ေသြးတြင္း ကီတုန္း မ်ားျပားၿပီး အက္ဆစ္ဓာတ္လြန္ကဲလာမွဳ) ကဘာလဲ။

ဒီေရာဂါဟာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေၾကာင့္ ခႏၶာကုိယ္ကေန ketone လို႔ေခၚတဲ့ အက္ဆစ္ဓာတ္ေတြ ေသြးထဲမွာ အမ်ားအျပားထုတ္တဲ့အခါ diabetic ketoacidosis လကၡဏာေတြကို ခံစားရပါတယ္။

သင့္ခႏၶာကုိယ္က ဆဲလ္ေတြစြမ္းအင္ရဖို႔အတြက္ ဂလူးကို႔စ္သၾကားဓာတ္ကို စုပ္ယူဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီလိုစုပ္ယူဖို႔ရာ လံုေလာက္တဲ့ အင္ဆူလင္ကို သင့္ခႏၶာကုိယ္က ထုတ္ဖို႔လိုအပ္ၿပီး ဆီးခ်ိဳေရာဂါေၾကာင့္ မထုတ္ႏိုင္တဲ့အခါ ဒီေရာဂါကို ခံစားရပါတယ္။

Diabetic Ketoacidosis (ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ေနာက္ဆက္တြဲ ေသြးတြင္း ကီတုန္း မ်ားျပားၿပီး အက္ဆစ္ဓာတ္လြန္ကဲလာမွဳ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ အမ်ိဳးအစား(၁) ရွိသူမွာေရာ အမ်ိဳးအစား(၂)ရွိသူမွာပါ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ မိမိကိုယ္ကို ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိမွန္း သတိမထားမိသူေတြမွာလည္း တစ္ခါတစ္ရံ ခံစားရတတ္ပါတယ္။

လူငယ္ေတြနဲ႔ ကေလးေတြမွာလည္း ဒီေရာဂါခံစားရဖို႔ အခြင့္အလမ္းရွိေနပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Diabetic Ketoacidosis (ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ေနာက္ဆက္တြဲ ေသြးတြင္း ကီတုန္း မ်ားျပားၿပီး အက္ဆစ္ဓာတ္လြန္ကဲလာမွဳ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

Diabetic ketoacidosis ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့
• ဆီးအမ်ားႀကီးသြားျခင္း၊
• ေရအလြန္အမင္းငတ္ျခင္း၊
• ပင္ပန္းႏံုးခ်ိၿပီး ဖ်ားျခင္း၊
• ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း
• ေမာျခင္း
• သင့္ေသြးထဲတြင္ သၾကားဓာတ္နဲ႔ ketone ဓာတ္မ်ား မ်ားျပားလာျခင္း စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။သင္ကိုယ္တိုင္ျပဳလုပ္ႏိုင္တဲ့ စမ္းသပ္မွဳေတြလည္း ရွိပါတယ္။
အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္မွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္ေတြထဲက တစ္ခုခုရွိခဲ့ရင္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္သြယ္သင့္ပါတယ္။

• အကယ္၍သင္ဟာ ေနမေကာင္းဘူး ဖိစီးမႈျဖစ္လာတယ္လို႔ ခံစားရတဲ့အခါ (သို႔) လတ္တေလာမွာ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရထားျခင္း၊ ဖ်ားျခင္း ျဖစ္တဲ့အခါ သင့္ေသြးထဲမွ အခ်ိဳဓာတ္ကိုကိုယ္တိုင္ စစ္ေဆးႏိုင္တဲ့ အျပင္ ဆီးထဲမွ ketoneဓာတ္စစ္တဲ့ အတံကိုဝယ္ယူၿပီး ကိုယ္တိုင္ စစ္ေဆးႏိုင္ပါတယ္။
• သင္ဟာ အန္ၿပီး ဘာမွ မစားမေသာက္ႏိုင္ဘူး ဆိုရင္လည္း ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသသင့္ပါတယ္။
• သင့္ေသြးအခ်ိဳဓာတ္ဟာ ရွိသင့္တာထက္ပိုလာၿပီး အိမ္တြင္းကုထံုးေတြဟာလည္း မသက္သာေစဘူးဆိုရင္လည္း ဆရာဝန္နဲ႔ ဆက္သြယ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
• ဒါ့အျပင္ သင့္ဆီးထဲမွ ketoneဓာတ္ဟာ အနည္းငယ္(သို႔) အေတာ္ ျမင့္လာၿပီဆိုရင္လည္း ျပသသင့္ပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Diabetic Ketoacidosis (ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ေနာက္ဆက္တြဲ ေသြးတြင္း ကီတုန္း မ်ားျပားၿပီး အက္ဆစ္ဓာတ္လြန္ကဲလာမွဳ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

အင္ဆူလင္မရွိျခင္းက သင့္ရဲ႕ဆဲလ္ေတြ ႂကြက္သားေတြ ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္ကို စုပ္ယူဖို႔ရာ ရပ္တန္႔ေစပါတယ္။ ဒီလိုမစုပ္ယူႏိုင္ရင္ သင္လိုအပ္တဲ့ စြမ္းအင္ေတြရေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ diabetic ketoacidosis ဟာ ေအာက္ပါအေၾကာင္း ေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
ဖ်ားနာျခင္း – ဖ်ားနာျခင္း (သို႔) ပိုးဝင္ျခင္းဟာ ခႏၶာကုိယ္မွ adrenaline (သို႔) cortisol ကဲ့သို႔ေဟာ္မုန္း ေတြကို ပိုထြက္လာေစပါတယ္။ သူတို႔ဟာ အင္ဆူလင္ရဲ႕ အလုပ္အေပၚကို လာသက္ေရာက္ၾကၿပီး diabetic ketoacidosis ကို ျဖစ္ေစပါတယ္။
အျပင္မွ အင္ဆူလင္နဲ႔ ကုသျခင္းေၾကာင့္လည္း ခႏၶာကုိယ္မွ ထြက္တဲ့ အင္ဆူလင္ကို ေလ်ာ့နည္းလာေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါဟာလည္း diabetic ketoacidosis ကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။
• ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ (သို႔) စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေဝဒနာမ်ား ခံစားေနရျခင္း
• အရက္(သို႔) ေဆးစြဲေနျခင္း
• corticosteroids ေဆးမ်ားနဲ႔ အခ်ိဳ႕ေသာ ဆီးေဆးကဲ့သို႔ ေဆးမ်ား စတာေတြဟာလည္း ဒီေရာဂါကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

Risk factors

 Diabetic Ketoacidosis (ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ေနာက္ဆက္တြဲ ေသြးတြင္း ကီတုန္း မ်ားျပားၿပီး အက္ဆစ္ဓာတ္လြန္ကဲလာမွဳ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

Diabetic ketoacidosis ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာ-
• သင့္တြင္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ အမ်ိဳးအစား(၁) ရွိလၽွင္နဲ႔
• အင္ဆူလင္နဲ႔ ကုသမွဳ ေမ့ေလ်ာ့၍ လြတ္သြားသည့္အခါမ်ိဳးတြင္ စတဲ့အခ်ိန္ေတြျဖစ္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Diabetic Ketoacidosis (ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ေနာက္ဆက္တြဲ ေသြးတြင္း ကီတုန္း မ်ားျပားၿပီး အက္ဆစ္ဓာတ္လြန္ကဲလာမွဳ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

• သင့္ ေသြးတြင္းဂလူးကို႔စ္ပမာဏ၊ ketone ပမာဏ နဲ႔ ေသြးတြင္းအက္ဆစ္ဓာတ္ကို သိေစရန္ ေသြးစစ္ၾကည့္ျခင္း၊
• ေသြးတြင္း electrolyte သတၱဳဓာတ္မ်ားကို စစ္ေဆးျခင္း၊
• ဆီးစစ္ျခင္း၊
• ရင္ဘတ္ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း၊
• ႏွလံုးရဲ႕ ခုန္ေသာလၽွပ္စီးပံုစံကို သိရန္ ႏွလံုး အီးစီဂ်ီဆြဲျခင္း စတာေတြ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

Diabetic Ketoacidosis (ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ေနာက္ဆက္တြဲ ေသြးတြင္း ကီတုန္း မ်ားျပားၿပီး အက္ဆစ္ဓာတ္လြန္ကဲလာမွဳ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

အင္ဆူလင္နည္းေနတာ ျဖစ္လို႔ ဆရာဝန္ဟာ သင့္ေသြးျပန္ေၾကာထဲသို႔ ေအာက္ပါအရာေတြကို သြင္းေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
• ဆိုဒီယမ္၊ ပိုတက္စီယမ္ နဲ႔ ကလိုရိုဒ္ဓာတ္ေတြ ပါဝင္တဲ့ electrolyte သတၱဳဓာတ္၊
• သင့္ခႏၶာကုိယ္ ေရဓာတ္ျပည့္ဝဖို႔ အရည္မ်ား၊
• အင္ဆူလင္ စတာေတြကို သြင္းေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

 

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 23, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 23, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ