Dermatomyositis (အေရျပားႏွင္႔ၾကြက္သားမ်ားေရာင္ရမ္းျခင္း)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Dermatomyositis (အေရျပားႏွင္႔ၾကြက္သားမ်ားေရာင္ရမ္းျခင္း) ကဘာလဲ။

အေရျပားနဲ႔ ၾကြက္သားမ်ားေရာင္ရမ္းျခင္းဟာ ရွားပါးတဲ့ ေရာင္ရမ္းျခင္းေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။ အေရျပားမွာ အင္ပ်ဥ္ထျပီး ၾကြက္သားမ်ား အားနည္းကာ ေရာင္ရမ္းတတ္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါဟာ ၾကြက္သားေရာင္ရမ္းျပီး ခ်ည္႔နဲ႔တဲ့ေရာဂါ၃မ်ဳိးထဲက တမ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။

Dermatomyositis (အေရျပားႏွင္႔ၾကြက္သားမ်ားေရာင္ရမ္းျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

လူၾကီးမ်ားေရာ ကေလးမ်ားကုိပါ ထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ လူၾကီးေတြမွာဆုိရင္ အသက္ ၄၀ေက်ာ္ကေန ၆၀ ၀င္ခါစအခ်ိန္မွာ ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။ ကေလးေတြမွာဆုိ ၅ႏွစ္နဲ႔ ၁၅ႏွစ္ၾကား အမ်ားဆုံး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ ပုိျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ပုိသိရေအာင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

လကၡဏာမ်ား

Dermatomyositis (အေရျပားႏွင္႔ၾကြက္သားမ်ားေရာင္ရမ္းျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေတြ႔ရမ်ားတဲ့လကၡဏာေတြကေတာ႔ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။

  • အသားအေရေျပာင္းလဲျခင္း။ ခရမ္းေရာင္ (သုိ႔) နီညဳိေရာင္အကြက္မ်ား ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင္႔ မ်က္ႏွာ၊ မ်က္ခမ္း၊ လက္ဆစ္၊ တံေတာင္ဆစ္၊ ဒူး၊ ရင္ဘတ္နဲ႔ ေက်ာ စတာေတြမွာ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ အကြက္ေတြဟာ ယားယံျပီး နာက်င္ပါတယ္။
  • ၾကြက္သားမ်ားအားနည္းျခင္း။ ၾကြက္သားမ်ား အားနည္းလာျခင္းဟာ ကုိယ္လုံးနဲ႔ အနီးဆုံးေနရာကေန စျဖစ္ပါတယ္။ တက္ပဆုံ၊ ေပါင္၊ ပခုံး၊ လက္ေမာင္းနဲ႔ လည္ပင္းၾကြက္သားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုိယ္ခႏၶာ ဘယ္ညာႏွစ္ခုစလုံးမွာ ျဖစ္လာျပီး တျဖည္းျဖည္း ဆုိးရြားလာတတ္ပါတယ္။

အထက္ပါေဖာ္ျပခ်က္ေတြမွာ မပါေသးတဲ့ လကၡဏာေတြလည္း ရွိေနႏိုင္ပါေသးတယ္။ လကၡဏာ တခုခုနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ စုိးရိမ္မွဳရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ၾကြက္သားမ်ား အားနည္းလာရင္၊ ဘာမွန္းမသိတဲ့ အကြက္မ်ားေပၚလာရင္ ဆရာ၀န္ျပပါ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Dermatomyositis (အေရျပားႏွင္႔ၾကြက္သားမ်ားေရာင္ရမ္းျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

အေၾကာင္းအရင္း အတိအက် မသိရပါဘူး။ ဒါေပမယ္႔ မိမိကုိယ္ခံအားက ျပန္လည္တိုက္ခိုက္တဲ့ ေရာဂါေတြနဲ႔ ဆင္တူမွဳရွိပါတယ္။ ကုိယ္ခႏၶာရဲ့ ခုခံပစၥည္းေတြဟာ ေကာင္းမြန္တဲ့ဆဲလ္ေတြကုိ မွားယြင္းတိုက္ခိုက္မိျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကုိယ္ခံအားထိခိုက္မိျခင္းဟာ ဒီေရာဂါကုိ ျဖစ္ႏိုင္ေျခအေၾကာင္းတခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ ဗိုင္းရပ္စ္ပုိး၀င္ျခင္း၊ ကင္ဆာျဖစ္ျခင္းတုိ႔ဟာ ကုိယ္ခံအားကုိ ထိခိုက္ေစနိုင္ျပီး အေရျပားနဲ႔ ၾကြက္သားမ်ား ေ၇ာင္ရမ္းတဲ့ေရာဂါကုိ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Dermatomyositis (အေရျပားႏွင္႔ၾကြက္သားမ်ားေရာင္ရမ္းျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ဘယ္သူမဆုိျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ္႔ လူၾကီးေတြမွာ အသက္ ၄၀နဲ႔၆၀ၾကား၊ ကေလးေတြမွာ ၅ႏွစ္နဲ႔ ၁၅ႏွစ္ၾကား ကြာျခားတတ္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ ပုိျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Dermatomyositis (အေရျပားႏွင္႔ၾကြက္သားမ်ားေရာင္ရမ္းျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဒီေရာဂါရွိတယ္လုိ႔ သံသယရွိရင္ ေအာက္ပါစမ္းသပ္မွဳေတြ အေသးစိတ္ျပဳလုပ္ပါလိမ္႔မယ္။

  • ေသြးစစ္ျခင္း။ creatine kinase (CK) နဲ႔ aldolase စတဲ့ ၾကြက္သားထဲက အင္ဇိုင္းေတြရဲ့ ပမာဏကုိ စစ္ေဆးပါတယ္။ တက္ေနရင္ ၾကြက္သားေတြ ပ်က္စီးတတ္ပါတယ္။
  • ရင္ဘတ္ဓာတ္မွန္။ အေရျပားနဲ႔ၾကြက္သား ေရာင္ရမ္းျခင္းနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ အဆုတ္လကၡဏာေတြ ရွိမရွိ သိရေအာင္ စစ္ေဆးပါတယ္။
  • လွ်ပ္စစ္ငုတ္ပါတဲ့ အပ္ကေလးကုိ အေရျပားမွတဆင္႔ ၾကြက္သားထဲထည္႔ျပီး စစ္ေဆးပါတယ္။ ၾကြက္သားကုိ တင္းလိုက္ခ်ိန္နဲ႔ ေဖ်ာ႔လိုက္ခ်ိန္ေတြမွာ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္လွဳပ္ရွားမွဳ ပုံစံကုိ မွတ္တမ္းတင္ျပီး ၾကြက္သားေတြ ေရာဂါရွိမရွိ စစ္ေဆးပါတယ္။
  • MRI ရုိက္ျခင္း။ ၾကြက္သားေတြမွာ ေရာင္ရမ္းျခင္း ရွိမရွိသိႏိုင္ပါတယ္။
  • အေရျပားႏွင္႔ၾကြက္သားမွ အသားစနမူနာယူ စစ္ေဆးျခင္း။ အေရျပားၾကြက္သားနဲ႔ ေရာဂါအတည္ျပဳႏိုင္ရင္ ၾကြက္သားနမူနာယူစရာ မလုိေတာ႔ပါဘူး။

Dermatomyositis (အေရျပားႏွင္႔ၾကြက္သားမ်ားေရာင္ရမ္းျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေဆး၀ါးကုသျခင္း၊ ကာယကုသျခင္း၊ ခြဲစိတ္ျထင္း စတဲ့နည္းလမ္းေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

ပရနီဆလုံးလုိ ေကာ္တီကုိစတီးရြိဳက္ေဆးေတြကုိ အမ်ားစုမွာ သုံးၾကပါတယ္။ ေသာက္ေဆးရွိသလုိ လိမ္းေဆးလည္း ရွိပါတယ္။ ေကာ္တီကုိစတီးရြိဳက္ဟာ ကုိယ္ခံအားစနစ္ရဲ့ တုံ႔ျပန္မွဳကုိေလ်ာ႔က်ေစရာကေန ေရာင္ရမ္းျခင္းကုိျဖစ္ေစတဲ့ ခုခံပစၥည္းေတြကုိ ေလ်ာ႔နည္းေစပါတယ္။

ေကာ္တီကုိစတီးရြိဳက္ရဲ့ ေဘးထြက္ဆုိးက်ဳိးေတြေၾကာင္႔ ပမာဏမ်ားမ်ားကုိ ကာလၾကာၾကာ မသုံးသင္႔ပါဘူး။ ဆရာ၀န္ဟာ ေဆးပမာဏမ်ားမ်ားေပးရာကေန တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေလွ်ာ႔သြားပါလိမ္႔မယ္။

ေကာ္တီကုိစတီးရြိဳက္နဲ႔တင္ မထိေရာက္ဘူးဆုိရင္ ကုိယ္ခံအားကုိေလ်ာ႔က်ေစဖုိ႔ တျခားေဆးေတြပါ ညႊန္းႏိုင္ပါတယ္။

 

 

 

Immunoglobulin အေၾကာေဆး (IVIG)

ဒီေရာဂါရွိရင္ အေရျပားနဲ႔ၾကြက္သားေတြကုိ တိုက္ခိုက္တဲ့ ခုခံပစၥည္းေတြ ထုတ္လုပ္ပါတယ္။ Immunoglobulin ဟာ အဲဒီခုခံပစၥည္းေတြကုိ တားဆီးေပးႏိုင္ပါတယ္။ IVIG မွာ ေသြးလွဴထားတဲ့ လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာဆီက ရယူထားတဲ့ ခုခံပစၥည္းေတြ ေပါင္းစပ္ထားပါတယ္။ ေသြးေၾကာထဲကတဆင္႔ ေပးပါတယ္။

 

အျခားကုသမွဳမ်ား

ဆရာ၀န္ဟာ ေအာက္ပါနည္းလမ္းေတြကုိလည္း ညႊန္းႏိုင္ပါတယ္။

  • ကာယကုသျခင္း။ ၾကြက္သားေတြကုိ သန္စြမ္းေစျပီး ၾကြက္သားတစ္သွ်ဴးေတြ ပ်က္စီးမသြားေအာင္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။
  • ငွက္ဖ်ားေဆး။ အေရျပားက အကြက္ေတြအတြက္ ဟိုင္ဒရုိဆီကလုိရုိကြင္းကုိ ေပးပါတယ္။
  • ကယ္လ္ဆီယမ္အနည္က်ျခင္းေတြအတြက္ ခြဲစိတ္ဖယ္ရွားႏိုင္ပါတယ္။
  • အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား 

ေနထိုင္မွဳပုံစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင္႔ အိမ္တြင္းကုထုံးမ်ား

ဘယ္လုိ ေနထိုင္မွဳပုံစံနဲ႔ အိမ္တြင္းကုထုံးေတြက အေရျပားႏွင္႔ၾကြက္သားမ်ားေရာင္ရမ္းျခင္း အတြက္ အေထာက္အကူ ျပဳသလဲ

ေအာက္ပါအေျခအေနေတြက အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။

  • မိမိက်န္းမာေရး အေျခအေနကုိ သိပါ။ မိမိရဲ့ မက်န္းမာျခင္း၊ ေရာဂါရွာေဖြျခင္း၊ ကုသျခင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ဖုိ႔ ၀န္မေလးပါနဲ႔။
  • ကုသမွဳအစီအစဥ္အတိုင္း လိုက္နာဖုိ႔ အေရးၾကီးပါတယ္။ ေရာဂါအေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး။ ဆရာ၀န္ကုိ အျမဲေျပာျပေနရပါမယ္။
  • တက္ၾကြစြာေနပါ။ ေလ႔က်င္႔ခန္းပုံမွန္လုပ္ျခင္းဟာ ၾကြက္သားေတြကုိ သန္မာေစပါတယ္။
  • ပင္ပန္းခ်ိန္မွာ အနားယူပါ။ လုံး၀ႏြမ္းနယ္သြားတဲ့အထိ မေနပါနဲ႔။ ေနာင္မက်န္းမာခ်ိန္မွာ ပုိျပီးထိခိုက္မွဳရွိပါတယ္။
  • မိမိစိတ္ခံစားမွဳကုိ သတိျပဳပါ။ အလုိမက်ျခင္းမ်ား၊ ေဒါသမ်ား၊ စိတ္အေႏွာင္႔အယွက္ျဖစ္စရာမ်ားဟာ မက်န္းမာစဥ္မွာ ေတြ႔ရစျမဲျဖစ္ပါတယ္။

သိလုိတဲ့အခ်က္ေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးတာ အေကာင္းဆုံးပါပဲ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ မတ် 14, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း မတ် 14, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ