အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Crohn’s Disease (ခရြန္း ေရာဂါ ) ကဘာလဲ။

ခရြန္း ေရာဂါဆိုသည္မွာ အစာလမ္းေျကာင္း နံရံမ်ားေရာင္ရမ္းျခင္းျဖစ္သည္။ထိုသို ့ေရာင္ရမ္းျခင္းသည္ အစာေခ်ဖ်က္ေရးစနစ္ ၏ မည္သည့္ေနရာကိုမဆို ထိခိုက္ႏိုင္သည္။ဆုိလိုသည္မွာ ပါးစပ္ေပါက္မွ အူထြက္ေပါက္အထိျဖစ္ျပီး အျဖစ္အမ်ားဆံုးေနရာမွာ အူသိမ္(သို ့)အူမျကီး၏ ေနာက္ဆံုးအပိုင္းမ်ားတြင္ ျဖစ္သည္။

Crohn’s Disease (ခရြန္း ေရာဂါ ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ အမ်ိဳးသားထုေရာ အမ်ိဳးသမီးထုမွာပါ တူညီစြာ ျဖစ္ျကျပီး အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ပြားႏိုင္ပါသည္။ခရြန္းသည္ အသက္ 15 ႏွင့္ 35 ႏွစ္အတြင္း ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ားႏွင့္ ျမွီးေကာင္ေပါက္အရြယ္မ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားသည္။

ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ ေရာဂါအား စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Crohn’s Disease (ခရြန္း ေရာဂါ ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ခရြန္း ေရာဂါ ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

  • ၀မ္းေလွ်ာျခင္း
  • ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း
  • မရည္ရြယ္ပဲ ကိုယ္အေလးအခ်ိန္က်ဆင္းသြားျခင္း
  • သင္၏မ်က္ႏွာတြင္ေသြးႏွင့္အခြ်ဲမ်ားထြက္ျခင္း စသည္တို ့ျဖစ္သည္။

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

 

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေအာက္ပါလကၡဏာမ်ား မွ မည္သည့္လကၡဏာတခုခုျဖစ္ေစ ရွိပါက သင္၏ ဆရာ၀န္အား ဆက္သြယ္ေမးျမန္းျပသသင့္ပါသည္။

  • ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း
  • ၀မ္းထဲေသြးပါျခင္း
  • အလြယ္တကူ၀ယ္ယူရရွိႏိုင္ေသာ လူအမ်ားသံုးေနက်ေဆးမ်ားႏွင့္ မေပ်ာက္သည့္ ၀မ္းေလွ်ာ၀မ္းပ်က္ေရာဂါျဖစ္ေနျခင္း
  • ရွင္းျပ၍မရႏိုင္ေသာ တစ္ရက္ (သို ့) ႏွစ္ရက္ထက္ပိုသည့္ အဖ်ားရွိျခင္း
  • ရွင္းျပ၍မရႏိုင္ေသာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ဆင္းမႈရွိျခင္း

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Crohn’s Disease (ခရြန္း ေရာဂါ ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ခုခံအားစနစ္

ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး (သို ့) ဘက္တီးရီးယားပိုးတခုမွ ခရြန္းေရာဂါကို ျဖစ္ပြားေစပါသည္။က်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာက္လာသည့္ အဏုဇီ၀ပိုးအား သင္၏ ခုခံအားစနစ္မွ ခုခံတုိက္ခိုက္ေသာအခါ ပံုမွန္မဟုတ္သည့္ ခုခံအားတုန္ ့ျပန္မႈတခုမွ မိမိ၏ခုခံအားစနစ္ကို မိမိ၏ အစာလမ္းေျကာင္းရွိဆဲလ္မ်ားအား တိုက္ခိုက္ေစသည္။

မ်ိဳးရိုးလိုက္ျခင္း

ခရြန္းသည္ ေရာဂါရွိေသာ မိသားစု၀င္မ်ားရွိသည့္ သူမ်ားတြင္ ပိုမိုျဖစ္ပြားတတ္ေသာေျကာင့္ မ်ိဳးရိုးဗီဇသည္ ေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ေခ်ကို မ်ားေစေျကာင္းသိရသည္။သို ့ေသာ္လည္း ခရြန္းေရာဂါေ၀ဒနာရွင္အမ်ားစုသည္ ေရာဂါမ်ိဳးရိုးမရွိျကေခ်။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Crohn’s Disease (ခရြန္း ေရာဂါ ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ဘယ္အရာေတြက ခရြန္း ေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

ခရြန္း ေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

  • အသက္ – ခရြန္းေရာဂါသည္ အသက္ရြယ္မေရြးျဖစ္ပြားႏုိင္ေသာ္လည္း အသက္ငယ္သူမ်ားတြင္ ပိုအျဖစ္မ်ားသည္။
  • လူမ်ိဳး – လူျဖဴမ်ားႏွင့္ အာရွတိုက္၊ဥေရာပတိုက္၊ဂ်ဴးလူမ်ိဴးမွ ဆင္းသက္လာသူမ်ားသည္ ထိုေရာဂါရရန္လြယ္ကူသည္။
  • မိသားစုရာဇ၀င္ – ယခုေရာဂါရွိေသာ မိဘ၊ေမာင္ႏွမ(သုိ ့) ကေလး စေသာ ေဆြမ်ိဳးရင္းခ်ာမ်ား တုိ ့ရွိပါကလည္း သင္သည္ ခရြန္းျဖစ္ႏုိင္ေခ်မ်ားသည္။
  • ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း သည္လည္း ခရြန္းေရာဂါျဖစ္ပြားရန္ အေရးအျကီးဆံုး ျဖစ္ႏုိင္သည့္ အခ်က္ျဖစ္ေနသည္။
  • Ibuprofen,naproxen sodium,diclofenac sodim ႏွင့္ အျခားေသာ စတီးရြိဳက္မဟုတ္သည့္အေရာင္က်ေဆးမ်ားသည္ လည္း အူမ်ားကို ေရာင္ရမ္းေစျပီး ခရြန္းေရာဂါအားပိုဆိုးေစသည္။
  • သင္ေနထိုင္ရာေနရာ – ျမိဳ ့ျပေနရာ၊ေတာင္ပိုင္းရာသီဥတု(သို ့)စက္မႈထြန္းကားေသာႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္ေသာသူမ်ားသည္ ျဖစ္ပြားႏိုင္ေခ်မ်ားသည္။
  • အဆီမ်ားေသာ (သုိ ့) တာရွည္ခံေအာင္ျပဳလုပ္ထားေသာအစားအစာမ်ားသည္လည္း ခရြန္းေရာဂါျဖစ္ပြားသည့္ ေနရာတြင္ အေရးတျကီးပါ၀င္သည္။

အထက္ပါျဖစ္ပြားႏိုင္ေခ်မ်ား မရိွျခင္းေၾကာင့္ သင့္မွာ ခရြန္း ေရာဂါ ့မျဖစ္ဘူးလုိ႕ ေျပာလို႕မရႏိုင္ပါဘူး။ ဒီအခ်က္လက္မ်ားဟာ မွီျငမ္းၾကည္႕ရႈဖို႕အတြက္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အေသးစိတ္သိရိွလိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးဖုိ႕ လိုအပ္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Crohn’s Disease (ခရြန္း ေရာဂါ ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ေသြးစစ္ေဆးမႈမ်ား

  • သင့္ကိုယ္တြင္းရွိ ေရာင္ရမ္းမႈပမာဏ
  • သင့္ကိုယ္တြင္ေရာဂါပိုးမ်ားရွိမရွိစစ္ျခင္း
  • သင့္တြင္ ေသြးအားနည္းေရာဂါရွိမရွိႏွင့္ အာဟာရျပတ္ေနျခင္း(သို ့) အူမွ ေသြးမ်ားထြက္ကာဆံုးရံွဴးေနျခင္း ရွိမရွိစစ္ျခင္း
  • ၀မ္းနမူနာယူျခင္း

သင္၏၀မ္းတြင္ မသိမသာျဖင့္ ေသြးမ်ားပါမပါကို သင္၏ဆရာ၀န္မွ သိရွိႏိုင္ရန္ ၀မ္းနမူနာကို ေပးအပ္ရန္လိုအပ္သည္။

စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား

  • အူမျကီးအတြင္းသုိ ့ပါးလႊာေပ်ာ့ေျပာင္းျပီး အလင္းေရာင္ပါသည့္ မွန္ေျပာင္းျကည့္ျခင္း ျဖင့္ သင္၏ဆရာ၀န္ အား သင္၏အူမျကီးတခုလံုးကို ျမင္ႏိုင္ေစသည္။ထိုသို ့ျကည့္ေနစဥ္တြင္ သင္၏ဆရာ၀န္သည္ အေျဖအားအတည္ျပဳေပးႏုိင္သည့္ တစ္ရွဴးစနမူနာမ်ားကို ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးရန္ ယူထားတတ္သည္။
  • Flexible sigmoidoscopy – သင္၏ဆရာ၀န္သည္ ဆလင္ဒါပံုစံ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းေသာ အလင္းေရာင္ရွိသည့္ ျပြန္အား အသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ အူမျကီး၏ေနာက္ဆံုးအပိုင္းကို စစ္ေဆးျကည့္ရွဴျခင္းျဖစ္သည္။
  • Capsule endoscopy သည္ ခရြန္းေရာဂါ အားကူညီအေျဖရွာအတည္ျပဳရန္အသံုးျပဳသည္။
  • Double balloon endoscopy – သာမာန္ မွန္ေျပာင္းမ်ားျဖင့္မေရာက္ရွိႏိုင္ေသာ အူသိမ္အတြင္းသို ပို၍ရွည္လ်ားေသာမွန္ေျပာင္းျဖင့္ ့ျကည့္ရွဴျခင္းျဖစ္သည္။

Capsule endoscopy မွ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာအရာမ်ားကို ေတြ ့ရွိေသာအခါ ထိုစနစ္သည္ အသံုး၀င္ေသာ္လည္း ရရွိေသာအေျဖမွာ တိက်မႈရွိမရွိမည္သူမွ်တပ္အပ္မေျပာႏိုင္ေသးေပ။

  • ကြန္ပ်ဴတာဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း
  • သံလုိက္ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း
  • အူသိမ္အား ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း – အူတြင္းမွန္ေျပာင္းျကည့္ေသာအခါ မျမင္ႏုိင္သည့္ ေနရာမ်ားကို ယခုစစ္ေဆးမႈျဖင့္ျကည့္ရွဴျခင္းျဖစ္သည္။ေဘရီယမ္ပါေသာအရည္မ်ားကို ေသာက္ျပီးေသာအခါ ဆရာ၀န္မ်ားသည္ သင္၏အူသိမ္အား ဓာတ္မွန္ရိုက္ယူျခင္းျဖစ္သည္။

Crohn’s Disease (ခရြန္း ေရာဂါ ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

အေရာင္က်ေဆးမ်ားသည္ အူေရာင္ရမ္းေစသည့္ေရာဂါမ်ားကိုကုသရာတြင္ ပထမေျခလွမ္း ျဖစ္ျပီး

Oral 5 aminosalicylate

  • အူမျကီးရွိ ေရာင္ရမ္းမႈမ်ားကို သက္သာေစသည္။sulfasalazine,mesalamine
  • ေဘးထြက္ဆုိးက်ိဳးမ်ားမွာ ပ်ိဳ ့ျခင္း၊အန္ျခင္း၊၀မ္းေလွ်ာျခင္း၊ေခါင္းကိုက္ျခင္းႏွင့္ ရင္ပူျခင္းတို ့ျဖစ္သည္။

Corticosteroids

  • မ်က္ႏွာေဖာျခင္း၊မ်က္ႏွာေမြးထူျခင္း၊ညေဇာေခြ်းျပန္ျခင္း၊အိပ္မေပ်ာ္ျခင္းႏွင့္ ဂနာမျငိမ္ျဖစ္ျခင္း၊ေသြးတိုးျခင္း၊အရိုးပြျခင္း၊မ်က္လံုးတိမ္

စြဲျခင္း၊မ်က္လံုးအတြင္းဖိအားမ်ားျခင္း စသည္ျဖင့္ျဖစ္သည္။

  • ဆရာ၀န္မ်ားသည္ အျခားေသာကုသမႈမ်ားျဖင့္တိုးတက္မႈမရွိပါက စတီးရြိဳက္မ်ားကိုအသံုးျပဳတတ္သည္။

ခုခံအားစနစ္ အားဖိႏွိပ္ေသာ ေဆးမ်ား

ထုိေဆးမ်ားသည္ သင္၏ခုခံအားစနစ္ကိုပစ္မွတ္ထားဖိႏွိပ္ကာ ေရာင္ရမ္းမႈမ်ားကိုသက္သာေစသည္။အခ်ိဳ ့ေသာသူမ်ားအတြက္ထိုေဆးမ်ားအား ေပါင္း၍ေပးျခင္းသည္ ေဆးတစ္မ်ိဳးတည္းထက္စာလွ်င္ပို၍ တိုးတက္မႈရွိေစသည္။

ခုခံအားကို ထိခိုက္ေစသာေဆးမ်ားမွာ Azathioprine, mercaptopurine, Infliximab, adalimumab, certolizumab pegol, Methotrexate, Cyclosporine and tacrolimus, Natalizumab, vedolizumab, Ustekinumab စသည္ျဖင့္ ျဖစ္သည္။

ပိုးသတ္ေဆးမ်ား

Metronidazole,Ciprofloxacin ကဲ့သို ့ေသာ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားသည္ ေဖာက္ထုတ္ရမည့္ ျပည္မ်ားႏွင့္ အရည္ပမာဏမ်ားကိုေလ်ာ့က်ေစျပီး တခါတရံတြင္ ျပည္တည္နာမ်ားႏွင့္ အေခါင္းေပါက္အနာမ်ားကို က်က္ေစသည္။

အျခားေသာေဆးမ်ား

ေရာင္ရမ္းမႈကိုသက္သာေစျခင္းအျပင္ အခ်ိဳ ့ေသာေဆးမ်ားသည္ သင္၏လကၡဏာမ်ားကို သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစေသာ္လည္း အလြယ္တကူ၀ယ္ယူရရွိႏိုင္သည့္ ေဆးမ်ားကို မသံုးခင္တြင္ သင္၏ဆရာ၀န္အား တိုင္ပင္ရန္သတိရပါ။

  • ၀မ္းေလွ်ာရာတြင္ ေပးေသာေဆးမ်ား – psyllium powder(သို ့)methylcellulose,loperamide တို ့ကို သင္၏ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ျပီးမွသာအသံုးျပဳသင့္ပါသည္။
  • အနာသက္သာေစသည့္ေဆးမ်ား – ထိုေဆး၀ါးမ်ားသည္ သင္၏လကၡဏာမ်ားကို ပိုမိုဆိုး၀ါးေစျပီး သင္၏ေရာဂါကိုပါဆိုး၀ါးသြားေစတတ္သည္။
  • သံဓာတ္အားေဆးမ်ား – အကယ္၍ သင့္တြင္ နာတာရွည္ အူမွေသြးထြက္ေရာဂါရွိပါက သင္သည္ သံဓာတ္အားနည္းေရာဂါျဖစ္ျပီး သံဓာတ္အားေဆးမ်ားကို ေသာက္သံုးရန္လိုအပ္တတ္သည္။
  • ဗီတာမင္ ဘီ12 ထိုးေဆးမ်ား – ေသြးအားနည္းေရာဂါအား ကာကြယ္ျခင္း၊ပံုမွန္ျကီးထြားမႈအားတိုးျမွင့္ျခင္း ႏွင့္ အာရံုေျကာမ်ား၏လုပ္ေဆာင္မႈေကာင္းရန္တို ့အတြက္ျဖစ္သည္။
  • ကယ္လစီယမ္ႏွင့္ ဗီတာမင္ဒီ အားေဆးမ်ား ေပးျခင္း သည္ ခရြန္းေရာဂါႏွင့္ စတီးရြိဳက္ေဆးမ်ား၏ အရိုးပြႏိုင္ေခ်ကို သက္သာေစရန္ျဖစ္သည္။

အာဟာရေပး၍ကုသျခင္း

အစာျပြန္ထည့္ျခင္း(သို ့)ေသြးေျကာထဲသို ့အာဟာရမ်ားထည့္သြင္း

ျခင္းသည္ ခရြန္းေရာဂါအားကုသရန္သံုးသည္။ထိုသို ့ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ သင္၏ အာဟာရကိုတိုးတက္ေကာင္းမြန္ေစျပီး အူမ်ားကိုအနားရေစသည္။အူအနားေပးထားျခင္းျဖင့္ ေရာင္ရမ္းမႈမ်ားကို ခဏတာသက္သာေစသည္။

သင္၏ဆရာ၀န္သည္ ယာယီအာဟာရေပး၍ကုသျခင္းကို ခုခံအားစနစ္ကို ဖိႏွိပ္ေသာေဆးမ်ားကဲ့သို ့ေသာ အျခား ေဆးမ်ားျဖင့္ တြဲဖက္ကာအသံုးျပဳတတ္သည္။ထုိ ့ျပင္  အူပိတ္ဆို ့ေနျခင္းကို သက္သာေစရန္ အမွ်င္ဓာတ္နည္းေသာအစားအစာမ်ားကို စားသံုးရန္လည္းညႊန္ျကားတတ္သည္။

ခြဲစိတ္ျခင္း

သင္၏ဆရာ၀န္သည္ စားေသာက္မႈပံုစံႏွင့္ လူေနမႈပံုစံမ်ားေျပာင္းျခင္း၊ေဆးကုသမႈ (သို ့) အျခားေသာကုသမႈမ်ားေျကာင့္ သက္သာေပ်ာက္ကင္းမႈမရွိပါက ခြဲစိတ္ရန္လည္း ညႊန္ျကားတတ္သည္။

 

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက ခရြန္း ေရာဂါ ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ ခရြန္း ေရာဂါ ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

  • စားေသာက္မႈပံုစံ

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ မတ် 14, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း မတ် 14, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ