အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Chronic Myelogenous Leukemia (နာတာရွည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေသြးကင္ဆာ ) ကဘာလဲ။

ေသြးကင္ဆာသည္ ေသြးျဖဴဥမ်ားတြင္ျဖစ္ေသာ ကင္ဆာ ျဖစ္သည္။ ေသြးကင္ဆာတြင္ ရိုးတြင္ျခင္ဆီ ( အရိုး၏ အလယ္ မွ တစ္ရွဴးအေပ်ာ့) သည္ ေသြးျဖဴဥ အမ်ားအျပားကို ထုတ္ လုပ္ရပါသည္။ ေသြးဆဲလ္မ်ားသည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီတြင္ ျဖစ္ ေပၚျပီး ၾကီးထြားလာပါသည္။

ထို႔ေနာက္ ေသြးစီးေၾကာင္းတြင္း သို႔ ေရာက္သြားပါသည္။ ေသြးကင္ဆာသည္ ေသြးျဖဴဥ၊ ေသြး နီဥ ႏွင့္ ေသြးဥမႊာမ်ားကို ထိခိုက္ေစပါသည္။

ေသြးကင္ဆာ အမ်ိဳးအစားသည္ ကင္ဆာျဖစ္ေစေသာ ေသြးဆဲလ္ အမ်ိဳးအစားအေပၚမူတည္ပါသည္။ ေသြးကင္ဆာ ၄မ်ိဳး ရိွပါသည္။

  • နာတာရွည္ lymphocyte ေသြးကင္ဆာ
  • နာတာရွည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေသြးကင္ဆာ
  • ရုတ္တရက္ ျပင္းထန္ေသာ lymphocyte ေသြးကင္ ဆာ
  • ရုတ္တရက္ ျပင္းထန္ေသာ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေသြးကင္ ဆာ

နာတာရွည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေသြးကင္ဆာမွ နာတာရွည္ ဆိုသည္မွာ ေရာဂါသည္ ရုတ္တရက္ ျပင္းထန္ေသာ အမ်ိဳးအ စားထက္ ပို၍ ေႏွးစြာျဖစ္ျခင္းကို ဆိုလိုပါသည္။ CML သည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ကို ေသြးျဖဴဥအမ်ားအျပား ထုတ္လုပ္ေစပါ သည္။

ထိုပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ဆဲလ္မ်ားသည္ ေကာင္းစြာ အ လုပ္မလုပ္ႏိုင္ပါ။ ၎တို႔သည္ ေရာဂါပိုးကူးစက္မႈကို မတိုက္ ခိုက္ႏိုင္ပါ။ ေသလဲမေသပါ။ ထို႔အျပင္ ကင္ဆာဆဲလ္မ်ား သည္ က်န္းမာေသာ ဆဲလ္မ်ားကို ဖိႏွိပ္ျပီး လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္မႈကို ပ်က္စီးေစပါသည္။

ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေသြးကင္ဆာသည္ neutrophils, basophils, eosinophils ႏွင့္ nomocytes စေသာ ေသြးျဖဴဥ ဆဲလ္မ်ားကို ပံုမွန္ထုတ္လုပ္ေသာ ဆဲလ္မ်ားတြင္ ကင္ဆာ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို ျဖစ္ေစျခင္းျဖစ္သည္။

Chronic Myelogenous Leukemia ((နာတာရွည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေသြးကင္ဆာ )) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

CML သည္ အသက္ ၆၀ေက်ာ္တြင္ အျဖစ္အမ်ားဆံုး ျဖစ္ ေသာ္လည္း မည္သည့္အသက္အရြယ္တြင္ မဆိုျဖစ္ပြားႏိုင္ ပါသည္။ ထိုေရာဂါသည္ ကေလးမ်ားတြင္ျဖစ္ပြားျခင္း ရွားပါး ပါသည္။

အရြယ္ေရာက္ျပီးသူမ်ား တြင္ ျဖစ္ေသာ ေသြးကင္ ဆာ ၏ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ နာတာရွည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေသြးကင္ဆာ ျဖစ္ပါသည္။ CML သည္ကာကြယ္၍ မရပါ။ မိဘ မွကေလးသို႔ ကူးစက္ျခင္း မဟုတ္ပါ။

 

လကၡဏာမ်ား

Chronic Myelogenous Leukemia (နာတာရွည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေသြးကင္ဆာ ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

တစ္ခါတစ္ရံ CML သည္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားကို လံုးဝ မျဖစ္ေစပါ။ အခ်ိဳ႕ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ-

  • အလြန္ ေမာပန္းျခင္း
  • ေသြးအားနည္းျခင္း
  • အသက္ရွဴ ျမန္ျခင္း
  • ရွင္းမျပႏိုင္စြာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း
  • မၾကာခဏ ေရာဂါပိုးကူးစက္ျခင္း၊ ျပန္လည္ေကာင္း မြန္မႈ ေႏွးျခင္း
  • အစာစားခ်ိန္စိတ္ မရိွျခင္း
  • သြားဖံုးမ်ား ေရာင္ရမ္းျခင္း၊ အညိဳမည္း စဲြျခင္း
  • ေခၽြးျပန္ျခင္း
  • အသားအေရ ေဖ်ာ့ေတာ့ျခင္း
  • အဖ်ားတက္ျခင္း
  • ေသြးထြက္ျခင္း
  • အရိုးနာျခင္း

ေသြးအားနည္းျခင္း (ေသြးနီဥ အေရအတြက္ နည္းျခင္း) ႏွင့္ ေသြးဥမႊာနည္းျခင္း သည္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျဖစ္ေပၚလာ သည္။ CML ပိုဆိုးလာသူမ်ားသည္ ျပင္းထန္စြာ ေခါင္းကိုက္ ျခင္း၊ အသက္ရွဴျမန္ျခင္း ( ရိုးတြင္းျခင္ဆီဆဲလ္မ်ား အဆုတ္ ႏွင့္ ဦးေႏွာက္တြင္ ပိတ္ဆို႔ျခင္း) တို႔ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေအာက္ပါတို႔ ျဖစ္ပြားပါက ဆရာဝန္ႏွင့္ တုိင္ပင္ ေဆြးေႏြး သင့္ပါသည္။

  • အလြန္ ပင္ပန္းသည္ဟု ခံစားရျခင္း
  • အေၾကာင္းျပခ်က္ မသိရဘဲ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း
  • ညဖက္ ေခၽြးျပန္ျခင္း
  • အဖ်ားတက္ျခင္း
  • ဘယ္ဘက္ျခမ္း နံရိုးေအာက္တြင္ ျပည့္သလို ခံစားရ ျခင္း၊ နာက်င္ျခင္း

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ရိွပါက သို႔မဟုတ္ ေမးလိုသည္မ်ား ရိွပါက ဆရာဝန္ႏွင့္ တုိင္ပင္ေဆြး ေႏြးပါ။

 

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Chronic Myelogenous Leukemia (နာတာရွည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေသြးကင္ဆာ ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

အေၾကာင္းရင္းကို မသိရိွရေသးေသာ္လည္း benzene ႏွင့္ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ မ်ားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္သည္။ CML ဆဲလ္ မ်ားတြင္ ခရိုမိုဆုန္း ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈ ရိွပါသည္ ( Philadelphia ခရို မို ဆုန္းျဖစ္ျပီး CML ျဖစ္ေသာ လူမ်ား၏ ၉၅ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္တြင္ ေတြ႕ ရပါသည္)။

Philadelphia ခရိုမိုဆုန္းသည္ ခရိုမိုဆုန္း တစ္ခုမွ အျခား ခရိုမိုဆုန္းတစ္ခုသို႔ DNA အစိတ္အပိုင္း တစ္ခု ေျပာင္းေရြ႕သြားေသာ အေျခအေနတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ထိုခ်ိဳ႕ ယြင္းမႈသည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီကို tyrosine kinase ဟုေခၚေသာ အင္ဇိုင္းတစ္မ်ိဳး ထုတ္ေစျပီး ေသြးျဖဴဥ အလြန္အကၽြံထုတ္ျခင္း ကို ျဖစ္ေစပါသည္။

Risk factors

Chronic Myelogenous Leukemia (နာတာရွည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေသြးကင္ဆာ )ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

နာတာရွည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေသြးကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကို ျမင့္ေစေသာ အခ်က္မ်ားစြာ ရိွပါသည္။ ဥပမာ-

  • ဓာတ္ေရာင္ျခည္ျဖင့္ ထိေတြ႕ျခင္း။ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ စက္ရံုမ်ား၊ စစ္ပဲြ တြင္ သံုးေသာ ဓာတ္ေရာင္ျခည္မ်ား၊ အျခားကင္ဆာမ်ားအတြက္ သံုးေသာ ဓာတ္ေရာင္ ျခည္ကုထံုးမ်ား ပါဝင္ပါသည္။
  • အသက္ၾကီးပါက ေသြးကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် ျမင့္ပါ သည္။
  • လိင္။ CML သည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားထက္ အမ်ိဳးသား မ်ားတြင္ ပိုျဖစ္ပါသည္။

CML သည္ မိသားစုအတြင္းတြင္ မျဖစ္ပြားပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Chronic Myelogenous Leukemia (နာတာရွည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေသြးကင္ဆာ ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

 ဆရာဝန္သည္ CML ကို ေသြးႏွင့္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီစစ္ျခင္း ျဖင့္ အေျဖရွာအတည္ျပဳႏိုင္ပါသည္။ ထိုစစ္ေဆးမႈမ်ားသည္ ေသြးျဖဴဥ ပမာဏမ်ားျခင္း၊ ေသြးဥမႊာ ပမာဏ မ်ားျခင္း ႏွင့္ ရိုး တြင္းျခင္ဆီ ဆဲလ္မ်ားတြင္ Philadelphia ခရိုမိုဆုန္းရိွျခင္းတို႔ ကို ျပသေပးႏို္င္ပါသည္။

ရိုးတြင္ျခင္ဆီ ထုတ္ယူျခင္းအတြက္ အေခါင္းရိွေသာ အပ္ရွည္တစ္ေခ်ာင္းျဖင့္ အရိုးတြင္းသို႔ ထိုး သြင္းပါသည္။ ျခင္ဆီ နမူနာကို ထုတ္ယူျပီး အဏုၾကည့္မွန္ ေျပာင္းျဖင့္ စစ္ေဆးေလ့လာပါသည္။

Chronic Myelogenous Leukemia (နာတာရွည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေသြးကင္ဆာ ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေသြးေရာဂါ အထူးကုဆရာဝန္ သို႔မဟုတ္ ကင္ဆာအထူး ကု ဆရာဝန္သည္ CML ျဖစ္ေသာသူမ်ားကို ကုသပါသည္။ အ သံုးမ်ားေသာ ကုသမႈတြင္ ေဆးေသာက္ျခင္း၊ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ အစားထိုးျခင္း (ေရာဂါျဖစ္ေသာ ျခင္ဆီမ်ားကို အစားထိုးျခင္း) တို႔ ပါဝင္ပါသည္။

အေကာင္းဆံုး ေဆးကုသမႈသည္ imatinib (GLeevec) ျဖစ္ပါသည္။ ျခင္ဆိ အစားထိုးျခင္းတြင္ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ရိုး တြင္းျခင္ဆီကို က်န္းမာေသာ ရိုးတြင္းျခင္ဆီျဖင့္ အစားထိုးျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔မဟုတ္ ေဆးျဖင့္ကုသသည္။

ျခင္ဆီ အလွဴရွင္ မ်ားသည္ နီးစပ္ေသာ ေဆြမ်ိဳး (အကို၊ အမ) သို႔မဟုတ္ ျခင္ဆီ ကိုက္ညီမႈရိွေသာ ေစတနာ့ဝန္ထမ္းမ်ား ျဖစ္သည္။ အစားထိုး ျခင္းသည္ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ ပါးစပ္ အနာျဖစ္ျခင္း စေသာ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားစြာ ရိွပါသည္။ အသက္အႏၱရာယ္ စိုးရိမ္ ရေသာ အစားထိုးတစ္ရွဴးကို ခႏၶာကိုယ္မွ တိုက္ထုတ္ျခင္း ကိုလည္း ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။

လူနာ၏ အေျခအေနအေပၚမူတည္၍ ဆရာဝန္သည္ CML ကို ကုသရန္ ဓာတုကုထံုး သို႔မဟုတ္ ဇီဝကုထံုးကို ညႊန္ၾကား ႏိုင္ပါသည္။ ထိုကုသမႈမ်ားတြင္ အမ်ားအားျဖင့္ ပါးစပ္မွ ေသာက္ရေသာ ေဆးလံုးမ်ားေပးျပီး ေသြးကင္ဆာဆဲလ္ ၾကီး ထြားမႈမ်ားကို ေလ်ာ့ခ်ေပးပါသည္။

 

လူေနမႈပံုစံ ေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား  အသံုးျပဳျခင္း သည္ နာတာရွည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေသြးကင္ဆာ ကို ကုသ ရာတြင္  ဘယ္လို အေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

      ေအာက္ပါ လူေနမႈပံုစံမ်ား ႏွင့္ အိမ္သံုး ကုထံုးမ်ား သည္ နာတာရွည္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ ေသြးကင္ဆာ ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ ပါသည္။

  • တက္ၾကြေသာ ေနထိုင္မႈပံုစံကို ျပဳလုပ္ပါ။ သတိထား ၍ ေလ့က်င့္ခန္း ျပဳလုပ္ပါ။
  • အစားအေသာက္ ကန္႔သတ္မႈမ်ားအတြက္ ဆရာဝန္ ကို ေမးပါ။
  • ေဆာင္းဦးရာသီေရာက္တိုင္း တုပ္ေကြး ကာကြယ္ ေဆး ထိုးပါ။
  • ႏူးည့ံေသာ သြားတိုက္တံႏွင့္ သြားတိုက္ပါ။ CML ပိုဆိုး လာပါက လွ်ပ္စစ္မုတ္ဆိတ္ရိတ္စက္ျဖင့္သာ အေမြး အမွ်င္မ်ားကို ရိတ္ပါ။
  • ေရာဂါလကၡဏာ အသစ္မ်ား ေပၚလာပါက သို႔မဟုတ္ ရွင္းမျပႏိုင္စြာ ေမာပန္းျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်ျခင္း၊ ဝမ္းဗိုက္ ဘယ္ဘက္အျခမ္းတြင္ နာျခင္း၊ ေသြးထြက္ျခင္း၊ အဖ်ားတက္ျခင္း၊ ရုတ္တရက္ ျပင္း ထန္စြာ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ အသက္ရွဴျမန္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါ က ဆရာဝန္အား အေၾကာင္းၾကားပါ။

အကယ္၍ သင့္တြင္ ေမးခြန္းမ်ား ရွိပါက သင့္အတြက္ သင့္ေတာ္ေသာ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ရန္ ဆရာ၀န္ ႏွင့္ ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္ သင့္ပါသည္။

Hello Health Group does not provide medical advice, diagnosis or treatment.

 

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 28, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 28, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ