Chronic Kidney Disease (နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Chronic Kidney Disease (နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေက်ာက္ကပ္လုပ္ေဆာင္နုိင္စြမ္း တျဖည္းျဖည္းက်ဆင္းလာျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာက္ကပ္က အညစ္အေၾကးနဲ႔ပိုလ်ွံေနတဲ့အရည္ေတြကို ေသြးထဲမွစစ္ထုတ္ေပးျပိး ဆီးထဲမွာစြန္႔ေစပါတယ္။ ေရာဂါကြ်မ္းလာတာတဲ့အခါမွာ အရည္ေတြ၊ ပံုေဆာင္ခဲေတြ၊ နဲ႔အညစ္အေၾကးေတြက ကိုယ္ထဲမွာအႏၱရာယ္ေပးနုိင္ေလာက္တဲ့အထိ စုပံုလာပါတယ္။

Chronic Kidney Disease (နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ဒီေရာဂါဟာ အလြန္အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Chronic Kidney Disease (နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့-

  • မူးေ၀ျခင္း
  • ေအာ့အန္ျခင္း
  • အစားစားခ်င္စိ္တ္မရွိျဖင္း
  • ေမာပန္းအားနည္းျခင္း
  • အိပ္စက္ျခင္းဆုိင္ရာျပႆနာမ်ား
  • ဆီးပမာဏအေျပာင္းအလဲ
  • စိတ္အာရံုစူးရွမႈက်သြားျခင္း
  • ၾကြက္သားမ်ားေတာင့္တင္းျခင္းတြန္႔ျခင္း
  • ေျခေထာက္ေျခခ်င္း၀တ္မ်ားေရာင္ျခင္း
  • နာတာရွည္ယားယံျခင္း
  • ၇င္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း( နွလံုးတစ္၀ုိက္အရည္ေတြပံုလာျခင္းေေၾကင့္)
  • အသက္ရွဴမ၀ျခင္း( အဆုတ္အတြင္းအရည္မ်ားပံုလာျခင္းေၾကင့္)
  • ေသြးတုိးျခင္း

အေစာပုိင္းဆင့္မွာ လကၡဏာေတြကေရေရရာရာမရွိပါဘူး။ ေက်ာက္ကပ္လုပ္ေဆာင္ရည္သိသိသာသာမက်သြားမျခင္း လကၡဏာေတြက သိသာမွာမဟုတ္ပါဘူး။

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Chronic Kidney Disease (နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ေရာဂါတစ္ခုေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္လုပ္ေဆာင္ရည္ေတြ က်သြားျပီး လေပါင္းမ်ားစြာနွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေက်ာက္ကပ္ကိုထိခုိက္ေစတဲ့အခါမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးအဆင့္မွာဆုိရင္ ေက်ာက္ကပ္က အညစ္အေၾကးနဲ႔ပိုလ်ွံေနတဲ့အရည္ေတြကို ဖယ္ရွားေပးနုိင္စြမ္းလုံးစမရွိေတာ့ပါဘူး။ ဒီအခ်ိန္မွာ ေသြးလွယ္ျခင္းသို႔ေက်ာက္ကပ္အစားထုိးကုသျငခး္ကို လိုပါလိမ့္မယ္။ နာတာရွညေက်က္ကပ္ေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့-

  • ဆီးခ်ိဳ
  • ေသြးတိုး
  • ေက်ာက္ကပ္စစ္ခ်ေပးသည့္တစ္ရွဴးေရာင္ရမ္းျခင္း
  • ေက်ာက္ကပ္တစ္ရွဴးေရာင္ရမ္းျခင္း
  • ေက်ာက္ကပ္ေရအိတ္မ်ားတည္ျခင္းေရာဂါ
  • ဆီးလမ္းေၾကာင္းအခ်ိန္ၾကာပိတ္ဆုိ႔ေနျခင္း ( ဆီးက်ိတ္ၾကိးျခင္၊ ေက်ာက္ကပ္ေက်ာက္တည္ျခင္း၊ နဲ႔ အခ်ိဳ႔ေသာကင္ဆာမ်ား)
  • ဆီးအိတ္ဆီးပို႔ျပြန္ျပႆနာ
  • ေက်ာက္ကပ္မၾကာခဏပိုး၀င္ျခင္း

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

Chronic Kidney Disease (နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္-

  • ဆီးခ်ဳိ
  • ေသြးတုိး
  • ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါမ်ား
  • ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း
  • အ၀လြန္ျခင္း
  • အာဖရိက-အေမရိကန္ကျပား၊ အေမရိကန္၊ အာရွ-အေမရိကန္ကျပား
  • ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါမိသားစုထဲတြင္ျဖစ္ဖူးျခင္း
  • ေက်ာက္ကပ္ပံုစံမမွန္ျခင္း
  • အသက္ၾကီးျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Chronic Kidney Disease (နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ေသြးတုိးရွိမရွိ

ေက်ာက္ကပ္လုပ္ငန္းကို ထိခုိက္ေစမယ့္ေဆးတစ္ခုခု မွီ၀ဲေနျခငး္ရွိမရွီ ၊ ဆီးသြားျခငး္အေလ့အထေျပာင္းလဲမႈေတြျဖစ္ျခင္းရွိမရွီ ေက်ာက္ကပ္ေ၇ာဂါမိသားစုထဲမွာျဖစ္ဖူးျခင္းရွိမရီ ေမးပါလိမ့မယ္။ျပီးတာနဲ႔ ကုိယ္ခႏၶာစစ္ေဆးမႈေတြျပဳလုပ္ျပီး နွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါ၊ အာရံုေၾကာဆိုင္ရာစမ္းသပ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မယ္။

ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါအတည္ျပဳဖုိ႔အတြက္ ေအာက္ပါစစ္ေဆးျခင္းေတြလိုႏိုင္ပါတယ္။

ေသြးစစ္ျခင္း- ေက်ာက္ကပ္လုပ္ေဆာင္ရည္စစ္ေဆးျခင္းက ေသြးတြင္းခရီယတ္တနင္း၊ ယူရိီယာကဲ့သို႔ေသာ အညစ္အေၾကးေတြစစ္ေ်ဆးျျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

ဆီးစစ္ျခင္း– ဆီးနမူနာကိုစစ္ေဆးျခင္းက နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါကိုရည္ညႊႏ္းတဲ့ ပံုမမွႏ္မႈမ်ားကိုေဖာ္ျပျပီး အေၾကာင္းရင္းကိုရွာနုိင္ပါတယ္။

ပံုရိပ္ေဖာ္စစ္ေဆးျခင္း– ေက်ာက္ကပ္ပံုစံနဲ႔အရြယ္အစားကိုသိဖို႔ ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အျခားပံုရိပ္ေဖာ္နည္းေတြလည္း သံုးနုိင္ပါတယ္။

ေက်ာက္ကပ္တစ္ရွဴးနမူနာယူျခင္း– ဆရာ၀န္က ေက်ာက္ကပ္တစ္ရွဴးနမူနာယူပါလိမ့မယ္။ အေရျပားကိုေဖာက္ျပီးေက်ာက္ကပ္ထဲကို အပ္ေသးေသးရွည္ရွည္ကိုထည့္ျပီးေတာ့ ထံုေဆးေပးကာ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ျပႆနာအေၾကာင္းရင္းကို သိဖုိ႔အတြက္ ဓာတ္ခြဲခန္းပို႔ပါတယ္။

Chronic Kidney Disease (နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

အေၾကာင္းရင္ေးပၚမူတည္ျပီး အခ်ိဳ႔အမ်ိဳးအစားေတြက ကုသနုိင္ပါတယ္။ ကုသမႈေတြကေတာ့-

ေသြးတုိးက်ေဆးမ်ား

Angiotensin-converting enzyme (ACE) inhibitors or angiotensin receptor blockers (ARBs) ေပးေလ့ရွိပါတယ္။ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကို 130/80 mm Hgေအာက္ ထိန္းထားနုိင္ဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုလက္စထေရာက်ေစသည့္ေဆးမ်ား

နွလံုးေရာဂါျဖစ္နုိင္ေခ်ကို ကာကြယ္ဖုိ႔ ကိုလက္စထေရာက်ေစသည့္ စတာတင္ကဲ့သို႔ေသာေဆးေတြေပးပါလိမ့္မယ္။

ေသြးအားနည္းေရာဂါကိုကုသသည့္ေဆးမ်ား

အခ်ိဳ႔အေျခအေနေတြမွာ သံဓာတ္ျဖည့္ထားတဲ့ေဟာ္မုန္းျဖည့္စြက္စာေတြ ညႊန္းပါလိမ့္မယ္။

ေဖာေရာင္ျခင္းကိုသက္သာေစသည့္ေဆးမ်ား

ေ၀ဒနာသည္ေတြမွာ အရည္ေတြပံုျပီး ေျခေထာက္ေဖာျခင္း၊ ေသြးတုိးျခင္းေတြျဖစ္နုိင္ပါတယ္။ ဆီးသြားေစသည့္ေဆးေတြက ခႏၶာကိုယ္အတြင္းအရည္ဟန္ခ်က္မ်ွေအာင္ ထိန္းေပးပါတယ္။

အရုိးကိုကာကြယ္ဖုိ႔ေဆးမ်ား

ကယ္ဆီယမ္၊ ဗီတာမင္ဒီ၊ နဲ႔ေဖာ့စဖိတ္ေတြ ညႊန္းပါလိမ့္မယ္။

ေသြးတြင္း အညစ္အေၾကးမ်ားကိုနညး္ေစဖို႔ ပရိုတိန္းနည္းသည့္အစားမ်ားစားျခင္း

ခႏၶာကိုယ္က အစားအစာကပရိုတိန္းေတြကို ေခ်ဖ်က္ေပးျပီး အညစ္အေၾကးေတြျဖစ္ေစျပီး ေက်ာက္ကပ္ကေန စစ္ထုတ္ေပးပါတယ္။ေက်ာက္ကပ္ရဲ႔အလုပ္ကိုေလ်ွာ့ခ်ေပးဖို႔ ဆရာ၀န္ေတြကပရိုတိန္းနည္းနည္းသာစားခုိင္းပါလိမ့္မယ္။ အာဟာရလညး္မ်ွတေအာင္ ပရိုတိန္းပမာဏလည္းနည္ေးအာင္ နည္းလမ္းေတြသိဖို႔ အာဟာရပညာရွင္ဆီ ေတြ႔ဆံုခုိင္းပါလိမ့မယ္။

ေနာက္ဆံုးအဆင့္မွာေတာ့ ေသြးသန္႔ျခင္းေသြးလွယ္ျခင္းေက်ာက္ကပ္အစားထုိးကုသျခင္းေတြ လုိအပ္ပါလိမ့္မယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Chronic Kidney Disease (နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ)ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ Chronic Kidney Disease (နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ) ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

  • ဆားပါတဲ့အစားအစာေတြကိုေရွာင္ပါ။
  • အေအးခံထားတဲ့ညစာမ်ား၊ စည္သြတ္ဘူးမ်ား၊ အသင့္အစားအစာမ်ား၊ အငံဓာတ္ပါတဲ့သေရစာမ်ား၊ တာရွည္ခံေအာင္လုပ္ထားတဲ့ဟင္းသီးဟင္းရြတ္မ်ား၊ ျပဳျပင္ဖန္တီးထားတဲ့အသားမ်ား ေထာပတ္မ်ားကိုေရွာင္ပါ။
  • ပိုတက္ဆီယမ္နည္းသည့္အစားမ်ားကုိေရြးပါ။ ပန္းသီး၊ ေဂၚဖီ၊ မုန္လာဥ၊ ပဲစိမ္း၊ စပ်စ္သီးနဲ႔ စေတာ္ဘယ္ရီသီေတြကိုေရြးပါ။
  • ပရိုတိန္းပမာဏကိုကန္႔သတ္ပါ။
  • အဆီမပါသည့္အသားမ်ား၊ ဥမ်ား၊ နုိ႔၊ ေထာပတ္၊နဲ႔ပဲေတြက ပရုိတိန္းၾကြယ္၀တဲံအစားေတြျဖစ္ပါတယ္။ ပရုိတိန္းနည္းတဲ့အစားေတြကေတာ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ား၊အသီးအနွံမ်ား၊ ေပါင္မုန္႔နဲ႔ ေကာက္နွံေတြျဖစ္ပါတယ္။
  • ပံုမွန္ေလ့က်င့္ခန္းျပဳလုပ္ျခင္း- ေလ့က်င့္ခန္းမျပဳလုပ္ခင္ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးပါ။
  • ေဆးလိပ္မေသာက္ပါနဲ႔။
  • ကုိယ္အေလးခ်ိန္က်န္းမာေရးနဲ႔အညီထိန္းပါ။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 7, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 7, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ