Chronic Bronchitis (နာတာရွည္ေလျပြန္ေရာင္ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

Chronic bronchitis ဆိုတာဘာလဲ။

Bronchitis ဟာ ေလျပြန္ေတြ ေရာင္ရမ္းျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေလကို အဆုတ္အထဲကို သယ္ေပးတဲ့ ေလျပြန္ေတြ ရွိပါတယ္။ ေလျပြန္ေရာင္တဲ့သူေတြဟာ ၾကာရွည္စြာ ေခ်ာင္းဆိုးၿပီး ပ်စ္တဲ့၊ အေရာင္ေျပာင္းေနတဲ့ ခြ်ဲေတြ ထြက္ႏိုင္ပါတယ္။ ေလျပြန္ေရာင္ျခင္းဟာ ရုတ္တရက္ျဖစ္ႏိုင္သလို နာတာရွည္လဲျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

နာတာရွည္ ေလျပြန္ေရာင္ျခင္းဟာ COPD ရဲ႕ အမ်ိဳးအစားတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ေရာင္ေနတဲ့ ေလျပြန္ေတြဟာ ခြ်ဲမ်ားစြာျဖစ္ေစၿပီး ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းနဲ႔ အသက္ရွဴက်ပ္ျခင္းကိုလည္း ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

Chronic bronchitis ဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ အျဖစ္မ်ားသလဲ။

ဒီအေျခအေနက အလြန္အျဖစ္မ်ားၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အမ်ိဳးသားေတြမွာထက္ ပိုျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား။

Chronic bronchitis ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

Chronic bronchitis ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

  • ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း
  • အျဖဴေရာင္၊ အဝါေရာင္၊ မီးခိုးေရာင္၊ အစိမ္းေရာင္ ခြ်ဲထြက္ျခင္း
  • ပင္ပန္းျခင္း
  • ေမာျခင္း
  • အနည္းငယ္ ဖ်ားျခင္း၊ ခ်မ္းတုန္ျခင္း
  • ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

ေယဘူယ်အသိေပးခ်က္ – သင့္မွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္ေတြထဲက တစ္ခုခုရွိခဲ့ရင္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္သြယ္သင့္ပါတယ္။

  • သံုးပတ္ထက္ပိုၾကာရင္
  • မအိပ္ႏိုင္ရင္
  • 38F ထက္ပိုၿပီး ဖ်ားရင္
  • အေရာင္ပါတဲ့ ခြ်ဲထြက္ရင္
  • အသက္ရွဴစဥ္အသံျမည္ျခင္းနဲ႔ ေမာျခင္းတို႔ရွိရင္

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္းရင္းမ်ား။

ဘာေတြက Chronic bronchitis ျဖစ္ပြားေစသလဲ။

ရုတ္တရက္ေလျပြန္ေရာင္ျခင္းဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး အေအးမိျခင္းကို ျဖစ္ေစတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္တဲ့ တူပါတယ္။ ပိုးသတ္ေဆးေတြဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကို မသတ္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ဒီေဆးေတြဟာ ေလျပြန္ေရာင္ျခင္း အေျခအေန အေတာ္မ်ားမ်ားအတြက္ အသံုးမဝင္ပါဘူး။

နာတာရွည္ ေလျပြန္ေရာင္ျခင္းရဲ႕ အဓိက အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ စီးကရက္ေသာက္ျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေလထုညစ္ညမ္းျခင္း၊ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ဖုန္၊ အဆိပ္ေငြ႔ေတြရွိျခင္း ဟာလည္း နာတာရွည္ ေလျပြန္ေရာင္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

ျဖစ္ပြားေစႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ား။

ဘယ္အရာေတြက Chronic bronchitis ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

Chronic bronchitis ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

  • စီးကရက္ေသာက္ျခင္း – ေဆးလိပ္ေသာက္သူ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သူနဲ႔ ေနသူေတြဟာ ရုတ္တရက္နဲ႔ နာတာရွည္ ေလျပြန္ေရာင္ျခင္း အျဖစ္မ်ားပါတယ္။
  • ကိုယ္ခံအားနည္းျခင္း – အျခားနာမက်န္းျခင္းေတြျဖစ္တဲ့ အေအးမိျခင္း၊ အျခားကိုယ္ခံအားနည္းေစတဲ့ နာတာရွည္ အေျခအေန တစ္ခုခုရွိျခင္းတို႔ေၾကာင့္လည္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အသက္ႀကီးသူေတြ၊ ကေလးငယ္ေတြနဲ႔ ငယ္ရြယ္သူေတြဟာ ေရာဂါပိုး ပိုဝင္ႏိုင္ပါတယ္။
  • အလုပ္မွာ ယားယံေစတဲ့ ပစၥည္းေတြနဲ႔ ထိေတြ႔ျခင္း – အဆုတ္ကို ယားယံေစတဲ့ ပစၥည္းေတြနဲ႔ အလုပ္လုပ္ရျခင္းဟာ နာတာရွည္ ေလျပြန္ေရာင္ျခင္းကို ပိုျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

Gastric reflux – မၾကာခဏ ရင္ပူျခင္းဟာ လည္ေခ်ာင္းကို ယားေစၿပီး နာတာရွည္ ေလျပြန္ေရာင္ျခင္းကို ပိုျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသျခင္း

ေယဘူယ်အသိေပးခ်က္ – ယခုေဖာ္ျပထားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားမွာ ေဆးပညာဆုိင္ရာကၽြမ္းက်င္သူ၏ အၾကံေပးခ်က္မ်ားေနရာတြင္ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါ။ ဆက္လက္သိရွိလိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္နဲံ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

Chronic bronchitis ဟုတ္မဟုတ္ကို ဘယ္လိုအေျဖရွာအတည္ျပဳသလဲ။

စစ္ေဆးမႈကို အရင္ျပဳလုပ္မွာျဖစ္ၿပီး သင္အသက္ရွဴေနစဥ္မွာ ဆရာဝန္က နားက်ပ္နဲ႔ အဆုတ္ကို နားေထာင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာေတာ့ ဆရာဝန္က ေအာက္ပါတို႔ကို အၾကံျပဳႏိုင္ပါတယ္။

  • Chest X-rays – Chest X-rays ေတြဟာ သင့္မွာ အဆုတ္အေအးမိျခင္း (သို႔) ေခ်ာင္းဆိုးေစတဲ့ အျခားအေျခအေနေတြ ရွိမရွိသိရွိုဖို႔ ကူညီေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါဟာ သင္က အခု ေဆးလိပ္ေသာက္သူ (သို႔) အရင္က ေသာက္ဖူးသူျဖစ္မယ္ဆုိရင္ အေရးႀကီးပါတယ္။
  • သလိ္ပ္စစ္ေဆးျခင္း – သင့္မွာ ၾကက္ညွာေခ်ာင္းဆိုးရွိမရွိ (သို႔) ပိုးသတ္ေဆးႏိုင္တဲ့ နာမက်န္းမႈရွိမရွိ စစ္ေဆးႏိုင္ပါတယ္။ သလိပ္ကို ဓါတ္မတည့္မႈအတြက္လညး္ စစ္ေဆးႏိုင္ပါတယ္။
  • အဆုတ္လုပ္ငန္းေဆာင္တာ စစ္ေဆးျခင္း – ဒီစစ္ေဆးမႈကိုေတာ့ ပန္းနာရင္က်ပ္ (သို႔) emphysema ရွိမရွိ စစ္ေဆးဖို႔ အသံုးျပဳမွာျဖစ္ပါတယ္။

Chronic bronchitis ကို ဘယ္လိုကုသလဲ။

ရုတ္တရက္ ေလျပြန္ေရာင္ျခင္းအမ်ားစုဟာ ကုသရန္မလိုအပ္ပဲ ႏွစ္ပတ္အတြင္း ျပန္ေကာင္းသြားၾကပါတယ္။ အခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာေတာ့ ဆရာဝန္က ပိုးသတ္ေဆး၊ ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆးနဲ႔ inhaler ေတြကို ေပးႏိုင္ပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Chronic bronchitis ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ Chronic bronchitis ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

  • ေဆးလိပ္မေသာက္ပါနဲ႔။ ေလထုမသန္႔ရွင္းရင္ (သို႔) ယားယံေစတဲ့ အရာေတြျဖစ္တဲ့ သုတ္ေဆး၊ အိမ္သံုး သန္႔ရွင္းေဆးေတြ၊ အေငြ႔ေတြနဲ႔ ထိေတ႔ြမယ္ဆိုရင္ မ်က္ႏွာဖံုးအသံုးျပဳသင့္ပါတယ္။
  • Humidifier အသံုးျပဳပါ။ ေႏြးေထြးစိုစြတ္တဲ့ေလဟာ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းကို သက္သာေစၿပီး ခြ်ဲေၾကေစပါတယ္။ သူ႔ကို ေရအတြင္းမွာ ဘက္တီးရီးယားနဲ႔ မိႈေတြ မေပါက္ပြားႏိုင္ေအာင္ သန္႔ရွင္းေရး ေသခ်ာျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။
  • အျပင္ထြက္တဲ့အခါ မ်က္ႏွာဖံုးစြပ္ပါ။ တကယ္လုိ႔ ေလေအးဟာ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းနဲ႔ ေမာျခင္းကို ျဖစ္ေစတယ္ဆိုရင္ အျပင္မထြက္ခင္ cold-air face mask ကို အသံုးျပဳပါ။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ စက်တင်ဘာ 11, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 11, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ